Sáng tháng năm là bài thơ thứ hai của Tố Hữu viết về lãnh tụ Hồ Chí Minh. Bài thơ được viết tại chiến khu Việt Bắc, vào tháng 5 năm 1951, khi cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống thực dân Pháp xâm lược đang diễn ra vô cùng ác liệt. Tố Hữu là nhà thơ viết sớm nhất, nhiều nhất và hay nhất về Bác Hồ. Tháng 8 năm 1945 ông đã viết bài thơ Hồ Chí Minh với cảm hứng sử thi hào hùng.
Trang 1Đ bài: Hình nh Bác H trong bài th Sáng tháng năm c a T H uề ả ồ ơ ủ ố ữ
Bài làm
"Sáng tháng năm" là bài th th hai c a T H u vi t v lãnh t H Chí Minh. Bài thơ ứ ủ ố ữ ế ề ụ ồ ơ
được vi t t i chi n khu Vi t B c, vào tháng 5 năm 1951, khi cu c kháng chi n c a nhânế ạ ế ệ ắ ộ ế ủ dân ta ch ng th c dân Pháp xâm lố ự ược đang di n ra vô cùng ác li t. T H u là nhà th vi tễ ệ ố ữ ơ ế
s m nh t, nhi u nh t và hay nh t v Bác H Tháng 8 năm 1945 ông đã vi t bài th "Hớ ấ ề ấ ấ ề ồ ế ơ ồ Chí Minh" v i c m h ng s thi hào hùng:ớ ả ứ ử
"H Chí Minh, ồ
H i ng n đu c thiêng liêng ỡ ọ ố Trên đ u ta ng n c dân t c ầ ọ ờ ộ Trăm th k trong tên Ng ế ỷ ườ i: Ái Qu c ố
B n muôn đ i c a th gi i đau th ạ ờ ủ ế ớ ươ ng!".
Bài "Sáng tháng Năm" là s ti p n i c a nh ng v n th tr tình đ p nh t nói v lãnh t ự ế ố ủ ữ ầ ơ ữ ẹ ấ ề ụ Hình nh Bác H v a cao c vĩ đ i, v a g n gũi thân thả ồ ừ ả ạ ừ ầ ương v i m i con ngớ ọ ười Vi tệ Nam
M đ u bài th , tác gi nh c l i m t k ni m đ p:ở ầ ơ ả ắ ạ ộ ỉ ệ ẹ
"Vui sao m t sáng tháng năm, ộ
Đ ườ ng v Vi t B c lên thăm Bác H " ề ệ ắ ồ
Và k t thúc bài th là cái "b t tay" c a lãnh t đ a ti n:ế ơ ắ ủ ụ ư ễ
"B t tay Bác ti n ra v , ắ ễ ề
Nh hoài bu i sáng mùa hè chi n khu." ớ ổ ế
Trang 2Đ n thì "vui sao", v thì "nh hoài", bi t bao b i h i xúc đ ng. Nhà th vui sế ề ớ ế ồ ồ ộ ơ ướng t hàoự
có bao gi có th quên cu c vi ng thăm kì di u y.ờ ể ộ ế ệ ấ
Nh m t v ng sáng lung linh bao trùm bài th là hình nh lãnh t kì vĩ tuy t đ p:ư ộ ầ ơ ả ụ ệ ẹ
"Bác ng i đó l n mênh mông, ồ ớ
Tr i xanh, bi n r ng, ru ng đ ng, n ờ ể ộ ộ ồ ướ c non".
B n hình nh n d liên k t trong m t v n th Bác là h n nố ả ẩ ụ ế ộ ầ ơ ồ ước thiêng liêng, là bi n tr i,ể ờ sông núi, quê hương yêu d u. Hình nh Bác đấ ả ược th hi n v a cao c v a thân thể ệ ừ ả ừ ươ ng
đ i v i tri u tri u con ngố ớ ệ ệ ười Vi t Nam.ệ
Hình nh Bác đả ược nh n di n v ngo i hình và chi u sâu tâm h n, v i mái tóc và chòmậ ệ ề ạ ề ồ ớ râu b c ph , hi n h u nh m i c già làng quê. Cái hay c a bài th là T H u đã bi u lạ ơ ề ậ ư ọ ụ ủ ơ ố ữ ể ộ
c m xúc tr c ti p đ i v i Bác b ng m t tình yêu r ng l n, sâu s c:ả ự ế ố ớ ằ ộ ộ ớ ắ
"Cho con đ ượ c ôm hôn má Bác Cho con hôn mái đ u tóc b c ầ ạ Hôn chòm râu mát r ượ i hòa bình".
"Ôm hôn má Bác", "Hôn mái đ u tóc b c", "Hôn chòm râu mát rầ ạ ượi hòa bình" là ba hình
nh g i c m. Ch "hôn" đ c l y l i ba l n bi u l m t t m lòng yêu kính, t hào đ i
v i lãnh t "Chòm râu mát rớ ụ ượi hòa bình" là m t nét ch m kh c th n tình: v đ p phúcộ ạ ắ ầ ẻ ẹ
h u c a m t c già g n li n v i v đ p lí tậ ủ ộ ụ ắ ề ớ ẻ ẹ ưởng c a ngủ ười chi n sĩ cách m ng vĩ đ iế ạ ạ
su t đ i hy sinh cho đ c l p, t do c a T qu c, c m áo, h nh phúc và hòa bình cho nhânố ờ ộ ậ ự ủ ổ ố ơ ạ dân
Bác là ni m tin yêu ng i sáng cho quân và dân ta trong kháng chi n. Ngề ờ ế ười chi n sĩ xungế kích "n a đêm bôn t p di t đ n", anh th "má anh vàng thu c pháo", ch dân công "mònử ậ ệ ồ ợ ố ị đêm v n t i", bác nông dân "b t s i đá ph i thành s n g o", các em h c sinh "đ t đu cậ ả ắ ỏ ả ắ ạ ọ ố ố
đ n trế ường làng", t t c đ u hấ ả ề ướng v Bác v i t m lòng bi t n và tin tề ớ ấ ế ơ ưởng mãnh
Trang 3li t. Ba ti ng "H Chí Minh" m i l n vang lên đ u đem đ n cho nhân dân ta s c m nhệ ế ồ ỗ ầ ề ế ứ ạ
đ ng viên kì di u đ ti n lên giành th ng l i m i. Gi ng th tr nên tâm tình thi t tha:ộ ệ ể ế ắ ợ ớ ọ ơ ở ế
"Các anh ch , các em i có ph i ị ơ ả
M i khi lòng ta xao xuy n rung rinh ỗ ế Môi ta th m kêu Bác: H Chí Minh!" ầ ồ
Ti ng nói c a Bác, t tế ủ ư ưởng tình c m c a Bác th hi n sâu s c cho ý chí, cho nguy nả ủ ể ệ ắ ệ
v ng c a đ t nọ ủ ấ ước và dân t c. "Tuyên ngôn Đ c l p", "L i kêu g i toàn qu c khángộ ộ ậ ờ ọ ố chi n", là "l i non nế ờ ước" thiêng liêng:
"Con nghe Bác t ưở ng nghe l i non n ờ ướ c,
Ti ng ngày x a và c ti ng mai sau" ế ư ả ế
Bác H là lãnh t c a nhân dân, h i t bao ph m ch t cao quý c a dân t c. Bác s ng gi nồ ụ ủ ộ ụ ẩ ấ ủ ộ ố ả
d nh m i c già quê ta:ị ư ọ ụ
"Bác H đó, chi c áo nâu gi n d ồ ế ả ị Màu quê h ươ ng b n b đ m đà" ề ỉ ậ
Bác là hi n thân cho s thông minh, tài trí xu t chúng, là phong thái ung dung, h n nhiên,ệ ự ấ ồ
t t i:ự ạ
"Bác H đó, ung dung châm l a hút ồ ử Trán mênh mông, thanh th n m t vùng tr i" ả ộ ờ
Th tủ ướng Ph m Văn Đ ng, Đ i tạ ồ ạ ướng Võ Nguyên Giáp và nhi u chính khách, ngh sĩề ệ
nước ngoài đã nói và vi t v c p m t tinh anh, sáng ng i đ c bi t c a lãnh t H Chíế ề ặ ắ ờ ặ ệ ủ ụ ồ Minh. Trong bài th này, ba l n T H u nói đ n đôi m t Bác. Đôi m t c a ni m vui, đôiơ ầ ố ữ ế ắ ắ ủ ề
m t c a tình thắ ủ ương, đôi m t l c quan yêu đ i. Hình nh "đôi m t Bác" đắ ạ ờ ả ắ ược miêu t r tả ấ
đ p, đ y n tẹ ầ ấ ượng:
Trang 4 "Đôi m t Bác hi n lên c ắ ệ ườ i ph n kh i , ấ ở
Ôi ng ườ i Cha, đôi m t m hi n sao , ắ ẹ ề
Không gì vui b ng m t Bác H c ằ ắ ồ ườ i ".
Chòm râu, mái tóc b c, chi c áo nâu, v ng trán, đôi m t, cây chì đ , là nh ng hình nhạ ế ầ ắ ỏ ữ ả hoán d đụ ược nhà th s d ng r t sáng t o, đem đ n v đ p văn chơ ử ụ ấ ạ ế ẻ ẹ ương cho bài th , tôơ
đ m hình nh Bác H trong nh ng năm kháng chi n Vi t B c.ậ ả ồ ữ ế ở ệ ắ
T H u đã có nhi u bài th vi t v Bác H M i bài th là m t s phát hi n, m t sángố ữ ề ơ ế ề ồ ỗ ơ ộ ự ệ ộ
t o m i v ngạ ớ ề ười anh hùng gi i phóng dân t c tả ộ ượng tr ng cho tinh hoa và khí phách c aư ủ nhân dân Vi t Nam.ệ
S tài trí và hi n h u là hai nét v sâu s c nh t c a T H u khi phác h a chân dung Hự ề ậ ẽ ắ ấ ủ ố ữ ọ ồ Chí Minh trong bài th "Sáng tháng năm". V i tài trí l i l c, Bác nh t đ nh s đ a conơ ớ ỗ ạ ấ ị ẽ ư thuy n kháng chi n về ế ượt qua phong ba bão táp đ đi t i b n b vinh quang th ng l i. V iể ớ ế ờ ắ ợ ớ
đ c tính hi n h u, Bác đem đ n cho m i con ngứ ề ậ ế ỗ ười Vi t Nam m t tình thệ ộ ương bao la:
"Ng ườ i là Cha, là Bác, là Anh
Qu tim l n l c trăm dòng máu nh " ả ớ ọ ỏ
Bác vĩ đ i mà g n gũi thân thi t v i nhân dân: "H Chí Minh đ p nh t tên ngạ ầ ế ớ ồ ẹ ấ ười". Đ cọ bài th "Sáng tháng năm, chúng ta càng nh Bác và yêu kính Bác: Ai cũng c m th y mìnhơ ớ ả ấ
trưởng thành thêm m t chút" bên hình nh vĩ đ i c a lãnh t : .ộ ả ạ ủ ụ
"Ta bên Ng ườ i, Ng ườ ỏ i t a sáng trong ta
Ta b ng l n bên Ng ỗ ớ ở ườ i m t chút" ộ