Phân tích giá trị hiện thực và nhân đạo trong tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân

Đề bài: Phân tích giá trị hiện thực và nhân đạo trong tác phẩm Vợ nhặt của nhà .văn Kim Lân.. Bài làm..Vợ nhặt là một trong những truyện ngắn hay nhất của Kim Lân và văn học Việt Nam sau  .năm 1945, truyện được in trong tập Con chó xấu xí năm 1962. Vốn xuất thân từ làng quê .Việt Nam nên Kim Lân đã viết nên Vợ nhặt bằng tất cả tâm hồn, tình cảm của một con  .người là con đẻ  của đồng ruộng. Truyện được xây dựng với nhiều tình huống gây  ấn .tượng mạnh đối với người đọc. Song nổi bật trong tác phẩm là giá trị hiện thực và nhân  .đạo...Truyện đã phản ánh được những mặt cơ bản của hiện thực xã hội Việt Nam những ngày .trước Cách mạng tháng Tám 1945. Chỉ  thông qua tình huống nhặt được vợ  của Tràng,  .truyện đã tái hiện được bức tranh về nạn đói thê thảm của người dân Việt Nam từ Quảng  .Trị đến Bắc kỳ hơn triệu người bị đói. Ở đây mở  đầu truyện là cảnh cái đói đã tràn đến .xóm này tự  lúc nào. Những gia đình từ  vùng Nam Định, Thái Bình đội nón lũ lượt bồng  .bế, dắt díu nhau lên xanh xám như  những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ.  .Người chết như ngả rạ Không buổi sáng nào người trong làng đi chợ, đi làm đồng không  .gặp ba bốn cái thây nằm chỏng queo bên đường. Không khí vẩn lên một mùi ẩm thối của .rác rưởi và mùi gây của xác người... Dưới gốc đa... những người đói dật dờ  lặng lẽ  đi .như những bóng ma. Tiếng quạ., cứ gào lên từng hồi thê thiết, Qua đây, người đọc cũng .có thể hình dung được bộ mặt thật của bọn phát xít, thực dân và tay sai của chúng. Điều .này được gói gọn trong một câu nói đầy phẫn uất của bà mẹ  già: Tiếng thúc thuế  đấy. .Đằng thì nó bắt giồng đay, đằng thì nó bắt đóng thuế. Giời đất này không chắc gì đã sống  .qua được đâu các con ạ! ......Tác phẩm còn phản ánh được một hiện thực cơ  bản khác. Đó là tấm lòng người dân  .hướng về  cách mạng và sự  vận động của cuộc sống hướng về  tương lai. Giữa những  .tiếng trống thúc thuế  dồn sưu dồn dập là hình  ảnh những người nghèo đói  ầm  ầm kéo  .nhau đi trên đê Sộp. Đằng trước có lá cờ đỏ  to lắm vụt hiện lên trong ý nghĩ của Tràng. ..Nó báo hiệu một bình minh mới của cách mạng sẽ đến...Bên canh nội dung hiện thực rộng lớn là giá trị nhân đạo sâu sắc. Qua tình huống truyện  .độc đáo, qua tâm lý và số phận nhân vật, tác phẩm không cần đao to búa lớn vẫn tố cáo  .được một cách sâu sắc tội ác tày trời của thực dân Pháp và phát xít Nhật đã gây nên nạn  .đói thảm khốc khiến hai triệu người phải chết đói. Bóng đen tử thần bao trùm lên tất cả,  .đè nặng lên số phận mỗi người dân và mọi xóm làng. Trong bối cảnh bi thảm  ấy, giá trị .con người quá rẻ  mạt. Nếu như  trong truyện thơ  Tiễn dặn người yêu, cô gái Thái bị  ép  .duyên, đã đau khổ thở than: Ngẫm thân em chỉ bằng thân con bọ ngựa thì ở đây người đàn .bà mà Tràng nhặt được chỉ bằng mấy bát bánh đúc, một bữa cơm no và hai hào dầu. Nạn .đói đã đẩy con người đến chỗ  xem miếng ăn là tất cả. Ngay cả  đến cái chuyện tỏ  tình .thường vẫn mang màu sắc tình tứ, e lệ, duyên dáng, thì giờ  đây cũng chỉ  còn trơ  trọi là  .một câu chuyện lăn xả vào miếng ăn. Vì đói khát cùng đường mà không còn giữ được sự .e thẹn thông thường của người phụ  nữ  Việt Nam. Chỉ  mấy bát bánh đúc và vài lời nói  .tầm phào của gã đàn ông xa lạ, mà người đàn bà kia đã ton ton chạy theo để trở thành vợ .nhặt của Tràng. Ý nghĩa nhân đạo không chỉ được toát ra từ sự cảm thông cho thân phận  .khổ đau của người dân nước Việt mà còn được toát ra từ sự tố cáo ấy...Truyện Vợ  nhặt còn cho ta thấy rằng người dân lao động vốn có bản chất lành mạnh,  .luôn luôn hướng về ánh sáng với một niềm tin bất diệt. Dù hoàn cảnh có hiểm nghèo bi  .thảm tuyệt vọng đến đâu, dù có kề  bên cái chết, vẫn khát khao hạnh phúc, tổ   ấm gia  .đình, vẫn hướng về sự sống và hy vọng ở tương lai tươi sáng. Đúng như tác giả đã có lần .phát biểu: Trong sự túng đói quay quắt, trong bất cứ hoàn cảnh khốn khổ nào, người nông  .dân ngụ cư vẫn khao khát vươn lên trên cái chết, cái ảm đạm mà vui mà hy vọng..Những  .người đói họ không nghĩ

Đ  bài: Phân tích giá tr  hi n th c và nhân đ o trong tác ph m V  nh t c a nhà ề ị ệ ự ạ ẩ ợ ặ ủ

văn Kim Lân

Bài làm

V  nh t là m t trong nh ng truy n ng n hay nh t c a Kim Lân và văn h c Vi t Nam sauợ ặ ộ ữ ệ ắ ấ ủ ọ ệ   năm 1945, truy n đệ ược in trong t p Con chó x u xí năm 1962. V n xu t thân t  làng quêậ ấ ố ấ ừ  

Vi t Nam nên Kim Lân đã vi t nên V  nh t b ng t t c  tâm h n, tình c m c a m t conệ ế ợ ặ ằ ấ ả ồ ả ủ ộ  

người là con đ  c a đ ng ru ng. Truy n đẻ ủ ồ ộ ệ ược xây d ng v i nhi u tình hu ng gây  nự ớ ề ố ấ  

tượng m nh đ i v i ngạ ố ớ ườ ọi đ c. Song n i b t trong tác ph m là giá tr  hi n th c và nhânổ ậ ẩ ị ệ ự  

đ o.ạ

Truy n đã ph n ánh đệ ả ược nh ng m t c  b n c a hi n th c xã h i Vi t Nam nh ng ngàyữ ặ ơ ả ủ ệ ự ộ ệ ữ  

trước Cách m ng tháng Tám 1945. Ch  thông qua tình hu ng nh t đạ ỉ ố ặ ược v  c a Tràng,ợ ủ   truy n đã tái hi n đệ ệ ược b c tranh v  n n đói thê th m c a ngứ ề ạ ả ủ ười dân Vi t Nam t  Qu ngệ ừ ả  

Tr  đ n B c k  h n tri u ngị ế ắ ỳ ơ ệ ườ ịi b  đói.   đây m  đ u truy n là c nh cái đói đã tràn đ nỞ ở ầ ệ ả ế   xóm này t  lúc nào. Nh ng gia đình t  vùng Nam Đ nh, Thái Bình đ i nón lũ lự ữ ừ ị ộ ượ ồ  t b ng

b , d t díu nhau lên xanh xám nh  nh ng bóng ma, và n m ng n ngang kh p l u ch ế ắ ư ữ ằ ổ ắ ề ợ  

Người ch t nh  ng  r  Không bu i sáng nào ngế ư ả ạ ổ ười trong làng đi ch , đi làm đ ng khôngợ ồ  

g p ba b n cái thây n m ch ng queo bên đặ ố ằ ỏ ường. Không khí v n lên m t mùi  m th i c aẩ ộ ẩ ố ủ   rác rưởi và mùi gây c a xác ngủ ười  Dướ ối g c đa  nh ng ngữ ười đói d t d  l ng l  điậ ờ ặ ẽ  

nh  nh ng bóng ma. Ti ng qu , c  gào lên t ng h i thê thi t, Qua đây, ngư ữ ế ạ ứ ừ ồ ế ườ ọi đ c cũng 

có th  hình dung để ược b  m t th t c a b n phát xít, th c dân và tay sai c a chúng. Đi uộ ặ ậ ủ ọ ự ủ ề   này được gói g n trong m t câu nói đ y ph n u t c a bà m  già: Ti ng thúc thu  đ y.ọ ộ ầ ẫ ấ ủ ẹ ế ế ấ  

Đ ng thì nó b t gi ng đay, đ ng thì nó b t đóng thu  Gi i đ t này không ch c gì đã s ngằ ắ ồ ằ ắ ế ờ ấ ắ ố   qua được đâu các con  !  ạ

Tác ph m còn ph n ánh đẩ ả ược m t hi n th c c  b n khác. Đó là t m lòng ngộ ệ ự ơ ả ấ ười dân 

hướng v  cách m ng và s  v n đ ng c a cu c s ng hề ạ ự ậ ộ ủ ộ ố ướng v  tề ương lai. Gi a nh ngữ ữ  

ti ng tr ng thúc thu  d n s u d n d p là hình  nh nh ng ngế ố ế ồ ư ồ ậ ả ữ ười nghèo đói  m  m kéoầ ầ   nhau đi trên đê S p. Đ ng trộ ằ ước có lá c  đ  to l m v t hi n lên trong ý nghĩ c a Tràng.ờ ỏ ắ ụ ệ ủ  

Nó báo hi u m t bình minh m i c a cách m ng s  đ n.ệ ộ ớ ủ ạ ẽ ế

Bên canh n i dung hi n th c r ng l n là giá tr  nhân đ o sâu s c. Qua tình hu ng truy nộ ệ ự ộ ớ ị ạ ắ ố ệ  

đ c đáo, qua tâm lý và s  ph n nhân v t, tác ph m không c n đao to búa l n v n t  cáoộ ố ậ ậ ẩ ầ ớ ẫ ố  

được m t cách sâu s c t i ác tày tr i c a th c dân Pháp và phát xít Nh t đã gây nên n nộ ắ ộ ờ ủ ự ậ ạ   đói th m kh c khi n hai tri u ngả ố ế ệ ười ph i ch t đói. Bóng đen t  th n bao trùm lên t t c ,ả ế ử ầ ấ ả  

đè n ng lên s  ph n m i ngặ ố ậ ỗ ười dân và m i xóm làng. Trong b i c nh bi th m  y, giá trọ ố ả ả ấ ị  con người quá r  m t. N u nh  trong truy n th  Ti n d n ngẻ ạ ế ư ệ ơ ễ ặ ười yêu, cô gái Thái b  épị   duyên, đã đau kh  th  than: Ng m thân em ch  b ng thân con b  ng a thì   đây ngổ ở ẫ ỉ ằ ọ ự ở ười đàn 

bà mà Tràng nh t đặ ược ch  b ng m y bát bánh đúc, m t b a c m no và hai hào d u. N nỉ ằ ấ ộ ữ ơ ầ ạ   đói đã đ y con ngẩ ườ ếi đ n ch  xem mi ng ăn là t t c  Ngay c  đ n cái chuy n t  tìnhỗ ế ấ ả ả ế ệ ỏ  

thường v n mang màu s c tình t , e l , duyên dáng, thì gi  đây cũng ch  còn tr  tr i làẫ ắ ứ ệ ờ ỉ ơ ọ  

m t câu chuy n lăn x  vào mi ng ăn. Vì đói khát cùng độ ệ ả ế ường mà không còn gi  đữ ượ ự c s

e th n thông thẹ ường c a ngủ ười ph  n  Vi t Nam. Ch  m y bát bánh đúc và vài l i nóiụ ữ ệ ỉ ấ ờ  

t m phào c a gã đàn ông xa l , mà ngầ ủ ạ ười đàn bà kia đã ton ton ch y theo đ  tr  thành vạ ể ở ợ 

nh t c a Tràng. Ý nghĩa nhân đ o không ch  đặ ủ ạ ỉ ược toát ra t  s  c m thông cho thân ph nừ ự ả ậ  

kh  đau c a ngổ ủ ười dân nước Vi t mà còn đệ ược toát ra t  s  t  cáo  y.ừ ự ố ấ

Truy n V  nh t còn cho ta th y r ng ngệ ợ ặ ấ ằ ười dân lao đ ng v n có b n ch t lành m nh,ộ ố ả ấ ạ   luôn luôn hướng v  ánh sáng v i m t ni m tin b t di t. Dù hoàn c nh có hi m nghèo biề ớ ộ ề ấ ệ ả ể  

th m tuy t v ng đ n đâu, dù có k  bên cái ch t, v n khát khao h nh phúc, t   m giaả ệ ọ ế ề ế ẫ ạ ổ ấ   đình, v n hẫ ướng v  s  s ng và hy v ng   tề ự ố ọ ở ương lai tươi sáng. Đúng nh  tác gi  đã có l nư ả ầ   phát bi u: Trong s  túng đói quay qu t, trong b t c  hoàn c nh kh n kh  nào, ngể ự ắ ấ ứ ả ố ổ ười nông  dân ng  c  v n khao khát vụ ư ẫ ươn lên trên cái ch t, cái  m đ m mà vui mà hy v ng Nh ngế ả ạ ọ ữ  

người đói h  không nghĩ đ n cái ch t, mà nghĩ đ n cái s ng (Kim Lân). V  ch ng Tràngọ ế ế ế ố ợ ồ  

v n l y nhau gi a c nh ng n ngang xác ngẫ ấ ữ ả ổ ười ch t đói là vì v y. Chút h nh phúc nhế ậ ạ ỏ  nhoi, mong manh c a hai ngủ ười tuy b  b a vây, b i cái đói, cái ch t nh ng s  s ng ch ngị ủ ở ế ư ự ố ẳ   bao gi  chán n n, v n là b t di t, v n sinh sôi n y n  t  bãi tha ma s c mùi t  khí. H nhờ ả ẫ ấ ệ ẫ ả ở ừ ặ ử ạ   phúc tình yêu v n nh  làn gió xuân th i v  làm xôn xao s  s ng. Trong m t lúc Tràngẫ ư ổ ề ự ố ộ  

dường nh  quên h t nh ng c nh ê ch  tăm t i trư ế ữ ả ề ố ước m t, nh ng tháng ngày đ y đe doắ ữ ầ ạ 

phía trước. Lúc này trong lòng h n ch  còn tình nghĩa vói ngắ ỉ ười đàn bà. M t cái gì lộ ạ 

l m  nó ôm  p, m n man kh p da th t Tràng. Sáng d y th y nhà c a đ i khác, h n c mắ ấ ơ ắ ị ậ ấ ử ổ ắ ả  

th y lâng lâng và th y t  đây ph i có trách nhi m h n v i ngấ ấ ừ ả ệ ơ ớ ười thân và chính cu c đ iộ ờ   mình.   bà c  T  càng có nh ng bi u hi n c m đ ng h n. Ni m vui vì có con dâu, vìỞ ụ ứ ữ ể ệ ả ộ ơ ề  

h nh phúc c a con và ni m tin   cu c s ng đã làm cho ngạ ủ ề ở ộ ố ười m  nhanh nh u h n Cáiẹ ả ơ   khuôn m t u ám, b ng beo c a bà b ng r ng r  h n lên.ặ ủ ủ ỗ ạ ỡ ẳ

Qua truy n V  nh t, Kim Lân còn cho ta th y trong ho n n n, con ngệ ợ ặ ấ ạ ạ ười lao đ ng, càngộ   yêu thương nhau h n và dù trong c nh khó khăn, kh n cùng, h  v n gi  đơ ả ố ọ ẫ ữ ược ph m ch tẩ ấ  

đ p đ : đói cho s ch, rách cho th m. Cu c s ng kh c nghi t đo  đ y con ngẹ ẽ ạ ơ ộ ố ắ ệ ạ ầ ười, b t hắ ọ 

ph i s ng cu c s ng c a loài v t, nh ng nó không th  d p t t đả ố ộ ố ủ ậ ư ể ậ ắ ược ph n ngầ ười, r tấ  

người trong lòng bà m  kh n kh  kia. Ba m  con Tràng đã tìm th y ni m vui trong sẹ ố ổ ẹ ấ ề ự 

nương t a, c u mang nhau mà s ng. Tình v  ch ng, m  con s  là đ ng l c giúp h  s cự ư ố ợ ồ ẹ ẽ ộ ự ọ ứ  

m nh vạ ượt qua c n ho n n n kh ng khi p này.ơ ạ ạ ủ ế

Nh  v y nh ng con ngư ậ ữ ười đã vượt qua m c c m đói nghèo, t i h n đ  kh ng đ nh sặ ả ủ ờ ể ẳ ị ự 

s ng, ch c ch n s  đi theo ti ng g i c a Vi t Minh đ  giành s  s ng cho mình trong cáchố ắ ắ ẽ ế ọ ủ ệ ể ự ố  

m ng. Vì Đ ng ta  h n ngạ ả ồ ười. Ch n tình hu ng V  nh t do n n đói rùng r n gây nên,ọ ố ợ ặ ạ ợ   Kim Lân không nh m miêu t  s  m t giá, tha hoá con ngằ ả ự ấ ười, ngượ ạc l i đã kh ng đ nhẳ ị   khát v ng s ng còn và ph m giá c a h  Tình yêu cu c s ng c a nh ng con ngọ ố ẩ ủ ọ ộ ố ủ ữ ườ ằ  i n m bên b  cái ch t đã tr  thành ngu n sáng, ngu n  m áp sờ ế ở ồ ồ ấ ưở ấi  m lòng người, thôi thúc h  điọ  

t i c u l y đ i mình.ớ ứ ấ ờ