Truyện Vợ chồng A Phủ được rút từ tập Truyện Tây Bắc của nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1953. Tập truyện này đã từng được giải nhất giải thưởng văn nghệ 1954 - 1955. Vợ chồng A Phủ là một thành công xuất sắc của Tô Hoài sau cách mạng, là thành tựu của văn học kháng chiến chống Pháp đồng thời là tác phẩm tiêu biểu về đề tài miền núi. Truyện có kết cấu chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên hấp dẫn. Có được điều đó là nhờ cái nhìn hiện thực sắc sảo và chủ nghĩa nhân đạo của nhà văn.
Trang 1Đ bài: Phân tích giá tr hi n th c và nhân đ o c a V ch ng A Ph Tô Hoàiề ị ệ ự ạ ủ ơ ồ ủ
Bài làm Truy n V ch ng A Ph đệ ợ ồ ủ ược rút t t p Truy n Tây B c c a nhà văn Tô Hoài sáng tácừ ậ ệ ắ ủ năm 1953. T p truy n này đã t ng đậ ệ ừ ược gi i nh t gi i thả ấ ả ưởng văn ngh 1954 1955. Vệ ợ
ch ng A Ph là m t thành công xu t s c c a Tô Hoài sau cách m ng, là thành t u c a vănồ ủ ộ ấ ắ ủ ạ ự ủ
h c kháng chi n ch ng Pháp đ ng th i là tác ph m tiêu bi u v đ tài mi n núi. Truy nọ ế ố ồ ờ ẩ ể ề ề ề ệ
có k t c u ch t ch , d n d t t nhiên h p d n. Có đế ấ ặ ẽ ẫ ắ ự ấ ẫ ược đi u đó là nh cái nhìn hi nề ờ ệ
th c s c s o và ch nghĩa nhân đ o c a nhà văn.ự ắ ả ủ ạ ủ
Truy n V ch ng A Ph c a Tô Hoài đã ph n ánh đệ ợ ồ ủ ủ ả ược m t cách khá chân th c và sinhộ ự
đ ng b c tranh đ i s ng xã h i c a dân t c mi n núi Tây B c trộ ứ ờ ố ộ ủ ộ ề ắ ước ngày gi i phóngả
Đi n Biên. Đó là m t thành công có ý nghĩa khai phá c a nhà văn Tô Hoài v đ tài mi nệ ộ ủ ề ề ề núi trong văn h c Vi t Nam hi n đ i.ọ ệ ệ ạ
Dưới ngòi bút c a nhà văn ngủ ườ ọi đ c th y đấ ược trong vùng gi c Pháp chi m đóng th iặ ế ờ
b y gi v n t n t i ch đ lang đ o Th Ty, m t ki u phong ki n mi n núi còn kh cấ ờ ẫ ồ ạ ế ộ ạ ổ ộ ể ế ở ề ắ nghi t tàn ác h n nhi u so v i ch đ phong ki n th c dân mi n xuôi mà đã đệ ơ ề ớ ế ộ ế ự ở ề ược các nhà văn hi n th c khác nh Ngô T t T , Nguy n Công Hoan, Vũ Tr ng Ph ng mô tệ ự ư ấ ố ễ ọ ụ ả chân th c trong các tác ph m trự ẩ ước Cách m ng tháng Tám. Hi n thân c a ch đ langạ ệ ủ ế ộ
đ o Th Ty dã man y là cha con nhà th ng lý Pá Tra. B n chúng đã l i d ng và dùngạ ổ ấ ố ọ ợ ụ
cường quy n cùng h t c phong ki n mi n núi đ bi n nh ng ngề ủ ụ ế ề ể ế ữ ười lao đ ng thành nôộ
l không công, lao đ ng kh sai nh trâu ng a đ làm giàu cho chúng. Nhà th ng lý Pá Traệ ộ ổ ư ự ể ố
đã b t M v làm con dâu tr n ! Đã bao l n M đ nh tr n v v i b nh ng vì đã b trìnhắ ị ề ừ ợ ầ ị ị ố ề ớ ố ư ị con ma nhà th ng lý nh n m t nên đành ph i cam ch u ch đ n ngày mà rũ xố ậ ặ ả ị ờ ế ương đâyở thôi. Sau này A Ph cũng b bu c vay n n p ph t và ph i n đ i đ i, không mong gìủ ị ộ ợ ộ ạ ả ở ợ ờ ờ thoát ra được. Đ c ng c cho chính sách cai tr y, chúng dùng t tể ủ ố ị ấ ư ưởng mê tín d đoanị
t o thành m t th l c vô hình trói bu c và hù d a ngạ ộ ế ự ộ ọ ười dân lao đ ng mi n núi, làm choộ ề
h s hãi, cam ch u trong vòng kìm k p. Cọ ợ ị ẹ ướp v v trình ma đã đành, cho vay cúng trìnhợ ề
ma. C nh Pá Tra đ t hả ố ương kh n vái l m r m kêu con ma v nh n m t ngấ ầ ầ ề ậ ặ ười vay n t oợ ạ
Trang 2nên m t c nh tộ ả ượng ma quái hãi hùng nh đ a ng c tr n gian, n i giam hãm nh ng ngư ị ụ ầ ơ ữ ườ i dân vô t i.ộ
Ngòi bút giàu tính hi n th c c a Tô Hoài cũng đã cung c p cho đ c gi nh ng trang mô tệ ự ủ ấ ộ ả ữ ả
v c nh trói ngề ả ười, đánh người tàn nh n h n c th i trung c Ch ng M không xem cô làẫ ơ ả ờ ổ ồ Ị
người, ch ng năm nào cho M đi ch i ngày T t. Khi th y M mu n đi ch i, A S li nẳ ị ơ ế ấ ị ố ơ ử ề
bướ ạc l i xách c thúng đay trói đ ng M l i r i qu n tóc v lên c t nhà làm cho v khôngả ứ ị ạ ồ ấ ợ ộ ợ cúi, không nghiêng đ u đầ ược n a. Sau đó h n trói v cũng nh th t cái dây l ng, t t đèn,ữ ắ ợ ư ắ ư ắ khép c a, d ng d ng l nh lùng không suy nghĩ, không xúc đ ng. Sau này, khi M bópử ử ư ạ ộ ị thu c cho A S , m t quá thi p đi, A S li n đ p chân vào m t M m t cách tàn nh n, phũố ử ệ ế ử ề ạ ặ ị ộ ẫ phàng. Mà Pá Tra đã có l n trói đ ng m t cô con dâu cho đ n ch t. Đ n lầ ứ ộ ế ế ế ượt A Ph , bủ ị đánh khi anh dám đánh l i con quan th ng lý: A Ph qu gi a nhà ch u đòn, im nh cáiạ ố ủ ỳ ữ ị ư
tượng đá. M t A Ph s ng lên, môi và đuôi m t d p ch y máu. Ngặ ủ ư ắ ậ ả ười thì đánh, người thì
qu k l ch i b i. C nh th su t chi u, su t đêm, càng hút, càng t nh, càng đánh.ỳ ể ể ử ớ ứ ư ể ố ề ố ỉ
Ch a đâu m ng s ng và ph m giá con ngư ở ạ ố ẩ ườ ịi b coi nh nh th !ẹ ư ế
Qua V ch ng A Ph , Tô Hoài cũng đã t cáo m t cách x ki n vô lý quái g c a b nợ ồ ủ ố ộ ử ệ ở ủ ọ
th ng lí và hình th c bóc l t ph bi n c a chúng là cho vay n ng lãi đ c t ch t ngố ứ ộ ổ ế ủ ặ ể ộ ặ ười lao
đ ng vào s ph n nô l , ph thu c vào b n ch Ch ng ki n cu c x ki n, chúng ta th yộ ố ậ ệ ụ ộ ọ ủ ứ ế ộ ử ệ ấ
người phát đ n ki n và đ ng th i cũng là quan tòa. Và khi k t thúc phiên tòa, thì quan tòaơ ệ ồ ờ ế
xì m t trăm đ ng b c hoa xoè ti n phí t n trên m t tráp b t ngộ ồ ạ ề ổ ặ ắ ười thua ki n s tay lênệ ờ
đ ng ti n nh n m t thay cho ch ký vào b n án chung thân.ồ ề ậ ặ ữ ả
V ch ng A Ph không ch v ch tr n t i ác c a b n phong ki n mi n núi mà còn ph iợ ồ ủ ỉ ạ ầ ộ ủ ọ ế ề ơ bày t i ác c a b n th c dân Pháp lâu nay đang chi m đóng Tây B c. B n chúng đã tìmộ ủ ọ ự ế ắ ọ
đ n nh ng b n làng xa xôi đ t phá nhà c a, cế ữ ả ố ử ướp nhà, cướp c a và b t nhân dân ph i điử ắ ả
ph c d ch cho chúng.ụ ị
V ch ng A Ph còn là b c tranh chân th c v cu c s ng đau thợ ồ ủ ứ ự ề ộ ố ương bi th m c a ngả ủ ườ i lao đ ng mi n núi. Dộ ề ưới hai t ng áp b c c a phong ki n và đ qu c th c dân, ngầ ứ ủ ế ế ố ự ười lao
đ ng ph i ch u đ ng bi t bao n i kh đau. Cu c đ i c a M và A Ph trộ ả ị ự ế ỗ ổ ộ ờ ủ ị ủ ước khi b tr nỏ ố
Trang 3kh i H ng Ngài v Phiêng Sa trong lòng bàn tay cha con Pá Tra là tỏ ồ ề ượng tr ng cho n iư ỗ
kh đó. M v n là m t cô gái đ p mang trong mình bi t bao nhiêu ph m ch t t t đ p. Thổ ị ố ộ ẹ ế ẩ ấ ố ẹ ế
mà k t khi bể ừ ước chân v làm con dâu tr n , th c ch t là nô l không công cho nhàề ừ ợ ự ấ ệ
th ng lý, dố ưới m t t ng áp b c cắ ầ ứ ường quy n, th n quy n và h t c phong ki n mi n núi,ề ầ ề ủ ụ ế ề
M ph i s ng m t chu i ngày đau thị ả ố ộ ỗ ương tăm t i t i nh c. M không ch b hành h vố ủ ụ ị ỉ ị ạ ề
th xác mà còn b đày đ a v tinh th n ể ị ọ ề ầ
S đau kh t i c c đã cự ổ ủ ự ướp m t tu i thanh xuân c a M , bi n cô thành m t k cam ch u.ấ ổ ủ ị ế ộ ẻ ị
Cô gái Mèo tr đ p, tài hoa, giàu lòng yêu đ i th a nào gi g n nh đã ch t, chí còn làẻ ẹ ờ ủ ờ ầ ư ế
người đàn bà thân xác héo khô, tâm h n l nh l o tr ng v ng, M ngày càng không nói.ồ ạ ẽ ố ắ ị
M m t h t c m giác th i gian, không dĩ vãng, không hi n t i, không tị ấ ế ả ờ ệ ạ ương lai. Cu c đ iộ ờ
M ch còn thu nh l i qua cái ô c a s b ng bàn tay m m trăng tr ng không bi t sị ỉ ỏ ạ ử ổ ằ ờ ờ ắ ế ươ ng hay n ng. M g n nh tê li t h t s c s ng lùi lũi nh con rùa trong xó c a. Băng nh ngắ ị ầ ư ệ ế ứ ố ư ử ữ chi ti t y, Tô Hoài đã làm cho b c tranh hi n th c càng thêm sinh đ ng, v a có chi uế ấ ứ ệ ự ộ ừ ề
r ng, v a có chi u sâu.ộ ừ ề
S xu t hi n c a nhân v t chính A Ph cũng b b t làm con tr n đã làm hoàn ch nhự ấ ệ ủ ậ ủ ị ắ ở ừ ợ ỉ thêm b c tranh hi n th c và giá tr t cáo c a tác ph m. A Ph là m t chàng trai khoứ ệ ự ị ố ủ ẩ ủ ộ ẻ
m nh, gan góc yêu chính nghĩa, v n không n n n gì nhà th ng lý Pá Tra, l i lao đ ngạ ố ợ ầ ố ạ ộ
gi i, s ng phóng khoáng t do nh con chim tr i gi a núi r ng Tây B c. V y mà cu iỏ ố ự ư ờ ữ ừ ắ ậ ố cùng cũng không thoát kh i ách áp b c c a b n chúa đ t phong ki n, ph i r i vào thânỏ ứ ủ ọ ấ ế ả ơ
ph n k nô l su t đ i trong nhà th ng lý Pá Tra. Ch vì dám đánh l i con quan là A Sậ ẻ ệ ố ờ ố ỉ ạ ử trong vi c phá đám ch i ngày T t mà A Ph b b t v làm đ a g t n , làm con trâu, conệ ơ ế ủ ị ắ ề ứ ở ạ ợ
ng a cho nhà th ng lý. Cũng nh M , nh ng ngày s ng nhà Pá Tra, A Ph ch u bi t baoự ố ư ị ữ ố ở ủ ị ế
s đày đ a nh c hình c th xác l n tinh th n. A Ph g n nh tê li t h t s c ph n kháng.ự ọ ụ ả ể ẫ ầ ủ ầ ư ệ ế ứ ả Anh đã t ng ph i ng i im nh từ ả ồ ư ượng đá đ ch u đòn và ph i b t l c đ cho nh ng dòngể ị ả ấ ự ể ữ
nước m t ch y trong nh ng đêm b trói đ ng trong góc nhà, th n ch t dắ ả ữ ị ứ ầ ế ường nh đã vư ẽ
nh ng nét đen ngòm trên hai hõm má xám đen l i vì tuy t v ng và đau kh c a A Ph ữ ạ ệ ọ ổ ủ ủ Giá tr nhân đ o là giá tr c b n c a tác ph m văn h c chân chính. Nó đị ạ ị ơ ả ủ ẩ ọ ượ ạc t o nên b iở
Trang 4ni m c m thông sâu s c đ i v i n i đau c a con ngề ả ắ ố ớ ỗ ủ ười, s nâng niu, trân tr ng nh ng nétự ọ ữ
đ p trong tâm h n con ngẹ ồ ười và lòng tin vào kh năng vả ươn d y c a h Ch nghĩa nhânậ ủ ọ ủ
đ o m i không ch yêu thạ ớ ỉ ương, đ ng c m v i nh ng n i kh c a con ngồ ả ớ ữ ỗ ổ ủ ười mà còn
hướng t i, nh m gi i phóng cho con ngớ ằ ả ười kh i m i xi ng xích áp b c kh đau và t oỏ ọ ề ứ ổ ạ
đi u ki n cho h tr thành nh ng con ngề ệ ọ ở ữ ườ ựi t do, nh ng con ngữ ườ ựi t ch chi n đ uủ ế ấ
ch ng l i m i th l c b o tàn đ xây d ng cu c s ng h nh phúc cho mình. Hi u giá trố ạ ọ ế ự ạ ể ự ộ ố ạ ể ị nhân đ o nh v y, ta th y trong tác ph m V ch ng A Ph t tạ ư ậ ấ ẩ ợ ồ ủ ư ưởng nhân đ o bi u hi nạ ể ệ
trước h t ni m c m thông sâu s c đ i v i s ph n b t h nh b m t quy n s ng c aế ở ề ả ắ ố ớ ố ậ ấ ạ ị ấ ề ố ủ
người lao đ ng mi n núi mà tiêu bi u là M và A Ph ộ ề ể ị ủ
Tác ph m đã lên án gay g t th l c th c dân phong ki n mà đi n hình là cha con th ng lýẩ ắ ế ự ự ế ể ố
Pá Tra, đã l i d ng cợ ụ ường quy n, th n quy n, h t c phong ki n mi n núi đ bi n ngề ầ ề ủ ụ ế ề ể ế ườ i lao đ ng thành nô l không công và đ i x v i h l nh lùng, tàn nh n nh đ i x v i conộ ệ ố ử ớ ọ ạ ẫ ư ố ử ớ
v t. Ngòi bút c a Tô Hoài th m nhu n tinh th n nhân đ o th hi n vi c đã khám phá raậ ủ ấ ầ ầ ạ ể ệ ở ệ
nh ng nét ph m ch t t t đ p c a ngữ ẩ ấ ố ẹ ủ ười lao đ ng và đ t ni m tin, s trân tr ng đ i v iộ ặ ề ự ọ ố ớ
nh ng khát v ng s ng t t đ p c a nh ng con ngữ ọ ố ố ẹ ủ ữ ườ ị ọi b đ a đày đau kh Đó cũng là s kổ ự ế
ti p truy n th ng nhân đ o c a dân t c và phát tri n m c cao h n. Tác ph m cũng chế ề ố ạ ủ ộ ể ở ứ ơ ẩ ỉ
ra con đường gi i phóng th c s c a ngả ự ự ủ ười lao đ ng t t phát đ n t giác, t tăm t iộ ừ ự ế ự ư ố đau thương vươn lên dưới ánh sáng c a t do dủ ự ướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng. Đó cũng là sạ ủ ả ự
t a sáng c a ch nghĩa nhân đ o m i khác h n v i ch nghĩa nhân đ o th i phong ki nỏ ủ ủ ạ ớ ẳ ớ ủ ạ ờ ế
mà m t s nhà văn nhà th x a kia trong tác ph m c a mình đ cao quy n s ng c a conộ ố ơ ư ẩ ủ ề ề ố ủ
người, khát v ng t do c a con ngọ ự ủ ười nh ng ch a tìm ra con đư ư ường đi cho h ọ
V ch ng A Ph đã cho ngợ ồ ủ ườ ọi đ c th y đấ ược m t cách chân th c, sinh đ ng v cu cộ ự ộ ề ộ
s ng và con ngố ườ ởi vùng cao T qu c. Tác gi đã lên án nh ng th l c phong ki n mi nổ ố ả ữ ế ự ế ề núi, th l c th c dân xâm lế ự ự ược, thông c m sâu s c v i s ph n c a ngả ắ ớ ố ậ ủ ười nông dân mi nề núi đ ng th i kh ng đ nh nh ng ph m ch t t t đ p c a h Và tác ph m s ng mãi v iồ ờ ẳ ị ữ ẩ ấ ố ẹ ủ ọ ẩ ố ớ
th i gian là nh có ngòi bút hi n th c s c s o và t m lòng nhân đ o cao c c a nhà vănờ ờ ệ ự ắ ả ấ ạ ả ủ khi vi t v đ ng bào Tây B c giàu tình nghĩa, thu chung v i cách m ng.ế ề ồ ắ ỷ ớ ạ