Trong cuộc đời, những thứ quý giá thường khó giữ vì thế con người có cảm giác nuối tiếc. Có những nuối tiếc qua đi có thể lấy lại được nhưng cũng có những điều không thể có được lần thứ hai. về điều này, có ý kiến cho rằng: “Có ba điều trong cuộc đời nếu qua đi sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói, cơ hội”. Hiểu được ý kiến đó, chúng ta sẽ có một thái độ sống đúng đắn và có ý nghĩa hơn. Câu nói là một câu khẳng định mang ý nghĩa tuyệt đối về giá trị quý báu của thời gian, lời nói và cơ hội.
Trang 1Đ bài: Có ba đi u trong cu c đ i m i ngề ề ộ ờ ỗ ườ ếi n u đi qua s không l y l i đẽ ấ ạ ược:
"th i gian, l i nói và c h i”. Nêu suy nghĩ c a anh (ch ) v ý ki n đóờ ờ ơ ộ ủ ị ề ế
Bài làm Trong cu c đ i, nh ng th quý giá thộ ờ ữ ứ ường khó gi vì th con ngữ ế ười có c m giác nu iả ố
ti c. Có nh ng nu i ti c qua đi có th l y l i đế ữ ố ế ể ấ ạ ược nh ng cũng có nh ng đi u không thư ữ ề ể
có đượ ầc l n th hai. v đi u này, có ý ki n cho r ng: ứ ề ề ế ằ “Có ba đi u trong cu c đ i n u ề ộ ờ ế qua đi s không l y l i đ ẽ ấ ạ ượ c: "th i gian, l i nói, c h i” ờ ờ ơ ộ Hi u để ược ý ki n đó, chúng taế
s có m t thái đ s ng đúng đ n và có ý nghĩa h n.ẽ ộ ộ ố ắ ơ
Câu nói là m t câu kh ng đ nh mang ý nghĩa tuy t đ i v giá tr quý báu c a th i gian, l iộ ẳ ị ệ ố ề ị ủ ờ ờ nói và c h i.ơ ộ
Th i gian là quy lu t khách quan, n m ngoài ý mu n c a con ngờ ậ ằ ố ủ ười, là s tu n hoàn ch yự ầ ả trôi c a vũ tr Th i gian đã trôi đi s không bao gi tr l i. Nói th i gian tu n hoàn ch làủ ụ ờ ẽ ờ ở ạ ờ ầ ỉ
s l p l i c a vòng quay trái đ t, nh ng trong đó v n v t s không còn nh cũ đự ặ ạ ủ ấ ư ạ ậ ẽ ư ược n a.ữ
v n là b n ngày c a xuân, h , thu, đông; ba ngày c a quá kh , hi n t i, tẫ ố ủ ạ ủ ứ ệ ạ ương lai; hai ngày c a hôm trủ ước và hôm sau nh ng v n v t thì luôn thay đ i. Cây trái đâm ch i n yư ạ ậ ổ ồ ả
l c vào mùa xuân s tàn l i khi đông đ n, và cũng không còn hoàn toàn gi ng nó vàoộ ẽ ụ ế ố
nh ng mùa sau n a. Con ngữ ữ ười trong hi n t i và tệ ạ ương lai không ph i là tr trung, xinhả ẻ
đ p c a quá kh Cũng nh bông hoa c a ngày hôm trẹ ủ ứ ư ủ ước là r c r thì ngày hôm sau đã làự ỡ tàn l i, héo úa Cùng v i th i gian, tu i tr và s c l c s tàn phai theo năm tháng.ụ ớ ờ ổ ẻ ứ ự ẽ
L i nói nh “bát nờ ư ước h t đi”, nói ra thì r t d dàng nh ng không th thu l i đắ ấ ễ ư ể ạ ược. L iờ nói, đó là s n ph m, phả ẩ ương ti n giao ti p c a con ngệ ế ủ ười, th hi n trình đ phát tri nể ệ ộ ể
c a xã h i cũng nh kh năng t duy c a con ngủ ộ ư ả ư ủ ười. Nó là th con ngứ ười ch có th chỉ ể ủ
đ ng độ ược khi đang thu c v mình. “L i nói gió bay” nh ng ý nghĩa và n tộ ề ờ ư ấ ượng v nóề thì s còn đ ng l i nh ng ngẽ ọ ạ ở ữ ườ ếi ti p nh n nó, trong trậ ường h p c th nào đó là khôngợ ụ ể
th nào quên.ể
C h i là nh ng đi u may m n đ n v i ta trong cu c s ng, đó có th là m t c may, m tơ ộ ữ ề ắ ế ớ ộ ố ể ộ ơ ộ
Trang 2thu n l i nào đó mà nh nó con ngậ ợ ờ ười thay đ i cu c s ng cũng nh s ph n c a mình.ổ ộ ố ư ố ậ ủ Tuy nhiên, c h i l i thơ ộ ạ ường r t hi m hoi, mu n có đấ ế ố ược nó ph i là s h i t c a r tả ự ộ ụ ủ ấ nhi u y u t , và không ph i ai cũng là n m b t đề ế ố ả ắ ắ ược khi nó đ n. C h i khi đã qua đi thìế ơ ộ khó có th có l i l n hai.ể ạ ầ
T t nhiên, trong cu c s ng có r t nhi u th quý giá đáng đ ngấ ộ ố ấ ề ứ ể ười ta trân tr ng b i cu cọ ở ộ
đ i là h u h n và không có nhi u th i gian đ b t đ u l i. Đ i v i nh ng giá tr thu c vờ ữ ạ ề ờ ể ắ ầ ạ ố ớ ữ ị ộ ề
v t ch t nh ti n b c, nó c n thi t và quan tr ng đ i v i con ngậ ấ ư ề ạ ầ ế ọ ố ớ ười nh ng n u m t đi,ư ế ấ
người ta v n có c h i tìm l i đẫ ơ ộ ạ ược. Còn v i nh ng th không thu c vào ý mu n chớ ữ ứ ộ ố ủ quan c a con ngủ ười, h khó có th t mình tìm l i đọ ể ự ạ ược. Đ i ngờ ười không th lúc nàoể cũng v n toàn nh mình mong mu n. Th nên m i có chuy n khi nhìn l i ngẹ ư ố ế ớ ệ ạ ười ta
thường hay nu i ti c v nh ng đi u đã qua. Và th i gian, l i nói, quá kh là nh ng thố ế ề ữ ề ờ ờ ứ ữ ứ
ph i nu i ti c nhi u nh t. Đó là m t quy lu t.ả ố ế ề ấ ộ ậ
“Có ba đi u trong cu c đ i n u qua đi s không l y l i đ ề ộ ờ ế ẽ ấ ạ ượ c: th i gian, l i nói, c h i” ờ ờ ơ ộ
Có th nói, đây là m t ý ki n đúng đ n để ộ ế ắ ược đúc rút, chiêm nghi m và ch ng minh b ngệ ứ ằ
th c t đ i s ng. M i đi u khác trong cu c s ng, xét đ n cùng chính là s b t ngu n tự ế ờ ố ọ ề ộ ố ế ự ắ ồ ừ
ba đi u quý báu y. Ngề ấ ười ta thường nói: “N u nh đ ế ư ượ c quay ng ượ c th i gian, n u nh ờ ế ư
có đ ượ c c h i y m t l n n a, tôi s ” ơ ộ ấ ộ ầ ữ ẽ Nghĩa là n u nh có đế ư ược th i gian và c h i,ờ ơ ộ
người ta s có đi u ki n đ làm l i và làm t t h n nhi u th Nh ng t t nhiên, đó ch làẽ ề ệ ể ạ ố ơ ề ứ ư ấ ỉ
“n u nh ”, và nh ng đi u “n u nh ” y s không bao gi tr thành s th t, nghĩa là conế ư ữ ề ế ư ấ ẽ ờ ở ự ậ
ngườ ẽi s không th đo t quy n t o hóa đ quay ngể ạ ề ạ ể ược th i gian, hay đ o ngờ ả ược quy lu tậ
cu c s ng đ t o l i c h i cho mình.ộ ố ể ạ ạ ơ ộ
Vũ tr bao la, th i gian c a vũ tr là tu n hoàn nh ng cu c s ng con ngụ ờ ủ ụ ầ ư ộ ố ườ ạ ữi l i h u h n.ạ
Ý th c đứ ược đi u này, t ng th i k khác nhau quan ni m v th i gian là khác nhau. Làề ở ừ ờ ỳ ệ ề ờ
“ng ườ i th kí trung thành c a th i đ i”, ư ủ ờ ạ văn h c ph n ánh m t cách chân th c và sâu s cọ ả ộ ự ắ
đ i s ng, quan ni m th i đ i trong các sáng tác. Th i trung đ i, ý th c v s ch y trôiờ ố ệ ờ ạ ờ ạ ứ ề ự ả
c a th i gian, con ngủ ờ ười mong mu n g n mình v i vũ tr , đ t mình vào vòng quay c a vũố ắ ớ ụ ặ ủ
tr đ t n t i mãi. Đi u này gi i thích cho vi c trong văn h c trung đ i xu t hi n r tụ ể ồ ạ ề ả ệ ọ ạ ấ ệ ấ nhi u nh ng hình nh phóng đ i, con ngề ữ ả ạ ườ ứi đ ng ngang t m vũ tr đ t kh ng đ nh nhầ ụ ể ự ẳ ị ư
Trang 3hình nh ngả ười tráng sĩ “c p ngang ng n giáo b o v non sông đã m y thu”.ắ ọ ả ệ ấ
Cũng b i ý th c đở ứ ược s trôi ch y c a th i gian, nhà th Mãn Giác Thi n s trong “Cóự ả ủ ờ ơ ề ư
b nh b o m i ngệ ả ọ ười” vi t:ế
“Xuân qua trăm hoa r ng ụ Xuân t i trăm hoa t ớ ươ i
Tr ướ c m t vi c đi mãi ắ ệ Trên đ u già đ n r i” ầ ế ồ
Nguy n Trãi vìễ
“Ti c xuân c m đu c m ng đi ch i ế ầ ố ả ơ
Nh ng l xuân qua tu i tác thêm” ữ ệ ổ
Nguy n Du luy n ti c khi “Thu đ n”:ễ ế ế ế
“B n mùa c nh đ p đ ố ả ẹ ượ c bao ngày Vùn v t thoi đ a g i không tr l i” ụ ư ọ ở ạ
Và đã không ít người nh Nguy n Công Tr kh ng khái ca ng i cu c s ng hư ễ ứ ẳ ợ ộ ố ưởng th b iụ ở
ý th c cu c đ i là ng n ng i:ứ ộ ờ ắ ủ
“D u ba v n sáu nghìn ngày là m y ch c ẫ ạ ấ ố
H n l y tu i đ mà ch i l y ạ ấ ổ ể ơ ấ
Cu c hành l c bao nhiêu là lãi b y ộ ạ ấ
N u không ch i thi t y ai bù” ế ơ ệ ấ
Bước sang th i hi n đ i ngờ ệ ạ ười ta càng ý th c sâu s c h n n a giá tr và s ch y trôi c aứ ắ ơ ữ ị ự ả ủ
th i gian. Xuân Di u, “chàng hoàng t c a phong trào th M i” có l là ngờ ệ ử ủ ơ ớ ẽ ười cu ngố
Trang 4quýt, lo l ng nhi u nh t:ắ ề ấ
“Nói là chi r ng xuân v n tu n hoàn ằ ẫ ầ
N u tu i tr ch ng hai l n th m l i ế ổ ẻ ẳ ầ ắ ạ Còn tr i đ t nh ng ch ng còn tôi mãi ờ ấ ư ẳ Nên bâng khuâng, tôi ti c c đ t tr i” ế ả ấ ờ
V i m t tâm h n lúc nào cũng khát khao tình yêu, khát khao “giao c m v i đ i” nh Xuânớ ộ ồ ả ớ ờ ư
Di u thì b ng nào th i gian cũng là không đ Nhà th mu n níu gi t t c v ngon c aệ ằ ờ ủ ơ ố ữ ấ ả ị ủ tình yêu và cu c s ng khi nó đang th i k hộ ố ờ ỳ ương s c nhât. Ông s ng “v i vàng”, “khôngắ ố ộ
ch n ng h m i hoài xuân”. s ng và t n hờ ắ ạ ớ ố ậ ưởng đ m say:ắ
“Tôi mu n ôm ố
C s s ng m i b t đ u m n m n ả ự ố ớ ắ ầ ơ ở ( ) Cho chu nh choáng mùi th m ế ơ
Cho đã đ y ánh sáng ầ Cho no nê thanh s c c a th i t ắ ủ ờ ươ i
H i xuân h ng. Ta mu n c n vào ng ỡ ồ ố ắ ươ i!”
Cùng v i s ch y trôi c a th i gian, l i nói và c h i khi đã qua đi r i cũng không th l yớ ự ả ủ ờ ờ ơ ộ ồ ể ấ
tr l i.ở ạ
Ông cha ta x a đã t ng d n dò:ư ừ ặ
“L i nói ch ng m t ti n mua ờ ẳ ấ ề
L a l i mà nói cho v a lòng nhau” ự ờ ừ
Cũng chính b i ý th c đở ứ ược đi u này. T i sao có nh ng câu nói ra đề ạ ữ ược người khác đón
Trang 5nh n nhi t tình nh ng cũng có nh ng câu nói làm ngậ ệ ư ữ ười khác c m th y khó ch u? Cóả ấ ị
nh ng câu nói có th làm thay đ i m t s ph n nh ng cũng có nh ng câu nói có th k tữ ể ổ ộ ố ậ ư ữ ể ế thúc cu c đ i m t con ngộ ờ ộ ười. Th m i bi t l i nói có s c m nh to l n nh th nào. Tuyế ớ ế ờ ứ ạ ớ ư ế
v y, con ngậ ườ ại l i thường không bi t trân tr ng nh ng gì mình đang có. Có trong mìnhế ọ ữ
m t phộ ương ti n giao ti p h u ích là quan tr ng nh ng đôi khi ngệ ế ữ ọ ư ười ta l i không bi tạ ế cách đ s d ng nó có ý nghĩa.ể ử ụ
L i nói ra gi ng nh bát nờ ố ư ước đã h t đi, dù có c g ng th nào đi n a thì cũng không thấ ố ắ ế ữ ể thu l i đạ ược nh cũ. Th nên m i có chuy n ch m t câu nói nh m m mà v ch tr n b nư ế ớ ệ ỉ ộ ỡ ồ ạ ầ ả
ch t ích k , nh nhen c a ông th y đ n Th y tham ăn, trong m t l n đi ăn c mangấ ỷ ỏ ủ ầ ồ ọ ầ ộ ầ ỗ theo c h c trò. Nhà ch mang bánh ra thi t đãi. Th y ăn nhi u mà v n thòm thèm nh ngả ọ ủ ế ầ ề ẫ ư
ng i gia ch nên c m m t cái đ a cho h c trò, kèm theo m t cái nháy m t n ý. C u h cạ ủ ầ ộ ư ọ ộ ắ ẩ ậ ọ trò đáng thương không hi u nên c m chi c bánh ăn ngon lành. Th y t c l m nh ng khôngể ầ ế ầ ứ ắ ư làm gì được. Trên đường v , trò đi nh th nào cũng b th y qu trách, m u máo h iề ư ế ị ầ ở ế ỏ
th y. Th y t c mình: “Th bánh c a tao đâu?”. Ch m t câu nói l mi ng y thôi cũng đầ ầ ứ ế ủ ỉ ộ ỡ ệ ấ ủ
đ khi n nhân cách c a ông th y đ b h xu ng m c th m h i, không th c u vãn để ế ủ ầ ồ ị ạ ố ứ ả ạ ể ứ ược Trong quan ni m c a cha ông “quân t nh t ngôn”, ngệ ủ ử ấ ười quân t ph i là ngử ả ười nói m tộ
là m t, nói l i ph i gi l i. Đó là m t tiêu chí đ đánh giá và phân bi t v i k ti u nhân.ộ ờ ả ữ ờ ộ ể ệ ớ ẻ ể
Th m i bi t giá tr c a l i nói t x a đã đế ớ ế ị ủ ờ ừ ư ược đ cao nh th nào.ề ư ế
Th i hi n đ i, n m đờ ệ ạ ắ ược giá tr l i nói cũng nh v n d ng nó phù h p v i t ng hoànị ờ ư ậ ụ ợ ớ ừ
c nh, cũng nh tâm lí c a ngả ư ủ ười mình giao ti p cũng là m t bí quy t c a thành công. L iế ộ ế ủ ờ nói là th có th tác đ ng r t l n đ n ngứ ể ộ ấ ớ ế ười khác. N u nh bi t cách s d ng khéo léo thìế ư ế ử ụ
nh ng gì nó mang l i cho b n thân và nh ng ngữ ạ ả ữ ười xung quanh là r t l n.ấ ớ
Th i gian đ n cùng v i nó là nh ng c h i, nh ng n u ta không bi t n m b t chúng thìờ ế ớ ữ ơ ộ ư ế ế ắ ắ
c h i s qua đi. Th i gian không ch đ i m t ngơ ộ ẽ ờ ờ ợ ộ ười nào. Có nh ng c h i do con ngữ ơ ộ ườ i
t o ra, cũng có nh ng c h i do bên ngoài đ a đ n nh ng không ph i lúc nào nó cũngạ ữ ơ ộ ư ế ư ả
được th hi n rõ ràng và d n m b t. ể ệ ễ ắ ắ Cơ h i có khi gõ c a r t kh và đ n lúc nó qua r iộ ử ấ ẽ ế ồ
người ta m i nh n ra r ng mình v a đ tu t m t. Khi y, dù có nu i ti c thì cũng khôngớ ậ ằ ừ ể ộ ấ ấ ố ế
Trang 6th thay đ i để ổ ược, và cái l n th hai s ch ng bi t khi nào m i có th quay tr l i.ầ ứ ẽ ẳ ế ớ ể ở ạ
H Chí Minh, v lãnh t , nhà quân s vĩ đ i c a dân t c Vi t Nam ch ng ph i vì nh n raồ ị ụ ự ạ ủ ộ ệ ẳ ả ậ
th i c cách m ng đã chín mu i mà lãnh đ o nhân dân th c hi n thành công Cách m ngờ ơ ạ ồ ạ ự ệ ạ tháng Tám năm 1945, l p ra nậ ước Vi t Nam dân ch c ng hòa? N u không có s phânệ ủ ộ ế ự tích tình hình đúng đ n, ch p th i c có m t không hai khi ắ ớ ờ ơ ộ “Pháp ch y. Nh t hàng. Vua ạ ậ
B o Đ i thoái v ", ả ạ ị nhân dân chu n b đẩ ị ược th và l c s n sàng cho cu c kh i nghĩa thì đãế ự ẵ ộ ở không th nào có để ược đ c l p nh ngày hôm nay.ộ ậ ư
Có m t đi u gì đó tộ ề ương đ ng gi a c h i v i vi c n m b t v đ p, ồ ữ ơ ộ ớ ệ ắ ắ ẻ ẹ “b t nh ng v t ắ ữ ậ thoáng qua ph i d ng l i trong nhi u th k ” ả ừ ạ ề ế ỉ nh trong ư “Ngh thu t nhìn th gi i” ệ ậ ế ớ (Bông
h ng vàng) Paut pxki đã đ c p đ n. Ngồ ố ề ậ ế ườ ọi h a sĩ b i r i trố ố ước v đ p c a t o v tẻ ẹ ủ ạ ậ đang trong s v n đ ng bày ra trự ậ ộ ước m t nh ng l i không làm sao có th d ng nó l i đắ ư ạ ể ừ ạ ể
thưởng ngo n. C n giông đ n mang l i b c tranh đ y màu s c, nh ng đó ch là m tạ ơ ế ạ ứ ầ ắ ư ỉ ộ kho nh kh c. Và khi nó qua đi r i ngả ắ ồ ười ta ch còn bi t ti c nu i: “Th là h t!” H a sĩỉ ế ế ố ế ế ọ xúc đ ng kêu lên. Cái c nh h n đ n này ta ch ng độ ả ỗ ộ ẳ ược th y luôn đâu”. T t nhiên r i sấ ấ ồ ẽ
có nh ng c n giông khác nh ng nh ng m ng màu, nh ng kho nh kh c c a nh ng l n sauữ ơ ư ữ ả ữ ả ắ ủ ữ ầ
đó s không bao gi có th gi ng l n này. Và cũng có nghĩa là ch ng bao gi ngẽ ờ ể ố ầ ẳ ờ ười nghệ
sĩ được g p l i m t l n th hai nh th Có l đó chính là đi u làm cho anh ta ph i suyặ ạ ộ ầ ứ ư ế ẽ ề ả nghĩ nhi u nh t. C h i cũng v y. Có th s có m t c h i khác đ n sau c h i v a quaề ấ ơ ộ ậ ể ẽ ộ ơ ộ ế ơ ộ ừ
đi, nh ng nó không bao gi l p l i nh cũ. Và h n n a, đ có đư ờ ặ ạ ư ơ ữ ể ược m t c h i khôngộ ơ ộ
ph i là m t đi u đ n gi n.ả ộ ề ơ ả
Nh n th c đậ ứ ược đi u này ta càng th m thía sâu s c h n giá tr c a nh ng gì ta đang có màề ấ ắ ơ ị ủ ữ
n m b t và t n d ng nó. Th i gian qua đi s không bao gi quay tr l i, vì v y con ngắ ắ ậ ụ ờ ẽ ờ ở ạ ậ ườ i
c n ph i bi t quý tr ng th i gian, bi t quý tr ng nh ng gì mình đang thu c v mình. T nầ ả ế ọ ờ ế ọ ữ ộ ề ậ
d ng th i gian đ làm nh ng vi c có ích cho b n thân cũng nh cho xã h i. Th i gianụ ờ ể ữ ệ ả ư ộ ờ
hi n t i đ i v i nh ng ngệ ạ ố ớ ữ ười đã tr i qua ph n l n cu c đ i không v n đ ng nhi u. Hả ầ ớ ộ ờ ậ ộ ề ọ
thường hướng v quãng th i gian trong quá kh , đ chiêm nghi m l i nh ng gì mình đãề ờ ứ ể ệ ạ ữ
và không làm được. Khác v i đó, ngớ ười tr tu i l i là nh ng ngẻ ổ ạ ữ ười đang đượ ốc s ng v iớ kho ng th i gian đ p nh t c a cu c đ i mình, th i gian c a s c tr , c a tình yêu, c aả ờ ẹ ấ ủ ộ ờ ờ ủ ứ ẻ ủ ủ
Trang 7nh ng dam mê và khát v ng, c n ph i quý tr ng và ph n đ u h t mình trong nh ng phútữ ọ ầ ả ọ ấ ấ ế ữ giây hi n t i. Bi t đệ ạ ế ược s c m nh c a l i nói, m i chúng ta c n ph i c n th n và chínứ ạ ủ ờ ỗ ầ ả ẩ ậ
ch n h n khi ăn nói, m l i.ắ ơ ở ờ
“L i nói ch ng m t ti n mua ờ ẳ ấ ề
L a l i mà nói cho v a lòng nhau" ự ờ ừ
Cũng luôn c n ph i bi t nh n bi t, n m b t và t n d ng c h i. B i có nh ng th , n uầ ả ế ậ ế ắ ắ ậ ụ ơ ộ ở ữ ứ ế
nh b qua chúng có th ta s ph i nu i ti c su t c cu c đ i. Cu c s ng hi n đ i năngư ỏ ể ẽ ả ố ế ố ả ộ ờ ộ ố ệ ạ
đ ng càng đòi h i nhi u h n n a s nhanh nh y c a m i ngộ ỏ ề ơ ữ ự ạ ủ ỗ ười. Và có m t đi u có thộ ề ể
ch c ch n là nh ng ai bi t quý tr ng th i gian, quý tr ng m i l i nói ra cũng nh m i cắ ắ ữ ế ọ ờ ọ ỗ ờ ư ỗ ơ
h i đ n v i mình là ngộ ế ớ ười sáng su t. Và h s thành công.ố ọ ẽ
“Có ba đi u trong cu c đ i n u qua đi s không l y l i đ ề ộ ờ ế ẽ ấ ạ ượ c: th i gian, l i nói, c h i" ờ ờ ơ ộ
Con người hãy ý th c sâu s c giá tr quý báu c a chúng đ không bao gi ph i nói l i h iứ ắ ị ủ ể ờ ả ờ ố
ti c ế