L.Aragông (1897 - 1982) là nhà thơ, nhà tiểu thuyết lớn của thế giới, được coi là một trong những cánh chim đại bàng của văn học thế kỉ XX. Cuộc đời ông như một cuốn tiểu thuyết phức tạp. Thuở nhỏ ông đã mang thân phận bất hạnh của một đứa con hoang. Hai lần khoác áo lính (1917, 1939) để đủ nếm trải mọi mùi vị chiến tranh qua hai cuộc Đại chiến thế giới. Năm 1919 ông tham gia tổ chức văn học chủ nghĩa đa đa, chủ nghĩa siêu thực trong tâm trạng mệt mỏi chán chường. Năm 1927, 1928 là năm có nhiều sự kiện lớn trong đời L.Aragông: vào Đảng Cộng sản Pháp, gặp Enxa, rồi từ đó đến với chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa. Sau 1950, tâm trạng ông lâm vào sự khủng hoảng kéo dài trước những diễn biến phức tạp ở nước Pháp và trên thế giới. Khi tròn 60 tuổi, ông vinh dự được nhận giải thưởng hòa bình Quốc tế Lênin (1957).
Trang 1Đ bài: Phân tích bài th Enxa trề ơ ước gương c a Aragôngủ
Bài làm L.Aragông (1897 1982) là nhà th , nhà ti u thuy t l n c a th gi i, đơ ể ế ớ ủ ế ớ ược coi là m tộ trong nh ng cánh chim đ i bàng c a văn h c th k XX. Cu c đ i ông nh m t cu n ti uữ ạ ủ ọ ế ỉ ộ ờ ư ộ ố ể thuy t ph c t p. Thu nh ông đã mang thân ph n b t h nh c a m t đ a con hoang. Haiế ứ ạ ở ỏ ậ ấ ạ ủ ộ ứ
l n khoác áo lính (1917, 1939) đ đ n m tr i m i mùi v chi n tranh qua hai cu c Đ iầ ể ủ ế ả ọ ị ế ộ ạ chi n th gi i. Năm 1919 ông tham gia t ch c văn h c ch nghĩa đa đa, ch nghĩa siêuế ế ớ ổ ứ ọ ủ ủ
th c trong tâm tr ng m t m i chán chự ạ ệ ỏ ường. Năm 1927, 1928 là năm có nhi u s ki n l nề ự ệ ớ trong đ i L.Aragông: vào Đ ng C ng s n Pháp, g p Enxa, r i t đó đ n v i ch nghĩaờ ả ộ ả ặ ồ ừ ế ớ ủ
hi n th c xã h i ch nghĩa. Sau 1950, tâm tr ng ông lâm vào s kh ng ho ng kéo dàiệ ự ộ ủ ạ ự ủ ả
trước nh ng di n bi n ph c t p nữ ễ ế ứ ạ ở ước Pháp và trên th gi i. Khi tròn 60 tu i, ông vinhế ớ ổ
d đự ược nh n gi i thậ ả ưởng hòa bình Qu c t Lênin (1957).ố ế
L.Aragông yêu văn chương say đ m. T 5, 6 tu i ông đã ch p ch ng sáng tác nh ng trangắ ừ ổ ậ ữ ữ
ti u thuy t đ u tiên. Ong đã đ l i m t kh i lể ế ầ ể ạ ộ ố ượng sáng tác kh ng l trên nhi u phổ ồ ề ươ ng
di n: ti u thuy t, th ca, ti u lu n phê bình đệ ể ế ơ ể ậ ược li t kê thành hai cu n th m c dàiệ ố ư ụ
282 trang
Nh ng Aragông, tình yêu văn chư ở ương có s g p g tuy t di u v i tình yêu l a đôi vàự ặ ỡ ệ ệ ớ ứ tình yêu lý tưởng. Tình yêu c a ông v i Enxa T riôlê (1896 1970) m t ph n Nga g củ ớ ơ ộ ụ ữ ố
Do Thái, em v c a Maiacopxki là s ki n l n nh t trong cu c đ i Aragông, là đôi cánhợ ủ ự ệ ớ ấ ộ ờ
ch p cho h n th ông bay lên b u tr i sáng t o. Trắ ồ ơ ầ ờ ạ ước sau, Aragông v n đẫ ược bi t đ nế ế
nh m t thi sĩ l n: l n h n th và nh ng tìm tòi đ i m i v ngh thu t th Ông xoayư ộ ớ ớ ở ồ ơ ở ữ ổ ớ ề ệ ậ ơ
tr câu th , tìm cách b các lo i d u ch m câu, phát tri n câu th dài ch a t ng th yở ơ ỏ ạ ấ ấ ể ơ ư ừ ấ
nh m xóa nhòa ranh gi i gi a th và văn xuôi, khi n câu th tr nên phóng khoáng màằ ớ ữ ơ ế ơ ở
g n gũi đ i thầ ờ ường. Đ c bi t, Aragông a thích dùng bi n pháp tu t l p đi l p l iặ ệ ư ệ ừ ặ ặ ạ (nh ng có bi n đ i) đ gây n tư ế ổ ể ấ ượng m nh v ngh thu t. Bài Enxa trạ ề ệ ậ ước gương (in trong t p Ti ng k n tr n Pháp, xu t b n 1946) nh là s k t tinh v đ p nhi u m t c aậ ế ề ậ ấ ả ư ự ế ẻ ẹ ề ặ ủ
h n th và tài th L.Aragông.ồ ơ ơ
Trang 2Enxa T riôlê đã tr thành hình tơ ở ượng ngh thu t ph bi n trong sáng tác c a Aragông, làệ ậ ổ ế ủ hình tượng t tư ưởng d n d t cu c s ng c a ông:ẫ ắ ộ ố ủ
Anh đã h c t em đ hi u nhân tình th thái ọ ừ ể ể ế
Và t đó anh nhìn th gian theo cách em nhìn ừ ế
(Áng văn xuôi v h nh phúc và Enxa)ề ạ
Người đàn bà kì di u đó l i m t l n n a gây men ngây ng t trong Enxa trệ ạ ộ ầ ữ ấ ước gương c aủ Aragông. Đ t trong b i c nh c a m t nặ ố ả ủ ộ ước Pháp thương đau, thi ph m c a Aragông v aẩ ủ ừ
n ng nàn yêu đồ ương, v a xót xa u tr m. Đi u đó t o nên m t không khí l bao trùm cừ ầ ề ạ ộ ạ ả bài th : tĩnh l ng hoàn toàn tĩnh l ng mà đ y xôn xao ơ ặ ặ ầ
Tĩnh l ng: C bài th không m t âm thanh. Hình tặ ả ơ ộ ượng được d ng lên b ng hoa, chânự ằ dung Enxa đượ ạc t c nên b i nét v l ng l : m t dáng ng i, m t mái tóc, m t chi cở ẽ ặ ẽ ộ ồ ộ ộ ế
gương, m t c đ ng (ch i tóc). Không khí bài th chìm trong s tĩnh l ng đ c bi t y.ộ ử ộ ả ơ ự ặ ặ ệ ấ Viên Mai, nhà lí lu n thi ca (Trung Qu c) t ng nói r t chí lí: "Tha c t đ m, ch không c tậ ố ừ ấ ố ạ ứ ố
n ng, nh ng ph i là cái đ m sau khi đã n ng". Bài th c a thi sĩ Pháp L.Aragông đã mangồ ư ả ạ ồ ơ ủ cái c t cách phố ương Đông nh th Cái tĩnh l ng bên ngoài c a bài th chính là cái "đ m"ư ế ặ ủ ơ ạ
ng m ch a bên trong "cái n ng" c a m t ng n núi l a. Cái xôn xao núi l a do m i quanầ ứ ồ ủ ộ ọ ử ử ố
h gi a b n hình nh l ng l trên t o nên. Nh v y, s t t l ng âm thanh không gian đãệ ữ ố ả ặ ẽ ạ ư ậ ự ắ ặ chuy n thành cái âm thanh n i tâm nóng b ng, càng làm n i lên cái âm thanh n i tâm xônể ộ ỏ ổ ộ xao, da di t v i hai th pháp chính: t o phép l p và t o quan h , đi u thế ớ ủ ạ ặ ạ ệ ề ường th y ngòiấ ở bút Aragông
T o phép l p: Trong th Aragông, l p l i luôn g n v i bi n đ i, làm hình nh v a đạ ặ ơ ặ ạ ắ ớ ế ổ ả ừ ượ c
kh c sâu, v a có s phát tri n.ắ ừ ự ể
Dáng ng i Enxa: Đồ ượ ặ ạc l p l i 7 l n, có thay đ i v trí trong cái kh th (kh 1: câu 2, khầ ổ ị ổ ơ ổ ổ 2: câu 1 và câu 5, kh 3: câu 3, kh 5: câu 3, kh 6: câu 2, kh 9: câu 1). Dáng ng i imổ ổ ổ ổ ồ
l ng chìm trong m t th i gian l p l i tri n miên, kéo dài (m t ngày dài, su t ngày, c thặ ộ ờ ặ ạ ề ộ ố ứ ứ
Trang 3năm hàng tu n) g i m t không khí tr m t n ng n , m t m i.ầ ợ ộ ầ ư ặ ề ệ ỏ
Chi c gế ương Enxa: Luôn g n v i dáng ng i g i ch t n tính làm m m l i không khí căngắ ớ ồ ợ ấ ữ ề ạ
th ng c a bài th Hình nh chi c gẳ ủ ơ ả ế ương hai l n đ t bi n; gầ ộ ế ương đ i (cu c đ i oái oămờ ộ ờ
nh t m gư ấ ương soi), gương trí nh (m t ngày dài ng i soi vào trí nh ). S đ t bi n t oớ ộ ồ ớ ự ộ ế ạ nên m i quan h gi a th c và o, khi n hình nh chi c gố ệ ữ ự ả ế ả ế ương lung linh trong ý nghĩa
bi u tể ượng: t m gấ ương, v a là m nh h n Enxa, v a là hình bóng cu c đ i.ừ ả ồ ừ ộ ờ
Mái tóc Enxa: Là hình nh đ p nh t, r c r nh t trong bài th , hé m m t nét chân dungả ẹ ấ ự ỡ ấ ơ ở ộ
đ c s c c a Enxa. Hình nh mái tóc gây n tặ ắ ủ ả ấ ượng m nh b i phép l p (l p l i 5 l n) đ cạ ở ặ ặ ạ ầ ặ
bi t đệ ược khai thác sâu v màu s c l Mái tóc luôn g n v i tính t "vàng r c r " t o nênề ắ ạ ắ ớ ừ ự ỡ ạ màu s c m nh tràn đ y s c s ng. Mái tóc luôn đắ ạ ầ ứ ố ược miêu t qua các phép n d đ soả ẩ ụ ể sánh v i "hoa l a", "ánh l a", "đám cháy" càng g i lên s c s ng mãnh li t đ n thiêu đ t.ớ ử ử ợ ứ ố ệ ế ố Mái tóc vàng r c r nh l a c a Enxa "b c cháy" trong bài th , v a là bi u tự ỡ ư ử ủ ố ơ ừ ể ượng chung cho v đ p c a ngẻ ẹ ủ ười ph n , v a bi u tụ ữ ừ ể ượng cho s c m nh tình yêu n ng nhi t, đ yứ ạ ồ ệ ầ
cu n hút đ i l p h n v i không gian bài th tình l ng đ n u u t.ố ố ậ ẳ ớ ơ ặ ế ấ
Đ ng tác ch i tóc c a Enxa: C đ ng duy nh t trong bài th , v a l p l i nh hành đ ngộ ả ủ ử ộ ấ ơ ừ ặ ạ ư ộ quen thu c đ n đ n đi u tr n i, v a có s phát tri n b t ng Đ ng tác ch i đi ch i l iộ ế ơ ệ ễ ả ừ ự ể ấ ờ ộ ả ả ạ khi n mái tóc thêm mế ượt mà, đ đ t ng t bùng lên "hoa l a". Cách ch i duyên dáng "nhể ộ ộ ử ả ư
l đãng d o khúc đàn êm " khi n ngơ ạ ả ế ười ch i tóc mang v đ p ngh sĩ. Bàn tay ch i tócả ẻ ẹ ệ ả
mi t trên đ u đế ầ ược b t ng liên tấ ờ ưởng t i m t đ ng tác t duy, ch i nh mu n làm b tớ ộ ộ ư ả ư ố ậ
ra t duy:ư
Chi c l ế ượ ẽ c r đôi v ng l a óng ánh nhi u t ầ ử ễ ơ
Và nh ng v ng l a này soi ch khu t h n tôi ữ ầ ử ỗ ấ ồ
T chi c lừ ế ược, trí nh ùa ra, hớ ướng v m t th i bi k ch c a nề ộ ờ ị ủ ước Pháp, v i "các di n viênớ ễ
bi k ch" là nh ng ngị ữ ười đã chi n đ u và hy sinh trong chi n tranh ác li t ch ng ch nghĩaế ấ ế ệ ố ủ phát xít v đ p tình yêu riêng t đ t ng t g n v i n i ni m đ t nẻ ẹ ư ộ ộ ắ ớ ỗ ề ấ ước, t o nên chi u kíchạ ề
l n cho n i tâm Enxa.ớ ộ
Trang 4Bài th ch phát l h t ý nghĩa trong m i quan h gi a th c và o c a b n hình nh trên.ơ ỉ ộ ế ố ệ ữ ự ả ủ ố ả
T ng h p l i, b n hình nh đ u hổ ợ ạ ố ả ề ướng v Enxa, t o ra hai t ng nghĩa. Th nh t, m tề ạ ầ ứ ấ ộ Enxa đ p r c r nh ng đ y u t trẹ ự ỡ ư ầ ư ư ước n i đau nỗ ước Pháp. Th hai: m t tình yêu mãnhứ ộ
li t c a Aragông dành cho s chiêm ngệ ủ ự ưỡng v đ p ngo i hình và n i tâm Enxa. Tình yêuẻ ẹ ạ ộ không ch là riêng t khi nó hòa trong s đ ng c m v i s m t mát chung c a dân t c. Sỉ ư ự ồ ả ớ ự ấ ủ ộ ự hòa đi u riêng chung đã nâng đ c m xúc bài th lên m t t m vóc l n. Đó chính là dệ ỡ ả ơ ộ ầ ớ ư
âm trường t n c a thi ph m Aragông.ồ ủ ẩ
n t ng đ c bi t c a Enxa tr c g ng là m t bút pháp đ c đáo đ n táo b o, giàu liên
tưởng t mái tóc Enxa mà thi sĩ m ra c m t ng n núi l a. Đi u thú v là ng n núi l a yừ ở ả ộ ọ ử ề ị ọ ử ấ
t m t ch là s n ph m riêng c a Aragông, tr thành s n ph m chung c a nh ng ngừ ộ ỗ ả ẩ ủ ở ả ẩ ủ ữ ườ i dân nước Pháp có trái tim tha thi t v i x s c a mình.ế ớ ứ ở ủ