Phân tích cảm hứng từ cái chết bi thảm của Lor-ca trong bài thơ Đàn Ghi ta của Lor-ca

Thanh Thảo - một cây bút tiên phong trên con đường hiện đại hóa thơ Việt Nam theo hướng tượng trưng, siêu thực. Thơ Thanh Thảo chú trọng khai thác cái tôi nội cảm với nhiều ngôn từ mới mẻ và hình ảnh gợi liên tưởng đa chiều. Đàn ghita của Lorca - một trong những tác phẩm tiêu biểu của Thanh Thảo. Bài thơ thể hiện sự đau xót của Thanh Thảo trước cái chết bi thảm của Lor-ca. Sức sống mãnh liệt của tiếng đàn Lorca và cách từ giã cuộc sống của Lor-ca được Thanh Thảo bộc lộ đầy xúc cảm.

Đ  bài: Phân tích c m h ng t  cái ch t bi th m c a Lor­ca trong bài th  Đàn Ghi taề ả ứ ừ ế ả ủ ơ  

c a Lor­caủ

Bài làm Thanh Th o ­ m t cây bút tiên phong trên con đả ộ ường hi n đ i hóa th  Vi t Nam theoệ ạ ơ ệ  

hướng tượng tr ng, siêu th c. Th  Thanh Th o chú tr ng khai thác cái tôi n i c m v iư ự ơ ả ọ ộ ả ớ   nhi u ngôn t  m i m  và hình  nh g i liên tề ừ ớ ẻ ả ợ ưởng đa chi u. "Đàn ghita c a Lorca" ­ m tề ủ ộ   trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Thanh Th o. Bài th  th  hi n s  đau xót c a Thanhữ ẩ ể ủ ả ơ ể ệ ự ủ  

Th o trả ước cái ch t bi th m c a Lor­ca. S c s ng mãnh li t c a ti ng đàn Lorca và cáchế ả ủ ứ ố ệ ủ ế  

t  giã cu c s ng c a Lor­ca đừ ộ ố ủ ược Thanh Th o b c l  đ y xúc c m.ả ộ ộ ầ ả

"không ai chôn c t ti ng đàn ấ ế  long lanh n i đáy gi ng" ơ ế

Câu th  'không ai chôn c t ti ng đàn" l y ý t  câu th  đơ ấ ế ấ ừ ơ ược coi là di chúc c a Lor­ca "khiủ   tôi ch t hãy chôn tôi v i cây đàn". L i di chúc này không ch  th  hi n tình yêu ngh  thu tế ớ ờ ỉ ể ệ ệ ậ   say đ m, yêu đ t nắ ấ ước thi t tha mà còn th  hi n nhân cách cao đ p c a nhà ngh  sĩ thiênế ể ệ ẹ ủ ệ   tài Lorca. V i Lorca, đ o đ c c a ngớ ạ ứ ủ ười ngh  sĩ ph i bi t lùi vào quá kh  đ  th  h  sauệ ả ế ứ ể ế ệ  

đượ ực t  do sáng t o cái m i. Ông hi u ngh  thu t c a mình m t ngày s  ngăn c n hànhạ ớ ể ệ ậ ủ ộ ẽ ả   trình sáng t o c a nh ng ngạ ủ ữ ườ ếi đ n sau. B i th , ông mu n nh ng ngở ế ố ữ ười ti p n i ph iế ố ả  

bi t chôn c t ti ng đàn c a ông đ  đi t i. . Nh ng đi u đau bu n là ngế ấ ế ủ ể ớ ư ề ồ ười ta không hi uể   thông đi p t  tệ ư ưởng c a ông đã c t gi u trong l i di chúc.ủ ấ ấ ờ

"không ai chôn c t ti ng đàn" t c là không ai dũng c m vấ ế ứ ả ượt qua cái cũ, th n tầ ượng cũ để  làm nên cái m i. Ý th  th  hi n s  đ ng c m và n i xót thớ ơ ể ệ ự ồ ả ỗ ương c a Thanh Th o và cáiủ ả  

ch t c a m t thiên tài, n i xót xa, ti c nu i hành trình cách tân dang d  c a Lor­ca nóiế ủ ộ ỗ ế ố ở ủ   riêng và n n ngh  thu t Tây Ban Nha nói chung. Câu th  "ti ng đàn nh  c  m c hoang"ề ệ ậ ơ ế ư ỏ ọ  

có nhi u  n ý. Trề ẩ ước h t , nhà cách tân Lorca đã ch t, ngh  thu t thi u v ng ngế ế ệ ậ ế ắ ườ ẫ  i d n

đường nên tràn lan nh  c  m c hoang. Cách so sánh c a Thanh Th o gi n d  nh ng ch aư ỏ ọ ủ ả ả ị ư ứ  

đ ng trong đó bao n i ni m oan trái c a ngự ỗ ề ủ ười đã khu t. Cũng có th  hi u hình  nh "cấ ể ể ả ỏ 

m c hoang" th  hi n s c s ng mãnh li t không gì h y ho i đọ ể ệ ứ ố ệ ủ ạ ược c a cái đ p, nghủ ẹ ệ  thu t. Đàn ghita c a Lor­ca s  d ng nhi u câu th , hình  nh th  khó hi u b i chúng đậ ủ ử ụ ề ơ ả ơ ể ở ượ  c

vi t theo l i tế ố ượng tr ng. Hình  nh "gi t nư ả ọ ước m t v ng trăng" "long lanh trong đáyắ ầ  

gi ng" là trế ường h p nh  v y. "gi t nợ ư ậ ọ ước m t" và "v ng trăng" là hai hình  nh c  thắ ầ ả ụ ể  trên m t dòng th  Nh ng chúng có quan h  v i nhau nh  th  nào? Th t khó xác đ nh. Taộ ơ ư ệ ớ ư ế ậ ị  

ph i đ c ti p câu "long lanh trong đáy gi ng" m i hi u đả ọ ế ế ớ ể ược ý nhà th  mu n nói. Haiơ ố   hình  nh "gi t nả ọ ước m t" và "v ng trăng" đắ ầ ược soi chi u "trong đáy gi ng". Nó g i đ nế ế ợ ế   cái ch t, s  ph n nghi t ngã c a Lor­ca. Và ta có th  hi u r ng: v ng trăng n i đáy gi ngế ố ậ ệ ủ ể ể ằ ầ ơ ế  

nh  gi t nư ọ ước m t kh ng l , gi t nắ ổ ồ ọ ước m t sáng trong nh  v ng trăng b t h ắ ư ầ ấ ủ

L i th  súc tích, ý th  sâu s c, hình  nh th  trang tr ng, t t c  dành đ  bày t  n i đauờ ơ ơ ắ ả ơ ọ ấ ả ể ỏ ỗ   xót, ti c thế ương, s  đ ng c m c a Thanh Th o đ i v i ngự ồ ả ủ ả ố ớ ười ngh  sĩ mà ông coi là th nệ ầ  

tượng

"đ ườ ng ch  tay đã đ t ỉ ứ li­la­li­la­li­la"

Cái ch t th c s  c a m t nhà cách tân là khi khát v ng c a anh ta không có ai ti p t c.ế ự ự ủ ộ ọ ủ ế ụ  

Nh ng cái ch t đau đ n h n c a m t nhà cách tân còn là khi tên tu i c a anh ta đư ế ớ ơ ủ ộ ổ ủ ược đem  lên b  th  và tr  thành b c tệ ờ ở ứ ường kiên c  c n tr  s  cách tân ngh  thu t c a nh ngố ả ở ự ệ ậ ủ ữ  

ngườ ếi đ n sau. Vì v y, nhân danh lòng kính tr ng Lorca , hãy đ  cho Lorca có đậ ọ ể ược sự 

gi i thoát th c s  Cách nói  n d  "đả ự ự ẩ ụ ường ch  tay đã đ t" th  hi n thái đ  ch p nh n đ nhỉ ứ ể ệ ộ ấ ậ ị  

m nh nh  m t d u ch m h t c a đ i ngệ ư ộ ấ ấ ế ủ ờ ười. S  đ i l p gi a "đự ố ậ ữ ường ch  tay" nh  bé ,ỉ ỏ  

ng n ng i v i "dòng sông r ng vô cùng" g i s  mong manh c a ph n ngắ ủ ớ ộ ợ ự ủ ậ ười gi a th  gi iữ ế ớ  

r ng mênh mông.ộ

"Lorca b i sang ngang ơ trên chi c ghita màu b c" ế ạ

Chi c đàn ghi ta là tế ượng tr ng cho âm nh c, cho ngh  thu t. Lorca b i "trên chi c ghi ta"ư ạ ệ ậ ơ ế   cũng là b i trên con thuy n ngh  thu t đ  sang cõi khác. Các hình  nh "chàng ném láơ ề ệ ậ ể ả  

bùa vào xoáy nước", "ném trái tim vào l ng yên" tặ ượng tr ng cho s  giã t , s  gi i thoát.ư ự ừ ự ả  

Dường nh  Lorca mu n rũ b  h t m i ràng bu c và h  l y tr n gian đ  v  cõi vĩnhư ố ỏ ế ọ ộ ệ ụ ầ ể ề  

h ng. Các chu i âm thanh "li­la­li­la li­la" l p l i   cu i bài th  cùng d u " " th t ýằ ỗ ặ ạ ở ố ơ ấ ậ   nghĩa. N u chu i âm "li­la­li­la li­la"'   đo n th  đ u là chùm h p âm sau ca khúc m  đ uế ỗ ở ạ ơ ầ ợ ở ầ   thì chu i âm cu i này là chùm h p âm vĩ thanh sau khi ca khúc ng ng l i. Nó g i liênỗ ố ợ ừ ờ ợ  

tưởng đ n m t bè tr m có ph n nh c đ m c a ghita. Chu i âm  y c  ngân vang, u hoài,ế ộ ầ ầ ạ ệ ủ ỗ ấ ứ  

ám  nh ngả ườ ọi đ c v  cu c đ i và s  ph n c a Lor­ca.ề ộ ờ ố ậ ủ

Có th  nói, s  hi sinh c a Lor­ca không ch  là n i đau và ni m t  hào c a ngể ự ủ ỉ ỗ ề ự ủ ười Tây Ban  Nha mà còn là c m hóa đả ược tâm h n nh ng ngồ ữ ười yêu chu ng cái đ p, s  t  do và tìnhộ ẹ ự ự   yêu T  qu c, nhân dân. Cũng vì th , đo n th  đã th  hi n lòng tri ân sâu s c c a Thanhổ ố ế ạ ơ ể ệ ắ ủ  

Th o đ i v i ngh  sĩ thiên tài Lor­ca.ả ố ớ ệ

Bài th  vi t theo th  t  do, không có d u hi u m  đ u, k t thúc, k t h p hài hòa gi a thơ ế ể ự ấ ệ ở ầ ế ế ợ ữ ơ 

và nh c, nhi u hình  nh tạ ề ả ượng tr ng có s c ch a l n v  n i dung và mang màu s c Tâyư ứ ứ ớ ề ộ ắ   Ban Nha rõ nét. Bài th  b c l  n i đau sâu s c trơ ộ ộ ỗ ắ ước cái ch t bi th m c a Lor­ca, đ ngế ả ủ ồ  

th i bày t  ni m trân tr ng, s  ngờ ỏ ề ọ ự ưỡng m  c a Thanh Th o v i ngộ ủ ả ớ ười ngh  sĩ Tây Banệ   Nha