Nói về các tác phẩm: Đất nước đứng lên và Rừng xà nu, có nhà nghiên cứu văn học đã nhận định rằng: Có thể coi đây là những bản anh hùng ca mang đậm tính sử thi và cảm hứng lãng mạn về cuộc chiến đấu của nhân dân Tây Nguyên , nói rộng ra là về hai cuộc chiến tranh nhân dân kì diệu của dân tộc ta. Tác giả Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc) thật sự đã khắc họa được những nhân vật anh hùng gắn bó thành một tập thể anh hùng vừa mang dấu ấn của thời đại, vừa đậm đà dáng nét Tây Nguyên.
Trang 1Đ bài: Hình nh con ngề ả ười Tây Nguyên qua truy n ng n R ng Xà nu Nguy nệ ắ ừ ễ Trung Thành
Bài làm Nói v các tác ph m: Đ t nề ẩ ấ ước đ ng lên và R ng xà nu, có nhà nghiên c u văn h c đãứ ừ ứ ọ
nh n đ nh r ng: Có th coi đây là nh ng b n anh hùng ca mang đ m tính s thi và c mậ ị ằ ể ữ ả ậ ử ả
h ng lãng m n v cu c chi n đ u c a nhân dân Tây Nguyên , nói r ng ra là v hai cu cứ ạ ề ộ ế ấ ủ ộ ề ộ chi n tranh nhân dân kì di u c a dân t c ta. Tác gi Nguy n Trung Thành (Nguyên Ng c)ế ệ ủ ộ ả ễ ọ
th t s đã kh c h a đậ ự ắ ọ ược nh ng nhân v t anh hùng g n bó thành m t t p th anh hùngữ ậ ắ ộ ậ ể
v a mang d u n c a th i đ i, v a đ m đà dáng nét Tây Nguyên.ừ ấ ấ ủ ờ ạ ừ ậ
Ta hãy phân tích v đ p c a hình tẻ ẹ ủ ượng các nhân v t n i b t lên trong b i c nh hùng vĩậ ổ ậ ố ả
c a R ng xà nu: Tnú, c M t, Dít và bé Heng.ủ ừ ụ ế
Nhân v t trung tâm c a truy n là nhân v t Tnú đậ ủ ệ ậ ược tác gi kh c h a b ng nh ng nétả ắ ọ ằ ữ tính cách anh hùng, giàu ch t s thi. Trấ ử ước h t Tnú r t g n bó v i cách m ng. T nhế ấ ắ ớ ạ ừ ỏ Tnú đã t ng nuôi gi u cán b và hoàn thành xu t s c công tác giao liên. Khi b gi c b t,ừ ấ ộ ấ ắ ị ặ ắ Tnú dũng c m ch u đ ng nh ng đòn tra t n c a gi c. Sau khi vả ị ự ữ ấ ủ ặ ượt ng c, anh cùng c M tụ ụ ế
ti p t c lãnh đ o dân làng Xô Man mài giáo mài r a chi n đ u ch ng l i k thù.ế ụ ạ ự ế ấ ố ạ ẻ
Tnú tha thi t thế ương yêu b n làng. Sau ba năm chi n đ u tr v làng, anh nh rõ t ngả ế ấ ở ề ớ ừ hàng cây, t ng con đừ ường, t ng dòng su i, b i h i xúc đ ng khi nghe ti ng chày chuyênừ ố ổ ổ ộ ế
c n, r n rã c a nh ng ngầ ộ ủ ữ ười đàn bà và nh ng cô gái Strá, c a m anh ngày xa x a, c aữ ủ ẹ ư ủ Mai, c a Dít, t ngày l t lòng anh đã nghe ti ng chày y r i. Anh yêu thủ ừ ọ ế ấ ồ ương v con thaợ thi t. Ch ng ki n c nh k thù man r dùng cây s t đ p ch t m con Mai, n i đau thế ứ ế ả ẻ ợ ắ ậ ế ẹ ỗ ươ ng
c a Tnú dâng lên t t đ nh. Anh lao vào lũ gi c v i m t ti ng thét d d i và anh dang haiủ ộ ỉ ặ ớ ộ ế ữ ộ cánh tay trông nh hai cánh lim ch c c a anh ôm ch t l y m con Mai. Càng đau thư ắ ủ ặ ấ ẹ ương, Tnú càng căm thù gi c. V con b gi t, lòng căm h n bi n đôi m t Tnú thành hai c c l aặ ợ ị ế ậ ế ắ ụ ử
l n. Khi b gi c b t, mớ ị ặ ắ ườ ầi đ u ngón tay Tnú b đ t cháy, anh không kêu lên m t ti ng nàoị ố ộ ế (…). Răng anh đã c n nát môi anh r i.ắ ồ
Trang 2Yêu thương, căm thù bi n thành hành đ ng. Tnú thét lên m t ti ng. Ch m t ti ng thôi.ế ộ ộ ế ỉ ộ ế
Nh ng ti ng thét c a anh b ng vang d i thành nhi u ti ng thét d d i h n. Th là c nư ế ủ ỗ ộ ề ế ữ ộ ơ ế ơ giông bão n i lên. C làng Xô Man vùng d y su t đêm nghe c r ng Xô Man ào ào rungổ ả ậ ố ả ừ
đ ng và l a cháy kh p r ng… N i đau xé lòng c a Tnú đã khi n cho anh và đ ng bào anhộ ử ắ ừ ỗ ủ ế ồ
d t khoát đ ng lên tiêu di t c m t ti u đ i gi c hung ác. Riêng Tnú đi “l c lứ ứ ệ ả ộ ể ộ ặ ự ượng” để quy t tiêu di t m i k thù tàn ác đ b o v b n làng, gi i phóng quê hế ệ ọ ẻ ể ả ệ ả ả ương. Chính trong
th c t chi n đ u mà nhân v t vự ế ế ấ ậ ươn lên nh n th c đó hi u bi t sâu s c v k thù vàậ ứ ể ế ắ ề ẻ nâng lòng căm thù cá nhân lên thành căm thù chung c a dân t c.ủ ộ
Nhân v t tiêu bi u cho truy n th ng c a làng Xô Man là nhân v t c M t. L ch s chi nậ ể ề ố ủ ậ ụ ế ị ử ế
đ u c a làng, qua l i k c a c M t, thâm sâu vào tim óc các th h C là c u n i gi aấ ủ ờ ể ủ ụ ế ế ệ ụ ầ ố ữ quá kh và hi n t i, là pho s s ng c a làng. T m lòng c M t đ i v i cách m ng trứ ệ ạ ử ố ủ ấ ụ ế ố ớ ạ ướ c sau nh m t. C đã t ng nói: “Cán b là Đ ng, Đ ng còn, núi nư ộ ụ ừ ộ ả ả ước này còn”. Trong
nh ng năm đen t i c M t cùng dân làng Xô Man, t thanh niên, ông già bà già, đ n lũ tr ,ữ ố ụ ế ừ ế ẻ
đi nuôi và gác cho cán b và năm năm ch a h có m t cán b b gi c b t hay gi t trongộ ư ề ộ ộ ị ặ ắ ế
r ng làng này.ừ
C M t còn là linh h n làng Xô Man. Chính c đã tìm ra chân lý dùng b o l c đ chi nụ ế ồ ụ ạ ự ể ế
đ u: “Chúng nó đã c m súng, mình ph i c m giáo” .Chính c đã lãnh đ o dân làng đ ngấ ầ ả ầ ụ ạ ồ
kh i. Hình nh ông c m t sáng và x ch ngở ả ụ ắ ế ược, ng c căng nh m t cây xà nu l n, c tự ư ộ ớ ấ
ti ng nói vang vang nh m t m nh l nh thôi thúc h vùng lên tiêu di t k thù… th t r cế ư ộ ệ ệ ọ ệ ẻ ậ ự
r nh trong m t trang s thi anh hùng: “Th là b t đ u r i. Đ t l a lên! T t c ngỡ ư ộ ử ế ắ ầ ồ ố ử ấ ả ườ i già, người tr , ngẻ ười đàn ông, người đàn bà, m i ngố ười ph i tìm l y m t cây giáo, m tả ấ ộ ộ cây mác, m t cây d , m t cây r a.ộ ụ ộ ự
Ai không có thì vót chông, năm trăm cây chông! Đ t l a lên”. T ngày y làng Xô Man trố ử ừ ấ ở thành thành làng chi n đ u. Đó là ph n đóng góp không nh c a c M t vào công cu cế ấ ầ ỏ ủ ụ ế ộ
gi i phóng quê hả ương b n làng.ả
Nhân v t tiêu bi u cho nh ng cô gái Tây Nguyên th i ch ng Mĩ, trậ ể ữ ờ ố ưởng thành t nh ngừ ữ đau thương và qu t kh i c a dân làng là nhân v t Dít. Trong th i gian dân làng Xô Manậ ở ủ ậ ờ
Trang 3chu n b chi n đ u, r i b đ ch bao vây, c M t và Tnú d n đánh thanh niên vào r ng. Chẩ ị ế ấ ồ ị ị ụ ế ẫ ừ ỉ
có con Đít nh , lanh l , c s m t i l i bò theo máng nỏ ẹ ứ ẫ ố ạ ước đem g o ra r ng cho c M t,ạ ừ ụ ế Tnú và thanh niên. Khi b gi c b t, Dít b chúng b t d a, đ n ch sị ặ ắ ị ắ ọ ạ ỉ ượt qua tai xém tóc, cày
đ t quanh hai chân nh … thì Dít v n đ ng l ng gi a b n lính, c m i viên đ n n , cáiấ ỏ ẫ ứ ặ ữ ọ ứ ỗ ạ ổ thân hình m nh, d c a nó l i qu t lên m t cái nh ng đôi m t nó thì v n nhìn b n gi cả ẻ ủ ạ ậ ộ ư ắ ẫ ọ ặ bình th n… Ngày Mai b gi c đánh ch t và Tnú ra đi, trong khi m i ngả ị ặ ế ọ ười, c c già, đ uả ụ ề khóc vì cái ch t c a Mai thì Dít v n l m lì, không nói gì c , m t ráo ho nh.ế ủ ẫ ầ ả ắ ả
Dít cũng giàu tình c m thả ương yêu, khi Tnú v thăm làng, Dít đã là bí th chi b v a làề ư ộ ừ chính tr viên xã đ i. Nh ngày nào, đôi m t Dít v n m to, bình th n, trong su t khi g pị ộ ư ắ ẫ ở ả ố ặ
l i Tnú. Dù trong lòng r t vui: Dít v n nghiêm ch nh th c hi n trách nhi m ki m tra gi yạ ấ ẫ ỉ ự ệ ệ ể ấ
v phép c a anh. R i t ch g i Tnú là đ ng chí, Dít chuy n sang g i anh là anh, x ngề ủ ồ ừ ỗ ọ ồ ể ọ ư
em th t t nhiên, nh ngậ ự ư ười em gái nh c a Mai và Tnú ngày x a và t bày tình thânỏ ủ ư ỏ thi t: “Sao anh v có m t đêm thôi… B n em mi ng đ a nào cũng nh c anh mãi”.ế ề ộ ọ ệ ứ ắ
Cu i cùng tiêu bi u cho th h tr tu i nh t c a dân làng Xô Man là nhân v t bé Heng.ố ể ế ệ ẻ ổ ấ ủ ậ Ngày Tnú ra đi l c lự ượng, bé Heng m i đ ng ngang b ng anh, ch a bi t mang c i, chớ ứ ụ ư ế ủ ỉ
m i đeo cái xàlét nh xíu theo ngớ ỏ ườ ới l n ra r y. Ngày Tnú v phép, bé Heng l n lên, cũngẫ ề ớ
ít nói nh nh ng ngư ữ ười dân làng Xô Man này, v i cách ăn m c và trang b ra v m tớ ặ ị ẻ ộ
người lính, m t chi n sĩ du kích c a b n làng. Làng Xô Man gi đây tr thành làng chi nộ ế ủ ả ờ ở ế
đ u và con đấ ường vào làng ph i qua hai cái d c ch ng ch t h m chông, h chông ngănả ố ằ ị ầ ố
ch n đ ch. Bé Heng đã góp ph n không nh vào vi c xây d ng nh ng công s này, nên tặ ị ầ ỏ ệ ự ữ ự ỏ
ra r t hãnh di n. S trấ ệ ự ưởng thành c a nhân v t còn th hi n trong m t c ch nh nh ngủ ậ ể ệ ộ ử ỉ ỏ ư toát lên ý th c trách nhi m và s ti n b v ’ sinh ho t đ i s ng: Khi đ a Tnú ngang m tứ ệ ự ế ộ ề ạ ờ ố ư ộ con su i nh bé Heng b o Tnú r a chân, nh ng đ ng u ng nố ỏ ả ử ư ừ ố ướ ạc l nh. U ng nố ướ ạ c l nh
v ch Dít phê bình đó.ề ị
N u c M t x ng đáng v i hình nh cây xà nu đ i th gi a r ng xà nu b t ngàn xanhế ụ ế ứ ớ ả ạ ụ ữ ừ ạ
th m thì bé Heng tẫ ượng tr ng cho cây xà nu m i l n ng n xanh r n, hình nh n mũi tên laoư ớ ớ ọ ờ ọ
th ng lên b u tr i s phát tri n đ n đâu, ch a ai lẳ ầ ờ ẽ ể ế ư ường được
Trang 4Ngh thu t miêu t nhân v t c a Nguy n Trung Thành mang nh ng nét đ c đáo đệ ậ ả ậ ủ ễ ữ ộ ượ m khí v Tây Nguyên anh hùng. N u r ng xà nu tị ế ừ ượng tr ng cho con ngư ười Tây Nguyên kiên
cường, thi các nhân v t c M t, Tnú, Dít, bé Heng là hình nh nh ng l p cây xà nu đ iậ ụ ế ả ữ ớ ạ
di n cho th h n i ti p nhau c a dân làng Xô Man, đệ ế ệ ố ế ủ ược kh c h a b ng nh ng nét tínhắ ọ ằ ữ cách c th và sinh đ ng. Qua r ng xà nu ta hi u bi t và m n yêu thêm đ t nụ ể ộ ừ ể ế ế ấ ước và con
người Tây Nguyên. H đã đóng góp không nh vào s nghi p chi n đ u chung đ gi iọ ỏ ự ệ ế ấ ể ả phóng dân t c.ộ