Nhắc đến Xuân Quỳnh, người ta nhớ ngay đến một nhà thơ của tình yêu. Mặc dù không chỉ viết về tình yêu nhưng những bài thơ tình bà để lại đều là những bài thơ tình thật xuất sắc như “Thơ tình cuối mùa thu”, “Tự hát”, “Thuyền và biển”... Bài thơ “sóng” với hình tượng sóng và em thật đẹp cũng nằm trong chùm những bài thơ tình nổi tiếng ấy.
Trang 1Đ bài: Phân tích hình tề ượng sóng và em trong bài th “Sóng” c a Xuân Qu nhơ ủ ỳ
Bài làm
Nh c đ n Xuân Qu nh, ngắ ế ỳ ười ta nh ngay đ n m t nhà th c a tình yêu. M c dù khôngớ ế ộ ơ ủ ặ
ch vi t v tình yêu nh ng nh ng bài th tình bà đ l i đ u là nh ng bài th tình th t xu tỉ ế ề ư ữ ơ ể ạ ề ữ ơ ậ ấ
s c nh “Th tình cu i mùa thu”, “T hát”, “Thuy n và bi n” Bài th “sóng” v i hìnhắ ư ơ ố ự ề ể ơ ớ
tượng sóng và em th t đ p cũng n m trong chùm nh ng bài th tình n i ti ng y.ậ ẹ ằ ữ ơ ổ ế ấ
Tình yêu là m t ph m trù h p d n trong cu c s ng b i con ngộ ạ ấ ẫ ộ ố ở ười: “Làm sao s ng đố ượ c
mà không yêu / Không nh không thớ ương m t k nào”; và t bao đ i nay c n ngộ ẻ ự ờ ọ ườ ẫ i v n,
đã, đang và s mãi tìm đ n v i bi n l n tình yêu đ hòa mình vào trong đó. Ta đã b t g pẽ ế ớ ể ớ ể ắ ặ
m t Xuân Di u khát khao yêu thộ ệ ương cháy b ng trong “Bi n” v i hình tỏ ể ớ ượng sóng là bi uể
tượng c a m t chàng trai yêu say mê, mãnh li t:ủ ộ ệ
“Đã hôn r i hôn l i ồ ạ Hôn đ n mãi muôn đ i ế ờ
Đ n tan c đ t tr i ế ả ấ ờ Anh m i thôi dào d t" ớ ạ
Và gi đây, khi đ n v i “Sóng” c a Xuân Qu nh ta đờ ế ớ ủ ỳ ược g p l i hình tặ ạ ượng sóng nh ngư trong trái tim r o r c c a m t ngạ ự ủ ộ ười con gái khao khát yêu thương và h t mình cho tìnhế yêu
V i Xuân Qu nh, hình tớ ỳ ượng sóng trước h t là hình nh c a ngế ả ủ ười con gái v i lý trí vàớ tình c m trong tình yêu. Sóng có đã có tác d ng r t l n trong vi c giúp cho ngả ụ ấ ớ ệ ười con gái
th hi n, giãi bày tình yêu c a mình:ể ệ ủ
“D d i và d u êm ữ ộ ị
n ào và lăng l ”
Trang 2Hình nh sóng bi n đả ể ược d ng lên v i nh ng tự ớ ữ ương ph n, đ i c c: d d i, n ào, m nhả ố ự ữ ộ ồ ạ
m , cu ng nhi t và d u dàng, l ng l , l ng sâu. Đó cũng chính là nh ng đ i c c trongẽ ồ ệ ị ặ ẽ ắ ữ ố ự tâm h n c a ngồ ủ ười con gái đang yêu. Tưởng ch ng nh đ i l p nh ng n u nh dùng tráiừ ư ố ậ ư ế ư tim đ c t nghĩa thì nó l i th t hài hòa trong tâm h n, là m t l i t thú đ y táo b o nh ngể ắ ạ ậ ồ ộ ờ ự ầ ạ ư cũng r t duyên dáng. Tình yêu khi n cho câu th nh nh ng l p sóng đang trào dâng ngoàiấ ế ơ ư ữ ớ
bi n kh i kia, lúc b t đ u thì th t n ào, d d i nh ng khi đã v v b cát thì cu i cùngể ơ ắ ầ ậ ồ ữ ộ ư ỗ ệ ờ ố
l i đ v cái d u dàng và l ng sâu. Sóng th y mình đ y mâu thu n, và nó khát khao tạ ổ ề ị ắ ấ ầ ẫ ự khám phá, t nh n th c v mình. Th nên m i có cu c hành trình “Sóng” không hi u n iự ậ ứ ề ế ớ ộ ể ổ mình / Sóng tìm ra t n b ”. Sóng tr thành m t sinh th có h n mang n i trăn tr c a lòngậ ể ở ộ ể ồ ỗ ở ủ
người. Con sóng không d ng l i sông mà hành trình ra b b i sông h n h p đâu đ chừ ạ ở ể ở ạ ẹ ủ ỗ cho sóng được v y vùng. Ph i ra t n bi n kh i r ng l n, sóng m i th c s tìm th y mình,ẫ ả ậ ể ơ ộ ớ ớ ự ự ấ
nh n th c đậ ứ ượ ức s c m nh và khao khát c a mình. Đó là cái b n lĩnh đáng trân tr ng c aạ ủ ẳ ọ ủ
người con gái trong tình yêu: yêu mãnh li t nh ng không h mù quáng, luôn khát khao tìmệ ư ề
được “lòng bi n” nào x ng đáng v i tình yêu c a mình. N i ni m khát khao đó là muônể ứ ớ ủ ỗ ề
đ i:ờ
“Ôi con sóng ngày x a ư
Và ngày sau v n th ẫ ế
N i khát khao tình yêu ỗ
n ào trong ng c tr ”
Ngàn đ i nay, con sóng v n luôn v b nh th Nó là vĩnh h ng cũng nh quy lu t vĩnhờ ẫ ỗ ờ ư ế ằ ư ậ
h ng c a tình yêu. Không ai có th t n t i trên đ i này mà không trao và nh n yêuằ ủ ể ồ ạ ờ ậ
thương. Là m t trong nh ng tình c m đ p nh t c a loài ngộ ữ ả ẹ ấ ủ ười, tình yêu và khát khao tình yêu muôn đ i nay v n th Ngờ ẫ ế ười ta v n luôn yêu và khát khao tình yêu. Và nh ng nh pẫ ữ ị
đ p yêu đậ ương y đ c bi t n ng nhi t trong trái tim c a nh ng ngấ ặ ệ ồ ệ ủ ữ ười tr tu i mà ngẻ ổ ườ i con gái trong bài th là m t ví d ơ ộ ụ
“Trước muôn trùng sóng b ”, nhân v t “Em” đã xu t hi n, hóa thân vào sóng, và cũng cóể ậ ấ ệ
Trang 3lúc đ cho sóng phân thân ra thành chính b n thân mình. T đây, sóng và em g n k t ch tể ắ ừ ắ ế ặ
ch trong cu c hành trình đi tìm ng n ngu n c a sóng, ng n ngu n c a tình yêu:ẽ ộ ọ ồ ủ ọ ồ ủ
“T n i nào sóng lên? ừ ơ Sóng b t đ u t gió ắ ầ ừ Gió b t đ u t đâu ắ ầ ừ
Em cũng không bi t n a ế ữ Khi nào ta yêu nhau”
Xuân Qu nh đã th t sáng t o khi dùng hình nh sóng đ gi i thích cho quy lu t c a tìnhỳ ậ ạ ả ể ả ậ ủ yêu cái quy lu t mà lý trí không th nào c t nghĩa đậ ể ắ ược. Sóng và gió, đó là hai hình nhả
c a thiên nhiên: sóng đủ ượ ạc t o ra t nh ng c n gió nh ng gió b t đ u t đâu thì th t khóừ ữ ơ ư ắ ầ ừ ậ
lí gi i m t cách tả ộ ường t n đậ ược. Đ ng c g ng đ a nh ng ki n th c đ a lý, nhân văn raừ ố ắ ư ữ ế ứ ị
gi i thích v n đ này b i đó cũng đâu ph i là đi u cu i cùng Xuân Qu nh mu n nói t i.ả ấ ề ở ả ề ố ỳ ố ớ
Người ph n c a “Thuy n và bi n” y ch mu n mụ ữ ủ ề ể ấ ỉ ố ượn sóng đ “t hát” lên nh ngể ự ữ
ti ng lòng c a mình mà thôi. Thiên nhiên còn có th lí gi i theo quy lu t nh ng lòngế ủ ể ả ậ ư
người thì th t khó ậ ước đoán Dòng suy t c a nhà th c th cu n lên nh nh ng l pư ủ ơ ứ ế ộ ư ữ ớ sóng không cùng Các câu h i tu t đỏ ừ ượ ử ục s d ng m t cách tài tình nh đ t ngộ ư ặ ười con gái vào cu c đ i tho i l n v i vũ tr v tình yêu: Ai có th tìm độ ố ạ ớ ớ ụ ề ể ược đường biên c a tìnhủ yêu? Ai có th tìm để ược n i tình yêu đ n và tìm đơ ế ược nguyên nhân khi n cho tình yêu b tế ắ
đ u? T t c đ u th t h p d n. Bí n và khó lý gi i b ng lí trí. Đ c nh ng câu th y, taầ ấ ả ề ậ ấ ầ ẩ ả ằ ọ ữ ơ ấ
c m nh n đả ậ ược trái tim đang yêu c a ngủ ười con gái. Ch có nh th , cô m i có th di nỉ ư ế ớ ể ễ
t tình yêu m t cách chân th c, xúc đ ng và thú v đ n v y. Nh ng tình yêu đâu d n mả ộ ự ộ ị ế ậ ư ễ ắ
b t. Ngắ ười con gái khao khát khám phá v y mà đành b t l c:ậ ấ ự
“Em cũng không bi t n a ế ữ Khi nào ta yêu nhau”
Câu th thú nh n s th t b i trong khát khao b i không th nào bi t đơ ậ ự ấ ạ ở ể ế ược “Khi nào ta yêu
Trang 4nhau”, b i “Làm sao c t nghĩa đở ắ ược tình yêu” (Xuân Di u) nh ng cũng l i th l đ y tệ ư ạ ổ ộ ầ ự hào v m t tình yêu tr n v n và viên mãn. Cô gái đây sao gi ng nh cô gái trong câu caề ộ ọ ẹ ở ố ư dao x a:ư
“Th y anh nh th y m t tr i ấ ư ấ ặ ờ Chói chang khó ngó, trao l i khó trao” ờ
Tình yêu khi n cho “trao l i khó trao” nh ng cu i cùng thì cô gái c a Xuân Qu nh đãế ờ ư ố ủ ỳ
vượt lên đ nói lên để ượ ấ ảc t t c tình yêu c a mình m t cách đ y thông minh và t nh Nóủ ộ ầ ế ị
ch m t i vùng chói sáng nh t trong trái tim yêu thạ ớ ấ ương, th p lên ng n l a tình yêu đangắ ọ ử
"b i h i trong ng c tr ”. Hình nh cô gái cũng có ph n nào gi ng v i m t t th khácồ ồ ự ẻ ả ầ ố ớ ộ ứ ơ
c a Xuân Qu nh trong “thuy n và bi n”.ủ ỳ ề ể
“Cũng có khi vô cớ
Bi n ào t xô thuy n ể ạ ề
Ôi tình yêu muôn thưở
Có bao gi đ ng yên” ờ ứ
S th c là tình yêu đó không đ ng yên, nó g n li n v i n i nh vô h n:ự ự ứ ắ ề ớ ỗ ớ ạ
“Con sóng d ướ i lòng sâu Con sóng trên m t n ặ ướ c
Ôi con sóng nh b ớ ờ Ngày đêm không ng đ ủ ượ c Lòng em nh đ n anh ớ ế
C trong m còn th c” ả ơ ứ
N i nh luôn đi li n v i tình yêu. Yêu nhau vô cùng thì cũng s nh nhau vô h n. B i v yỗ ớ ề ớ ẽ ớ ạ ở ậ
Trang 5nên ngườ ưi x a m i thớ ường hay nói:
“Nh ai b i h i, b i h i ớ ổ ổ ồ ồ
Nh đ ng đ ng l a nh ng i đ ng than” ư ứ ố ử ư ồ ố
“Anh nh ti ng ớ ế Anh nh hình ớ Anh nh nh ớ ả Anh nh em, ớ Sóng nh l m em i” ớ ắ ơ
Còn Xuân Qu nh, dùng “sóng”, ch có m t cách riêng đ di n t n i nh trong tình yêu.ỳ ị ộ ể ễ ả ỗ ớ Sóng và em trong bài th là hai hình nh song hành: sóng nh b c ngày l n đêm cũngơ ả ớ ờ ả ẫ
nh em nh anh “C trong m còn th c”. V i s phát hi n tinh t và nh y c m c a Xuânư ớ ả ơ ứ ớ ự ệ ế ạ ả ủ
Qu nh, th i gian c a n i nh là vô h n, nó thông tr c trong ý th c l n trong ti mỳ ờ ủ ỗ ớ ạ ị ả ở ứ ẫ ề
th c, n ng nàn, r o r c, tha thi t, và đ m say ứ ồ ạ ự ế ắ
“D u xuôi v ph ẫ ề ươ ng B c ắ
D u ng ẫ ượ ề c v ph ươ ng Nam
N i nào em cũng nh ơ ớ
H ướ ng v anh m t ph ề ộ ươ ng”
Ta thường hay b t g p hình nh “xuôi Nam, ngắ ặ ả ược B c” đ ng này Xuân Qu nh l i sắ ằ ỳ ạ ử
d ng “xuôi v phụ ề ương B c, ngắ ược v phề ương Nam” có nghĩa là m i n i, m i lúc, dùở ọ ơ ọ khó khăn đ n đâu thì em cũng s v n luôn “Hế ẽ ẫ ướng v anh m t phề ộ ương”, luôn hướng về
n i có ngơ ười mình yêu, luôn hướng v anh. Xuân Qu nh là ngề ỳ ười ph n g p nhi u b tụ ữ ặ ề ấ
h nh trong tình yêu và bài th này dạ ở ơ ường nh đã ch t ch a nh ng d c m v tai h aư ấ ứ ữ ự ả ề ọ
b t tr c, nh ng vấ ắ ư ượt lên trên t t c , lòng th y chung v n đấ ả ủ ẫ ược kh ng đ nh m t cách ch cẳ ị ộ ắ
Trang 6ch n b i trái tim ngắ ở ở ười con gái y là m t tình yêu bao la:ấ ộ
“Nh ng ngày không g p nhau ữ ặ
Bi n b c đ u th ể ạ ầ ươ ng nh ớ
Nh ng ngày không g p nhau ữ ặ Lòng thuy n đau r n v ề ạ ỡ
N u t giã thuy n r i ế ừ ề ồ
Bi n ch còn sóng v ể ỉ ỗ
N u ph i cách xa anh ế ả
Em ch còn bão t ’’ ỉ ố
Ch có trái tim yêu h t mình m i có th b c l tình yêu cùa mình m t cách m nh m vàỉ ế ớ ể ộ ộ ộ ạ ẽ
đ y n tầ ấ ượng nh th ư ế
Xuân Qu nh đã mỳ ượn quy lu t c a thiên nhiên đ nói lên quy lu t c a lòng ngậ ủ ể ậ ủ ười, c aủ tình yêu và khát v ng: m i con sóng dù n ào, d d i đ n đâu ngoài đ i dọ ọ ồ ữ ộ ế ạ ương thì khi vỗ
b cũng s đ u l ng l , d u dàng. Con sóng khát khao b cát đã vờ ẽ ề ặ ẽ ị ờ ượt qua bi t bao khóế khăn đ t i để ớ ược b , cũng nh “sóng em” s vờ ư ẽ ượt qua m i khó khăn đ “bi t yêu anh vàọ ể ế
được anh yêu” m c cho cu c đ i còn dài r ng:ặ ộ ờ ộ
“Cu c đ i tuy dài th ộ ờ ế Năm tháng v n trôi qua ẫ
Nh bi n kia d u r ng, ư ể ẫ ộ Mây v n bay v xa” ẫ ề
Người con gái yêu nh ng không h lý tư ề ưởng hóa tình yêu đó. Cô nh n th c đậ ứ ược m tộ cách đúng đ n v nh ng khó khăn mà tình yêu s ph i vắ ề ữ ẽ ả ượt qua đ đ n để ế ược b n bế ờ
Trang 7h nh phúc. Nh ng dù th i gian có trôi đi nh m t thách th c, khó khăn có v n còn thì tìnhạ ư ờ ư ộ ứ ẫ yêu trong lòng người con gái cũng v n luôn là vĩnh vi n, cô đã hòa nh p hoàn toàn vàoẫ ễ ậ trong sóng:
“Làm sao đ ượ c tan ra Thành trăm con sóng nhỏ
Gi a bi n l n tình yêu ữ ể ớ
Đ ngàn năm còn v ” ể ỗ
V y là khát khao đậ ượ ốc s ng h t mình, tr n v n trong tình yêu c a ngế ọ ẹ ủ ười con gái đã đượ c sóng nói giúp. Xuân Di u đã t ng yêu dam mê sôi n i:ệ ừ ổ
“Đã hôn r i hôn l i ồ ạ Hôn đ n mãi muôn đ i ế ờ
Đ n tan c đ t tr i” ế ả ấ ờ
Nh ng v n có lúc “thôi dào d t” còn Xuân Qu nh thì “ngàn năm còn v ”, ba kh thư ẫ ạ ỳ ỗ ở ổ ơ
cu i c a bài th , hình nh nhân v t em không đố ủ ơ ả ậ ược nh c đ n n a mà đã nhắ ế ữ ường ch choỗ sóng b i gi đây, sóng và em đã hòa nh p làm m t trong tình yêu vĩnh c u. Hình tở ờ ậ ộ ử ượ ng sóng tr thành hình tở ượng trung tâm xuyên su t bài th khi n cho ngố ơ ế ười ta không th quênể
được v m t tình yêu đ p trong trái tim c a m t ngề ộ ẹ ủ ộ ười con gái
Xuân Qu nh ra đi khi trái tim còn đang dào d t ngu n s ng, dào d t tình yêu và h n thỳ ạ ồ ố ạ ồ ơ đang còn d t dào c m xúc. Bà ra đi nh ng nh ng v n th vi t v tình yêu c a bà s cònạ ả ư ữ ầ ơ ế ề ủ ẽ
l i mãi trong lòng ngạ ườ ọi đ c, b i h n th hay cũng chính là h n ngở ồ ơ ồ ườ ủi c a Xuân Qu nh,ỳ
người ph n “Bi t yêu anh c khi ch t đi r i”.ụ ữ ế ả ế ồ