Anh Đức là nhà văn Nam Bộ. Cuối năm 1954, ông tập kết ra Bắc; năm 1962, ông trở lại chiến trường miền Nam. Anh Đức viết truyện “Đất” vào tháng 3 - 1964 kể chuyện bà con nông dân Xẻo Đước chống phá quốc sách lập ấp chiến lược của Mỹ - ngụy, quyết tử giữ làng, giữ từng tấc đất của ông cha, thể hiện một tấm lòng kiên trung với Đảng và Cách mạng. Ông Tám là hình ảnh tuyệt đẹp tiêu biểu cho khí phách anh hùng của bà con nông dân và các chiến sĩ du kích Xẻo Đước trong những tháng ngày đen tối và bi hùng ấy.
Trang 1Đ bài: Phân tích nhân v t ông Tám trong truy n “Đ t” c a nhà văn Anh Đ cề ậ ệ ấ ủ ứ
Bài làm Anh Đ c là nhà văn Nam B Cu i năm 1954, ông t p k t ra B c; năm 1962, ông tr l iứ ộ ố ậ ế ắ ở ạ chi n trế ường mi n Nam. Anh Đ c vi t truy n “Đ t” vào tháng 3 1964 k chuy n bà conề ứ ế ệ ấ ể ệ nông dân X o Đẻ ước ch ng phá qu c sách l p p chi n lố ố ậ ấ ế ượ ủc c a M ng y, quy t t giỹ ụ ế ử ữ làng, gi t ng t c đ t c a ông cha, th hi n m t t m lòng kiên trung v i Đ ng và Cáchữ ừ ấ ấ ủ ể ệ ộ ấ ớ ả
m ng. Ông Tám là hình nh tuy t đ p tiêu bi u cho khí phách anh hùng c a bà con nôngạ ả ệ ẹ ể ủ dân và các chi n sĩ du kích X o Đế ẻ ước trong nh ng tháng ngày đen t i và bi hùng y.ữ ố ấ
Ông Tám là “m t cu n trong b s biên niên c a x U Minh H ”. Ông đã ngót b y mộ ố ộ ử ủ ứ ạ ả ươ i, thân hình "gân gu c", là ngố ười duy nh t Xeo Đấ ở ước “còn đ đ u tóc”. Nghĩa là ông Támể ầ
v n còn gi n p s ng dân dã c x a. Ông là m t trong nh ng ngẫ ữ ế ố ổ ư ộ ữ ườ ầi đ u tiên đ n X oế ẻ
Đước khai hoang l p p, khi “heo r ng còn vô a trong chòi, lúc c p còn rình r p nh ngậ ấ ừ ỉ ọ ậ ữ
ngườ ới t i kh n đ t, và con chim đi theo c p đêm đêm, c kêu nghe boong boong ẩ ấ ọ ứ
kr i kr i". Ông Tám là m t lão nông c n cù, làm ăn gi i. Cái mũi ông r t "tinh nh y",ỏ ỏ ộ ầ ỏ ấ ạ đúng là “Tr i ban cho", nên “ch c n ng i nờ ỉ ầ ử ướ ạc r ch bu i sáng ông cũng bi t ngay là cóổ ế heo r ng ho c ch n đ n đây u ng nừ ặ ồ ế ố ước bu i đêm”. Ông là m t tay b y heo r ng và ch nổ ộ ẫ ừ ồ cáo "th t kì tài". Con ngậ ười ông là bi u tể ượng c a s c s ng và bao ph m ch t t t đ pủ ứ ố ẩ ấ ố ẹ
c a ngủ ười nông dân mi t vệ ườn nh dũng c m, m nh m , d o dai, b c tr c, ch t phác, vàư ả ạ ẽ ẻ ộ ự ấ tình nghĩa thu chung. Lúc nào con ngỷ ở ười ông cũng toát ra “mùi v c a r ng nê đ a, c aị ủ ừ ị ủ cây đước, dòng kinh đi n, ng n l a không bao gi t t dể ọ ử ờ ắ ướ ấ ối đ t x p màu m ".ỡ
Gi a th i kì đen t i, dữ ờ ố ưới ách kìm k p c a gi c, ông Tám và gia đình cũng nh hàng tri uẹ ủ ặ ư ệ dân p dân lân vùng đ ng b ng sông C u Long "quy t không r i b Đ ng và Cáchấ ồ ằ ử ế ờ ỏ ả
m ng".ạ
B c chân dung ông Tám đứ ược Anh Đ c kh c h a b ng m t s nét c kính, gân gu c đ mứ ắ ọ ằ ộ ố ổ ố ậ
ch t th và ch t t o hình, tiêu bi u cho bao ph m ch t cao quý c a ngấ ơ ấ ạ ể ẩ ấ ủ ười nông dân Nam
B x a và nay.ộ ư
Trang 2Lúc nào, ông Tám và gia đình cũng g n bó m t thi t v i Cách m ng, cũng dành cho cán bắ ậ ế ớ ạ ộ bao tình c m quý m n đ c bi t. Trong hoàn c nh x o Đả ế ặ ệ ả ẻ ước b M ng y "đóng thêmị ỹ ụ
b t, đ ng bào b gi c vây ép g t gao h n", nh ng khi g p chú B y cán b , ông Tám đãố ồ ị ặ ắ ơ ư ặ ả ộ
"ôm ch m l y” Và trong bóng t i khi nghe nói đ n chuy n mầ ấ ố ế ệ ượn xu ng, ông đã s t s ngồ ố ắ
b o: "Đả ược, được, c vi c l y đi!”. Gi a đêm tr t ch đó, ng Tám đã không quên b vàoứ ệ ấ ữ ừ ị ỏ ỏ
dướ ại s p phía sau lái xu ng b n đòn bánh tét l n và hai gói trà “Thi t La Hán" món quàồ ố ớ ế
t t đ y tình nghĩa c a gia đình ông g i t ng anh em đang ho t đ ng bí m t trong c Tìnhế ầ ủ ử ặ ạ ộ ậ ứ quân dân, tình c m cách m ng lúc nào cũng n ng cháy trong tâm h n ông Tám, trong lòngả ạ ồ ồ
bà con cô bác X o Đẻ ước; ng n l a y đã t a sáng và bùng lên kh p các xóm làng, dòngọ ử ấ ỏ ắ kênh th i đ ng kh i.ờ ồ ở
3. Đ c truy n "Đ t" c a Anh Đ c, chúng ta vô cùng ngọ ệ ấ ủ ứ ưỡng m và kính ph c khí pháchộ ụ hiên ngang, l m li t c a ông Tám. Gi c d n dân l p p chi n lẫ ệ ủ ặ ồ ậ ấ ế ược, âm m u "tát c nư ạ
nước b t cá" vô cùng thâm đ c. Trắ ộ ước hành đ ng điên cu ng c a lũ gi c, ông Tám d nộ ồ ủ ặ ặ
v con: "Nhà mình đ u xóm mà núng th thì không làm gợ ở ầ ế ương được cho l i xóm". Nămố
l n b y lầ ả ượt, b gi c o ép, ông Tám đ u m u trí, dũng c m “ki m cách lị ặ ề ư ả ế ướt qua h t”. Khiế
b n lính tráng kéo t i "hùng h d nhà", ông Tám nói cho chúng bi t “tôi không đi đâu!",ọ ớ ổ ỡ ế
r i ông đem cây mác dài bén ngót ra “phóng c m gi a nhà", ồ ắ ữ nói m t cách t nh khô: "Tôiộ ỉ nói thi t ch không ph i gi n đâu. Chú nào leo lên rút m t c ng lá tôi chém cho coi!".ệ ứ ả ỡ ộ ọ Hành đ ng kiên quy t y đã làm cho b n gi c tuy súng đ n lăm lăm trong tay mà "khôngộ ế ấ ọ ặ ạ
th ng nào dám leo lên d nhà”. Hành đ ng kiên quy t y c a ông Tám đã làm gằ ỡ ộ ế ấ ủ ương cho
m con thím Sáu n ch ng l i quy t li t b n lính, bu c chúng "buông m i l a, ng nẹ Ơ ố ạ ế ệ ọ ộ ồ ử ẩ
ng " bó tay kéo v đ n.ơ ề ồ
Đ gi đ t, bà con X o Để ữ ấ ẻ ước cũng nh hàng tri u ngư ệ ười nông dân Nam B đã dũng c m,ộ ả kiên cường ch ng l i súng đ n b n cố ạ ạ ọ ướp nước và bè lũ tay sai bán nước. Đ gi đ t, ôngể ữ ấ Tám đã đem máu xương và tính m ng c a mình đ ch ng l i th ng qu n trạ ủ ể ố ạ ằ ậ ường Sông
Đ c, th ng Đ m, "chánh c ng ác ôn”.ố ằ ở ố
Cu c đ i đ u gi a th ng Đ m th ng gian ác có ti ng v i cha con ông Tám, v i bà conộ ố ầ ữ ằ ở ằ ế ớ ớ
cô bác X o Đẻ ước là vô cùng ác li t, kh c li t, d d i. M i bệ ố ệ ữ ộ ớ ước vào sân nhà ông Tám,
Trang 3th ng Đ m n súng, "nó k mi ng th i phù phù vô cây nòng côn 12” r i thét: "Ai là chằ ở ổ ề ệ ổ ồ ủ nhà đây?". H n x c vô, ngó quanh qu t, ngó ông Tám, đo n v y súng. H n hách d ch h iắ ộ ấ ạ ẫ ắ ị ỏ ông Tám v lí do h n t i nhà ông. H n hung hăng t đ c, “ngó m y tên lính, nháy m t".ề ắ ớ ắ ự ắ ấ ắ
H n ng i lên ván, "tr o ngo y chân, đ t thu c th m hút". H n gi c ông Tám "lo c b đắ ồ ẻ ả ố ố ơ ắ ụ ụ ị ồ
đ c đi". H n quy t dùng súng đ n uy hi p ông Tám và ngạ ắ ế ạ ế ười dân X o Đẻ ước đ l p pể ậ ấ chi n lế ược
Trái l i, ông Tám r t bình tĩnh, đĩnh đ c, ung dung. Ông m t th l y cái áo dài b ngạ ấ ạ ở ủ ờ ấ ằ xuy n đen ra m c, v a b n áo v a vu t t ng n p nhăn. Chi c áo dài y, ông Tám ế ặ ừ ậ ừ ố ừ ế ế ấ chỉ
m c khi có gi k Ông "x đ u tóc, xõa ra”. Ông không thèm ngó ngàng đ n th ng ác ôn.ặ ỗ ị ồ ầ ế ằ Ông trang tr ng rút m y nén nhang, sai con trai đ t đèn lên. Ông Tám th p nhang, quọ ấ ố ắ ỳ
xu ng trố ước bàn th , l m r m kh n. Ti ng kh n c a ông Tám là l i nguy n thiêng liêngờ ầ ầ ấ ế ấ ủ ờ ề quy t n i chí t tiên ông cha, quy t "xin ch t” đ gi đ t, đ "cha m và cá v li t sĩ ngóế ố ổ ế ế ể ữ ấ ể ẹ ị ệ
th y”. Đ c truy n "Đ t”, ta vô cùng xúc đ ng khi nghe ông Tám kh n nguy n. Ta tấ ọ ệ ấ ộ ấ ề ưở ng
nh đó là ti ng c a các nghĩa sĩ C n Giu c, c a Trư ế ủ ầ ộ ủ ương Công Đ nh m t trăm năm mị ộ ươ i năm v trề ước v ng v : “Th a ông bà, cha m , th a các họ ề ư ẹ ư ương h n li t sĩ, nhà c a đ t đaiồ ệ ử ấ đây là c a ông bà, cha m và cách m ng đã t o l p cho con. B a nay ngủ ẹ ạ ạ ậ ữ ười ta t i ép bu cớ ộ con ph i b đi. Con không th ph b c công n cha m , công n cách m ng. V y con xinả ỏ ể ụ ạ ơ ẹ ơ ạ ậ
ch t cho cha m và các v li t sĩ ngó th y. Kh u đ u xin cha m và các v ch ng miêngế ẹ ị ệ ấ ấ ầ ẹ ị ứ cho ”
Sau đó là nh ng giây phút rùng r n. Th ng Đ m ác ôn kêu lên: “Ông già câm mi ng". Ôngữ ợ ằ ờ ệ Tám kh n vái xong, bấ ướ ớc t i góc nhà “ch p cây mác”, bụ ướ ớc t i trước m t th ng gi cặ ằ ặ khát máu h i h n "mu n gì?". Súng th ng Đ m chĩa vô ng c ông Tám. ông Tám chĩa mũiỏ ắ ố ằ ở ự mác nh n ho t v phía tên ác ôn. Anh Hai C n "v ngay cây búa b a c i gi u sau cánhọ ắ ề ầ ớ ử ủ ấ
c a”. B n lính "lên đ n r p r p”. Ông Tám “nhích mũi mác t i”. Th ng đ n trử ọ ạ ố ố ớ ằ ồ ưởng "lùi
l i", tay súng nó "run l y b y”. Phút giây quy t li t, d d i. Cái gì s x y ra? Th ngạ ẩ ẩ ế ệ ữ ộ ẽ ả ằ
Đ m n súng "đùng”. Ông Tám v n đi t i khi máu ch y xu ng m t. Ông v n đi t i, mũiở ổ ẫ ớ ả ố ặ ẫ ớ mác chĩa lên, th ng đ n trằ ồ ưởng c lùi, buông r i kh u súng, rú lên b ch y. Và cây búaứ ơ ẩ ỏ ạ trong tay anh Hai C n ngầ ười con trai ông Tám "đã bay theo". Đây là cái ch t th ng ác ôn,ế ằ
Trang 4tên gi c đi cặ ướp đ t: "Lấ ưỡi búa c m ng p vô gáy th ng đ n trắ ậ ằ ồ ưởng". “Nó kêu tr i i" r iờ ơ ồ
té s p, hai tay vã xu ng n n nhà”. K đã bán linh h n cho qu d ph i đ n t i, đúng nhấ ố ề ẻ ồ ỷ ữ ả ề ộ ư
h n đã th đ c khi bắ ề ộ ước chân t i X o Đớ ẻ ước: “Tôi không l a đừ ược dân X o Đẻ ước thì tôi
ch t sao?”ế
Anh Đ c đã tái hi n cu c chi n đ u gi đ t vô cùng tráng li t. L i th thiêng liêng và tứ ệ ộ ế ấ ữ ấ ệ ờ ề ư
th hiên ngang, l m li t c a ông Tám, mũi mác nh n ho t và lế ẫ ệ ủ ọ ắ ưỡi búa c a hai cha con ôngủ Tám đã chĩa th ng vào m t, đã bay theo và c m ph p vào gáy tên ác ôn. Máu ông Tám đãẳ ặ ắ ậ
đ xu ng, đ gi đ t, đ nêu cao truy n th ng anh hùng b t khu t c a ngổ ố ể ữ ấ ể ề ố ấ ấ ủ ười nông dân Nam B Khuynh hộ ướng s thi, âm đi u anh hùng ca và c m h ng lãng m n dào d t trênử ệ ả ứ ạ ạ trang văn c a Anh Đ c.ủ ứ
"Máu kêu tr máu, đ u van tr đ u", "L p cha trả ầ ả ầ ớ ước, l p con sau. Đã thành đ ng chíớ ồ chung câu quân hành”, đó là nh ng v n th c a T H u mà nhi u ngữ ầ ơ ủ ố ữ ề ười trong chúng ta
ch t nh khi đ c truy n "Đ t" c a Anh Đ c, khi nghĩ v t th chi n đ u hiên ngang,ợ ớ ọ ệ ấ ủ ứ ề ư ế ế ấ
l m li t anh hùng c a ông Tám, c a anh Hai C n.ẫ ệ ủ ủ ầ
Ông Tám là m t nhân v t tuy t đ p mang tính ch t đi n hình cho nh ng ph m ch t caoộ ậ ệ ẹ ấ ể ữ ẩ ấ quý c a ngủ ười nông dân Nam B : lao đ ng c n cù gi i giang, tình nghĩa th y chung, dũngộ ộ ầ ỏ ủ
c m hi sinh chi n đ u, đ gi làng gi đ t. Lòng yêu nả ế ấ ể ữ ữ ấ ước, yêu Đ ng, yêu Cách m ngả ạ
c a ông Tám son s t và chói l i.ủ ắ ọ
Anh Đ c đã sáng t o nên m t tác ph m đ c s c: có s c khái quát cao, ch đ sâu s c, c tứ ạ ộ ẩ ặ ắ ứ ủ ề ắ ố truy n h p d n, gi ng k đ m đà, xúc đ ng, ngôn ng và nhân v t đ m ch t Nam Bệ ấ ầ ọ ể ậ ộ ữ ậ ậ ấ ộ
đ y n tầ ấ ượng. Tình hu ng c a truy n r t h p d n, nh t là trong c nh ông Tám đ i m tố ủ ệ ấ ấ ẫ ấ ả ố ặ
v i tên ác ôn, khi lớ ưỡi búa trong tay anh Hai C n bay c m ph p vào gáy tên gi c khát máu.ầ ắ ậ ặ Máu ông Tám đã đ xu ng, máu c a hàng ngàn, hàng v n ngổ ố ủ ạ ười nông dân Nam B đã độ ổ
xu ng, đ đ t n hoa, xanh tố ể ấ ở ươi cây trái b n mùa. Ch có máu và m hôi m i làm cho đ tố ỉ ồ ớ ấ màu m , làm cho giang s n g m vóc tỡ ơ ấ ươ ẹi đ p và b n v ng đ i đ i.ề ữ ờ ờ
Truy n "Đ t” c a Anh Đ c còn mang ý nghĩa là khúc tráng ca T do nh anh B y, m tệ ấ ủ ứ ự ư ả ộ
Trang 5cán b kháng chi n n m vùng khi tr l i X o Độ ế ằ ở ạ ẻ ước đã nói: “T do nh có th s n mự ư ể ờ ắ
được T do bự ở ước chân tôi đ t lên con đặ ường đ t. Và t do đấ ự ược đánh d u ch c ngấ ỗ ổ nhà mà ngày trước b n gi c v n thọ ặ ẫ ường r m r ch kéo qua” ậ ị