Mọi cuộc chiến tranh rồi sẽ qua đi, bụi thời gian có thể phủ dày lên hình ảnh của những anh hùng vô danh nhưng văn học với sứ mệnh thiêng liêng của nó đã khắc tạc một cách vĩnh viễn vào tâm hồn người đọc hình ảnh những người con anh hùng của đất nước đã ngã xuống vì nền độc lập của Tổ quốc trong suốt trường kỳ lịch sử.
Trang 1Đ bài: Phân tích đo n cu i bài th Tây Ti n ề ạ ố ơ ế
Bài làm
M i cu c chi n tranh r i s qua đi, b i th i gian có th ph dày lên hình nh c a nh ngọ ộ ế ồ ẽ ụ ờ ể ủ ả ủ ữ anh hùng vô danh nh ng văn h c v i s m nh thiêng liêng c a nó đã kh c t c m t cáchư ọ ớ ứ ệ ủ ắ ạ ộ vĩnh vi n vào tâm h n ngễ ồ ườ ọi đ c hình nh nh ng ngả ữ ười con anh hùng c a đ t nủ ấ ước đã ngã xu ng vì n n đ c l p c a T qu c trong su t trố ề ộ ậ ủ ổ ố ố ường k l ch s ỳ ị ử
trong th Quang Dũng cũng đã d ng lên m t b c t ng đài b t t nh v y v ng i
lính cách m ng trong cu c kháng chi n trạ ộ ế ường k ch ng th c dân Pháp xâm lỳ ố ự ược nước ta.
Đó là b c tứ ượng đài đã làm cho nh ng ngữ ười chi n sĩ yêu nế ướ ừc t ng ngã xu ng trongố
nh ng tháng năm gian kh y b t t cùng th i gian.ữ ổ ấ ấ ử ờ
"Tây Ti n đoàn quân không m c tóc ế ọ Quân xanh màu lá d oai hùm ữ
M t tr ng g i m ng qua biên gi i ắ ừ ử ộ ớ Đêm m Hà N i dáng ki u th m ơ ộ ề ơ
R i rác biên c ả ươ ng m vi n x ồ ễ ứ Chi n tr ế ườ ng đi ch ng ti c đ i xanh ẳ ế ờ
Áo bào thay chi u anh v đ t ế ề ấ Sông Mã g m lên khúc đ c hành" ầ ộ
"Tây Ti n" c a Quang Dũng là dòng h i c vô cùng thế ủ ồ ứ ương nh v nh ng đ ng đ i c aớ ề ữ ồ ộ ủ nhà th , nh ng ngơ ữ ười đã t ng s ng, t ng chi n đ u nh ng cũng có ngừ ố ừ ế ấ ư ười đã hy sinh,
nh ng ngữ ười đã tr v v i đ t m yêu thở ề ớ ấ ẹ ương, nh ng d u sao đó cũng là nh ng ngư ẫ ữ ườ i mãi mãi n m l i n i biên cằ ạ ơ ương hay mi n vi n x Chính vì th Quang Dũng không chề ễ ứ ế ỉ
d ng l i c m t hình nh c a đoàn binh Tây Ti n trên nh ng ch ng đự ạ ả ộ ả ủ ế ữ ặ ường hành quân
Trang 2gian kh hy sinh mà "đ i v n c tổ ờ ẫ ứ ươi" nh 14 dòng th đ u tiên. Và Quang Dũng cũngư ở ơ ầ không ch kh c t c hình nh c a nh ng ngỉ ắ ạ ả ủ ữ ười lính v i m t đ i s ng tình c m h t s cớ ộ ờ ố ả ế ứ phong phú, nh ng tình c m l n lao là tình quân dân. Quang Dũng đã đ c bi t quan tâm t iữ ả ớ ặ ệ ớ
ý tưởng d ng tự ượng đài người lính Tây Ti n trong tác ph m c a mình. Nhà th đã sế ẩ ủ ơ ử
d ng h th ng ngôn ng giàu hình nh, hàng lo t nh ng th pháp nh tụ ệ ố ữ ả ạ ữ ủ ư ương ph n, nhânả hoá, tăng c p ý nghĩa đ t o n tấ ể ạ ấ ượng m nh đ kh c t c m t cách sâu s c vào tâm tríạ ể ắ ạ ộ ắ
ngườ ọi đ c hình nh nh ng ngả ữ ười con anh hùng c a đ t nủ ấ ước, c a dân t c. Đó là b củ ộ ứ
tượng đài s ng s ng gi a núi cao sông sâu, gi a m t không gian hùng vĩ nh chúng ta đãừ ữ ữ ữ ộ ư
th y trong các câu th :ấ ơ
"Tây Ti n đoàn quân khúc đ c hành" ế ộ
B c tứ ượng đài người lính Tây Ti n trế ước h t đế ược kh c ho lên t nh ng đắ ạ ừ ữ ường nét
nh m tô đ m cu c s ng gian kh c a h N u nh nh ng đo n th trằ ậ ộ ố ổ ủ ọ ế ư ở ữ ạ ơ ước đó người lính
m i ch hi n ra trong đoàn quân m i trong câu:ớ ỉ ệ ỏ
"Sài Khao s ươ ng l p đoàn quân m i " ấ ỏ
Hay trong khung c nh h t s c lãng m n trong đêm liên hoan, đêm l a tr i th m tình cáả ế ứ ạ ử ạ ắ
nước thì đây là hình nh đoàn binh không m c tóc da xanh nh lá r ng. C m h ng chânở ả ọ ư ừ ả ứ
th c c a Quang Dũng đã không né tránh vi c mô t cu c s ng gian kh mà ngự ủ ệ ả ộ ố ổ ười lính
ph i ch u đ ng. Nh ng c n s t rét r ng làm tóc h không th m c đả ị ự ữ ơ ố ừ ọ ể ọ ược (ch không ph iứ ả
h c tình c o tr c đ đánh giáp lá cà cho d nh nhi u ngọ ố ạ ọ ể ễ ư ề ườ ừi t ng nói). Cũng vì s t rétố
r ng mà da h xanh nh lá cây (ch không ph i h xanh màu lá ng y trang), v ngoàiừ ọ ư ứ ả ọ ụ ẻ
dường nh r t ti u t y. Nh ng th gi i tinh th n c a ngư ấ ề ụ ư ế ớ ầ ủ ười lính l i cho th y h chính làạ ấ ọ
nh ng ngữ ười chi n binh anh hùng, h còn ch a đ ng c m t s c m nh áp đ o quân thù,ế ọ ứ ự ả ộ ứ ạ ả
h dũng mãnh nh h báo, hùm beo. Cái gi i c a Quang Dũng là mô t ngọ ư ổ ỏ ủ ả ười lính v iớ
nh ng nét kh c kh ti u t y nh ng v n g i ra âm hữ ắ ổ ề ụ ư ẫ ợ ưởng r t hào hùng c a cu c s ng.ấ ủ ộ ố
B i vì câu th "Tây Ti n đoàn binh không m c tóc" v i nh ng thanh tr c r i vào tr ng âmở ơ ế ọ ớ ữ ắ ơ ọ
đ u c a câu th nh "ti n", "m c tóc". Nh nh ng thanh tr c y mà âm hầ ủ ơ ư ế ọ ờ ữ ắ ấ ưởng c a câuủ
th vút lên. Ch ng nh ng th , h còn là c m t đoàn binh. 2 ch "đoàn binh" âm Hán Vi tơ ẳ ữ ế ọ ả ộ ữ ệ
Trang 3đã g i ra m t khí th h t s c nghiêm trang, hùng dũng. Và đ c bi t hai ch "Tây Ti n"ợ ộ ế ế ứ ặ ệ ữ ế
m đ u câu th không ch còn là tên g i c a đoàn binh n a, nó g i ra hình nh m t đoànở ầ ơ ỉ ọ ủ ữ ợ ả ộ binh dù đ u không m c tóc v n đang qu c m ti n bầ ọ ẫ ả ả ế ước v phía Tây. Th pháp tề ủ ươ ng
ph n mà Quang Dũng s d ng câu th "Quân xanh màu lá d oai hùm" không ch làmả ử ụ ở ơ ữ ỉ
n i b t lên s c m nh tinh th n c a ngổ ậ ứ ạ ầ ủ ười lính mà còn th m sâu màu s c văn hoá c a dânấ ắ ủ
t c. đây, nhà th không ch mu n nói r ng nh ng ngộ ở ơ ỉ ố ằ ữ ười lính Tây Ti n nh chúa s nế ư ơ lâm, không ph i mu n "đ ng v t hoá" ngả ố ộ ậ ười lính Tây Ti n mà mu n nói t i s c m nhế ố ớ ứ ạ bách chi n bách th ng b ng m t hình nh quen thu c trong th văn x a. Ph m Ngũ Lãoế ắ ằ ộ ả ộ ơ ư ạ cũng ca ng i ngợ ười anh hùng v qu c trong câu thệ ố ơ
"Hoành sóc giang san cáp k thu ỷ Tam quan k h khí thôn ng u" ỳ ổ ư
Và ngay c H Chí Minh trong "Đăng s n" cũng vi tả ồ ơ ế
"Nghĩa binh tráng khí thôn ng u đ u ư ẩ
Th di n sài long xâm l ể ệ ượ c quân"
Có th nói Quang Dũng đã s d ng m t mô típ mang đ m màu s c phể ử ụ ộ ậ ắ ương Đông đ câuể
th mang âm vang c a l ch s , hình tơ ủ ị ử ượng người lính cách m ng g n li n v i s c m nhạ ắ ề ớ ứ ạ truy n th ng c a dân t c. Đ c câu th : "Quân xanh màu lá d oai hùm" ta nh nghe th yề ố ủ ộ ọ ơ ữ ư ấ
âm hưởng c a m t hào khí ngút tr i Đông á.ủ ộ ờ
Hình tượng người lính Tây Ti n b ng nhiên tr nên r t đ p khi Quang Dũng b sung vàoế ỗ ở ấ ẹ ổ
b c tứ ượng đài này ch t hào hoa, lãng m n trong tâm h n hấ ạ ồ ọ
"M t tr ng g i m ng qua biên gi i ắ ừ ử ộ ớ Đêm m Hà N i dáng ki u th m" ơ ộ ề ơ
Trước h t đó là m t v đ p t m lòng luôn hế ộ ẻ ẹ ấ ướng v T qu c, hề ổ ố ướng v Th đô. Ngề ủ ườ i lính d u n i biên cẫ ở ơ ương hay vi n x xa xôi mà lòng lúc nào cũng hễ ứ ướng v Hà N i. Taề ộ
Trang 4b ng nh đ n câu th c a Hu nh Văn Ngh :ỗ ớ ế ơ ủ ỳ ệ
"T thu mang g ừ ở ươ m đi m n ở ướ c Nghìn năm th ươ ng nh đ t Thăng Long" ớ ấ
Người lính Tây Ti n d u "m t tr ng g i m ng qua biên gi i" mà ni m thế ẫ ắ ừ ử ộ ớ ề ương n i nhỗ ớ
v n hẫ ướng v m t "dáng ki u th m". Đã m t th i, v i cái nhìn u trĩ, ngề ộ ề ơ ộ ờ ớ ấ ười ta phê phán thói ti u t s n, th c ra nh v đ p y c a tâm h n mà ngể ư ả ự ờ ẻ ẹ ấ ủ ồ ười lính có s c m nh vứ ạ ượt qua
m i gian kh , ngọ ổ ười lính tr thành m t bi u tở ộ ể ượng cho v đ p c a con ngẻ ẹ ủ ười Vi t Nam.ệ Quang Dũng đã t o nên m t tạ ộ ương ph n h t s c đ c s c nh ng con ngả ế ứ ặ ắ ữ ười chi n đ uế ấ kiên cường v i ý chí s t thép cũng chính là con ngớ ắ ười có m t tâm h n phong phú. Ngộ ồ ườ i lính Tây Ti n không ch bi t c m súng c m gế ỉ ế ầ ầ ươm theo ti ng g i c a non sông mà còn r tế ọ ủ ấ hào hoa, gi a bao nhiêu gian kh , thi u th n trái tim h v n rung đ ng trong m t n i nhữ ổ ế ố ọ ẫ ộ ộ ỗ ớ
v m t dáng ki u th m, nh v v đ p c a Hà N i Thăng Long x a.ề ộ ề ơ ớ ề ẻ ẹ ủ ộ ư
B c tứ ượng đài người lính Tây Ti n đã đế ược kh c t c b ng nh ng ngu n ánh sáng tắ ạ ằ ữ ồ ươ ng
ph n l n nhau, v a hi n th c v a lãng m n. T ng đả ẫ ừ ệ ự ừ ạ ừ ường nét đ u nh n i b t và t oề ư ổ ậ ạ
được nh ng n tữ ấ ượng m nh m Đây cũng là đ c tr ng c a th Quang Dũng.ạ ẽ ặ ư ủ ơ
N u nh 4 câu th trên, ngế ư ở ơ ười lính Tây Ti n hi n ra trong hình nh m t đoàn binh v iế ệ ả ộ ớ
nh ng bữ ước chân Tây ti n vang d i khí th hào hùng và m t th gi i tâm h n h t s cế ộ ế ộ ế ớ ồ ế ứ lãng m n thì đây b c tạ ở ứ ượng đài người lính Tây Ti n đế ược kh c t c b ng nh ng đắ ạ ằ ữ ườ ng nét n i b t v s hy sinh c a h N u ch đ c t ng câu th , ch phân tích t ng hình nhổ ậ ề ự ủ ọ ế ỉ ọ ừ ơ ỉ ừ ả riêng r đ c l p, ngẽ ộ ậ ười ta d c m nh n m t cách bi lu v cái ch t c a ngễ ả ậ ộ ỵ ề ế ủ ười lính mà
th ca kháng chi n thu y r t ít khi nói đ n. B i th ca kháng chi n ph n l n ch quanơ ế ở ấ ấ ế ở ơ ế ầ ớ ỉ tâm đ n cái hùng mà không quan tâm đ n cái bi. Nh ng n u đ t các hình nh, các câu thế ế ư ế ặ ả ơ vào trong ch nh th c a nó, ta s hi u Quang Dũng đã mô t m t cách chân th c s hyỉ ể ủ ẽ ể ả ộ ự ự sinh c a ngủ ười lính b ng c m h ng lãng m n, hình tằ ả ứ ạ ượng vì th ch ng nh ng không r iế ẳ ữ ơ vào bi l y mà còn có s c bay b ng.ụ ứ ổ
Có th th y câu th : "R i rác biên cể ấ ơ ả ương m vi n x " n u tách riêng ra r t d gây c mồ ễ ứ ế ấ ễ ả
Trang 5giác n ng n b i đó là câu th nói v cái ch t, v n m m c a ngặ ề ở ơ ề ế ề ấ ồ ủ ười lính Tây Ti n n iế ở ơ
"vi n x ". T ng ch t ng ch dễ ứ ừ ữ ừ ữ ường nh m i lúc m t nh n thêm n t nh c bu n c aư ỗ ộ ấ ố ạ ồ ủ khúc hát h n t sĩ. Ch ng ph i th sao? Nói v nh ng n m m , l i là nh ng n m mồ ử ẳ ả ế ề ữ ấ ồ ạ ữ ấ ồ
"r i rác" d g i s hoang l nh, l i là "r i rác" n i "vi n x ", nh ng n m m y càng g iả ễ ợ ự ạ ạ ả ơ ễ ứ ữ ấ ồ ấ ợ
s cô đ n côi cút. Quang Dũng mu n nói t i n i yên ngh c a nh ng ngự ơ ố ớ ơ ỉ ủ ữ ườ ồi đ ng đ iộ
"Anh b n dãi d u không b ạ ầ ướ c n a ữ
G c lên súng mũ b quên đ i" ụ ỏ ờ
Trong Chinh ph ngâm:ụ
"H n t sĩ gió v ù ù th i ồ ử ề ổ
M t chinh phu trăng rõi rõi soi ặ Chinh phu t sĩ m y ng ử ấ ườ i Nào ai m c m t nào ai g i h n" ạ ặ ọ ồ
Tuy nhiên v i câu th th hai, ta l i th y hình nh nh ng n m m r i rác n i biên cớ ơ ứ ạ ấ ả ữ ấ ồ ả ơ ươ ng
đã tr v v i s m cúng c a ni m bi t n c a nhân dân, c a đ t nở ề ớ ự ấ ủ ề ế ơ ủ ủ ấ ước. B i đó chính làở
n m m c a nh ng ngấ ồ ủ ữ ười con anh dũng
"Chi n trế ường đi ch ng ti c đ i xanh"ẳ ế ờ
Đ ng th i cũng chính câu th th 2 đã làm cho nh ng n m m r i rác kia đồ ờ ơ ứ ữ ấ ồ ả ược nâng lên
nh ng t ng cao c a đài tữ ầ ủ ưởng ni m, c a T qu c đ i v i ngệ ủ ổ ố ố ớ ười lính đã vì ti ng g i c aế ọ ủ chi n trế ường mà hi n dâng tu i xanh c a mình. Trong th Quang Dũng luôn là m t sế ổ ủ ơ ộ ự nâng đ nhau c a nhi u hình nh nh v y.ỡ ủ ề ả ư ậ
S hy sinh c a ngự ủ ười lính còn được tráng l hoá trong câu thệ ơ
"Áo bào thay chi u anh v đ t" ế ề ấ
Bao nhiêu thương yêu c a Quang Dũng trong m t câu th nh v y v m t đ ng đ i c aủ ộ ơ ư ậ ề ộ ồ ộ ủ
Trang 6mình. Ai b o Quang Dũng không xót thả ương nh ng ngữ ườ ồi đ ng đ i c a mình ra đi trongộ ủ cách ti n đ a y, c nh ti n đ a v i bao thi u th n, khó khăn, cái thu nh ng ngễ ư ấ ả ễ ư ớ ế ố ở ữ ười lính Tây Ti n ch t vì s t rét nhi u h n ch t vì chi n tr n. L i trong c nh kháng chi n còn r tế ế ố ề ơ ế ế ậ ạ ả ế ấ khó khăn nên ti n đ a ngễ ư ười ch t không có c m t chi c quan tài. Hoàng L c trongế ả ộ ế ộ
"Vi ng b n" cũng đã vi t v c nh ti n đ a nh thế ạ ế ề ả ễ ư ư ế
" đây không manh ván Ở Chôn anh b ng t m chăn ằ ấ
C a đ ng bào C a Ngàn ủ ồ ứ
T ng tôi ngày s tán" ặ ơ
Ch có đi u câu th c a Quang Dũng không d ng l i m c t th c mà đ y lên thành c mỉ ề ơ ủ ừ ạ ở ứ ả ự ẩ ả
h ng tráng l , coi chi u là áo bào đ cu c ti n đ a tr nên trang nghiêm, c kính. Cũng cóứ ệ ế ể ộ ễ ư ở ổ
người hi u đ n chi c chi u cũng không có, ch có chính t m áo c a ngể ế ế ế ỉ ấ ủ ười lính. Dù hi uể theo cách nào thì cũng ph i th y Quang Dũng đã tráng l hoá cu c ti n đ a bi thả ấ ệ ộ ễ ư ươ ng
b ng hình nh chi c áo bào và s hy sinh c a ngằ ả ế ự ủ ười lính đã được coi là s tr v v i đ tự ở ề ớ ấ
nước, v i núi sông. C m t "anh v đ t" nói v cái ch t nh ng l i b t t hoá ngớ ụ ừ ề ấ ề ế ư ạ ấ ử ười lính, nói v cái bi thề ương nh ng l i b ng hình nh tráng l M ch c m xúc y đã d n t i câuư ạ ằ ả ệ ạ ả ấ ẫ ớ
th đ y tính ch t tráng caơ ầ ấ
"Sông Mã g m lên khúc đ c hành" ầ ộ
T s k t h p m t cách hài hoà gi a cái nhìn hi n th c v i c m h ng lãng m n, Quangừ ự ế ợ ộ ữ ệ ự ớ ả ứ ạ Dũng đã d ng lên b c chân dung, m t b c tự ứ ộ ứ ượng đài người lính cách m ng v a chân th cạ ừ ự
v a có s c khái quát, tiêu bi u cho v đ p s c m nh dân t c ta trong th i đ i m i, th iừ ứ ể ẻ ẹ ứ ạ ộ ờ ạ ớ ờ
đ i c dân t c đ ng lên làm cu c kháng chi n v qu c th n k ch ng th c dân Pháp. Đóạ ả ộ ứ ộ ế ệ ố ầ ỳ ố ự
là b c tứ ượng đài được k t tinh t âm hế ừ ưởng bi tráng c a cu c kháng chi n y. Đó là b củ ộ ế ấ ứ
tượng đài được kh c t c b ng c tình yêu c a Quang Dũng đ i v i nh ng ngắ ạ ằ ả ủ ố ớ ữ ườ ồ i đ ng
đ i, đ i v i đ t nộ ố ớ ấ ước c a mình. Vì th t b c tủ ế ừ ứ ượng đài đã vút lên khúc hát ng i ca c aợ ủ nhà th cũng nh c a c đ t nơ ư ủ ả ấ ước v nh ng ngề ữ ười con anh hùng y.ấ
Trang 7