Chế Lan Viên là một nhà thơ nổi tiếng của phong trào thơ Mới 1930 - 1945. Sau này, ông tham gia cách mạng và trở thành nhà thơ lớn của nền thơ hiện đại. Thơ Chế Lan Viên có phong cách rõ nét và độc đáo, nổi bật là chất suy tưởng triêt lý mang vẻ đẹp trí tuệ và sự đa dạng, phong phú của thế giới hình ảnh được sáng tạo bởi một ngòi bút thông minh, tài hoa. ‘Tiếng hát con tàu’ là một trong nhiều bài thơ đặc sắc của nhà thơ Chế Lan Viên, được rút ra từ tập ‘Ánh sáng và phù sa’ (1960). Bài thơ là không chi là tình yêu quê hương đất nước, đặc biệt còn là nỗi nhớ thương da diết dành cho thiên nhiên, các dân tộc vùng núi phía Bắc của nhà thơ.
Trang 1Đ bài: Bình lu n đo n th sau đây trong bài th "Ti ng hát con tàu” c a Ch Lanề ậ ạ ơ ơ ế ủ ế Viên: “Nh b n sớ ả ương giăng, nh đèo mây ph Tình yêu làm đ t l hóa quêớ ủ ấ ạ
hương."
Bài làm
Ch Lan Viên là m t nhà th n i ti ng c a phong trào th M i 1930 1945. Sau này, ôngế ộ ơ ổ ế ủ ơ ớ tham gia cách m ng và tr thành nhà th l n c a n n th hi n đ i. Th Ch Lan Viên cóạ ở ơ ớ ủ ề ơ ệ ạ ơ ế phong cách rõ nét và đ c đáo, n i b t là ch t suy tộ ổ ậ ấ ưởng triêt lý mang v đ p trí tu và sẻ ẹ ệ ự
đa d ng, phong phú c a th gi i hình nh đạ ủ ế ớ ả ược sáng t o b i m t ngòi bút thông minh, tàiạ ở ộ hoa. ‘Ti ng hát con tàu’ là m t trong nhi u bài th đ c s c c a nhà th Ch Lan Viên,ế ộ ề ơ ặ ắ ủ ơ ế
được rút ra t t p ‘Ánh sáng và phù sa’ (1960). Bài th là không chi là tình yêu quê hừ ậ ơ ươ ng
đ t nấ ước, đ c bi t còn là n i nh thặ ệ ỗ ớ ương da di t dành cho thiên nhiên, các dân t c vùngế ộ núi phía B c c a nhà thắ ủ ơ
"Nh b n s ớ ả ươ ng giăng, nh đèo mây ph ớ ủ
N i nào qua lòng l i ch ng yêu th ơ ạ ẳ ươ ng
Khi ta ch là n i đ t ở ỉ ơ ấ ở Khi ta đi đ t đã hóa tâm h n ấ ồ Anh b ng nhá em nh đông v nh rét ỗ ư ề ớ Tình yêu ta nh cánh ki n hoa vàng ư ế
Nh xuân đ n chim r ng lông tr bi c ư ế ừ ở ế Tình yêu làm đ t l hóa quê h ấ ạ ươ ng”
Nh ng năm ngữ ười ngh sĩ kháng chi n cùng nhân dân Tây B c ti n hành cu c chi n tranhệ ế ắ ế ộ ế
ái qu c vĩ đ i là nh ng tháng ngày vô cùng gian kh , đ y nh ng m t mát, hi sinh nh ngố ạ ữ ổ ầ ữ ấ ư cũng sâu n ng nghĩa tình và không th nào quên. Gi a th đô hoa l và h i tặ ể ữ ủ ệ ồ ưởng v ngàyề
Trang 2tháng Tây B c, nhà th v n c m th y da di t m t n i nh b n làng, xóm núi "Nh b nở ắ ơ ẫ ả ấ ế ộ ỗ ớ ả ớ ả
sương giăng, nh đèo mây ph ”. "B n sớ ủ ả ương giăng”, "đèo mây ph ” cùng đi p t "nh "ủ ệ ừ ớ
đã tô đ m c m xúc c a nhà th Ch b ng m t hình nh mà tác gi đã làm s ng d y đậ ả ủ ơ ỉ ằ ộ ả ả ố ậ ượ c
m t vùng quê Tây B c xa xôi v i nh ng gì đ c tr ng nh t. Tây B c hi n lên trong trangộ ắ ớ ữ ặ ư ấ ắ ệ
th c a Ch Lan Viên th t đ p, th t quy n rũ. M t mi n đ t xa xôi không nh ng ch nơ ủ ế ậ ẹ ậ ế ộ ề ấ ữ ỉ ẩ
hi n trong sệ ương m mây núi mà còn n hi n trong sờ ẩ ệ ương khói c a hoài ni m đã làmủ ệ
kh i d y trong tâm h n ta bi t bao hình nh thân thi t c a b n làng Tây B c, nh ng tìnhơ ậ ồ ế ả ế ủ ả ắ ữ
c m th m thi t c a quân dân, tình đ ng bào trong nh ng năm kháng chi n ch ng Pháp.ả ắ ế ủ ồ ữ ế ố
Đã có r t nhi u bài th nói lên n i nh và nh ng hình nh đ p c a b n làng Tây B c nhấ ề ơ ỗ ớ ữ ả ẹ ủ ả ắ ư
"Nh " c a H ng Nguyên, "Bao gi tr l i" c a Hoàng Trung Thông hay "Vi t B c" c aớ ủ ồ ờ ở ạ ủ ệ ắ ủ
T H u:ố ữ
''Nh t ng b n khói cùng s ớ ừ ả ươ ng
S m khuya b p l a ng ớ ế ử ườ i th ươ ng đi v " ề
Ch Lan Viên đ c bi t nh n m nh đ n tình c m v i Tây B c m nh đ t thân yêu, đ yế ặ ệ ấ ạ ế ả ớ ắ ả ấ ầ nghĩa tình. "B n sả ương giăng", "đèo mây ph ” thủ ường g i lên s gian kh trong nh ngợ ự ổ ữ ngày kháng chi n và thế ường d g i n i bu n cho con ngễ ợ ỗ ồ ười. Th nh ng, b ng t m lòngế ư ằ ấ
g n bó thi t tha v i đ t nắ ế ớ ấ ước, v i nhân dân, v i nh ng ngớ ớ ữ ười mà nhà th "tr n đ i nhơ ọ ờ ớ mãi n nuôi” thì nh ng n i đó b ng tr thành ni m thơ ữ ơ ỗ ở ề ương n i nh trong trái tim tác gi ỗ ớ ả
"N i nao qua, lòng l i ch ng yêu thơ ạ ẳ ương?”, câu h i tu t nh nhàng, tha thi t nh ng kh cỏ ừ ẹ ế ư ắ sâu thêm n tấ ượng và c m xúc cho ngả ườ ọi đ c v tình c m, s thề ả ự ương yêu c a nhà thủ ơ
đ i v i m nh đ t Tây B c. Nh ng câu th đố ớ ả ấ ắ ữ ơ ược c t lên t nh ng xúc đ ng l ng ngheấ ừ ữ ộ ắ
c a chính lòng mình, thông qua s tr i nghi m c a cu c s ng đ rút ra m t quy lu t th tủ ự ả ệ ủ ộ ố ế ộ ậ ậ
ý nghĩa
"Khi ta , ch là n i đ t ở ỉ ơ ấ ở Khi ta đi, đ t đã hoá tâm h n” ấ ồ
Ngườ ọi đ c d nh n ra nh ng hình nh đ i l p đ nh n m nh, tô đ m ý mà ta thễ ậ ữ ả ố ậ ể ấ ạ ậ ườ ng
Trang 3g p trong th Ch Lan Viên. Đó chính là s đ i l p gi a " ’ và "đi”, gi a "đ t” và "tâmặ ơ ế ự ố ậ ữ ở ữ ấ
h n”, đó chính là s đ i l p gi a cái h u hình và cái vô hình sâu th m. Con ngồ ự ố ậ ữ ữ ẳ ười ta
thường v n v y, nh ng cái đã quá đ i quen thu c thầ ậ ữ ỗ ộ ường không bi t trân tr ng, nâng niu,ế ọ
ta th v i nh ng gì đã quá g n bó, luôn bên c nh mình, ch có khi đi xa m i th y l uờ ơ ớ ữ ắ ở ạ ỉ ớ ấ ư luy n, g n bó, m i th y m t ng n l a lung linh c a hoài ni m, c a c m xúc. Nhà văn Tôế ắ ớ ấ ộ ọ ử ủ ệ ủ ả Hoài cũng đã t ng nêu lên m t quan ni m là ph i s ng có kinh nghi m, s ng có chi u sâu,ừ ộ ệ ả ố ệ ố ề
có ý th c và bi t g n bó v i nh ng gì có ý nghĩa sâu s c nh t c a cu c s ng, đây, Chứ ế ắ ớ ữ ắ ấ ủ ộ ố ở ế Lan Viên đã nâng hình nh "đ t" — m t v t vô tri vô giác lên thành "tâm h n" r t đ iả ấ ộ ậ ồ ấ ỗ thiêng liêng, cao đ p. Tâm h n đây là t m lòng, là n i nh , là tình c m c a ngẹ ồ ở ấ ỗ ớ ả ủ ười ra đi. Trong nh ng n i nh chung, tác gi dành riêng câu th đ c bi t cho m t ngữ ỗ ớ ả ơ ặ ệ ộ ườ ặi đ c bi t:ệ
"Anh b ng nh em nh đông v nh rét ỗ ớ ư ề ớ Tình yêu ta nh cánh ki n hoa vàng" ư ế
Tình yêu v n là m t đ tài đã r t quen thu c trong th ca, nh ng khi vi t v nó, Ch Lanố ộ ề ấ ộ ơ ư ế ề ế Viên v n có m t cách nói đ c đáo r t riêng. Nói v tình yêu và n i nh , tác gi đã có cáchẫ ộ ộ ấ ề ỗ ớ ả
so sánh th t m i l và thú v , ta l i b t g p m t nét quen thu c r t d nh n ra c a phongậ ớ ạ ị ạ ắ ặ ộ ộ ấ ễ ậ ủ cách Ch Lan Viên, đó là nh ng hình nh th giàu ch t trí tu , tri t lý qua s chiêmế ữ ả ơ ấ ệ ế ự nghi m c a cu c đ i mà ch t ch a c m xúc nh th ti ng lòng b t lên t m t trái timệ ủ ộ ờ ấ ứ ả ư ể ế ậ ừ ộ đang n ng nàn n i nh Ch Lan Viên đã dùng hình nh r t m i l , mùa đông đ n màồ ỗ ớ ế ả ấ ớ ạ ế thi u v ng đi cái rét làm cho khung c nh thiên nhiên và cu c s ng con ngế ắ ả ộ ố ười thi u s hàiế ự hoà. Hình nh "cánh ki n hoa vàng" cũng nói lên s g n bó c a nh ng ch t li u mi nả ế ự ắ ủ ữ ấ ệ ở ề núi làm nên s giàu, có cho đ i. Cái hay c a câu th là tác gi đã c th hoá khái ni mự ờ ủ ơ ả ụ ể ệ
tr u từ ượng c a tình yêu thành nh ng hình nh g n gũi, quen thu c v i con ngủ ữ ả ầ ộ ớ ười. Miêu tả vùng r ng núi Tây B c tác gi đ c bi t nh đ n nh ng sinh ho t, nh ng hình nh c aừ ắ ả ặ ệ ớ ế ữ ạ ữ ả ủ
c nh v t, c cây hoa lá. Mùa xuân đ n, nh ng c nh chim r ng có màu lông đ p h n,ả ậ ỏ ế ữ ả ừ ẹ ơ
ti ng hát trong tr o h n:ế ẻ ơ
"Nh xuân đ n chim r ng lông tr bi c ư ế ừ ở ế Tình yêu làm đ t l hoá quê h ấ ạ ươ ng”
Trang 4Có th nói tình yêu nh m t phép màu kì di u c a cu c s ng, t o nên s thay đ i và bi nể ư ộ ệ ủ ộ ố ạ ự ổ ế
c i s v t. Nói đ n tình yêu quê hả ự ậ ế ương là nói đ n tình c m c a con ngế ả ủ ườ ớ ơi v i n i ta đã sinh ra và l n lên, m i ngớ ỗ ườ ềi đ u có m t quê hộ ương "Quê hương là chùm kh ng t/ Choế ọ con trèo hái m i ngày”. Tình yêu nh có m t s c m nh k l , có th bi n m t n i xa xôiỗ ư ộ ứ ạ ỳ ạ ể ế ộ ơ thành quê hương thân thi t. Tình yêu trong th Ch Lan Viên không ch gi i h n trong tìnhế ơ ế ỉ ớ ạ yêu c a anh và em mà nó còn là k t tinh c a nh ng tình c m y đ i v i quê hủ ế ủ ữ ả ấ ố ớ ương, đ tấ
nước, làm sâu n ng thêm tình c m y. Trong tâm trí c a tác gi thì nhân dân Tây B c,ặ ả ấ ủ ả ắ
người anh, người em và người m , t t c nh đang nh c nh , ch mong. Đi vào k t thúc,ẹ ấ ả ư ắ ở ờ ế
n i nh tr thành nh ng tình c m da di t hoà h p quá kh v i hi n t i, hi n t i v iỗ ớ ở ữ ả ế ợ ứ ớ ệ ạ ệ ạ ớ
tương lai
Ch Lan Viên nói v tình yêu nh ng th c ch t là nói v tình nhân dân, đ t nế ề ư ự ấ ề ấ ước, c iộ ngu n sáng t o ngh thu t, th ca đ đ n cu i cùng, nhà th đã vi tồ ạ ệ ậ ơ ể ế ố ơ ế
"Tây B c i, ng ắ ơ ườ i là m c a h n th ẹ ủ ồ ơ
M ườ i năm chi n tranh vàng ta đau trong l a ế ử
Nay tr v , ta l y l i vàng ta” ở ề ấ ạ
Đo n th trên là m t trong nh ng đo n th hay nh t c a bài th "Ti ng hát con tàu".ạ ơ ộ ữ ạ ơ ấ ủ ơ ế
B ng nh ng hình nh vô cùng đ c đáo và thi v v tình yêu, Ch Lan Viên đã di n t m tằ ữ ả ộ ị ề ế ễ ả ộ cách r t chân th c tình yêu, n i nh da di t không ch dành cho vùng núi Tây B c mà cònấ ự ỗ ớ ế ỉ ắ dành cho đ t nấ ước, quê hương