Phân tích bi kịch và khát vọng của nhân vật Hồn Trương Ba trong đoạn kịch Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt của Lưu Quang Vũ để làm sáng tỏ lời thoại của nhân vật

Lưu Quang Vũ là người có tài về nhiều mặt như: viết văn, hay làm thơ, và vẽ tranh…nhưng ông được xem là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học Việt nam. Những vở kịch của ông đã làm xôn xao các dư luận và được đón nhận nồng nhiệt của khán giả. Phần lớn các vở kịch của ông đều được các đoàn nghệ thuật dàn dựng, trong đó vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt là đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ.

Đ  bài: Phân tích bi k ch và khát v ng c a nhân v t H n Trề ị ọ ủ ậ ồ ương Ba trong đo nạ  

k ch H n Trị ồ ương Ba Da Hàng Th t c a L u Quang Vũ đ  làm sáng t  l i tho i c aị ủ ư ể ỏ ờ ạ ủ   nhân v tậ

Bài làm

L u Quang Vũ là ngư ười có tài v  nhi u m t nh : vi t văn, hay làm th , và v  tranh…ề ề ặ ư ế ơ ẽ

nh ng ông đư ược xem là m t trong nh ng nhà so n k ch tài năng nh t c a n n văn h cộ ữ ạ ị ấ ủ ề ọ  

Vi t nam. Nh ng v  k ch c a ông đã làm xôn xao các d  lu n và đệ ữ ở ị ủ ư ậ ược đón nh n n ngậ ồ   nhi t c a khán gi  Ph n l n các v  k ch c a ông đ u đệ ủ ả ầ ớ ở ị ủ ề ược các đoàn ngh  thu t dànệ ậ  

d ng, trong đó v  k ch H n Trự ở ị ồ ương Ba da hàng th t là đ c s c nh t c a L u Quang Vũ.ị ặ ắ ấ ủ ư

Tác ph m đã th  hi n m t quan ni m: Gi a h n và xác ph i có m t s  tẩ ể ệ ộ ệ ữ ồ ả ộ ự ương h p hài hòaợ  

v i nhau, th  nh ng   đây l i có s  kh p khi ng không th  hòa h p đớ ế ư ở ạ ự ậ ễ ể ợ ược. Đ c bi t làặ ệ  

h n c a m t ngồ ủ ộ ười thanh cao, trong sáng, và r t trung th c ph i s ng trong xác c a m tấ ự ả ố ủ ộ  

k  t m thẻ ầ ường, phàm t c, và đ y b n năng, thô l  Vì v y t  ch  thanh cao đ n ch  cóụ ầ ả ỗ ậ ừ ỗ ế ỗ  

nh ng ham mu n t m thữ ố ầ ường, thì nhan đ  đã thâu tóm nh ng mâu thu n xác đ nh ngayề ữ ẫ ị   trong m t con ngộ ười

Tính bi k ch c a Trị ủ ương Ba: ông đã ch t m t cách vô c  vì s  thi u trách nhi m c a tiênế ộ ớ ự ế ệ ủ   thánh, và tiên thánh s  s a sai thì nó càng t  h n. Th  nên tính bi k ch x y ra t  khiẽ ử ệ ơ ế ị ả ừ  

Trương Ba đượ ốc s ng l i. Và s ng trong cái xác c a anh hàng th t, Trạ ố ủ ị ương Ba th y mìnhấ  

b  tha hóa: h n trong s ch ngay th ng đang b  cái th  xác thô l , ranh mãnh, ch  nh o, vàị ồ ạ ẳ ị ể ỗ ế ạ   cám d  Có lúc h n ph i th a hi p v i nh ng đòi h i b n năng c a xác. Đây cũng là n iỗ ồ ả ỏ ệ ớ ữ ỏ ả ủ ỗ   đau kh  c a con ngổ ủ ười khi ph i s ng trong hoàn c nh không phù h p v i mong ả ố ả ợ ớ ước c aủ   chính mình

Vì v y tính bi k ch c a Trậ ị ủ ương Ba không ch  là bi k ch c a cá nhân mà còn là bi k ch giaỉ ị ủ ị   đình. Quay l i v i th  xác, còn h n Trạ ớ ể ồ ương Ba ph i đ i di n v i m t xung đ t khác đó làả ố ệ ớ ộ ộ  

bi k ch không đị ược th a nh n. còn ngừ ậ ườ ợ ềi v  hi n th c r t đau kh , mu n tìm cách tránhụ ấ ổ ố  

m t và đ nh b  đi. Con trai thì h  h ng, còn cháu n i thì t  thái đ  thù ghét mu n đu iặ ị ỏ ư ỏ ộ ỏ ộ ố ổ  

ông đi. Và ch  có đ a con dâu là ngỉ ứ ườ ải c m thông v i ông “…làm sao gi  đớ ữ ược th y   l i,ầ ở ạ  

hi n h u, vui v , t t lành nh  th y c a chúng con x a kia? Làm th  nào, th y  i?”. Thề ậ ẻ ố ư ầ ủ ư ế ầ ơ ế 

là Trương Ba đã r i vào cái kh  c a vi c không đơ ổ ủ ệ ược chia s  và th u hi u. Và chính ôngẻ ấ ể  

đã gây ra nh ng xáo tr n, b t an trong gia đình, và làm cho gia đình l i kh  lây vì s  nhũngữ ộ ấ ạ ổ ự   nhi u c a lí tễ ủ ưởng. Nh  v y, Trư ậ ương Ba đã r i vào tình th  cô đ n ngay t i nhà mình. Vàơ ế ơ ạ  

Trương Ba đã ý th c đứ ược n i kh  này c a v  con l n h n c  n i kh  khi chôn ôngỗ ổ ủ ợ ớ ơ ả ỗ ổ  

xu ng đ t, và ông c m th y mình có l i v i gia đình. Chính vì đi u đó cho ta th y Trố ấ ả ấ ỗ ớ ề ấ ươ  ng

Ba là m t con ngộ ườ ấ ịi r t v  tha

Ngoài ra tính bi k ch c a Trị ủ ương Ba là   ch  mình không ph i là mình. Kh  vì b  s  tróiở ỗ ả ổ ị ự  

bu c có tính đ nh m nh c a ph n xác đ i v i ph n h n và đây là n i đau kh  t t cùngộ ị ệ ủ ầ ố ớ ầ ồ ỗ ổ ộ  

c a Trủ ương Ba. Vì v y đ  th  hi n đi u này, L u Quang Vũ đã t o ra m t cu c đ u tríậ ể ể ệ ề ư ạ ộ ộ ấ  

đ y trí tu  gi a linh h n và th  xác. Còn ti ng nói c a xác là ti ng nói c a b n năng, vàầ ệ ữ ồ ể ế ủ ế ủ ả  

ti ng nói c a Trế ủ ương Ba là ti ng nói c a con ngế ủ ười thanh cao, trong s ch, t  ý th c. Đó làạ ự ứ  

cu c đ u tranh gay g t gi a hai m t t n t i c a con ngộ ấ ắ ữ ặ ồ ạ ủ ười, và nó được th  hi n s  khátể ệ ự  

v ng họ ướng thi n và t m quan tr ng c a vi c t  ý th c v  b n thân và vệ ầ ọ ủ ệ ự ứ ề ả ượt lên chính  mình

Còn anh hàng th t cũng không kém ph n khôn ngoan, lí l  cũng có ph n đúng đ n: Nh ngị ầ ẽ ầ ắ ữ  

v  l m ch  nhi u sách nh  các ông là hay vin vào c  tâm h n là quý, khuyên con ngị ắ ữ ề ư ớ ồ ườ  i

s ng vì ph n h n, và đ  r i b  bê cho thân xác c a h  n i kh  s  nh ch nhác…. Ý mu nố ầ ồ ể ồ ỏ ủ ọ ỗ ổ ở ế ố   nói lên con người ph i có khát v ng s ng thanh cao nh ng cũng không th  tách h n kh iả ọ ố ư ể ồ ỏ  

v t ch t đ i thậ ấ ờ ường, cũng nh  nh ng nhu c u r t chính đáng c a con ngư ữ ầ ấ ủ ười. R i h nồ ồ  

Trương Ba ph i th a hi p và nh p vào xác anh hàng th t. B i vì nh ng lí l  v a khó ch uả ỏ ệ ậ ị ở ữ ẽ ừ ị  

v a ch a đ ng m t ph n chân lý. Vì v y màn đ i tho i v a có tính ch t hài k ch l i v aừ ứ ự ộ ầ ậ ố ạ ừ ấ ị ạ ừ  

có tính bi k ch và tính bi k ch này có s  mâu thu n gi a khát v ng và kh  năng.ị ị ự ẫ ữ ọ ả

H n Trồ ương Ba ý th c đứ ược ngh ch c nh mình nên s  đau đ n day d t cùng v i s  tácị ả ự ớ ứ ớ ự  

đ ng t  bên ngoài nh : lý trộ ừ ư ưởng, gia đình nên Trương Ba ph i g p Đ  Thích đ  gi iả ặ ế ể ả   quy t v n đ  này. Màn đ i tho i gi a Trế ấ ề ố ạ ữ ương Ba và Đ  Thích cũng r t đ c s c. Ngônế ấ ặ ắ  

ng  c a Đ  Thích là ngôn ng  d  d  thuy t ph c: lí l  không ngoan có v  có lý, nâng caoữ ủ ế ữ ụ ỗ ế ụ ẽ ẻ  

giá tr  c a Trị ủ ương Ba, bôi bác s  gi  d i có trên thiên đình. Tiên thánh cũng không đự ả ố ượ  c

s ng theo nh ng gì mình nghĩ   bên trong, đ n Ng c Hoàng cũng ph i ép mình cho x ngố ữ ở ế ọ ả ứ   danh Ng c Hoàng. Trên tr i, dọ ờ ướ ấi đ t người ta đ u th  c  Đ  Thích s a sai l i càngề ế ả ế ử ạ   thêm sai. Trương Ba đã bác b  m t cách cỏ ộ ương quy t: “Th n có th  ch p nh n m t cu cế ầ ể ấ ậ ộ ộ  

s ng nh  th  ch  con ngố ư ế ứ ười thì không” và khăng khăng đòi ch t, không ch u nh p vào cáiế ị ậ   xác c a ai n a.ủ ữ

Bi k ch c a ông b t đ u t  khi ông đị ủ ắ ầ ừ ược s ng l i trong cái xác c a anh hàng th t. Nhố ạ ủ ị ư 

v y, là con ngậ ười ai cũng mu n là chính mình mà không mu n s ng t m b , ch p vá vàoố ố ố ạ ợ ắ  

ai đó. Và Trương Ba đã ý th c đứ ược v n đ  là s ng nh  th  nào ch  không ph i ch  đấ ề ố ư ế ứ ả ỉ ượ  c

s ng là đ  chính vì th  Trố ủ ế ương Ba đã dũng c m ch p nh n cái ch t đ  b o v  chân lí,ả ấ ậ ế ể ả ệ  

b o v  nhân cách, b o v  các giá tr  nhân sinh và dù có ch t cũng là cái ch t b t t  Dù làả ệ ả ệ ị ế ế ấ ử   ngh ch lý nh ng đó là con đị ư ường ph c h ng nh ng giá tr  nhân văn. Đó là cu c th ng l iụ ư ữ ị ộ ắ ợ  

c a cu c tranh ch p muôn thu  gi a cái thánh thi n và cái phàm t c. Trủ ộ ấ ở ữ ệ ụ ương Ba đã chi nế  

th ng đắ ược mình và còn ch  đ ng phê phán khuyên b o Đ  Thích.ủ ộ ả ế

Đó là chuy n phi thệ ường, m t ông tiên ph i đu i lý trộ ả ố ước con người. Cu i cùng ông cũngố  

ph i th t lên m t câu nh  v  l  ra m t đi u m i: “con ngả ố ộ ư ỡ ẽ ộ ề ớ ườ ướ ạ ới d i h  gi i các ông th t làậ  

kì l ”. Hóa ra các l c lạ ự ượng siêu nhiên, th n thánh tuy có th  quy t đ nh đầ ể ế ị ược vi c s ngệ ố  

ch t c a con ngế ủ ười nh ng không th  can thi p vào s  t  do c a con ngư ể ệ ự ự ủ ườ ượi đ c. Và L uư   Quang Vũ đã th  hi n để ệ ược ni m tin sâu s c vào con ngề ắ ười vào kh  năng vả ươn lên m iọ  

th c t  nghi t ngã trong cu c s ng c a h ự ế ệ ộ ố ủ ọ

Tóm l i nh ng bi k ch c a Trạ ữ ị ủ ương Ba mà nhà văn L u Quang Vũ mu n g i đ n ngư ố ử ế ườ  i

đ c nh ng thông đi p: Con ngọ ữ ệ ườ ầi c n ph i s ng hài hòa gi a hai m t v t ch t và tinhả ố ữ ặ ậ ấ  

th n. và không nên kì th  nh ng đòi h i v t ch t c a con ngầ ị ữ ỏ ậ ấ ủ ười, mà c n tôn tr ng quy nầ ọ ề  

t  do cá nhân, giúp m i ngự ỗ ười ph i đả ược là mình, s ng đúng v i chính mình. Và ph i s aố ớ ả ử  

ch a nh ng sai l m đ  xây d ng m t tữ ữ ầ ể ự ộ ương lai t t đ p h n.ố ẹ ơ

Bài làm 2

Nh n th c v  hoàn c nh éo le c a mình khi ph i s ng nh  trong thân xác c a ngậ ứ ề ả ủ ả ố ờ ủ ười hàng 

th t, nhân v t Trị ậ ương Ba trong đo n trích “H n Trạ ồ ương Ba, da hàng th t” đã đau đ n th tị ớ ố   lên r ng: “Không th  bên trong m t đ ng, bên ngoài m t n o đằ ể ộ ằ ộ ẻ ược. Tôi mu n đố ược là tôi  toàn v n”. Câu nói c a Trẹ ủ ương Ba không ch  góp ph n th  hi n t  tỉ ầ ể ệ ư ưởng nhân sinh c aủ  

v  k ch mà còn g i bao suy ng m sâu s c cho đ c gi  khi soi chi u vào trong chính cu cở ị ợ ẫ ắ ộ ả ế ộ  

s ng c a mình.ố ủ

“Không th  bên trong m t đ ng, bên ngoài m t n o để ộ ằ ộ ẻ ược. Tôi mu n đố ược là tôi toàn v n”ẹ  

là câu nói c a H n Trủ ồ ương Ba v i Tiên c  Đ  Thích. Câu nói th  hi n quan ni m s ngớ ờ ế ể ệ ệ ố  

c a Trủ ương Ba được rút ra t  chính bi k ch s ng nh  cái xác c a ngừ ị ố ờ ủ ười hàng th t.ị

Câu nói c a Trủ ương Ba đã th  hi n khát v ng để ệ ọ ược gi i thoát kh i th c c nh hi n t i,ả ỏ ự ả ệ ạ   mong mu n đố ượ ốc s ng là chính mình mà không ph i cu c s ng b  đ i thay, xáo tr n trả ộ ố ị ổ ộ ướ  c

s  chi ph i, đi u khi n c a cái xác n a. Cũng trong cu c đ i tho i v i Đ  Thích, Trự ố ề ể ủ ữ ộ ố ạ ớ ế ươ  ng

ba đã kiên quy t t  ch i c  h i đế ừ ố ơ ộ ượ ốc s ng nh ng không đư ược là mình, dù là nh p h n vàoậ ồ   xác người hàng th t thô t c, tàn nh n hay cu T  ngây th , trong sáng thì cũng ch  là l y biị ụ ẫ ị ơ ỉ ấ  

k ch này thay th  cho bi k ch khác, Trị ế ị ương Ba v n không đẫ ượ ốc s ng là mình. Trương Ba 

t  ch i c  h i đừ ố ơ ộ ượ ốc s ng quý giá đ  để ượ ốc s ng là mình tr n v n, đ  không ph i “s ngọ ẹ ể ả ố   bên ngoài m t đ ng, bên trong m t n o” n a.ộ ằ ộ ẻ ữ

Câu nói c a Trủ ương Ba không ch  góp ph n phát tri n k ch tính c a câu chuy n, b c lỉ ầ ể ị ủ ệ ộ ộ 

nh ng gi ng xé, đau đ n cũng nh  nh ng ph m ch t cao đ p c a nhân v t Trữ ằ ớ ư ữ ẩ ấ ẹ ủ ậ ương Ba mà  câu nói còn th  hi n để ệ ược nh ng tri t lý sâu s c trong cu c s ng con ngữ ế ắ ộ ố ười. Trong s  đaự  

di n, ph c t p c a cu c s ng, con ngệ ứ ạ ủ ộ ố ườ ịi b  hoàn c nh xoay v n nh ng con ngả ầ ư ười không 

th  ch p nh n cu c s ng t m b , bên trong m t đ ng, bên ngoài m t n o.ể ấ ậ ộ ố ạ ợ ộ ằ ộ ẻ

Con người là th c th  th ng nh t gi a ph n h n và ph n xác, do đó không th  có m tự ể ố ấ ữ ầ ồ ầ ể ộ   tâm h n thanh cao, thanh s ch trong m t thân xác phàm t c, t i l i. Đ  s ng tr n v n làồ ạ ộ ụ ộ ỗ ể ố ọ ẹ  

m t con ngộ ười đúng nghĩa qu  th c không h  đ n gi n.ả ự ề ơ ả

Khi con người ch p nh n s ng nấ ậ ố ương nh , ch p vá không toàn v n, không đờ ắ ẹ ượ ốc s ng là  mình thì cu c s ng v n ti p di n, chúng ta có thêm c  h i đ  s ng th  nh ng cu c s ngộ ố ẫ ế ễ ơ ộ ể ố ế ư ộ ố  

y cũng th t vô nghĩa. Trong xã h i hi n đ i, v n còn r t nhi u nh ng ng i t  đ a

mình vào bi k ch, đó là nh ng con ngị ữ ườ ối s ng gi  d i, hèn nhát, không dám s ng là chínhả ố ố  

b n thân mình hay b  tha hóa, bi n ch t ch  vì danh và l i.ả ị ế ấ ỉ ợ

Trong v  k ch, sau khi tr i qua bao cay đ ng khi s ng nở ị ả ắ ố ương nh , Trờ ương Ba đã nh n raậ  

bi k ch c a b n thân đ  t  đó kiên quy t t  b  cu c s ng không ph i c a mình. Trị ủ ả ể ừ ế ừ ỏ ộ ố ả ủ ươ  ng

Ba không ch p nh n th a hi p đ  ti p t c đấ ậ ỏ ệ ể ế ụ ượ ốc s ng nh ng cũng đ ng nghĩa kéo dài biư ồ  

k ch không ph i vì mình. L i nói và hành đ ng c a Trị ả ờ ộ ủ ương Ba đã th  hi n b n lĩnh và vể ệ ả ẻ 

đ p ph m ch t c a nhân v t khi s n sàng đón nh n cái ch t còn h n s ng trong s  dày vòẹ ẩ ấ ủ ậ ẵ ậ ế ơ ố ự  

c a lủ ương tâm và s  gh  l nh, th t v ng c a nh ng ngự ẻ ạ ấ ọ ủ ữ ười thân yêu vì s  thay đ i c aự ổ ủ   chính mình

Qua câu nói c a nhân v t Trủ ậ ương Ba, nhà vi t k ch L u Quang Vũ đã th  hi n đế ị ư ể ệ ược cái  nhìn sâu s c khi phát hi n đắ ệ ược bi k ch bên trong con ngị ười hi n đ i: đó là th c tr ng conệ ạ ự ạ  

ngườ ối s ng v i, s ng g p, s ng th c d ng mà vô tình đánh m t chính mình.ộ ố ấ ố ự ụ ấ