Bài thơ Việt Bắc đã được đánh giá là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là một tác phẩm xuất sắc của văn học Việt Nam thời kì kháng chiến chống Pháp. Bài thơ có nhiều đoạn tuyệt đẹp, không phải là một cây bút trong tay Tố Hữu nữa mà nhiều ngọn bút cùng nở một lúc: bút tả tình, bút tả cảnh, bút tả người. Đoạn thơ đang được bình giảng này là một đoạn thơ hay, thể hiện khá đặc sắc những nội dung đó.
Trang 1Đ bài: N i nh da di t và sâu n ng đ i v i quê hề ỗ ớ ế ặ ố ớ ương cách m ng đã d t nên b cạ ệ ứ tranh t bình v Vi t B c đ p nh trong c nh th n tiênứ ề ệ ắ ẹ ư ả ầ
Bài làm Bài th Vi t B c đã đơ ệ ắ ược đánh giá là đ nh cao c a th T H u và cũng là m t tác ph mỉ ủ ơ ố ữ ộ ẩ
xu t s c c a văn h c Vi t Nam th i kì kháng chi n ch ng Pháp. Bài th có nhi u đo nấ ắ ủ ọ ệ ờ ế ố ơ ề ạ tuy t đ p, "không ph i là m t cây bút trong tay T H u n a mà nhi u ng n bút cùng nệ ẹ ả ộ ố ữ ữ ề ọ ở
m t lúc: bút t tình, bút t c nh, bút t ngộ ả ả ả ả ười". Đo n th đang đạ ơ ược bình gi ng này làả
m t đo n th hay, th hi n khá đ c s c nh ng n i dung đó.ộ ạ ơ ể ệ ặ ắ ữ ộ
Mười dòng th này th c ch t có th xem nh m t bài th đ c l p đ th hi n n i nhơ ự ấ ể ư ộ ơ ộ ậ ể ể ệ ỗ ớ
c a "ta" khi r i Vi t B c. "Ta v ", nh ng lòng ta có bao v n vủ ờ ệ ắ ề ư ấ ương, thương nh c nhớ ả
s c và con ngắ ười Vi t B c. B t đ u b ng câu h i tu t : "Ta v mình có nh ta", T H uệ ắ ắ ầ ằ ỏ ừ ề ớ ố ữ
đã g i liên tợ ưởng đ n câu ca dao r t quen thu c:ế ấ ộ
Mình v có nh ta chăng ề ớ
Ta v ta nh hàm răng mình c ề ớ ườ i.
Cách x ng hô mình ta đư ược tác gi h c t p t nh ng áng ca dao x a. Nh ng đ n Tả ọ ậ ừ ữ ư ư ế ố
H u, gi a ta và mình có s chuy n hóa, khi thì ch ngữ ữ ự ể ỉ ười ra đi, lúc thì ch ngỉ ườ ở ại l i. sự
đ p đ i luân chuy n này góp ph n th hi n tình c m g n bó thân thắ ổ ể ầ ể ệ ả ắ ương gi a ngữ ười ra đi
và ngườ ở ại l i
C nh chia tay gi a "mình" và "ta" hi n lên có n i l u luy n, nh nhung nh ng hoàn toànả ữ ệ ỗ ư ế ớ ư không mang v s u bi. L i th chuy n sang th hi n nôi nh c a "ta" v i c nh Vi t B c.ẻ ầ ờ ơ ể ể ệ ớ ủ ớ ả ệ ắ
R ng xanh hoa chu i đ t ừ ố ỏ ươ i Ngày xuân m n tr ng r ng ơ ở ắ ừ
Ve kêu r ng phách đ vàng ừ ổ
Trang 2R ng thu trăng r i hòa bình ừ ọ
B n câu th đ u là câu l c trong c p l c bát nh ng đố ơ ề ụ ặ ụ ư ược chia ra đ th hi n n i nhể ể ệ ỗ ớ
c nh c a "ta". Thiên nhiên Vi t B c m i mùa, m i th i đi m l i mang v đ p riêng.ả ủ ệ ắ ở ỗ ỗ ờ ể ạ ẻ ẹ Mùa xuân, đó là "m n tr ng r ng", còn mùa h , đó là ti ng ve ngân và s c vàng r c rơ ở ắ ừ ạ ế ắ ự ỡ
c a r ng phách. C nh đây khi thì tủ ừ ả ở ươi xanh, mát d u, lúc l i b ng lên, r c r v i "hoaị ạ ừ ự ỡ ớ chu i đ tố ỏ ươi" và "r ng phách đ vàng". Bông hoa chu i đ từ ổ ố ỏ ươi gi a r ng Vi t B cữ ừ ệ ắ đang ngày đông giá, người đi đường b t g p b ng th y m lòng. Câu th vi t v mùaắ ặ ỗ ấ ấ ơ ế ề đông Vi t B c mà th y toàn màu "đ tệ ắ ấ ỏ ươi" và ánh sáng "n ng ánh dao gài . Th t m ápắ ậ ấ
và s ng đ ng, s c màu và âm thanh c a ti ng ve ngân mang đ n cho c nh Vi t B c m tố ộ ắ ủ ế ế ả ệ ắ ộ
v quy n rũ riêng. Đ ng mùa thu hi n t i v i "trăng r i hòa bình", nhà th đã có nh ngẻ ế ứ ở ệ ạ ớ ọ ơ ữ hoài ni m v m t mùa h Vi t B c v i n tệ ề ộ ạ ở ệ ắ ớ ấ ượng m nh m nh t khi "Ve kêu r ngạ ẽ ấ ừ phách đ vàng". "Phách" là lo i cây riêng có núi r ng Vi t Bác, thổ ạ ở ừ ệ ường n hoa tháng 6,ở tháng 7. Trước lúc n hoa, r ng cây đ ng lo t thay lá, chuy n t màu xanh sang s c vàngở ừ ồ ạ ể ừ ắ
ch trong vài ngày. Trong câu th , ch "đô" đỉ ơ ữ ượ ử ục s d ng th t đ c đ a. Nó nh m di n tậ ắ ị ằ ễ ả
s chuy n màu đ ng lo t, mau l , nh ai đ tràn c c màu xu ng cánh r ng.ự ể ồ ạ ẹ ư ổ ố ố ừ
Nói đ n "r ng phách đ vàng" t c là đã th hi n nét đ p đ c thù c a thiên nhiên Vi tế ừ ổ ứ ể ệ ẹ ặ ủ ệ
B c. S hòa đi u c a s c màu và âm thanh đắ ự ệ ủ ắ ược nói đ n m t cách t nhiên. Không bi tế ộ ự ế
ti ng ve ngân đã làm cho "r ng phách đ vàng" hay s c vàng c a r ng phách đã làm d yế ừ ổ ắ ủ ừ ậ lên nh ng ti ng ve ngân?ữ ế
Bút pháp t c nh c a nhà th đã có nhi u đ c s c, nh ng n i nh Vi t B c còn khi nả ả ủ ơ ề ặ ắ ư ỗ ớ ệ ắ ế cho bút t ngả ườ ải, t tình c a nhà th đ c đáo h n:ủ ơ ộ ơ
Đèo cao n ng ánh dao gài th t l ng ắ ắ ư
Nh ng ớ ườ i đan nón chu t t ng s i giang ố ừ ợ
Nh cô em gái hái măng m t mình ớ ộ
Nh ai ti ng hát ân tình th y chung ớ ế ủ
Trang 3Đ u là nh ng câu th tái hi n l i con ngề ữ ơ ệ ạ ười Vi t B c nh ng m i câu l i có m t nét riêng.ệ ắ ư ỗ ạ ộ
Có khi đó là hình nh c th , chi ti t "chu t t ng s i giang", có khi đó ch là d u n khóả ụ ể ế ố ừ ợ ỉ ấ ấ phai m G n v i c nh Vi t B c, đó là nh ng con ngờ ắ ớ ả ệ ắ ữ ười trong lao đ ng, nh n n i, c n cùộ ẫ ạ ầ
"chu t t ng s i giang". Hình nh c a nh ng con ngố ừ ợ ả ủ ữ ườ ấ ồi y l ng l ng gi a khung c nh núiộ ữ ả
r ng nh ng không b m , nhòa đi mà ánh n ng đèo cao kia ch làm đ p thêm cho h ừ ư ị ờ ắ ỉ ẹ ọ
Nh ng bàn tay c n m n chu t giang đan nón, "hái măng m t mình" cùng v i "ti ng hát ânữ ầ ẫ ố ộ ớ ế tình" n i núi r ng Vi t B c chính là nh ng gì còn đ ng sâu trong tâm trí và tình c m c aơ ừ ệ ắ ữ ọ ả ủ
"ta" đ khi "ta v ", "ta" s nh mãi "nh ng hoa cùng ngể ề ẽ ớ ữ ười". C nh y và ngả ấ ườ ấi y, n mằ trong s g n bó, c nh c nh l i nh ngự ắ ứ ớ ả ạ ớ ười, nh ngớ ườ ại l i nh c nh. C u trúc th l cớ ả ấ ơ ụ bát được tác gi s d ng trong d ng ý không th tách r i c nh và ngả ử ụ ụ ể ờ ả ười. C nh đ nứ ớ ế
"R ng xanh hoa chu i đ từ ố ỏ ươi" l i hi n lên trong tâm kh m ánh dao gài th t l ng c aạ ệ ả ắ ư ủ
người đi r ng làm nừ ương Nh ng đi p t "nh " l p đi l p l i nhi u l n càng làm n i rõữ ệ ừ ớ ặ ặ ạ ề ầ ổ
h n tình c m c a "ta" khi r i Vi t B c. Ngơ ả ủ ờ ệ ắ ườ ở ại l i đã c t lên ti ng hát "ân tình th yấ ế ủ chung" nh ng cũng là nói h n i lòng c a ngư ộ ỗ ủ ười đi v i bao nhiêu ân tình. "Ta" h n ph iớ ẳ ả
có m t tình c m yêu thộ ả ương sâu s c v i c nh và ngắ ớ ả ười Vi t B c thì m i có đệ ắ ớ ược nh ngữ dòng th mang nét đ p và nhi u c m xúc đen nh th ơ ẹ ề ả ư ế
S d ng th th l c bát, m i câu l c bát l i nh m di n t m t mùa, đo n th có m t c uử ụ ể ơ ụ ỗ ụ ạ ằ ễ ả ộ ạ ơ ộ ấ trúc cân đ i, hài hòa, trôi ch y. Chính đi u này góp ph n t o nên âm đi u ng t ngào nhố ả ề ầ ạ ệ ọ ư khúc hát ru quen thu c, nh rót vào lòng b n đ c. Đo n th mộ ư ạ ọ ạ ơ ười câu th hi n n i ni mể ệ ỗ ề
nh c nh, nh ngớ ả ớ ười Vi t B c. Qua n i nh y, ta th y tình c m cách m ng và tình c mệ ắ ỗ ớ ấ ấ ả ạ ả dân t c đã quy n hòa. v đ p c a núi r ng Vi t B c dung d hi n hòa g n bó v i nh ngộ ệ ẻ ẹ ủ ừ ệ ắ ị ề ắ ớ ữ con người lao đ ng đ p đ , sáng trong. Tình c m gi a "ta" và "mình" r i đây s xa cáchộ ẹ ẽ ả ữ ồ ẽ
nh ng mãi mãi v n là ân tình, th y chung.ư ẫ ủ