giá trị khoa học về vấn đề này trong tác phẩm nổi tiếng của Người, tác phẩm “Làm gì?”

Kế thừa tư tưởng của Mác, Lênin đã phát triển lý luận công tác tư tuởng của Đảng Cộng sản. Người cho rằng: Công tác tư tưởng, lý luận của Đảng cộng sản là hoạt động đa dạng và có chủ đích nhằm xây dựng, xác lập, phát triển hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, hình thành niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học cho con người, thúc đẩy con người hành động tích cực và sáng tạo để thực hiện thắng lợi lý tưởng và mục tiêu của chủ nghĩa xã hôi. Và để hiểu sâu sắc những quan điểm của Lênin về công tác tư tưởng, chúng ta hãy cùng đi tìm những giá trị khoa học về vấn đề này trong tác phẩm nổi tiếng của Người, tác phẩm “Làm gì?”

Môc lôc

Trang

MỞ ĐẦU………1 Néi dung 2

I Mục đích ra đời của tác phẩm 2

II vai trò của công tác tư tưởng, lý luận trong tác phẩm “Làm gì” của V.I.Lênin là những bài học quý báo cho công tác xây dựng đảng 2

1 Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công tác tư tưởng của Đảng là phải nắm vững lý luận……… … 2 2.Lênin chỉ ra vai trò, nhiệm vụ của công tác tư tưởng là phải đảm bảo sự thống nhất về mặt tư tưởng và phải biết phát triển tư tưởng đó bằng nhiều hình thức nhằm góp phần thực hiện tốt công tác xây dựng đảng……….8

III Ý nghĩa thực tiễn của tác phẩm “Làm gì ” của Lênin đối với công tác xây dựng đảng của Đảng ta hiện nay 12 KÕt luËn 16

Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 18

Më ®Çu

Kế thừa tư tưởng của Mác, Lênin đã phát triển lý luận công tác tư tuởng của Đảng Cộng sản Người cho rằng: Công tác tư tưởng, lý luận của Đảng cộng sản là hoạt động đa dạng và có chủ đích nhằm xây dựng, xác lập, phát triển hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, hình thành niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học cho con người, thúc đẩy con người hành động tích cực và sáng tạo để thực hiện thắng lợi lý tưởng và mục tiêu của chủ nghĩa xã hôi Và để hiểu sâu sắc những quan điểm của Lênin về công tác tư tưởng, chúng ta hãy cùng đi tìm những giá trị khoa học

về vấn đề này trong tác phẩm nổi tiếng của Người, tác phẩm “Làm gì?” Trong đ

Néi dung

I MỤC ĐÍCH RA ĐỜI CỦA TÁC PHẨM “LÀM GÌ”.

Nhằm mục đích chống lại và đánh bại khuynh hướng cơ hội chủ nghĩa của phái Kinh tế ở Nga, đồng thời cũng là chống lại chủ nghĩa cơ hội quốc tế, đặt cơ sở tư tưởng cho việc thành lập một chính đảng thống nhất, tập trung của giai cấp công nhân, V.I.Lê-nin viết tác phẩm nổi tiếng “Làm gì?” từ tháng

5 năm 1901 và tới tháng 2 năm 1902 thì tác phẩm được xuất bản

Đối với những người cộng sản chúng ta, trước hết là cán bộ của Đảng, cán bộ nghiên cứu và làm công tác Đảng, việc nghiên cứu nắm vững tư tưởng của Lênin trong tác phẩm “Làm gì?” sẽ giúp chúng ta những cơ sở khoa học

để quán triệt sâu sắc hơn nữa những quan điểm về xây dựng Đảng của Đảng

ta, từ đó vận dụng vào thực tiễn công tác của mình; đồng thời, giúp chúng ta

có cơ sở khoa học để phê phán những quan điểm cơ hội, xét lại trên lĩnh vực xây dựng Đảng hiện nay trong nước và trong phong trào cộng sản quốc tế

II VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, LÝ LUẬN TRONG TÁC PHẨM “LÀM GÌ” LÀ NHỮNG BÀI HỌC QUÝ BÁO CHO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG.

1 Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công tác tư tưởng của

Đảng là phải nắm vững lý luận.

Trong thời kỳ cách mạng, vai trò của yếu tố chủ quan tăng lên nhanh chóng Lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học đóng một vai trò rất quan trọng đối với sự tiên tiến của quá trình lịch sử So sánh với tất cả các lý luận trước nó, chủ nghĩa Mác lần đầu tiên đẽ đem đến cho nhân loại một nhận thức khoa học

về những quy luật khách quan của sự phát triển xã hội Vũ khí phê phán không thể thay thế sự phê phán bằng vũ khí, nhưng lý luận một khi đã thâm nhập vào quần chúng thì sẽ biến thành sức mạnh vật chất, cải tạo được xã hội trên nguyên tắc xã hội chủ nghĩa Trong tác phẩm “Làm gì?” Lênin đã viết: “ Trong thời kỳ lúc bấy giờ, không có Đảng dân chủ- xã hội nào lại đứng trước những nhiệm vụ nặng nề mà lịch sử giao phó cho như đảng dân chủ- xã hội Nga Trung tấm phong trào cách mạng đã chuyển sang nước Nga Cuộc cách mạng nhân dân sâu sắc chín muồi đòi hỏi phải lật đổ chế độ chuyên chế của Nga hoàng” Lênin đã dự đoán một cách thiên tài rằng giai cấp vô sản Nga đã trở thành đội tiên phong của phong trào cách mạng vô sản quốc tế gánh vác

sứ mệnh lịch sử to lớn đạp tan thành trì vững mạnh chẳng những của thế lực phản động Châu Âu mà còn cả thế lực phản động Châu Á Ai là người có thể vạch ra cho giai cấp vô sản con đường đi đứng đắn giúp cho giai cấp vô sản hoàn thành được nhiệm vụ mà quá trình phát triển khách quan của lịch sử đã đặt lên vai giai cấp vô sản? Chỉ có đảng tiên phong được lý luận cách mạng

và khoa học là chủ nghĩa Mác hướng dẫn, thì mới làm tròn được vai trò chiến

sĩ tiên phong đó

Lênin đánh giá rất cao vai trò của lý luận cách mạng trong nhận thức thế giới và cải tạo thế giới Lênin viết “không có lý luận cách mạng thì không thể

có phong trào cách mạng” Chính lý luận cách mạng đã làm cho giai cấp vô sản giác ngộ được sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của mình, nhìn thấu suốt được mục tiêu cuối cùng và mục tiêu trước mắt trong từng giai đoạn, từng thời kỳ lịch sử Lý luận cách mạng có ý nghĩa quan trọng trước hết là đối với bản thân chính đảng của giai cấp vô sản Có lý luận cách mạng thì đảng mới

có thể phân tích được sâu sắc trên cơ sở khoa học đặc điểm tình hình kinh tế, chính trị, lịch sử, xã hội… của mỗi nước, đánh giá so sánh lực lượng giữa cách mạng phản cách mạng trên phạm vi thế giới để vận dụng những nguyên

lý phổ biến vào việc quyết định đường lối chiến lược và sách lược cách mạng Vai trò của đảng với tư cách là người lãnh tụ chính trị của giai cấp vô sản trước hết phải thể hiện ở chỗ đảng có thể nhìn thấy trước được xu hướng phát triển khách quan của lịch sử, phát hiện được quy luật khách quan của cách mạng, nghĩa là trước hết đảng phải trưởng thành về lý luận, phải có lý luận đúng Lênin đã chỉ rõ: “Chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong”

Tại nước Nga, cuộc đấu tranh có ý nghĩa to lớn cả về lý luận và thực tiễn

là cuộc đấu tranh chống “chủ nghĩa kinh tế”, trở ngại chủ yếu của phong trào công nhân và dân chủ- xã hội ở Nga trong quá trình thống nhất về tư tưởng và

tổ chức những người mác-xít; đồng thời xây dựng một đảng kiểu mới không dung thứ chủ nghĩa cơ hội Đây là một đảng mác-xít chân chính, trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo giai cấp công nhân trong công cuộc đấu tranh chống chế độ chuyên chế và CNTB Do lý luận cách mạng có tầm quan trọng như vậy, nên chủ nghĩa xét lại Béc-xanh và đồ đệ của chúng ở Nga

là phái kinh tế đã tìm mọi cách để tước bỏ nội cách mạng của chủ nghĩa Mác, phủ nhận chuyên chính vô sản, âm mưu biến lý luận về đấu tranh giai cấp và chuyên chính vô sản của chủ nghĩa Mác thành lý luận hợp tác giai cấp Các cơ quan ngôn luận của phái Kinh tế như tạp chí “Sự nghiệp công nhân” và “Tư

tưởng công nhân” chẳng những bảo vệ cho chủ nghĩa xét lại ở Béc-xanh mà còn buộc tội báo “Tia lửa” là đã nêu cao quá đáng vai trò của lý luận Điều đó rất nguy hiểm đối với sự phát triển của phong trào cách mạng Không phải ngẫu nhiên mà Lênin lại nhấn mạnh rằng đối với Đảng dân chủ- xã hội Nga,

lý luận lại càng có vai trò đặc biệt quan trọng Chính vì đã thấy tầm quan trọng to lớn của lý luận chủ nghĩa Mác đối với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản nên Lênin đã tiến hành cuộc đấu tranh không khoan nhượng chống chủ nghĩa xét lại quốc tế cũng như “chủ nghĩa kinh tế ” ở Nga Từ đó Lênin đề ra nhiệm vụ của Đảng dân chủ- xã hội là phải đấu tranh chống tính

tự phát, phải kéo phong trào công nhân ra khỏi khuynh hướng tự phát ấy của chủ nghĩa công liên Người chỉ rõ, phong trào công nhân không thể đứng vững được, không thể chống lại hệ tư tưởng tư sản nếu phong trào ấy không quán triệt CNXH khoa học và đi vào đấu tranh tự giác; và trong đấu tranh tư tưởng không thể có hệ tư tưởng trung gian vì giữa hệ tư tưởng XHCN và hệ

tư tưởng tư sản luôn diễn ra cuộc đấu tranh liên tục, không hòa hoãn Lênin nhấn mạnh: “Vấn đề đặt ra chỉ là như thế này: hệ tư tưởng tư sản hoặc hệ tư tưởng XHCN Không có hệ tư tưởng trung gian…Vì vậy, mọi sự coi nhẹ hệ

tư tưởng XHCN, mọi sự xa rời hệ tư tưởng XHCN đều có nghĩa là tăng cường

hệ tư tưởng tư sản” Qua phân tích, Lênin cũng cho thấy ý thức giác ngộ XHCN của công nhân không phát sinh từ phong trào tự phát của công nhân

mà được giáo dục một cách có ý thức và do những người dân chủ- xã hội hoạt động trong phong trào thực hiện Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng nhất của đảng

vô sản không chỉ là đấu tranh cho sự trong sáng của hệ tư tưởng XHCN, tích cực phát triển lý luận đó trên cơ sở thực tiễn và kinh nghiệm của quần chúng,

mà cần không ngừng nâng cao ý thức giác ngộ cho giai cấp công nhân nói riêng, cho quần chúng nhân dân nói chung

Trái ngược với tất cả những luận điệu của chủ nghĩa cơ hội nhằm hạ thấp vai trò của lý luận CNXH khoa học đối với phong trào công nhân và hoạt động của đảng mác-xít, Lênin khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì

cũng không thể có phong trào cách mạng ”, và “Chỉ có đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong” Như vậy, chỉ lý luận nào thể hiện kợi ích cơ bản của giai cấp công nhân và vạch ra con đường thủ tiêu tình trạng bất bình đẳng về mọi mặt trong

xã hội mới là một lý luận khoa học, chân chính, cách mạng Điều đó cũng có nghĩa là, vai trò tiên phong của đảng được thể hiện trước hết trên lĩnh vực lý luận, và đòi hỏi đầu tiên về tư cách người đảng viên phải là người giác ngộ lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, có trình độ lý luận nhất định về CNXH Công tác

tư tưởng- lý luận của Đảng phải luôn được đề cao, phát triển tương ứng với sự

đi lên của phong trào công nhân trong từng giai đoạn cụ thể

Đấu tranh với đường lối cơ hội chủ nghĩa, V.I.Lênin đã nêu lên và luận chứng qua điểm quan trọng nhất của CNXH về ý nghĩa hàng đầu của đấu tranh chính trị trong cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản cho CNXH và cho sự phát triển của xã hội Theo Người, những cuộc cải cách về chính trị chỉ làm thoả mãn quyền lợi kinh tế chủ yếu của các giai cấp nói chung; còn riêng với giai cấp vô sản thì quyền lợi kinh tế chỉ có thể được thoả mãn bằng mọi cuộc cách mạng chính trị thay thế chuyên chính tư sản bằng chuyên chính vô sản Người khẳng định, nếu chúng ta, những người cộng sản, làm đúng theo lời dạy của Ph Ăngghen- coi CNXH khoa học là một khoa học- thì chúng ta nhất định sẽ vượt qua mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng, nhất là “tiêu diệt thành luỹ cuối cùng của bọn phản động” Lênin đã dẫn chứng những lời nhận xét của Ăngghen từ năm 1874 về tầm quan trọng của lý luận trong phong trào dân chủ- xã hội Đó là: “cuộc đấu tranh vĩ đại của Đảng dân chủ- xã hội không phải chỉ có hai hình thức (chính trị và kinh tế)…, mà

có ba hình thức, và xếp hình thức đáu tranh lý luận ngang hàng với hai hình thức đấu tranh trên” Do vậy, sẽ không có một chính đảng thực sự vững mạnh nếu không có lý luận cách mạng và khoa học Bởi lẽ, từ lý luận ấy, chúng ta

sẽ tìm ra mục tiêu cách mạng, chiến lược, sách lược, và phương pháp đấu tranh đứng đắn, và khi có lý luận cách mạng rồi thì chúng ta phẩi đấu tranh để

bảo vệ và phát triển nó Riêng đối với những người lãnh đạo là những đảng viên của chính đảng của giai cấp công nhân, thì việc học tập lý luận lại càng quan trọng: “Riêng đối với những người lãnh đạo, nhiệm vụ của họ là phải học tập, ngày càng nhiều hơn, tất cả các vấn đề lý luận; phải tự giải thoát, ngày càng nhiều hơn, khỏi ảnh hưởng của những câu cổ truyền của thế giới quan cũ, và không bao giờ được quên rằng, chủ nghĩa xã hội, từ khi đã trở thành một khoa học, đòi hỏi phải được coi là một khoa học, nghĩa là phải được nghiên cứu”

Lý luận chủ nghĩa Mác mang trong mình hai thuộc tính căn bản là cách mạng và khoa học Hai thuộc tính đó quyện chặt vơi nhau làm cho lý luận đó vừa đầy tính chiến đấu cách mạng, vừa đầy tính sáng tạo Ăngghen đã từng nói rằng: “học thuyết của chúng tôi không phải là một giáo điều mà là kim chỉ nam cho hành động” Chính Lênin đã đấu tranh không khoan nhượng chống chủ nghĩa xét lại đủ mọi loại để bảo vệ chủ nghĩa Mác, và Lênin đã phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác trong điều kiện lịch sử mới

Lênin đã nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển lý luận cách mạng trên

cơ sở những thành tựu mới của khoa học và trên những kinh nghiệm mới của cuộc đấu tranh giai cấp Lênin không chỉ phát triển sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác vào điều kiện cụ thể nước Nga và cách mạng Nga, mà sau khi Mác và Ăngghen mất, Lênin đã có công hiến lớn lao vào việc phát triển chủ nghĩa Mác Lênin đã giải đáp những vấn đề lý luận cơ bản của cách mạng trong thời

kỳ đế quốc chủ nghĩa và đã chỉ rõ cho giai cấp công nhân con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa công sản Lênin đã căn dặn các đảng cộng sản phải có thái độ rất nghiêm túc với các vấn đề lý luận Lênin đã trích lời Mác viết cho các lãnh tụ của Đảng: “Nếu thực sự cần phải liên hiệp, thì cứ

ký kết những điều nhằm đạt mục tiêu thực tiễn của phong trào, nhưng chớ có buôn bán nguyên tắc, chớ có “nhân nhượng” về lý luận”

Trong suốt cuộc đời hoạt động, Lênin đã rất nhiều lần nhắc nhở và nhấn mạnh về tầm quan trọng của lý luận khoa học trong việc xây dựng đảng

Người không những chỉ lập luận trên lý thuyết mà đã sáng lập đảng mác-xít cách mạng Nga- một đảng vô sản cách mạng kiểu mới, một đảng vận dụng sáng tạo lý luận của Mác vào quá trình hoạt động thực tiễn Nhờ có Đảng lãnh đạo, giai cấp vô sản và quần chúng lao động Nga đã tiến hành thắng lợi những cuộc đấu tranh chống bọn địa chủ và giai cấp tư sản, mà đỉnh cao là thắng lợi của cách mạng XHCN tháng Mười vĩ đại đã mở ra một bước ngoặt trong lịch

sử nhân loại, bước ngoặt của công cuộc giải phóng giai cấp công nhân và toàn thể những người lao động bị áp bức Đảng cũng là yếu tố quan trọng cho thắng lợi của 4 năm chống thù trong giặc ngoài (1917-1920), thắng lợi của Chính sách kinh tế mới do Lênin đề ra và thực hiện, thắng lợi của cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít và công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô sau chiến tranh

2.Lênin chỉ ra vai trò, nhiệm vụ của công tác tư tưởng là phải đảm bảo sự thống nhất về mặt tư tưởng và phải biết phát triển tư tưởng đó bằng nhiều hình thức nhằm góp phần thực hiện tốt công tác xây dựng đảng.

Lênin đã phê phán quan điểm của phái Kinh tế khi họ “phê bình” những người dân chủ- xã hội cách mạng là “đánh giá qua cao hệ tư tưởng và đánh giá quá đáng vai trò của yếu tố tự giác” “coi nhẹ sự quan trọng của yếu tố khách quan hoặc tự phát của quá trình phát triển ” Lênin đã chỉ rõ: thừa nhận quan điểm đó là thừa nhận rằng phong trào thuần tuý công nhân tự nó cũng có khả năng tạo ra và sẽ tạo ra cho mình một hệ tư tưởng độc lập Phái Kinh tế

đã lừa dối giai cấp công nhân khi họ quả quyết rằng hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa có thể phát sinh từ trong phong trào tự phát của công nhân Trên thực

tế, hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa không phát sinh từ phong trào tự phát của công nhân mà từ khoa học

Đảng khắc phục được mọi trở ngại trong cuộc đấu tranh chống hệ tư tưởng tư sản Chủ nghĩa xã hội khoa học là ngọn đuốc soi đường cho giai cấp công nhân làm cách mạng cải tạo thế giới cũ, xây dựng thế giới mới xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Do đó, ở khắp mọi nơi, nó luôn bị các giai

cấp bóc lột thống trị dùng mọi phương tiện, mọi thủ đoạn để ngăn chặn ảnh hưởng của nó vào giai cấp công nhân và nhân dân lao động Giai cấp tư sản cầm quyền đã sử dụng cả bộ máy nhà nước đồ sộ của nó với đầy đủ phương tiện: sách, báo, nhà in, đài phát thanh, vô tuyến truyền hình, chiếu bóng, trường học, nhà thờ…, để tiến hành cuộc tiến công vào hệ tư tưởng mác-xít Mục đích của mọi hoạt động tuyên truyền chống cộng sản bao giờ và ở đâu cũng đều nhằm đánh lạc hướng giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh giai cấp trong từng nước cũng như trên phạm vi thế giới, làm cho giai cấp công nhân chịu ảnh hưởng của hệ tư tưởng tư sản Trong tác phẩm, Lênin đã chỉ rõ rằng tán dương quá trình tự phát của phong trào công nhân, phủ nhận sự cần thiết phải giác ngộ xã hội chủ nghĩa cho giai cấp công nhân tức là phủ nhận vai trò lãnh đạo cuỉa đảng- người đưa yếu tố tự giác vào phong trào công nhân Và như vậy là đã dọn đường cho hệ tư tưởng tư sản thâm nhập và thống trị phong trào công nhân, là đã thủ tiêu ngay quan niệm kết hợp phong trào công nhân với chủ nghĩa xã hội khoa học Kết quả khách quan là hướng phong trào công nhân theo chủ nghĩa cải lương “Mọi sự sùng bái tính tự phát của phong trào công nhân, mọi việc coi nhẹ vai trò của “yếu tố tự giác”, coi nhẹ vai trò của Đảng dân chủ- xã hội, thì đều có nghĩa-dù người ta muốn hay không muốn- là tăng cường ảnh hưởng của hệ tư tưởng tư sản đối với công nhân” “Đã không thể có một hệ tư tưởng độc lập, do chính ngay quần chúng công nhân xây dựng nên trong quá trình phong trào của họ thì vấn đề đặt ra chỉ là như thế này: hệ tư tưởng tư sản hoặc hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa Không có hệ tư tưởng trung gian (vì nhân loại không tạo ra một hệ tư tưởng

“thứ ba” nào cả, vả chăng, trong một xã hội bị những sự đối kháng giai cấp chia xẻ thì không không bao giờ có được hệ tư tưởng ở ngoài hoặc trên các giai cấp) Vì vậy, mọi sự coi nhẹ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, mọi sự xa rời

hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa đều có nghĩa là tăng cường hệ tư tưởng tư sản ” Cuộc đấu tranh chống hệ tư tưởng tư sản dưới mọi biểu hiện của nó, từ chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa chống cộng công khai đến mọi “lý luận” về “chủ