Ngày 19-8-1945, chính quyền ở thủ đô Hà Nội đã về tay nhân dân ta. Ngày 23-8 tại Huế, trước 15 vạn đồng bào ta, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị. Ngày 25-7, hơn 80 vạn đồng bào Sài Gòn, Chợ Lớn, quật khởi đứng lên giành chính quyền. Chỉ không đầy mười ngày, Tổng khởi nghĩa và Cách mạng tháng Tám đã thành công rực rỡ. Chế độ thực dân kéo dài 80 năm cùng với chế độ phong kiến hàng ngàn năm sụp đổ tan tành.
Trang 1Đ bài: Phân tích giá tr l ch s c a b n “Tuyên ngôn đ c l p”ề ị ị ử ủ ả ộ ậ
Bài làm Ngày 1981945, chính quy n th đô Hà N i đã v tay nhân dân ta. Ngày 238 t i Hu ,ề ở ủ ộ ề ạ ế
trước 15 v n đ ng bào ta, vua B o Đ i tuyên b thoái v Ngày 257, h n 80 v n đ ngạ ồ ả ạ ố ị ơ ạ ồ bào Sài Gòn, Ch L n, qu t kh i đ ng lên giành chính quy n. Ch không đ y mợ ớ ậ ở ứ ề ỉ ầ ười ngày,
T ng kh i nghĩa và Cách m ng tháng Tám đã thành công r c r Ch đ th c dân kéo dàiổ ở ạ ự ỡ ế ộ ự
80 năm cùng v i ch đ phong ki n hàng ngàn năm s p đ tan tành.ớ ế ộ ế ụ ổ
Ngày 291945, t i qu ng trạ ả ường Ba Đình, Hà N i, thay m t Chính ph lâm th i, Ch t chộ ặ ủ ờ ủ ị
H Chí Minh tr nh tr ng đ c b n “Tuyên ngôn Đ c l p”, khai sinh ra nồ ị ọ ọ ả ộ ậ ước Vi t Nam Dânệ
ch C ng hòa, m ra m t k nguyên m i Đ c l p, T do. Hà N i t ng b ng màu đ , củ ộ ở ộ ỉ ớ ộ ậ ự ộ ư ừ ỏ ả
m t vùng tr i bát ngát c , đèn và hoa.ộ ờ ờ
Đ c b n “Tuyên ngôn Đ c l p” đ n n a ch ng, H Ch t ch d ng l i và b ng d ng h i:ọ ả ộ ậ ế ử ừ ồ ủ ị ừ ạ ỗ ư ỏ
“Tôi nói, đ ng bào nghe rõ không?“. T c thì m t ti ng “có” c a tri u ngồ ứ ộ ế ủ ệ ười cùng đáp, vang d y nh s m.ậ ư ấ
“Vi t Nam đ c l p muôn năm!” – M t tri u con ngệ ộ ậ ộ ệ ười, m t tri u ti ng hô cùng hòa làmộ ệ ế
m t, vang d i núi sông, khi H Ch t ch v a k t thúc b n Tuyên ngôn:ộ ộ ồ ủ ị ừ ế ả
“Nước Vi t Nam có quy n đệ ề ược hưởng t do và đ c l p và s th t đã thành m t nự ộ ậ ự ậ ộ ướ ự c t
do, đ c l p. Toàn th dân t c Vi t Nam đem t t c tinh th n và l c lộ ậ ể ộ ệ ấ ả ầ ự ượng, tính m nh vàệ
c a c i đ gi quy n t do và đ c l p y”.ủ ả ể ữ ề ự ộ ậ ấ
Có th nói, b n “Tuyên ngôn Đ c l p” đã th hi n m t cách hùng h n khát v ng, ý chí vàể ả ộ ậ ể ệ ộ ồ ọ
s c m nh Vi t Nam. Nó có m t giá tr l ch s vô cùng to l n. Nó ph n ánh m t cách t pứ ạ ệ ộ ị ị ử ớ ả ộ ậ trung nh t, tiêu bi u nh t phong cách ngh thu t trong văn chính lu n c a H Chí Minh.ấ ể ấ ệ ậ ậ ủ ồ
N u nh “Nam qu c s n hà” c a Lý Thế ư ố ơ ủ ường Ki t m đ u b ng m t l i tuyên ngôn đanhệ ở ầ ằ ộ ờ thép: “Nam qu c s n hà Nam đ c ”, “Bình Ngô đ i cáo” kh ng đ nh m t chân lí l ch s :ố ơ ế ư ạ ẳ ị ộ ị ử
“Vi c nhân nghĩa c t yên dân – Quân đi u ph t trệ ố ở ế ạ ước lo tr b o”, thì “Tuyên ngôn Đ cừ ạ ộ
Trang 2l p” l i m đ u b ng cách trích d n hai câu n i ti ng trong hai b n “Tuyên ngôn Đ cậ ạ ở ầ ằ ẫ ổ ế ả ộ
l p” n i ti ng trên th gi i.ậ ổ ế ế ớ
Câu th nh t trích d n t b n “Tuyên ngôn Đ c l p” c a nứ ấ ẫ ừ ả ộ ậ ủ ước Mĩ năm 1776: “T t cấ ả
m i ngọ ười sinh ra đ u có quy n bình đ ng. T o hóa cho h nh ng quy n không ai có thề ề ẳ ạ ọ ữ ề ể xâm ph m đạ ược; trong nh ng quy n y, có quy n đữ ề ấ ề ược s ng, quy n t do, và quy nố ề ự ề
m u c u h nh phúc”.ư ầ ạ
Câu th hai rút ra t b n “Tuyên ngôn Nhân quy n và Dân quy n” c a Cách m ng Phápứ ừ ả ề ề ủ ạ năm 1791: “Người ta sinh ra t do và bình đ ng v quy n l i, và ph i luôn luôn đự ẳ ề ề ợ ả ượ ự c t
do và bình đ ng v quy n l i”.ẳ ề ề ợ
H Chí Minh không ch trích d n mà còn bình lu n, suy r ng ra: “T t c các dân t c trênồ ỉ ẫ ậ ộ ấ ả ộ
th gi i sinh ra đ u bình đ ng; dân t c nào cũng có quy n s ng, quy n sung sế ớ ề ẳ ộ ề ố ề ướng và quy n t do”, và đi t i kh ng đ nh: “Đó là nh ng l ph i không ai ch i cãi đề ự ớ ẳ ị ữ ẽ ả ố ược“. Qua đó,
ta th y ý tấ ưởng cao c , sâu s c c a H Chí Minh là t s xác nh n và đ cao m t lýả ắ ủ ồ ừ ự ậ ề ộ
tưởng th i đ i v t do, bình đ ng, bác ái, nhân quy n đi đ n m t yêu c u, m t khátờ ạ ề ự ẳ ề ế ộ ầ ộ
v ng cháy b ng và vô cùng thiêng liêng c a nhân dân Vi t Nam là l p dân t c. Và “Đ cọ ỏ ủ ệ ậ ộ ộ
l p T do – H nh phúc” là m c tiêu ph n đ u c a nhân dân ta, c a cách m ng Vi t Namậ ự ạ ụ ấ ấ ủ ủ ạ ệ
dướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng và Ch t ch H Chí Minh.ạ ủ ả ủ ị ồ
Ngoài ra, vi c trích d n y còn là đ tranh th s đ ng tình ng h r ng l n c a d lu nệ ẫ ấ ể ủ ự ồ ủ ộ ộ ớ ủ ư ậ
ti n b trên th gi i nh t là đ i v i các cế ộ ế ớ ấ ố ớ ường qu c năm châu. Nh v y, khi ta nói đ nố ư ậ ế giá tr l ch s c a “Tuyên ngôn Đ c l p” trị ị ử ủ ộ ậ ước h t ph i nói đ n d ng ý chi n lế ả ế ụ ế ược và chi n thu t c a vi c trích d n hai câu n i ti ng trong hai b n “Tuyên ngôn Đ c l p” c aế ậ ủ ệ ẫ ổ ế ả ộ ậ ủ
Mĩ và Pháp
Gi ng văn t trang nghiêm, trang tr ng chuy n thành hùng h n, căm gi n khi H Ch t chọ ừ ọ ể ồ ậ ồ ủ ị
v ch tr n và lên án t i ác c a th c dân Pháp đ i v i nhân dân ta trong g n m t th k qua.ạ ầ ộ ủ ự ố ớ ầ ộ ế ỉ
B m t c a chúng vô cùng x o quy t và dã man “l i d ng lá c t do, bình đ ng, bác áiộ ặ ủ ả ệ ợ ụ ờ ự ẳ
đ cể ướp đ t nấ ước ta, áp b c đ ng bào ta”. Tác gi đã đi m qua m t cách khái quát vàứ ồ ả ể ộ
đi n hình t i ác c a th c dân Pháp trên các lĩnh v c v chính tr , kinh t và nh ng t i ácể ộ ủ ự ự ề ị ế ữ ộ
Trang 3khác ch ng ch t nh núi. Đó là 5 t i ác ghê t m v chính tr và 5 t i ác c c kì dã man vồ ấ ư ộ ở ề ị ộ ự ề kinh t c a chúng.ế ủ
Năm t i ác l n v chính tr là tộ ớ ề ị ước đo t quy n t do dân ch ; lu t pháp dã man, chia đạ ề ự ủ ậ ể
tr ; đàn áp và kh ng b , thi hành chính sách ngu dân; đ u đ c b ng rị ủ ố ầ ộ ằ ượu c n và thu cồ ố phi n “đ làm cho nòi gi ng ta suy nhệ ể ố ược”. Trong “Bình Ngô đ i cáo” Nguy n Trãi đã nóiạ ễ
v t i ác c a quân “cu ng Minh”: “Nề ộ ủ ồ ướng dân đen trên ng n l a hung tàn – Vùi con đọ ử ỏ
xu ng dố ướ ầi h m tai v “. H n 500 năm sau, trong “Tuyên ngôn Đ c l p”, ngạ ơ ộ ậ ười anh hùng
gi i phóng dân t c H Chí Minh cũng vi t: “Chúng l p ra nhà tù nhi u h n trả ộ ồ ế ậ ề ơ ường h c.ọ Chúng th ng tay chém gi t nh ng ngẳ ế ữ ười yêu nước thương nòi c a ta. Chúng t m các cu củ ắ ộ
kh i nghĩa c a ta trong nh ng b máu”.ở ủ ữ ể
Đó là nh ng b ng ch ng không ai ch i cãi đữ ằ ứ ố ược. Câu văn ng n, đanh thép, hùng h n. Chắ ồ ữ
“chúng” được nh c l i nhi u l n đ y ám nh. Cách so sánh c th , m a mai (l p ra nhà tùắ ạ ề ầ ầ ả ụ ể ỉ ậ nhi u h n trề ơ ường h c). Cách dùng v ng , tr ng ng xác đáng (th ng tay chém gi t), cáchọ ị ữ ạ ữ ẳ ế dùng hình nh (b máu) – t t c t o nên phong cách chính lu n H Chí Minh: súc tích, l pả ể ấ ả ạ ậ ồ ậ
lu n ch t ch , đanh thép, l i l hùng h n đ y s c thuy t ph c.ậ ặ ẽ ờ ẽ ồ ầ ứ ế ụ
Năm t i ác v kinh t c a th c dân Pháp là bóc l t dân ta đ n t n xộ ề ế ủ ự ộ ế ậ ương t y, khi n choủ ế
“dân ta nghèo nàn, thi u th n, nế ố ước ta x xác, tiêu đi u”; cơ ề ướp không ru ng đ t, h mộ ấ ầ
m , nguyên li u; đ c quy n in gi y b c, xu t c ng và nh p c ng… Lên án chính sáchỏ ệ ộ ề ấ ạ ấ ả ậ ả
s u thu vô nhân đ o c a chúng, tác gi căm gi n vi t: “Chúng đ t ra hàng trăm th thuư ế ạ ủ ả ậ ế ặ ứ ế
vô lý, làm cho dân ta, nh t là dân cày và dân buôn, tr nên b n cùng“. Hàng trăm th thuấ ở ầ ứ ế
vô lý y c a th c dân Pháp đã bóc l t dân ta đ n t n xấ ủ ự ộ ế ậ ương t y.ủ
… “Các h ng thu , các làng tăng mãi, ạ ế
H t đinh đi n r i l i trâu bò, ế ề ồ ạ (…) Làm cho th p th t c u không, ậ ấ ử Làm cho đau đ n khôn cùng không thôi!…” ớ
Trang 4Ch t ch H Chí Minh đã v ch tr n b m t hèn nhát và ph n b i c a th c dân Pháp. Mùaủ ị ồ ạ ầ ộ ặ ả ộ ủ ự thu năm 1940, th c dân Pháp “qu g i đ u hàng, m c a nự ỳ ố ầ ở ử ước ta, rước Nh t”. Pháp vàậ
Nh t đã c u k t v i nhau, bóc l t dân ta th m t , gây ra th m h a năm t D u, 1945: “Tậ ấ ế ớ ộ ậ ệ ả ọ Ấ ậ ừ
đó, dân ta ch u hai t ng xi ng xích Pháp và Nh t. T đó, dân ta s ng c c kh , nghèo nàn.ị ầ ề ậ ừ ố ự ổ
K t qu là cu i năm ngoái sang đ u năm nay, t Qu ng Tr đ n B c Kì, h n hai tri uế ả ố ầ ừ ả ị ế ắ ơ ệ
đ ng bào ta b ch t đói”.ồ ị ế
S hèn h , tàn ác c a th c dân Pháp không th nào k xi t! Ngày 931945 Nh t đ oự ạ ủ ự ể ể ế ậ ả chính Pháp “quân Pháp b ch y ho c đ u hàng”. Tác gi châm bi m lên án: “Chúngỏ ạ ặ ầ ả ế
ch ng nh ng không “b o h ” đẳ ữ ả ộ ược ta, trái l i trong 5 năm chúng bán nạ ước ta hai l n choầ
Nh t!”. Th m t và tàn nh n h n n a là trậ ậ ệ ẫ ơ ữ ước khi rút ch y “chúng còn nh n tâm gi t n tạ ẫ ế ố
s đông tù chính tr Yên Bái và Cao B ng”.ố ị ở ằ
B ng cách l p lu n ch t ch , đanh thép, hùng h n, Ch t ch H Chí Minh đã kh ng đ nhằ ậ ậ ặ ẽ ồ ủ ị ồ ẳ ị
m t s th t l ch s : T năm 1940 tr đi, nộ ự ậ ị ử ừ ở ước ta đã tr thành thu c đ a c a Nh t, chở ộ ị ủ ậ ứ không ph i thu c đ a c a Pháp n a. Vi t Minh đã lãnh đ o nhân dân n i d y giành chínhả ộ ị ủ ữ ệ ạ ổ ậ quy n l p nên nề ậ ước Vi t Nam Dân ch C ng hòa. Đ đ p tan lu n đi u c a Đ G n vàệ ủ ộ ể ậ ậ ệ ủ ờ ồ
b n th c dân ph n đ ng Pháp đang âm m u “tái chi m” Đông Dọ ự ả ộ ư ế ương, H Chí Minh hùngồ
h n tuyên b : “S th t là dân ta đã l y l i nồ ố ự ậ ấ ạ ước Vi t Nam t tay Nh t, ch không ph i tệ ừ ậ ứ ả ừ tay Pháp”
“Tuyên ngôn Đ c l p” có giá tr l ch s to l n. Tác gi ch rõ m t c c di n chính tr m i:ộ ậ ị ị ử ớ ả ỉ ộ ụ ệ ị ớ
“Pháp ch y, Nh t hàng, vua B o Đ i thoái v ”. T nô l , dân ta đã giành đạ ậ ả ạ ị ừ ệ ược đ c l p:ộ ậ
“Dân ta đã đánh đ các xi ng xích th c dân g n 100 năm nay đ gây d ng nên nổ ề ự ầ ể ự ước Vi tệ Nam đ c l p”. M t ch đ m i, m t Nhà nộ ậ ộ ế ộ ớ ộ ước m i ra đ i: “Dân ta l i đánh đ ch đớ ờ ạ ổ ế ộ quân ch m y mủ ấ ươi th k mà l p ch đ Dân ch C ng hòa”.ế ỉ ậ ế ộ ủ ộ
Ph n ti p theo là l i tuyên b sáng ng i chính nghĩa, th hi n m t quy t tâm s t thép,ầ ế ờ ố ờ ể ệ ộ ế ắ không m t th l c thù đ ch nào có th lay chuy n n i. Ch t ch H Chí Minh đ ng trênộ ế ự ị ể ể ổ ủ ị ồ ứ
l p trậ ường dân t c kêu g i các nộ ọ ước Đ ng minh “công nh n quy n đ c l p c a nhân dânồ ậ ề ộ ậ ủ
Vi t Nam”. Đ ng th i m nh m tuyên b : “thoát ly h n quan h v i Pháp, xóa b h tệ ồ ờ ạ ẽ ố ẳ ệ ớ ỏ ế
Trang 5nh ng hi p ữ ệ ước mà Pháp kí v nề ước Vi t Nam, xóa b t t c m i đ c quy n c a Phápệ ỏ ấ ả ọ ặ ề ủ trên đ t nấ ước Vi t Nam”. Tác gi t hào nêu cao truy n th ng anh hùng b t khu t ch ngệ ả ự ề ố ấ ấ ố
th c dân, ch ng phát xít c a dân t c ta và kh ng đ nh: “Dân t c đó ph i đự ố ủ ộ ẳ ị ộ ả ượ ực t do! Dân
t c đó ph i độ ả ược đ c l p!”.ộ ậ
K t thúc b n “Tuyên ngôn Đ c l p” là m t l i tuyên b mang ý nghĩa l ch s nh m t l iế ả ộ ậ ộ ờ ố ị ử ư ộ ờ
th thiêng liêng, th hi n sâu s c khát v ng đ c l p, t do c a nhân dân ta, bi u th quy tề ể ệ ắ ọ ộ ậ ự ủ ể ị ế tâm và s c m nh Vi t Nam:ứ ạ ệ
“Nước Vi t Nam có quy n hệ ề ưởng t do và đ c l p, và s th t đã thành m t nự ộ ậ ự ậ ộ ước do đ cộ
l p. Toàn th dân t c Vi t Nam quy t đem t t c tinh th n và l c lậ ể ộ ệ ế ấ ả ầ ự ượng, tính m ng vàạ
c a c i, đ gi v ng quy n t do, đ c l p y“.ủ ả ể ữ ữ ề ự ộ ậ ấ
Bài s 2:ố
Ra đ i trong b i c nh Chi n tranh th gi i th hai v a k t thúc, các nờ ố ả ế ế ớ ứ ừ ế ước Đ ng minhồ đang tranh giành nh hả ưởng, đòi chia quy n ki m soát nh ng vùng b n phát xít t ngề ể ữ ọ ừ chi m đóng, b n Tuyên ngôn đ c l p c a Ch t ch H Chí Minh không ch nói v i nhânế ả ộ ậ ủ ủ ị ồ ỉ ớ dân Vi t Nam mà còn nói v i t t c th gi i, không ch tuyên b đ c l p mà còn m đ uệ ớ ấ ả ế ớ ỉ ố ộ ậ ở ầ cho m t cu c đ u tranh, không ch đ u tranh v i th c dân Pháp mà còn đ u tranh v i b nộ ộ ấ ỉ ấ ớ ự ấ ớ ọ
đ qu c, th c dân, phát xít.ế ố ự
Sau khi khéo léo và kiên quy t xác l p c s pháp lý và c s th c t v i l p lu n ch tế ậ ơ ở ơ ở ự ế ớ ậ ậ ặ
ch đ y thuy t ph c, Ch t ch H Chí Minh đã ra l i tuyên b v quy n đ c l p dân t cẽ ầ ế ụ ủ ị ồ ờ ố ề ề ộ ậ ộ
và bày t quy t tâm b o v quy n đ c l p y.ỏ ế ả ệ ề ộ ậ ấ
Ngay trong nh ng ngày Cách m ng tháng Tám sôi n i, hào hùng, toàn dân náo n c trongữ ạ ổ ứ chi n th ng, H Chí Minh và Trung ế ắ ồ ương Đ ng đã nh n th y v n m nh nả ậ ấ ậ ệ ước ta đang
“ngàn cân treo s i tóc”. Trong nợ ước, b n ph n đ ng tìm cách ngóc đ u d y đòi l t đọ ả ộ ầ ậ ậ ổ chính quy n cách m ng còn non tr Trên th gi i, b n đ qu c đang lăm le ti n vào Vi tề ạ ẻ ế ớ ọ ế ố ế ệ Nam. H i ngh P txđam (71945) quy t đ nh: Anh vào gi i giáp quân Nh t t vĩ tuy n 16ộ ị ố ế ị ả ậ ừ ế
tr vào, Tở ưởng Gi i Th ch t vĩ tuy n 16 tr ra. Đ chu n b cho âm m u tái chi m Vi tớ ạ ừ ế ở ể ẩ ị ư ế ệ
Trang 6Nam, th c dân Pháp tung ra trự ước d lu n th gi i lu n đi u x o trá: Đông Dư ậ ế ớ ậ ệ ả ương là thu c đ a c a Pháp, Pháp có công khai hóa x này độ ị ủ ứ ương nhiên có quy n tr l i. Chínhề ở ạ
tướng Đ gôn đã tuyên b s t ch c Đông Dờ ố ẽ ổ ứ ương thành liên bang g m “5 nồ ướ ự ị c t tr ” (Lào – Campuchia – Nam Kì – Trung Kì – B c Kì). T t c đắ ấ ả ược đ t dặ ướ ựi s ch đ o c aỉ ạ ủ quan toàn quy n.ề
B n tuyên ngôn ra đ i trong hoàn c nh đó. Cho nên H Chí Minh không ch kh ng đ nhả ờ ả ồ ỉ ẳ ị quy n đ c l p c a nề ộ ậ ủ ước Vi t Nam m i mà còn vi t m t b n lu n chi n s c s o bác bệ ớ ế ộ ả ậ ế ắ ả ỏ
và đ p tan lu n đi u c a th c dân Pháp, đánh đòn ph đ u vào âm m u tái chi m Vi tậ ậ ệ ủ ự ủ ầ ư ế ệ Nam c a Pháp và âm m u can thi p vào Vi t Nam c a các nủ ư ệ ệ ủ ước đ qu c khác, tranh thế ố ủ
s đ ng tình r ng rãi c a d lu n qu c t ự ồ ộ ủ ư ậ ố ế
Ph n đ u c a b n tuyên ngôn, b ng nh ng lí l , l p lu n ch t ch , s c s o, v a khéo léoầ ầ ủ ả ằ ữ ẽ ậ ậ ặ ẽ ắ ả ừ
v a kiên quy t, H Chí Minh đã tri t đ ph nh n quy n dính líu t i Vi t Nam c a Pháp.ừ ế ồ ệ ể ủ ậ ề ớ ệ ủ
Đó chính là c s pháp lý và c s th c t c a l i tuyên ngôn. Ch t ch H Chí Minhơ ở ơ ở ự ế ủ ờ ủ ị ồ
kh ng đ nh n n đ c l p c a dân t c Vi t Nam b ng ba câu văn h t s c ng n g n nh ngẳ ị ề ộ ậ ủ ộ ệ ằ ế ứ ắ ọ ư
ý nghĩa vô cùng sâu s c:ắ
“Pháp ch y, Nh t hàng, vua B o Đ i thoái v ạ ậ ả ạ ị
Dân ta đã đánh đ các xi ng xích th c dân g n 100 năm nay đ gây d ng nên nổ ề ự ầ ể ự ước Vi tệ Nam đ c l p.ộ ậ
Dân ta l i đánh đ ch đ quân ch m y mạ ổ ế ộ ủ ấ ươi th k mà l p nên ch đ dân ch c ngế ỉ ậ ế ộ ủ ộ hòa.”
Câu th nh t xác nh n s h t th i c a th c dân, phát xít và phong ki n. Câu th haiứ ấ ậ ự ế ờ ủ ự ế ứ
kh ng đ nh n n đ c l p dân t c. Câu th ba kh ng đ nh chính th m i. Ba câu văn ng nẳ ị ề ộ ậ ộ ứ ẳ ị ể ớ ắ
g n, cô đ ng, hàm súc g i m nhi u l p nghĩa. Đ c bi t câu th nh t, câu văn ch có 7 tọ ọ ợ ở ề ớ ặ ệ ứ ấ ỉ ừ
mà g n nh gói tr n l ch s 100 năm ch ng Pháp c a dân t c, khái quát nh ng s ki nầ ư ọ ị ử ố ủ ộ ữ ự ệ
l ch s tr ng y u, g i đị ử ọ ế ợ ượ ầc t m c vĩ đ i c a cu c Cách m ng tháng Tám. S th t l chỡ ạ ủ ộ ạ ự ậ ị
s đử ược g i lên v i không khí s thi hoành tráng, không khí vùng lên qu t kh i c a dânợ ớ ử ậ ở ủ
Trang 7t c và s th m b i c a b n xâm lộ ự ả ạ ủ ọ ược cùng b n tay sai bán nọ ước. Cùng m t lúc, Cáchộ
m ng tháng Tám đã gi i quy t c hai nhi m v : đ c l p dân t c và dân ch , đ a nạ ả ế ả ệ ụ ộ ậ ộ ủ ư ướ c
Vi t Nam bệ ước vào k nguyên m i.ỉ ớ
T th c t l ch s đó, b n tuyên ngôn đi đ n tuyên b l p trừ ự ế ị ử ả ế ố ậ ường c a nủ ước Vi t Namệ
m i: “Chúng tôi, Lâm th i Chính ph c a nớ ờ ủ ủ ước Vi t Nam m i, đ i bi u c a toàn dânệ ớ ạ ể ủ
Vi t Nam ”. L i tuyên b vang lên dõng d c, t hào, xác đ nh t th đ c l p, t ch , xácệ ờ ố ạ ự ị ư ế ộ ậ ự ủ
đ nh ch quy n đ t nị ủ ề ấ ước
Ti p đó là l i tuyên b v i th c dân Pháp. L i tuyên b v a đ y đ , toàn di n v a ch tế ờ ố ớ ự ờ ố ừ ầ ủ ệ ừ ặ
ch , d t khoát: “tuyên b thoát ly h n quan h v i Pháp, xóa b h t các hi p ẽ ứ ố ẳ ệ ớ ỏ ế ệ ước mà Pháp đã kí v nề ước Vi t Nam, xóa b t t c m i đ c quy n c a Pháp trên đ t nệ ỏ ấ ả ọ ặ ề ủ ấ ước Vi tệ Nam”. L i tuyên b kiên quy t và d t khoát, âm hờ ố ế ứ ưởng câu văn dõng d c, hùng h n. Hạ ồ ồ Chí Minh đã bác b toàn b lu n đi u x o quy t c a Pháp trỏ ộ ậ ệ ả ệ ủ ước d lu n th gi i. Hoànư ậ ế ớ
c nh l ch s lúc đó có th có ngả ị ử ể ười nghĩ r ng Vi t Nam là thu c đ a c a Pháp b phát xítằ ệ ộ ị ủ ị
Nh t chi m, nay Nh t hàng, Pháp có quy n tr l i. Đi u tuyên b quan tr ng nh t làậ ế ậ ề ở ạ ề ố ọ ấ tuyên b v quan h v i Pháp, xóa b m i hi p ố ề ệ ớ ỏ ọ ệ ước mà Pháp đã kí v Vi t Nam. Ngề ệ ườ i
vi t dùng ch “v ” ch không ph i ch “v i”. Kí “v ” Vi t Nam là kí có tính ch t áp đ t,ế ữ ề ứ ả ữ ớ ề ệ ấ ặ
ép bu c, còn kí “v i” Vi t Nam là kí trên tinh th n h p tác. Pháp kí “v ” Vi t Nam là kíộ ớ ệ ầ ợ ề ệ trong tình tr ng “ép cung” tri u đình nhà Nguy n. Nh ng t : “thoát ly h n”, “xóa b h t”,ạ ề ễ ữ ừ ẳ ỏ ế
“xóa b t t c ” đã nh n m nh m t cách kiên quy t, d t khoát vi c c t đ t m i s dínhỏ ấ ả ấ ạ ộ ế ứ ệ ắ ứ ọ ự líu c a Pháp t i Vi t Nam.ủ ố ệ
Ti p theo là s ràng bu c các nế ự ộ ước Đ ng minh vào vi c công nh n quy n đ c l p c aồ ệ ậ ề ộ ậ ủ dân t c Vi t Nam: “Chúng tôi tin r ng các nộ ệ ằ ước Đ ng minh đã công nh n các nguyên t cồ ậ ắ dân t c bình đ ng h i ngh Têhêrăng và C u Kim S n, quy t không th không côngộ ẳ ở ộ ị ử ơ ế ể
nh n quy n đ c l p dân t c Vi t Nam”. Nh ng câu văn kh ng đ nh ho c ph đ nh c aậ ề ộ ậ ộ ệ ữ ẳ ị ặ ủ ị ủ
ph đ nh có tác d ng m nh m trong vi c bu c các nủ ị ụ ạ ẽ ệ ộ ước Đ ng minh ph i công nh n vàồ ả ậ tôn tr ng quy n đ c l p dân t c c a Vi t Nam. Đó là m t l t t y u không th khác.ọ ề ộ ậ ộ ủ ệ ộ ẽ ấ ế ể Không nh ng th , đ tăng s c thuy t ph c, b gãy hoàn toàn lu n đi u c a Pháp, b nữ ế ể ứ ế ụ ẻ ậ ệ ủ ả
Trang 8tuyên ngôn nêu lên m t th c t : “M t dân t c đã gan góc ch ng ách nô l c a Pháp h nộ ự ế ộ ộ ố ệ ủ ơ
80 năm nay, m t dân t c đã gan góc đ ng v phe Đ ng minh ch ng phát xít m y năm nay,ộ ộ ứ ề ồ ố ấ dân t c đó ph i độ ả ượ ực t do! Dân t c đó ph i độ ả ược đ c l p. Nh ng câu văn v i k t c uộ ậ ữ ớ ế ấ song hành t o nên m t đi p khúc âm vang v a hào hùng v a đanh thép th hi n th đ ngạ ộ ệ ừ ừ ể ệ ế ứ
và quy n c a dân t c Vi t Nam. N u th c dân Pháp có t i ph n b i Đ ng minh, hai l nề ủ ộ ệ ế ự ộ ả ộ ồ ầ bán r Đông Dẻ ương cho Nh t thì dân t c Vi t Nam đ i di n Đ ng minh đ ng lên ch ngậ ộ ệ ạ ệ ồ ứ ố
Nh t c u nậ ứ ước và cu i cùng đã giành đố ược ch quy n t tay Nh t. N u th c dân Phápủ ề ừ ậ ế ự
b c l tính cách đê hèn, tàn b o hành đ ng th ng tay “kh ng b ” Vi t Minh” th m chíộ ộ ạ ở ộ ẳ ủ ố ệ ậ
đ n khi thua ch y chúng còn “tàn nh n gi t ch t s đông tù Yên Bái và Cao B ng” thìế ạ ẫ ế ế ố ở ằ nhân dân ta v n gi thái đ khoan h ng và nhân đ o “giúp cho nhi u ngẫ ữ ộ ồ ạ ề ười Pháp ch yạ qua biên gi i”, “c u cho nhi u ngớ ứ ề ười Pháp kh i nhà giam Nh t và b o v t i s n, tínhỏ ậ ả ệ ả ả
m ng cho h ”. Đó là truy n th ng mà dân t c ta đã có t ngày l p nạ ọ ề ố ộ ừ ậ ước và Nguy n Trãiễ cũng đã t ng nói đ n trong Bình Ngô đ i cáo.ừ ế ạ
M t dân t c ph i ch u bi t bao đau kh dộ ộ ả ị ế ổ ưới ách th c dân tàn b o. M t dân t c đã anhự ạ ộ ộ dũng chi n đ u cho đ c l p, t do. M t dân t c luôn nêu cao lá c bác ái, nhân đ o, “Dânế ấ ộ ậ ự ộ ộ ờ ạ
t c đó ph i độ ả ượ ực t do! Dân t c đó ph i độ ả ược đ c l p!” L i kh ng đ nh hùng h n nhộ ậ ờ ẳ ị ồ ư
m t chân lý b t di b t d ch. Theo Ch Lan Viên: “Hai l n nh n m nh ch “gan góc”, b nộ ấ ấ ị ế ầ ấ ạ ữ ố
l n nh n m nh ch “dân t c” và hai câu g n nh l p l i theo m u “dân t c đó ph iầ ấ ạ ữ ộ ầ ư ặ ạ ẫ ộ ả
được…” mang s c n ng nh nh ng nhát dao chém đá”.ứ ặ ư ữ
T t c nh ng l i tuyên b trên là ti n đ v lí lu n cũng nh t o không khí đ đ a đ nấ ả ữ ờ ố ề ề ề ậ ư ạ ể ư ế cao trào, đó là l i tuyên b cu i cùng, l i tuyên b tr nh tr ng trờ ố ố ờ ố ị ọ ước th gi i v baế ớ ề
phương di n c a m t nệ ủ ộ ước Vi t Nam t do, đ c l p:ệ ự ộ ậ
– “Nước Vi t Nam có quy n hệ ề ưởng t do, đ c l p”.ự ộ ậ
– “Và s th t đã thành m t nự ậ ộ ướ ực t do, đ c l p”.ộ ậ
– “Toàn th dân t c Vi t Nam quy t đem t t c tinh th n và l c lể ộ ệ ế ấ ả ầ ự ượng, tính m ng và c aạ ủ
c i đ gi v ng quy n t do, đ c l p y”.ả ể ữ ữ ề ự ộ ậ ấ
Trang 9Hưởng t do, đ c l p không ph i ch là m t cái quy n ph i có, không ph i ch là m t tự ộ ậ ả ỉ ộ ề ả ả ỉ ộ ư cách c n có mà đó là m t hi n th c. L i tuyên b có ý v nh m t l i th b c l ý chí vàầ ộ ệ ự ờ ố ị ư ộ ờ ề ộ ộ quy t tâm cao đ c a dân t c vi t Nam. Câu văn k t l i b n tuyên ngôn cũng chính là mế ộ ủ ộ ệ ế ạ ả ở
ra m t th i kì m i, th i kì đ u tranh “toàn dân, toàn di n, trộ ờ ớ ờ ấ ệ ường kì và t l c cánh sinh”ự ự (H Chí Minh – L i kêu g i toàn qu c kháng chi n) đ đánh đu i th c dân Pháp, b o vồ ờ ọ ố ế ể ổ ự ả ệ
ch quy n đ t nủ ề ấ ước
Tóm l i, ph n tuyên ngôn cũng nh toàn b văn b n Tuyên ngôn Đ c l p c a Ch t chạ ầ ư ộ ả ộ ậ ủ ủ ị
H Chí Minh có giá tr nhi u m t, có ý nghĩa l ch s sâu s c, ti n b : ch m d t ch đồ ị ề ặ ị ử ắ ế ộ ấ ứ ế ộ phong ki n, đánh đ xi ng xích th c dân, xây d ng m t nế ổ ề ự ự ộ ước Vi t Nam m i, m ra kệ ớ ở ỉ nguyên đ c l p dân t c và ch nghĩa xã h i.ộ ậ ộ ủ ộ
N i dung tuyên ngôn đ y đ , toàn di n, ch t ch , d t khoát. S c thuy t ph c m nh mộ ầ ủ ệ ặ ẽ ứ ứ ế ụ ạ ẽ chính là tài ngh chính lu n c a tác gi , nh ng ngu n g c sâu xa chính là t m lòngở ệ ậ ủ ả ư ồ ố ở ấ yêu nước n ng nàn, ý chí đ c l p dân t c cao c và khát v ng hòa bình cháy b ng. T t cồ ộ ậ ộ ả ọ ỏ ấ ả
nh ng đi u đó đã tr thành máu th t, thành l s ng trong tâm h n, tình c m, suy nghĩ c aữ ề ở ị ẽ ố ồ ả ủ
người vi t.ế
Tuyên ngôn đ c l p nói chung, ph n tuyên ngôn nói riêng chính là m t b n anh hùng caộ ậ ầ ộ ả
c a th i đ i H Chí Minh. Đó là khát v ng c a c dân t c. Đó là thành qu đ u tranhủ ờ ạ ồ ọ ủ ả ộ ả ấ trong g n m t th k c a c dân t c. Tuyên ngôn Đ c l p đầ ộ ế ỉ ủ ả ộ ộ ậ ược vi t b ng máu c a hàngế ằ ủ tri u ngệ ười Vi t Nam yêu nệ ước đã hi sinh trong cu c đ u tranh b n b , kiên cộ ấ ề ỉ ường y.ấ Tuyên ngôn còn là s hun đúc c a h n thiêng sông núi, ti p n i truy n th ng Vi t Nam,ự ủ ồ ế ố ề ố ệ
b n lĩnh Vi t Nam, ý chí và s c m nh Vi t Nam đ t đây m ra m t k nguyên m iả ệ ứ ạ ệ ể ừ ở ộ ỉ ớ trong l ch s dân t c. Th c t 30 năm chi n tranh gian kh , b n b , kiên cị ử ộ ự ế ế ổ ề ỉ ường, đau
thương mà anh dũng c a dân t c ta ch ng Pháp, ch ng M chính là câu tr l i cho ý chíủ ộ ố ố ỹ ả ờ
s t đá mà tuyên ngôn c a Bác đã vang lên nh m t l i th trong gi phút thiêng liêng,ắ ủ ư ộ ờ ề ờ
tr ng đ i c a đ t nọ ạ ủ ấ ước
Bài s 3:ố
M t áng văn n i ti ng c a Nguy n Ái Qu c – Bác H – v cha già kính yêu c a dân t cộ ổ ế ủ ễ ố ồ ị ủ ộ
Trang 10Vi t Nam chính là b n Tuyên ngôn đ c l p khai sinh ra nệ ả ộ ậ ước Vi t Nam dân ch c ng hòa.ệ ủ ộ Tác ph m này v a có giá tr l ch s , v a có giá tr văn chẩ ừ ị ị ử ừ ị ương sâu s c.ắ
B n tuyên ngôn có giá tr l ch s to l n b i trả ị ị ử ớ ở ước h t nó là m t văn ki n l ch s quanế ộ ệ ị ử
tr ng. Nó là l i tuyên b xóa b ch đ th c dân phong ki n, là s kh ng đ nh quy n tọ ờ ố ỏ ế ộ ự ế ự ẳ ị ề ự
ch và v th bình đ ng c a dân t c ta trên toàn th gi i, là m c son l ch s m ra kủ ị ế ẳ ủ ộ ế ớ ố ị ử ở ỉ nguyên đ c l p, t do trên đ t nộ ậ ự ấ ước ta. Văn ki n l ch s này không ch đệ ị ử ỉ ược đ c trọ ướ c
qu c dân, đ ng bào, mà còn đ công b v i th gi i, đ c bi t là nh ng l c lố ồ ể ố ớ ế ớ ặ ệ ữ ự ượng thù đ chị
và c h i qu c t đang mang dã tâm mu n nô d ch nơ ộ ố ế ố ị ước ta thêm l n n a. Th i k màầ ữ ờ ỳ chúng ta xóa b đỏ ược nh ng xi ng xích c a b n th c dân phát xít phong ki n, đ a nữ ề ủ ọ ự ế ư ướ c
ta sang m t trang s m i, m t th i k m i. Th i k chính quy n thu c v tay nhân dân.ộ ử ớ ộ ờ ỳ ớ ờ ỳ ề ộ ề
Đó ch ng ph i là m t s ki n tr ng đ i mang tính l ch s hay sao? Chính vì là m t vănẳ ả ộ ự ệ ọ ạ ị ử ộ
ki n có t m quan tr ng trong m t hoàn c nh đ c bi t nh th mà b n Tuyên ngôn đ cệ ầ ọ ộ ả ặ ệ ư ế ả ộ
l p đã tr thành áng văn b t h và mang tính l ch s đ n th ậ ở ấ ủ ị ử ế ế
V y còn tính văn chậ ương? B n Tuyên ngôn đ c l p đả ộ ậ ược đánh giá là m t áng văn chínhộ
lu n đ c s c, ng n g n, súc tích, đ y s c thuy t ph c. V i vi c trích d n hai b n tuyênậ ặ ắ ắ ọ ầ ứ ế ụ ớ ệ ẫ ả ngôn c a hai củ ường qu c Mĩ và Pháp đã giáng đòn cao tay, g y ông đ p l ng ông v phíaố ậ ậ ư ề chúng. T t c nh ng t ng , cách chuy n đo n cùng v i ngh thu t đ c s c c a b nấ ả ữ ừ ữ ể ạ ớ ệ ậ ặ ắ ủ ả Tuyên ngôn đ u cho th y đi u đó. Vi c l p c u trúc cú pháp, s d ng phề ấ ề ệ ặ ấ ử ụ ương pháp li tệ
kê cùng l i l đanh thép đã t cáo m nh m t i ác c a b n th c dân. L i l c a Ngờ ẽ ố ạ ẽ ộ ủ ọ ự ờ ẽ ủ ườ i còn có kh năng tác đ ng m nh m đ n ngả ộ ạ ẽ ế ười đ c ngọ ười nghe. Người có th khi nể ế
ngườ ọi đ c người nghe d y lên lòng căm thù ch b ng l i văn c a mình. Chính phong cáchấ ỉ ằ ờ ủ
vi t văn chính lu n c a Bác đã đ l i nhi u bài h c cho th h c m bút sau này. B i v yế ậ ủ ể ạ ề ọ ế ệ ầ ở ậ
mà tác ph m càng có giá tr văn chẩ ị ương h n.ơ
B n Tuyên ngôn đ c l p còn là áng văn tâm huy t tràn đ y lòng yêu nả ộ ậ ế ầ ước c a Ngủ ườ i
Người vi t b n Tuyên ngôn mà không ch vi t b ng lí trí mà còn b ng c trái tim mình.ế ả ỉ ế ằ ằ ả Bác đã đ l i nhi u bài h c văn chể ạ ề ọ ương cho nhi u th h c m bút Vi t Nam. Khi c mề ế ệ ầ ệ ầ bút ph i xu t phát t m c đích, đ i tả ấ ừ ụ ố ượng ti p nh n đ quy t đ nh n i dung hình th c đế ậ ể ế ị ộ ứ ể tác ph m sâu s c v t tẩ ắ ề ư ưởng, thi t th c v n i dung và phong phú đa d ng v hình th c.ế ự ề ộ ạ ề ứ