Có như là một thời, hai chữ lãng mạn thường gợi cho ta về một cái gì có hại, mang ý nghĩa tiêu cực, mềm yếu, không lành mạnh.v.v... Thực ra thì lãng mạn cũng có năm bảy đường. Lãng mạn như trong Tây Tiến của Quang Dũng là lãng mạn cách mạng, lãng mạn anh hùng. Nó làm cho đất nước thêm tráng lệ, kì vĩ, con người thêm sang trọng, hào hoa.
Trang 1Đ bài: Bình lu n v ch t lãng m n trong bài th Tây Ti n c a Quang Dũngề ậ ề ấ ạ ơ ế ủ
Bài làm
Có nh là m t th i, hai ch lãng m n thư ộ ờ ữ ạ ường g i cho ta v m t cái gì có h i, mang ýợ ề ộ ạ nghĩa tiêu c c, m m y u, không lành m nh.v.v Th c ra thì lãng m n cũng có năm b yự ề ế ạ ự ạ ả
đường. Lãng m n nh trong Tây Ti n c a Quang Dũng là lãng m n cách m ng, lãng m nạ ư ế ủ ạ ạ ạ anh hùng. Nó làm cho đ t nấ ước thêm tráng l , kì vĩ, con ngệ ười thêm sang tr ng, hào hoa.ọ
Có th nói, cu c s ng tinh th n c a m i con ngể ộ ố ầ ủ ỗ ười hay c m t c ng đ ng dân t c sả ộ ộ ồ ộ ẽ nghèo nàn, c n c i và nhàm chán bi t bao n u thi u đi nh ng ằ ỗ ế ế ế ữ ước m bay b ng, thi u điơ ổ ế trí tưởng tượng phong phú, di u kì Lãng m n hi u theo nghĩa đúng đ n, ch p cánh choệ ạ ể ắ ắ
nh ng ữ ước m , thúc gi c con ngơ ụ ườ ưới h ng t i cái đ p, cái cao c và s hoàn thi n màớ ẹ ả ự ệ
hi n th c cu c s ng còn ch a đ t t i. Ch t lãng m n trong bài th Tây Ti n chính là c mệ ự ộ ố ư ạ ớ ấ ạ ơ ế ả
h ng bay b ng c a nhà th hứ ổ ủ ơ ướng t i v đ p hào hùng và hào hoa c a thiên nhiên và conớ ẻ ẹ ủ
người Tây B c. V đ p y đắ ẻ ẹ ấ ược c m nh n t m t hi n th c gian kh và đ y kh c li t,ả ậ ừ ộ ệ ự ổ ầ ố ệ khó khăn. Chính vì th , ch t lãng m n c a bài th càng đáng trân tr ng, nâng niu. Nóiế ấ ạ ủ ơ ọ đúng h n, chính nh ch t lãng m n y mà ngơ ờ ấ ạ ấ ười lính Tây Ti n có th vế ể ượt qua được m iọ
v t v gian lao, m i khó khăn th thách. Ch t lãng m n trong Tây Ti n xu t hi n dấ ả ọ ử ấ ạ ế ấ ệ ườ ng
nh đ l y l i "thăng b ng cho c nh v t và tâm h n c a con ngư ể ấ ạ ằ ả ậ ồ ủ ười. Vì th , bên c nh m tế ạ ộ thiên nhiên hi m tr , d d n, nh ng núi đá cheo leo, nh ng c nh r ng thiêng nể ở ữ ằ ữ ữ ả ừ ước đ c ộ
ta l i th y m t thiên nhiên th m ng đ n say ngạ ấ ộ ơ ộ ế ười, m t Tây B c đ p nh tranh thuộ ắ ẹ ư ỷ
m c. N i nh Tây Ti n trong lòng nhà th c "ch i v i" gi a hai gam màu y. Còn gì dặ ỗ ớ ế ơ ứ ơ ơ ữ ấ ữ
d i và hi m tr h n nh ng c nh:ộ ể ở ơ ữ ả
"D c lên khúc khu u d c thăm th m ố ỷ ố ẳ Heo hút c n mây, súng ng i tr i " ồ ử ờ
Còn gì hoang d i và âm u, rùng r n h n ti ng thác gào và ti ng c p g m:ạ ợ ơ ế ế ọ ầ
"Chi u chi u oai linh thác g m thét ề ề ầ
Trang 2Đêm đêm M ườ ng H ch c p trêu ng ị ọ ườ i"
Nh ng li n đó l i là nh ng cành r t đ i nên ho , nên th Đó là chi u sư ề ạ ữ ấ ỗ ạ ơ ề ương M c Châu,ộ
là "hòn lau" th p thoáng "n o b n b ", là dáng ngấ ẻ ế ờ ười m nh mai, m m m i trên chi cả ề ạ ế thuy n đ c m c:ề ộ ộ
"Trôi dòng n ướ c lũ hoa đong đ a" ư
Rõ ràng thiên nhiên Tây B c đây đắ ở ược c m nh n v i m t v đ c đáo: v a hùng vĩ, dả ậ ớ ộ ẻ ộ ừ ữ
d i, v a tộ ừ ươ ắi t n, th m ng. Mà không ch thiên nhiên, ch t lãng m n bay b ng còn thơ ộ ỉ ấ ạ ổ ể
hi n rõ khi tác gi kh c h a chân dung ngệ ả ắ ọ ười lính Tây Ti n hi n lên trên cái n n hùng vĩế ệ ề
và m l y c a núi r ng Tây B c. V n là s đ i ch i đ "cân b ng" gi a m t bên làỹ ệ ấ ủ ừ ắ ẫ ự ố ọ ể ằ ữ ộ
hi n th c kh c nghi t., là cu c s ng đ y gian nan và l m hy sinh m t mát. v i m t bên làệ ự ắ ệ ộ ố ầ ắ ấ ớ ộ
cu c s ng tộ ố ươi đ p và đ y ch t th Này đây là nh ng v t v , gian lao c a cu c đ iẹ ầ ấ ơ ữ ấ ả ủ ộ ờ
người lính Tây Ti n: "Sài Khao sế ương l p đoàn quân m i", "Anh b n dãi d u không bấ ỏ ạ ầ ướ c
n a G c lên súng mũ b quên đ i" Hình nh đoàn quân "không m c tóc" v i nữ ụ ỏ ờ ả ọ ớ ước da
"xanh màu lá" là k t qu c a nh ng tr n s t rét tri n miên. Nh ng n m m n m "r i rác"ế ả ủ ữ ậ ố ề ữ ấ ồ ằ ả
kh p "biên cắ ương" và c nh ngả ười lính ngã xu ng không manh chi u li m.v.v đ nói lênố ế ệ ủ
t t c gian kh cùng c c c a cu c chi n đ u mà ngấ ả ổ ự ủ ộ ế ấ ười lính ph i gánh ch u. Nh ng n uả ị ư ế
ch có th , s c m nh c a hi n th c s đè nát ý chí và tâm h n ngỉ ế ứ ạ ủ ệ ự ẽ ồ ười chi n sĩ. Chính c mế ả
h ng lãng m n đã truy n ni m tin đ n nh ng ngứ ạ ề ề ế ữ ười lính Tây Ti n khi n các anh s n sàngế ế ẵ
hi n dâng tu i thanh xuân c a mình cho T qu c "chi n trế ổ ủ ổ ố ế ường đi ch ng ti c đ i xanh".ẳ ế ờ Trong cái gian kh kh c nghi t trên, b ng tho ng hổ ắ ệ ỗ ả ương c a n p xôi c a nh ng cô gái xủ ế ủ ữ ứ Mai Châu. Ta nao nao, say người trong đêm l a tr i gi a "h i đu c hoa", khi b t g pử ạ ữ ộ ố ắ ặ trong m hình nh "nàng e p" trong xiêm áo l ng l y và ti ng khèn man đi u hoang d iơ ả ấ ộ ẫ ế ệ ạ
c a núi r ng. Nhi u khi s cân b ng, đ i ch i gi a hai s c màu hi n th c và lãng m n ủ ừ ề ự ằ ố ọ ữ ắ ệ ự ạ
th hi n ngay trong t ng câu th , t ng đo n th V a th y r n ngể ệ ừ ơ ừ ạ ơ ừ ấ ợ ười, trên đ cao ngànộ
thước chênh vênh bên b v c th m "ngàn thờ ự ẳ ước xu ng" đã l i th y lòng thanh th n ng mố ạ ấ ả ắ nhìn qua c n m a thanh bình nhà ai đó th p thoáng l ng núi Pha Luông. V a th y hi nơ ư ấ ở ư ừ ấ ệ lên trước m t hình nh: "Sài Khao sắ ả ương l p đoàn quân m i" r t hi n th c, đã l i chuy nấ ỏ ấ ệ ự ạ ể sang hình nh đ y ch t th "Mả ầ ấ ơ ường Lát hoa v trong đêm h i". Câu th lung linh huy nề ơ ơ ề
Trang 3o v i hàng lo t thanh b ng (6/7) đã o hóa hi n th c. Ng i đ c ch c m nh n đ c có
m t cái gì đó nh nhàng, bâng khuâng, ch i v i nh n i nh , b ng l ng nh sộ ẹ ơ ơ ư ỗ ớ ả ả ư ương chi u,ề xua tan đi cái m t m i c a đoàn quân. Cũng nh th câu trên ta v a th y s u t h n c aệ ỏ ủ ư ế ở ừ ấ ự ấ ậ ủ
người lính Tây Ti n g i vào hai ch "/n / tr ng" thì ngay sau đó l i "Đêm m Hà N iế ử ữ ổ ừ ạ ơ ộ dáng ki u th m" (m t câu th cũng ph n l n dùng thanh b ng (5/7). Tính ch t lãng m nề ơ ộ ơ ầ ớ ằ ấ ạ
c a bài th còn th hi n m t phủ ơ ể ệ ở ộ ương di n khác. Đó là ch t bi tráng. Dệ ấ ường nh v n làư ẫ
m t c p đ i ch i nhau. Bi mà không l y, bu n đau mà hùng tráng, m t mát hy sinh màộ ặ ố ọ ụ ồ ấ
v n l c quan. Không bi sao đẫ ạ ược trước nh ng gian nan đ n ghê ngữ ế ười, nh ng c n s t rét,ữ ơ ố
nước da xanh màu lá và tóc r ng không m c l i đụ ọ ạ ược; không bi sao được trước nh ngữ
m t mát hy sinh "R i rác biên cấ ả ương m vi n x ". Tuy nhiên bi mà không l y, bi mà hùngồ ễ ứ ụ
tr ng, m nh m , "Quân xanh màu lá mà v n "d oai hùm”. Ngay trong m t dòng th , ta đãả ạ ẽ ẫ ữ ộ ơ
th y rõ tính ch t này: "áo bào thay chi u anh v đ t". Nh ng gian kh , thi u th n đ n thấ ấ ế ề ấ ữ ổ ế ố ế ế
là cùng: ch t không có chi u đ chôn Nh ng ngế ế ể ư ười lính cho dù là cái ch t thê th m nh tế ả ấ cũng không th cể ướp đi được v đ p hào hùng oai phong và sang tr ng trong tâm tẻ ẹ ọ ưở ng
h , nghĩ mình là nh ng tráng sĩ th i x a ngã xu ng chi n trọ ữ ờ ư ố ế ường trong áo bào đ th m.ỏ ắ
M t câu th lãng m n hoá cái ch t. M t s ra đi nh nhàng, thanh th n, ung dung. Gi ngộ ơ ạ ế ộ ự ẹ ả ọ
th mu n h xu ng cung b c th p nh t, phù h p v i n i ti c thơ ố ạ ố ậ ấ ấ ợ ớ ỗ ế ương. Nh ng h th p làư ạ ấ
đ mà cu i cùng vút lên b n nh c d d i và hùng tráng: "Sông Mã g m lên khúc đ cể ố ả ạ ữ ộ ầ ộ hành". Nh ng m t mát đau thữ ấ ương c a con ngủ ười nh d n nén, tích t trong ti ng g mư ồ ụ ế ầ vang rung chuy n c núi r ng c a dòng sông Mã. Ai b o lãng m n nh th là tiêu c c, làể ả ừ ủ ả ạ ư ế ự
y u m m? Th c ch t, chính ch t lãng m n c a bài th đã nâng đế ề ự ấ ấ ạ ủ ơ ược ngườ ọi đ c lên, v cự
d y nh ng ngậ ữ ười lính m t m i đang "dãi d u không bệ ỏ ầ ước n a", xoá tan đi bao nh c nh nữ ọ ằ đau kh , lãng quên đi bao n i hi m nguy và l y l i cân b ng trong tâm h n ngổ ỗ ể ấ ạ ằ ồ ười lính, giúp h v ng bọ ữ ước đi lên. . Ch t lãng m n y là s c m nh và v đ p c a ngấ ạ ấ ứ ạ ẻ ẹ ủ ười lính Tây
Ti n.ế
Ch t lãng m n trong bài th Tây Ti n nói riêng và Quang Dũng nói chung th c ra cũngấ ạ ơ ế ở ự
là ch t ngấ ười, là cá tính c a nhà th m t thanh niên trí th c r t m c hào hoa và lãngủ ơ ộ ứ ấ ự
m n. Đã đành đó còn là chuy n c a cái tài n a, ph i tài l m m i có đạ ệ ủ ữ ả ắ ớ ược nh ng câu thữ ơ
nh th Nh ng đúng nh m t nhà phê bình đã nói: "Xét đ n cùng cũng ch có lòng chânư ế ư ư ộ ế ỉ
Trang 4th t tuy t đ i v i c nh, chân th t v i ngậ ệ ố ớ ả ậ ớ ười và nh t là v i chính lòng mình m i có thấ ớ ớ ể
t o ra đạ ược nh ng câu th v a gi n d , m c m c, v a táo b o, m i l nh th '. Có l cáiữ ơ ừ ả ị ộ ạ ừ ạ ớ ạ ư ế ẽ
g c l n nh t c a tài năng Quang Dũng là đó chăng? "Chân th t r t m c v i lòng mìnhố ớ ấ ủ ở ậ ấ ự ớ