Người lái đò hiện lên trước hết là một người lao động từng trải, có nhiều kinh nghiệm đò giang, có lòng dũng cảm, gan dạ, mưu trí, nhanh nhẹn và cả sự quyết đoán nữa. Nguyễn Tuân đưa nhân vật của mình vào ngay hoàn cảnh khốc liệt mà ở đó, tất cả những phẩm chất ấy được bộc lộ, nếu không phải trả giá bằng chính mạng sống của mình. nhà văn gọi đây là cuộc chiến đấu gian lao của người lái đò trên chiến trường sông Đà, trên một quãng thuỷ chiến ở mặt trận sông Đà. Đó chính là cuộc vựơt thác đầy nguy hiểm chết người, diễn ra nhiều hồi, nhiều đợt như một trận đánh mà đối phương đã hiện ra diện mạo và tâm địa của kẻ thù số một.
Trang 1Đ bài: Phân tích hình nh chi n đ u gian lao trên m t quãng th y chi n m tề ả ế ấ ộ ủ ế ở ặ
tr n sông Đà đ th y v đ p hình tậ ể ấ ẻ ẹ ượng người lái đò sông Đà
Bài làm
Người lái đò hi n lên trệ ước h t là m t ngế ộ ười lao đ ng t ng tr i, có nhi u kinh nghi m đòộ ừ ả ề ệ giang, có lòng dũng c m, gan d , m u trí, nhanh nh n và c s quy t đoán n a. Nguy nả ạ ư ẹ ả ự ế ữ ễ Tuân đ a nhân v t c a mình vào ngay hoàn c nh kh c li t mà đó, t t c nh ng ph mư ậ ủ ả ố ệ ở ấ ả ữ ẩ
ch t y đấ ấ ược b c l , n u không ph i tr giá b ng chính m ng s ng c a mình. nhà vănộ ộ ế ả ả ằ ạ ố ủ
g i đây là cu c chi n đ u gian lao c a ngọ ộ ế ấ ủ ười lái đò trên chi n trế ường sông Đà, trên m tộ quãng thu chi n m t tr n sông Đà. Đó chính là cu c vỷ ế ở ặ ậ ộ ựơt thác đ y nguy hi m ch tầ ể ế
người, di n ra nhi u h i, nhi u đ t nh m t tr n đánh mà đ i phễ ề ồ ề ợ ư ộ ậ ố ương đã hi n ra di nệ ệ
m o và tâm đ a c a k thù s m t:ạ ị ủ ẻ ố ộ
"Đá đây ngàn năm v n mai ph c h t trong dòng sông, hình nh m i l n có chi c thuy nở ẫ ụ ế ư ỗ ầ ế ề nào xu t hi n quãng m m mà qu nh hiu này, m i l n có chi c nào nhô vào đấ ệ ở ầ ầ ạ ỗ ầ ế ườ ng ngo t sông là m t s hòn bèn nh m c d y đ v l y thuy n. M t hòn đá nào trông cũngặ ộ ố ổ ả ậ ể ồ ấ ề ặ
ng ngỗ ược, hòn nào cũng nhăn nhúm méo mó h n c cái m t nơ ả ặ ước ch này S ông Đà đãỗ giao vi c cho m i hòn. M i th y r ng đây là nó bày th ch tr n trên sông. Đám t ng hònệ ỗ ớ ấ ằ ạ ậ ả chia làm ba hàng ch n ngang trên sông đòi ăn ch t cái thuy n, m t cái thuy n đ n đ cặ ế ề ộ ề ơ ộ không còn bi t lùi đi đâu đ tránh m t cu c giáp lá cà có đá dàn tr n đ a s n "ế ể ộ ộ ậ ị ẵ
Trong th ch tr n y, ngạ ậ ấ ười lái đò hai tay gi mái chèo kh i b h t lên kh i sóng tr n đ aữ ỏ ị ấ ỏ ậ ị phóng th ng vào mình. Khi sông Đà tung ra mi ng đòn hi m đ c nh t là nẳ ế ể ộ ấ ước bám l yấ thuy n nh đô v t túm th t l ng đ ng l t ng a mình ra gi a tr n nề ư ậ ắ ư ặ ậ ử ữ ậ ước vang tr i thanh laờ não b t, ông lão v n không h nao núng, bình tĩnh, đ y m u trí nh m t v ch huy, lái conạ ẫ ề ầ ư ư ộ ị ỉ thuy n về ượt qua gh nh thác. Ngay c khi b thề ả ị ương, người lái đò v n c nén v t thẫ ố ế ương, hai chân v n k p ch t l y cu ng lái, m t méo b ch nh cái lu ng sóng đánh h i lùng,ẫ ẹ ặ ấ ố ặ ệ ư ồ ồ đánh đòn t a, đánh đòn âm vào ch hi m. "Phá xong cái trùng vi th ch tr n th nh t",ỉ ỗ ể ạ ậ ứ ấ
người lái đò "phá luôn vòng vây th hai". Ông lái đò đã n m ch c binh pháp c a th n sôngứ ắ ắ ủ ầ
th n đá. Đ n vòng th ba, ít c a h n, bên ph i bên trái đ u là lu ng ch t c , nh ng ngầ ế ứ ử ơ ả ề ồ ế ả ư ườ i
Trang 2lái đã ch đ ng "t n công": C phóng th ng thuy n, ch c th ng c a gi a đó. Thuy n vútủ ộ ấ ứ ẳ ề ọ ủ ử ữ ề qua c ng đá cánh m khép. Vút, vút, c a ngoài, c a trong, l i c a trong cùng, thuy n nhổ ở ử ử ạ ử ề ư
m t mũi tên tre xuyên nhanh qua h i nộ ơ ước, v a xuyên v a t đ ng lái đừ ừ ự ộ ượ ược l n đượ c Trong cu c chi n không cân s c y, ngộ ế ứ ấ ười lái đò ch có m t cán chèo, m t con thuy nỉ ộ ộ ề không có đường lùi còn dòng sông dường nh mang s c m nh siêu nhiên c a loài thuư ứ ạ ủ ỷ quái. Tuy nhiên, k t c c cu i cùng, ngế ụ ố ười lái đò v n chi n th ng, khi n cho b n đá tẫ ế ắ ế ọ ướ ng tiu ngh u b m t xanh lè vì ph i ch u thua m t con thuy n nh bé.ỉ ộ ặ ả ị ộ ề ỏ
Người lái đò trong tác ph m là m t ngẩ ộ ười lao đ ng vô danh, làm l ng âm th m, gi n d ,ộ ụ ầ ả ị
nh lao đ ng mà chinh ph c đờ ộ ụ ược dòng sông d , tr nên l n lao, kì vĩ, tr thành đ i di nữ ở ớ ở ạ ệ
c a CON NGủ ƯỜI. Người lao đ ng nh ý chí kiên cộ ờ ường, b n b , quy t tâm mà chi nề ỉ ế ế
th ng s c m nh th n thánh c a thiên nhiên. Đó chính là y u t làm nên ch t vàng mắ ứ ạ ầ ủ ế ố ấ ườ i
c a nhân dân Tây B c.ủ ắ
N i b t nh t, đ c đáo nh t ngổ ậ ấ ộ ấ ở ười lái đò sông Đà là phong thái c a m t ngh sĩ tài hoa.ủ ộ ệ Khái ni m tài hoa, ngh sĩ trong sáng tác c a Nguy n Tuân có nghĩa r ng, không c làệ ệ ủ ễ ộ ứ
nh ng ngữ ười làm th , vi t văn mà c nh ng ngơ ế ả ữ ười làm ngh ch ng m y liên quan t iề ẳ ấ ớ ngh thu t cũng đệ ậ ược coi là ngh sĩ, n u vi c làm c a h đ t đ n trình đ tinh vi và siêuệ ế ệ ủ ọ ạ ế ộ phàm. Trong người lái đò sông Đà, Nguy n Tuân đã xây d ng m t hình tễ ự ộ ượng người lái
đò ngh sĩ mà nhà văn trân tr ng g i là tay lái ra hoa. Ngh thu t đây là n m ch c cácệ ọ ọ ệ ậ ở ắ ắ quy lu t t t y u c a sông Đà và vì làm ch đậ ấ ế ủ ủ ược nó nên có t do.ự
Quy lu t trên con sông Đà là th quy lu t kh c nghi t. M t chút thi u bình tĩnh, thi uậ ở ứ ậ ắ ệ ộ ế ế chính xác, hay l tay, quá đà đ u ph i tr giá b ng m ng s ng. Mà ngay nh ng khúcỡ ề ả ả ằ ạ ố ở ữ sông không có thác l i d d i tay d i chân mà bu n ng Chung quy l i, n i nào cũngạ ễ ạ ạ ồ ủ ạ ơ
hi m nguy. Ông lão lái đò v a thu c dòng sông, thu c quy lu t c a lũ đá n i i nể ừ ộ ộ ậ ủ ơ ả ướ c
hi m tr này, v a n m ch c binh pháp c a th n sông th n đá. Vì th , vào tr n m c, ôngể ở ừ ắ ắ ủ ầ ầ ế ậ ạ
th t khôn khéo, bình tĩnh nh v ch huy c m quân tài ba. M i giác quan c a ông lão đ uậ ư ị ỉ ầ ọ ủ ề
ho t đ ng trong s ph i h p nh p nhàng, chính xác. Xong tr n, lúc nào cũng ung dung,ạ ộ ự ố ợ ị ậ thanh th n nh ch a t ng vả ư ư ừ ượt thác: sóng thác xèo xèo tan ra trong trí nh Sông nớ ướ ạ c l i thanh bình. Đêm y nhà đò đ t l a trong hang đá, nấ ố ử ướng ng c m lam và toàn bàn v cáố ơ ề
Trang 3anh vũ, cá d m xanh, v nh ng cái h m cá hang ca mùa khô n nh ng ti ng to nh mìnầ ề ữ ầ ổ ữ ế ư
b c phá r i túa ra đ y tràn ru ng. Cũng ch th y ai bàn thêm m t l i nào v cu c chi nộ ồ ầ ộ ả ấ ộ ờ ề ộ ế
th ng v a qua n i i nắ ừ ơ ả ước đ tủ ướng d quân t n v a r i. Nh nh ng ngh sĩ chân chính,ữ ợ ừ ồ ư ữ ệ sau khi v t ki t s c mình đ thai nghén nên tác ph m không m y ai t tán dắ ệ ứ ể ẩ ấ ự ương v côngề
s c c a mình. nhà văn Nguy n Tuân đ a ra m t l i nh n xét: Cu c s ng c a h là ngàyứ ủ ễ ư ộ ờ ậ ộ ố ủ ọ nào cũng chi n đ u v i sông Đà d d i, ngày nào cũng giành l y s s ng t tay nh ng cáiế ấ ớ ữ ộ ấ ự ố ừ ữ thác, nên nó cũng không có gì là h i h p, đáng nh H ngh ĩ th , lúc ng ng chèo. Ph iồ ộ ớ ọ ế ừ ả chăng người lái đò anh hùng có l d th y, nh ng nhìn ngẽ ễ ấ ư ười lái đò tài hoa, ch có Nguy nỉ ễ Tuân