Sau hơn ba ngàn ngày khói lửa, thủ đô Hà Nội và miền Bắc hoàn toàn giải phóng (10-1954). Bài thơ “Việt Bắc của Tố Hữu ra đời trong bối cảnh lịch sử hào hùng và vẻ vang ấy. Mang tầm vóc một trường ca, với 150 câu thơ lục bát, bài thơ ca ngợi mối tình Việt Bắc, những kỉ niệm sâu sắc cảm động của người cán bộ kháng chiến đối với Việt Bắc với bao ân tình thủy chung 15 năm ấy thiết tha mặn nồng”.
Trang 1Đ bài: Bình gi ng đo n th sau trong bà “Vi t B c" c a T H u: "Mình đi, có ề ả ạ ơ ỉ ệ ắ ủ ố ữ
nh nh ng ngày ( ) H t hiu lau xám, đ m đà lòng son"ớ ữ ắ ậ
Bài làm Sau h n ba ngàn ngày khói l a, th đô Hà N i và mi n B c hoàn toàn gi i phóng (10ơ ử ủ ộ ề ắ ả 1954). Bài th “Vi t B c" c a T H u ra đ i trong b i c nh l ch s hào hùng và v vangơ ệ ắ ủ ố ữ ờ ố ả ị ử ẻ
y. Mang t m vóc m t tr ng ca, v i 150 câu th l c bát, bài th ca ng i m i tình Vi t
B c, nh ng k ni m sâu s c c m đ ng c a ngắ ữ ỉ ệ ắ ả ộ ủ ười cán b kháng chi n đ i v i Vi t B cộ ế ố ớ ệ ắ
v i bao ân tình th y chung "15 năm y thi t tha m n n ng”.ớ ủ ấ ế ặ ồ
Ph n m đ u bài "Vi t B c” g m có 20 câu th , là l i đ a ti n c a k l i đ i v iầ ở ầ ệ ắ ồ ơ ờ ư ễ ủ ẻ ở ạ ố ớ
ngườ ề ủi v , c a "ta" đ i v i "mình”, Đo n th 8 câu dố ớ ạ ơ ưới đây (t câu 9 đ n câu 16) n mừ ế ằ trong ph n m đ u bài th "Vi t B c”:ầ ở ầ ơ ệ ắ
"Mình đi, có nh nh ng ngày ớ ữ
………
H t hiu lau xám, đ m đà lòng son”… ắ ậ
Đo n th đ y p k ni m v Vi t B c, "Quê hạ ơ ầ ắ ỉ ệ ề ệ ắ ương cách m ng d ng nên C ng hòa", màạ ự ộ
"ta" h i "mình đi, có nh ”. Hai ch th tr tình, là ngỏ ớ ủ ể ữ ườ ở ại l i, là đ ng bào Vi t B c, làồ ệ ắ
cô gái Vi t B c, đang hát l i ti n đ a "tha thi t bên c n”. “Mình” cũng là m t ch th trệ ắ ờ ễ ư ế ồ ộ ủ ể ữ tình phi m ch , ế ỉ ướ ệc l , cùng v i "ta" t o nên m t c p nhân v t trong giao duyên, đ a ti n,ớ ạ ộ ặ ậ ư ễ đây là ng i cán b kháng chi n v xuôi, trong đó có nhà th M i c p l c bát nh c l i
m t k ni m v Vi t B c. Nh ng chi ti t ngh thu t v a c th , v a mang ý nghĩa tộ ỉ ệ ề ệ ắ ữ ế ệ ậ ừ ụ ể ừ ượ ng
tr ng giàu s c thái bi u c m.ư ắ ể ả
Các câu l c trong đo n th là nh ng câu h i tu t n i ti p xu t hi n, nh nh c nh , nhụ ạ ơ ữ ỏ ừ ố ế ấ ệ ư ắ ở ư
g i nh g i thợ ớ ợ ương: "Mình đi, có nh nh ng ngày”…, “Mình v có nh chi n khu" ,ớ ữ ề ớ ế
"Mình v , r ng núi nh ai" , "Mình đi, có nh nh ng nhà”…Đi p ng “có nh ” làm choề ừ ớ ớ ữ ệ ữ ớ
c m xúc th l ng đ ng, gi ng th tr nên tha thi t b n ch n, ng t ngào sâu l ng. Haiả ơ ắ ọ ọ ơ ở ế ồ ồ ọ ắ
Trang 2ti ng "mình đi”và "mình v " đế ề ược luân phiên giao hoán, chuy n đ i, m t cách di n đ tể ổ ộ ễ ạ
bi n hóa, sinh đ ng, có giá tr g i lên c nh ti n đ a nhi u bâng khuâng, hình nh ngế ộ ị ợ ả ễ ư ề ả ườ i cán b kháng chi n v xuôi m i lúc m t đi xa d n, nh ng trong lòng v n mang theo ti ngộ ế ề ỗ ộ ầ ư ẫ ế hát và n i nh ỗ ớ
Các câu bát trong đo n th đ u đạ ơ ề ượ ạc t o thành hai v ti u đ i 4/4 cân x ng hài hòa.ế ể ố ứ
Nh ng k ni m sâu s c ch a chan ân tình ân nghĩa đ i v i k , ngữ ỉ ệ ắ ứ ố ớ ẻ ở ườ ề ượi v đ c nh c l iắ ạ
g i lên bao n i ni m " bâng khuâng trong d , b n ch n bợ ỗ ề ạ ồ ồ ước đi",
Mình đi, có nh "M a ngu n su i lũ // nh ng mây cùng mù" C nh m a tr ng ngu n, lũớ ư ồ ố ữ ả ư ắ ồ
ng p đ y su i, mây mù bao ph núi r ng là s kh c nghi t c a th i ti t, c a thiênậ ầ ố ủ ừ ự ắ ệ ủ ờ ế ủ nhiên Vi t B c. M a, lũ, mây, mù còn mang ý nghĩa tệ ắ ư ượng tr ng cho nh ng gian kh , thư ữ ổ ử thách mà quân và dân ta ph i tr i qua trong nh ng năm dài máu l a.ả ả ữ ử
Mình v , có nh "Mi ng c m ch m mu i // M i thù n ng vai"? T H u đã l y cái c thề ớ ế ơ ấ ố ố ặ ố ữ ấ ụ ể
"Mi ng c m ch m mu i" đ nói lên cái tr u tế ơ ấ ố ể ừ ượng: gian kh thi u th n. “M i thù n ngổ ế ố ố ặ vai" cũng là m t hình nh c th bi u c m. M i thù đ i v i quân xâm lộ ả ụ ể ể ả ố ố ớ ược đè n ng đôiặ vai, luôn luôn nh c nh nuôi dắ ở ưỡng ý chí chi n đ u đ gi i phóng đ t nế ấ ể ả ấ ước, giành l i tạ ự
do, hòa bình cho nhân dân. Không bao gi có th quên y.ờ ể ấ
H i núi r ng "nh ai", cũng là h i "mình v , có nh ”. Ngh thu t nhân hóa và đ i t "ai”ỏ ừ ớ ỏ ề ớ ệ ậ ạ ừ phi m ch g i lên bao man mác, bâng khuâng:ế ỉ ợ
"Mình v , r ng núi nh ai ề ừ ớ Trám bùi đ r ng // măng mai đ già" ể ụ ể
Trám bùi, măng mai là ngu n lồ ương th c vô t n c a núi r ng Vi t B c đ nuôi b đ iự ậ ủ ừ ệ ắ ể ộ ộ đánh gi c trong nh ng tháng ngày gian kh Hặ ữ ổ ương v núi r ng y tị ừ ấ ượng tr ng cho m iư ố tình Vi t B c sâu n ng ân nghĩa. Các t ng : "đ r ng”, “đ già” thoáng chút bùi ngùi, côệ ắ ặ ừ ữ ể ụ ể
đ n, thơ ương nh ớ
K ni m th t , ta h i "mình đi, có nh ":ỉ ệ ứ ư ỏ ớ
Trang 3"Mình đi, có nh nh ng nhà ớ ữ
H t hiu lau xám // đ m đà lòng son” ắ ậ
Hai câu th có hình nh tơ ả ượng tr ng và tư ương ph n đ c s c. "Nh ng nhà” đả ặ ắ ữ ược nhà thơ nói đ n là t t c đ ng bào các dân t c Vi t B c. "H t hiu lau xám" là c nh hoang vuế ấ ả ồ ộ ệ ắ ắ ả hoang v ng c a núi r ng, bi u tắ ủ ừ ể ượng cho s nghèo đói, thi u th n v t ch t. Tự ế ố ậ ấ ương ph nả
v i "h t hiu lau xám" là "đ m đà lòng son", m t hình nh n d r t đ p ca ng i t m lòngớ ắ ậ ộ ả ẩ ụ ấ ẹ ợ ấ son s t th y chung. Câu th "H t hiu lau xám, đ m đà lòng son” là m t câu th hay vàắ ủ ơ ắ ậ ộ ơ
đ p. Đ p hình tẹ ẹ ở ượng và hay vì giàu s c thái bi u c m. Qua th pháp tắ ể ả ủ ương ph n, Tả ố
H u ca ng i đ ng bào Vi t B c tuy còn nghèo kh , thi u th n nh ng giàu tình yêu nữ ợ ồ ệ ắ ổ ế ố ư ướ c,
g n bó th y chung v i cách m ng và kháng chi n.ắ ủ ớ ạ ế
Cùng v i ch "ta", ch "mình" xu t hi n v i t n s cao trong bài “Vi t B c” cũng nhớ ữ ữ ấ ệ ớ ầ ố ệ ắ ư trong đo n th này, đã t o nên s c đi u tr tình th m thi t, đ m đà tính dân t c. T H uạ ơ ạ ắ ệ ữ ắ ế ậ ộ ố ữ
đã v n d ng cách nói và cách th hi n tình c m c a dân gian trong ca dao, dân ca m tậ ụ ể ệ ả ủ ộ cách sáng t o. Tình c m cách m ng và kháng chi n, tình Vi t B c, tình l u luy n c a l aạ ả ạ ế ệ ắ ư ế ủ ứ
đ i, c a k ngố ủ ẻ ở ườ ề ượi v đ c di n t qua hai ti ng "mình ta" y.ễ ả ế ấ
Trong 9 năm kháng chi n ch ng Pháp, T H u đã s ng và ho t đ ng t i Vi t B c đãế ố ố ữ ố ạ ộ ạ ệ ắ cùng đ ng chí, đ ng bào, b đ i tr i qua nh ng tháng ngày gian kh mà hào hùng, vinhồ ồ ộ ộ ả ữ ổ quang. L i đ a ti n thi t tha, sâu l ng, b i h i trong lòng k ngờ ư ễ ế ắ ồ ồ ẻ ở ườ ềi v C m xúc y làả ấ
ti ng lòng c a "mình ta" cũng là ti ng lòng c a nhà th ế ủ ế ủ ơ
"Th là ti ng lòng trang tr i". "Vi t B c" là ti ng lòng trang tr i c a ngơ ế ả ệ ắ ế ả ủ ười cán b khángộ chi n v i bao "ân tình th y chung".ế ớ ủ