Nhà văn Macxen Prut cho rằng: Thế giới được tạo lập không phải một lần mà mỗi lần người nghệ sĩ độc đáo thì lại một lần thế giới được tạo lập. Một người nghệ sĩ độc đáo là một người có phẩm chất độc đáo, tài năng độc đáo. Mỗi lần người nghệ sĩ ấy xuất hiện là họ lại mang đến cho chúng một thế giới riêng, một cách cảm nhận thế giới và con người. Là nhà thơ của lí tưởng và cộng sản, Tố Hữu xuất hiện giữa làng thơ Việt Nam với phong cách nghệ thuật độc đáo. Thơ của ông mang tính trữ tình, chính trị, đậm khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn, thấm nhuần tính dân tộc. Tiêu biểu cho giọng thơ rất riêng và độc đáo của Tố Hữu phải kể đến bài thơ Việt Bắc – bài thơ kết tinh tình cảm của con người Việt Nam mà bao trùm là tình yêu nước.
Trang 1Đ bài: C m nh n đo n th t câu 25 – câu 32 trong “Vi t B c” – T H uề ả ậ ạ ơ ừ ệ ắ ố ữ
Đ bài:ề C m nh n đo n thả ậ ạ ơ
Nh gì nh nh ngớ ư ớ ười yêu Trăng lên đ u núi, n ng chi u l ng nầ ắ ề ư ương
Nh t ng b n khói cùng sớ ừ ả ương
S m khuya b p l a ngớ ế ử ười thương đi về
Nh t ng r ng n a b treớ ừ ừ ứ ờ Ngòi Thia, sông Đáy, su i Lê v i đ yố ơ ầ
Ta đi ta nh nh ng ngàyớ ữ Mình đây ta đó đ ng cay ng t bùiắ ọ Bài làm:
Nhà văn Macxen Prut cho r ng: Th gi i đằ ế ớ ượ ạ ậc t o l p không ph i m t l nả ộ ầ
mà m i l n ngỗ ầ ười ngh sĩ đ c đáo thì l i m t l n th gi i đệ ộ ạ ộ ầ ế ớ ượ ạc t o l p. M tậ ộ
người ngh sĩ đ c đáo là m t ngệ ộ ộ ười có ph m ch t đ c đáo, tài năng đ c đáo. M iẩ ấ ộ ộ ỗ
l n ngầ ười ngh sĩ y xu t hi n là h l i mang đ n cho chúng m t th gi i riêng,ệ ấ ấ ệ ọ ạ ế ộ ế ớ
m t cách c m nh n th gi i và con ngộ ả ậ ế ớ ười. Là nhà th c a lí tơ ủ ưởng và c ng s n,ộ ả
T H u xu t hi n gi a làng th Vi t Nam v i phong cách ngh thu t đ c đáo.ố ữ ấ ệ ữ ơ ệ ớ ệ ậ ộ
Th c a ông mang tính tr tình, chính tr , đ m khuynh hơ ủ ữ ị ậ ướng s thi và c m h ngử ả ứ lãng m n, th m nhu n tính dân t c. Tiêu bi u cho gi ng th r t riêng và đ c đáoạ ấ ầ ộ ể ọ ơ ấ ộ
c a T H u ph i k đ n bài th Vi t B c – bài th k t tinh tình c m c a conủ ố ữ ả ể ế ơ ệ ắ ơ ế ả ủ
người Vi t Nam mà bao trùm là tình yêu nệ ước. Bài th đơ ược tri n khai theo l i k tể ố ế
c u đ i đáp gi a k ngấ ố ữ ẻ ở ười đi. Trong nh ng l i đ i đáp c a ngữ ờ ố ủ ười đi, đã có bi tế bào nhiêu tình c m nh nhung, da di t; và m t trong nh ng n i nh y ph i có n iả ớ ế ộ ữ ỗ ớ ấ ả ỗ
nh nh nh ngớ ư ớ ười yêu:
Nh gì nh nh ngớ ư ớ ười yêu Trăng lên đ u núi, n ng chi u l ng nầ ắ ề ư ương
Nh t ng b n khói cùng sớ ừ ả ương
S m khuya b p l a ngớ ế ử ười thương đi về
Trang 2Nh t ng r ng n a b treớ ừ ừ ứ ờ Ngòi Thia, sông Đáy, su i Lê v i đ yố ơ ầ
Ta đi ta nh nh ng ngàyớ ữ Mình đây ta đó đ ng cay ng t bùi…ắ ọ
Vi t B c là khu căn c c a cách m ng Vi t Nam trong kháng chi n ch ngệ ắ ứ ủ ạ ệ ế ố Pháp. Chi n d ch Đi n Biên Ph k t thúc th ng l i. Tháng 7/ 1954, hi p đ nh Gi ế ị ệ ủ ế ắ ợ ệ ị ơ nev v Đông Dơ ề ương được kí k t. Hòa bình l p l i, mi n B c đế ậ ạ ề ắ ược gi i phóngả
và đi lên xây d ng ch nghĩa xã h i. Tháng 10/ 1954, Đ ng và Chính ph r i Vi tự ủ ộ ả ủ ờ ệ
B c v Hà N i, nh ng ngắ ề ộ ữ ười kháng chi n (trong đó có T H u) t căn c mi nế ố ữ ừ ứ ề núi v mi n xuôi chia tay Vi t B c, chia tay khu căn c Cách m ng trong khángề ề ệ ắ ứ ạ chi n. Nhân s ki n có tính l ch s này T H u sáng tác bài th “Vi t B c”. Bàiế ự ệ ị ử ố ữ ơ ệ ắ
th “Vi t B c” là đ nh cao c a th ca kháng chi n ch ng Pháp.ơ ệ ắ ỉ ủ ơ ế ố
Bài th Vi t B c tri n khai theo l i k t c u đ i đáp gi a k , ngơ ệ ắ ề ố ế ấ ố ữ ẻ ười đi th tậ
t nhiên, khéo léo. Nh ng câu h i g i nh c c a ngự ữ ỏ ợ ắ ủ ườ ở ại l i đã kh i ngu n bi t baoơ ồ ế
k ni m ùa v K ni m k t n i k ni m, kí c g i kí c. T t c b ng th c d y vàỉ ệ ề ỉ ệ ế ố ỉ ệ ứ ọ ứ ấ ả ỗ ứ ậ trôi n y trong m ch c m xúc dào d t tả ạ ả ạ ưởng ch ng không bao gi v i c n. K t n iừ ờ ơ ạ ế ố
nh ng k ni m, kí c y chính là s i nh , s i thữ ỉ ệ ứ ấ ợ ớ ợ ương. Ch riêng đo n th 8 câu này,ỉ ạ ơ
t “nh ” đã đi p l i b n l n trong lòng ngừ ớ ệ ạ ố ầ ười đi, n i nh này ch a qua thì n i nhỗ ớ ư ỗ ớ khác đã ùa v nh l p sóng miên man không d u. M i l n ni m nh rung lên là baoề ư ớ ị ỗ ầ ề ớ
k ni m ùa v , bao nghĩa tình đỉ ệ ề ược b i đ p. Có th nói nh thồ ắ ể ớ ương đã tr thànhở
đi p khúc, l c h p d n đ hút v t t c kí c hoài ni m d u yêu.ệ ự ấ ẫ ể ề ấ ả ứ ệ ấ
Khi ta ch là n i đ t ở ỉ ơ ấ ở Khi ta đi đ t đã hóa tâm h nấ ồ (Ch Lan Viên, Ti ng hát con tàu)ế ế Chia xa m nh đ t mình t ng g n bó, ai mà ch ng nh ch ng thả ấ ừ ắ ẳ ớ ẳ ương. Thế
nh ng hi m có thi sĩ nào mang trong tim n i nh tha thi t, kh c kho i, cháy b ngư ế ỗ ớ ế ắ ả ỏ khi dã t chi n khu Vi t B c: “Nh gì nh nh ngừ ế ệ ắ ớ ư ớ ười yêu”. M t dòng th mà haiộ ơ
l n ch “nh ” đầ ữ ớ ược láy l i. N i nh c l l ng ám nh mãi tâm trí ngạ ỗ ớ ứ ơ ử ả ười đi đ nế
m c không th kìm nèn đứ ể ược. L i th buông ra v i ng đi u h t s c đ c bi t, n aờ ơ ớ ữ ệ ế ứ ặ ệ ử
Trang 3nh nghi v , n a nh c m thán t o n tư ấ ử ư ả ạ ấ ượng, ám nh ngả ườ ọi đ c. “Nh nh ngư ớ ườ i yêu” là hình nh so sánh, ví von th t lãng m n, tình t N i nh Vi t B c đả ậ ạ ứ ỗ ớ ệ ắ ượ c
c m nh n nh n i nh thả ậ ư ỗ ớ ương người yêu. Có khi ng n ng , ng ng n ; có khi b nẩ ơ ơ ẩ ồ
ch n, b i r i, b i h i, b i h i. Khi da di t kh c kho i, khi l i đau đáu thăm th m.ồ ố ố ổ ổ ồ ồ ế ắ ả ạ ẳ
N i nh khi chia xa Vi t B c ph i chăng hàm ch a m i cung b c c m xúc y. M tỗ ớ ệ ắ ả ứ ọ ậ ả ấ ộ
n i nh n ng nàn, đ m th m, tha thi t. V i hình nh so sánh này, T H u th c sỗ ớ ồ ằ ắ ế ớ ả ố ữ ự ự
là m t tình nhân đ m đu i trộ ắ ố ước Vi t B c, trệ ắ ước nhân dân đ t nấ ước mình. Cùng
v i nh ng câu th “Mình v mình có nh ta – Mớ ữ ơ ề ớ ười lăm năm y thi t tha m nấ ế ặ
n ng, Áo chàm đ a bu i phân lí – C m tay nhau bi t nói gì hôm nay”, t th “Nhồ ư ổ ầ ế ứ ơ ớ
gì nh nh ngư ớ ười yêu” đã đ a thi ph m Vi t B c tr thành khúc tình ca b c nh tư ẩ ệ ắ ở ậ ấ trong th ca Cách m ng. Qu không sai khi Xuân Di u nh n xét: T H u đã đ aơ ạ ả ệ ậ ố ữ ư
th chính tr lên đ n trình đ th r t đ i tr tình. Khám phá câu th “Nh gì nhơ ị ế ộ ơ ấ ỗ ữ ơ ớ ư
nh ngớ ười yêu”, ta b ng v l hi u ra r ng l i k t c u đ i đáp cùng cách x ng hôỗ ỡ ẽ ể ằ ố ế ấ ố ư
“ta – mình” trong Vi t B c không đ n thu n là sáng t o hình th c, là câu chuy nệ ắ ơ ầ ạ ứ ệ ngôn ng Tình c m gi a cán b Cách m ng và đ ng bào chi n khu thi t tha, m nữ ả ữ ộ ạ ồ ế ế ặ
n ng nh tình đôi l a khi n nhà th tìm đ n cách c u t x ng hô nh v y.ồ ư ứ ế ơ ế ấ ứ ư ư ậ
Ch y v trong n i nh ni m thả ề ỗ ớ ề ương là c nh s c Vi t B c th m ng hi nả ắ ệ ắ ơ ộ ề hòa:
Trăng lên đ u núi, n ng chi u l ng nầ ắ ề ư ương
Nh t ng b n khó cùng sớ ừ ả ương
S m khuya b p l a ngớ ế ử ười thương đi về
Nh t ng r ng n a, b treớ ừ ừ ứ ờ Ngòi Thia, sông Đáy, su i Lê v i đ y.ố ơ ầ
Nh ng câu th nh m t b c h a g i c m v c nh r ng Vi t B c th m ng,ữ ơ ư ộ ứ ọ ợ ả ề ả ừ ệ ắ ơ ộ
h u tình. Có đêm trăng huy n o, m nh trăng l p ló n i đ u núi, có nh ng chi uữ ề ả ả ấ ơ ầ ữ ề
t a n ng trên nỏ ắ ương và hình nh nh ng n p nhà, b n làng th p thoáng trong sả ữ ế ả ấ ươ ng khói b ng b nh. Không miêu t chi ti t, T H u ch ch m phá, kh i g i. Tuyồ ề ả ế ố ữ ỉ ấ ơ ợ nhiên, v i nh ng ngớ ữ ười trong cu c, ch ch ng y thôi cũng đ b i h i, xao xuy nộ ỉ ừ ấ ủ ồ ồ ế
bi t bao. Hòa cùng v đ p bình d và th m ng c a thiên nhiên Vi t B c là hìnhế ẻ ẹ ị ơ ộ ủ ệ ắ
Trang 4nh con ng i Vi t B c r t đ i thân th ng: S m khuya b p l a ng i th ng đi
v Hình nh th g i t tinh t s t n t o, đ m đang, ch u thề ả ơ ợ ả ế ự ầ ả ả ị ương, ch u khó c aị ủ
nh ng cô gái nuôi quân n i chi n khu Vi t B c. Không qu n khó nh c gian nan,ữ ơ ế ệ ắ ả ọ
nh ng thi u n Vi t B c v n s m hôm c n m n nuôi d u cán b Hình nh b pữ ế ữ ệ ắ ẫ ớ ầ ẫ ấ ộ ả ế
l a g i nh ng bu i đoàn t m cùng và nghĩa tình quân dân n ng đử ợ ữ ổ ụ ấ ồ ượm. Tình quân dân, cách m ng mà mang không khí m áp, yêu thạ ấ ương nh tình c m gia đình. Cáchư ả nói “người thương” khéo léo, nhi u s c g i, ch a chan tình c m d u dàng mà n ngề ứ ợ ứ ả ị ồ nàn, yêu thương. H n trong trái tim nhà th đã đ thẳ ơ ể ương m t ngộ ười con gái Vi tệ
B c bi t hi sinh vì Cách m ng.ắ ế ạ
K t thúc kh th , tình c m l i to ra tràn ng p c núi r ng Vi t Bác. Nh ngế ổ ơ ả ạ ả ậ ả ừ ệ ữ
k ni m chung và riêng đan xen nhau, l n lỷ ệ ầ ượt hi n ra trong tệ ưởng tượng c aủ
người đi:
Nh t ng r ng n a b treớ ừ ừ ứ ờ Ngòi Thia, sông Đáy, su i Lê v i đ yố ơ ầ
Ta đi ta nh nh ng ngàyớ ữ Mình đây ta đó đ ng cay ng t bùiắ ọ
Nh ng đ i tre bát ngát, nh ng dòng su i mát trong, con sông hi n hòa, t t cữ ồ ữ ố ề ấ ả
c in sâu trong n i nh ngứ ỗ ớ ườ ềi v Nh c đ n dòng sông, đ i núi, r ng n a, b tre làắ ế ồ ừ ứ ờ
d ng d ng bao k ni m, đong đ y bao yêu thư ư ỉ ệ ầ ương. Nh ng cái tên: Ngòi Thia, sôngữ Đáy, su i Lê có l không đ n thu n ch là nh ng đ a danh mà còn n d u bao kố ẽ ơ ầ ỉ ữ ị ẩ ấ ỉ
ni m c m xúc. Nh ng g n bó gian kh , ng t bùi đã tr thành nh ng k ni m daệ ả ữ ắ ổ ọ ở ữ ỷ ệ
di t trong trái tim ngế ười đi khó có th quên để ược. Bi t bao nh ng xúc đ ng b i h iế ữ ộ ồ ồ cùng nh ng ng t ngào d ng d ng d n ch a trong m y ch “đ ng cay, ng t bùi”ữ ọ ư ư ồ ứ ấ ữ ắ ọ cùng d u ch m l ng cu i dòng th Ngấ ấ ử ố ơ ười đi mu n nh n g i v i ngố ắ ử ớ ườ ở ạ ằ i l i r ng
ngườ ềi v xuôi s không quên b t c m t k ni m, m t kí c nào.ẽ ấ ứ ộ ỉ ệ ộ ứ
Có th th y, đo n th đã th hi n rõ n i nh da di t c a ngể ấ ạ ơ ể ệ ỗ ớ ế ủ ười đi Vi t B c,ệ ắ
đó là t m lòng chân tình c a cán b kháng chi n v i Vi t B c b ng th th l c bátấ ủ ộ ế ớ ệ ắ ằ ể ơ ụ
nh p nhàng, uy n chuy n; hình nh trong sáng gi n d , g i c m, đo n th đã t oị ể ể ả ả ị ợ ả ạ ơ ạ
Trang 5nên s c h p d n đ i v i đ c gi Đ c đo n th , ta th y b n r n m t t m lòng nhứ ấ ẫ ố ớ ộ ả ọ ạ ơ ấ ị ị ộ ấ ớ
thương da di t vô h n.ế ạ