Đã rất nhiều lần đọc truyện Vợ nhặt của Kim Lân nhưng lần nào cũng thế, cứ đọc đến đoạn miêu tả cảnh gặp gỡ đầu tiên giữa bà cụ Tứ (mẹ Tràng) với người con dâu mới mà con trai bà vừa nhặt được về là tôi lại thấy lòng mình rưng rưng cảm động. Với những lời văn trần thuật giản dị và mộc mạc, tác giả đã dựng được lại rất sinh động những diễn biến tâm lý tinh vi và phức tạp đang diễn ra trong tâm trạng của một bà mẹ nghèo, trước một tình huống éo le không hiểu nên mừng hay lo, là hạnh phúc hay tai họa.
Trang 1Đ bài: Bình gi ng c nh g p g đ u tiên gi a m Tràng v i nàng con dâu qua đo nề ả ả ặ ỡ ầ ữ ẹ ớ ạ văn trích sau đây trong tác ph m V nh t c a Kim Lân: "Tràng nh c m : con cáiẩ ợ ặ ủ ắ ẹ chúng mày v sau!"ề
Bài làm
Đã r t nhi u l n đ c truy n V nh t c a Kim Lân nh ng l n nào cũng th , c đ c đ nấ ề ầ ọ ệ ợ ặ ủ ư ầ ế ứ ọ ế
đo n miêu t c nh g p g đ u tiên gi a bà c T (m Tràng) v i ngạ ả ả ặ ỡ ầ ữ ụ ứ ẹ ớ ười "con dâu m i"ớ
mà con trai bà v a "nh t" đừ ặ ược v là tôi l i th y lòng mình r ng r ng c m đ ng. V iề ạ ấ ư ư ả ộ ớ
nh ng l i văn tr n thu t gi n d và m c m c, tác gi đã d ng đữ ờ ầ ậ ả ị ộ ạ ả ự ượ ạ ấc l i r t sinh đ ngộ
nh ng di n bi n tâm lý tinh vi và ph c t p đang di n ra trong tâm tr ng c a m t bà mữ ễ ế ứ ạ ễ ạ ủ ộ ẹ nghèo, trước m t tình hu ng éo le không hi u nên m ng hay lo, là h nh phúc hay tai h a.ộ ố ể ừ ạ ọ
M đ u đo n trích là l i Tràng nh c m "Kia nhà tôi nó chào u". Ngở ầ ạ ờ ắ ẹ ười con trai c tứ ưở ng
m mình ch a nghe l i chào c a v ; c tẹ ư ờ ủ ợ ứ ưởng bà ch a bi t có s hi n di n c a đ a conư ế ự ệ ệ ủ ứ dâu. Nh ng đâu có ph i nh th Đ c truy n, trư ả ư ế ọ ệ ước đo n trích này, chúng ta đ u hi u bàạ ề ể
c T đã th y và sau đó đã nghe, đã bi t nh ng ch a hi u hàng lo t câu h i đ t ra trongụ ứ ấ ế ư ư ể ạ ỏ ặ
đ u bà th hi n m t s băn khoăn, kinh ng c. "Quái sao l i có ngầ ể ệ ộ ự ạ ạ ười đàn bà nào trongở
y nh ? Ng i đàn bà nào l i đ ng ngay đ u gi ng th ng con mình th nh ? Sao l i
chào mình b ng U? Ai th nh ? Ô hay, th là th nào nh ? Kim Lân dùng m t gi ngằ ế ỉ ế ế ỉ ộ ọ văn tr n thu t r t m c m c. Ông g i Tràng là "h n", v Tràng là "th ". Tràng x ng v iầ ậ ấ ộ ạ ọ ắ ợ ị ư ớ
m b ng "tôi", "chúng tôi" và g i bà b ng "u": "Nhà tôi nó m i v làm b n v i tôi đ y uẹ ằ ọ ằ ớ ề ạ ớ ấ
! chúng tôi ph i duyên ph i ki p v i nhau. Cách x ng hô và g i tên nhân v t dân dã, quê
mùa nh th giúp b n đ c hình dung rõ h n v nh ng con ngư ế ạ ọ ơ ề ữ ười nghèo kh m t vùngổ ở ộ quê quanh năm đói túng, l c h u. Riêng đ i v i ngạ ậ ố ớ ười m , Kim Lân mu n bi u th m tẹ ố ể ị ộ thái đ tôn tr ng và c m thông. Ông g i ngộ ọ ả ọ ười m y là "bà lão", "bà c T ", "ngẹ ấ ụ ứ ười mẹ nghèo kh ". Cũng chính v i thái đ này, tác gi nh nh p thân vào bà c T , nhìn sổ ớ ộ ả ư ậ ụ ứ ự
vi c, k l i theo con m t và tâm tr ng c a bà M t ngệ ể ạ ắ ạ ủ ộ ười m nghèo kh th y d n v t,ẹ ổ ấ ằ ặ đau xót và lo l ng vì không lo n i cho con: m t con ngắ ổ ộ ười đã tr i qua nhi u cay đ ng gianả ề ắ truân. Nay đ ng trứ ước tình c nh c a con, ngả ủ ười m y "hi u ra bi t bao c s , v a ai oánẹ ấ ể ế ơ ự ừ
Trang 2v a xót thừ ương cho s ph n c a đ a con mình". Trong lúc đó, dố ậ ủ ứ ường nh Tràng quáư
m ng vì b ng nhiên "nh t" đừ ỗ ặ ược v nên không t ra lo nghĩ gì l m. Không ph i ng uợ ỏ ắ ả ẫ nhiên mà toàn b đo n trích trên ch y u t p trung kh c ho tâm tr ng c a bà c T ộ ạ ủ ế ậ ắ ạ ạ ủ ụ ứ
M t tâm tr ng vui mà t i nghi p, m ng mà v a t i v a lo. Vui m ng vì d u sao con bàộ ạ ộ ệ ừ ừ ủ ừ ừ ẫ cũng đã có v , dù là v "nh t" đợ ợ ặ ượ ởc ngoài đường. Vi c Tràng có v là ngoài s c tệ ợ ứ ưở ng
tượng c a bà. Chính vì th , ban đ u bà không hi u n i. Có l vì ni m vui và s c mủ ế ầ ể ổ ẽ ề ự ả thông mà t thái đ ng c nhiên, lo l ng và t i nh c, bà đã "nh nhàng nói v i nàng dâuừ ộ ạ ắ ủ ụ ẹ ớ
m i" m t cách th t chân tình, xúc đ ng:ớ ộ ậ ộ
, thôi thì các con đã ph i duyên ph i ki p v i nhau, u cũng m ng lòng ". Ch c ch n là
trước đó, người con trai nghĩ th nào m cũng r y la n ng nh Vì th , sau khi bà nóiế ẹ ầ ặ ẹ ế
"Tràng th đánh phào m t cái, ng c nh h n đi". Tuy nhiên, m ng là m ng v y "vui là vuiở ộ ự ẹ ẳ ừ ừ ậ
gượng k o là". Ch th c ra tâm tr ng ngẻ ứ ự ạ ười m n ng trĩu m t ni m lo. Lòng bà ng nẹ ặ ộ ề ổ ngang nh m i t vò. Kim Lân ch l ng l miêu t b ng hàng lo t c ch , chi ti t nh mư ố ơ ỉ ặ ẽ ả ằ ạ ử ỉ ế ằ
th hi n tâm tr ng đó c a bà: "Bà lão cúi đ u nín l ng", "Bà lão hi u r i", "Trong k m tể ệ ạ ủ ầ ặ ể ồ ẽ ắ kèm nhèm c a bà r xu ng hai dòng nủ ủ ố ước m t ", "Bà lão kh th dài đ ng lên, đăm đămắ ẽ ở ứ nhìn người đàn bà. ". Su t t lúc v g p con đ n lúc bà c t ti ng, "nh nhàng nói v iố ừ ề ặ ế ấ ế ẹ ớ nàng dâu m i" là c m t kho ng th i gian dài im l ng, m t không khí n ng n , ê, m tớ ả ộ ả ờ ặ ộ ặ ề ủ ộ
c n bão lòng c nén. C nén nh ng nó v n b t ra t hai ch “Chao i" nh m t ti ngơ ố ố ư ẫ ậ ừ ữ ỏ ư ộ ế than tan v Đ n câu h i ng p ng ng, ng t quãng: "Con mình thì bi t r ng chúng n cóỡ ế ỏ ậ ừ ắ ế ằ ỏ nuôi n i nhau s ng qua đổ ố ượ ơc c n đói khát này không?” Suy nghĩ đ y lo âu y là nh ng l iấ ấ ữ ờ
t an i, t đ ng viên và t trách mình: "Ngự ủ ự ộ ự ười ta có g p bặ ước khó khăn, đói kh này,ổ
người ta m i l y đ n con mình. Mà con mình m i có v đớ ấ ế ớ ợ ược Thôi thì b n ph n bà làổ ậ
m bà đã ch ng lo l ng gì đẹ ẳ ắ ược cho con ". Nghe nh ng l i tâm s th m kín c a bà màữ ờ ự ầ ủ
c m th y không còn n i t i nh c nào h n th n a. Sao s ki p c a nh ng con ngả ấ ỗ ủ ụ ơ ế ữ ố ế ủ ữ ườ ấ i y
kh n cùng đ n v y?. Nh ng l i t t n c a bà d n dò đôi v ch ng cu i đo n trích làố ế ậ ữ ờ ừ ố ủ ặ ợ ồ ở ố ạ
nh ng l i nói r t chân tình, v a m h hy v ng, v a t đ ng viên, an i, v a th a nh nữ ờ ấ ừ ơ ồ ọ ừ ự ộ ủ ừ ừ ậ
m t s th t đ ng cay trong m t tình th ch ng có gì ch c ch n c : "R i ra may mà ôngộ ự ậ ắ ộ ế ẳ ắ ắ ả ồ
gi i cho khá bi t th nào h con, ai giàu ba h , ai khó ba đ i?".ờ ế ế ở ọ ờ
Trang 3Tuy ch là m t đo n trích r t ng n so v i toàn b thiên truy n V nh t nh ng cũng đỉ ộ ạ ấ ắ ớ ộ ệ ợ ặ ư ủ cho ta th m thía n i đ ng cay t i nh c c a nh ng ki p ngấ ỗ ắ ủ ụ ủ ữ ế ười kh n kh trố ổ ước Cách m ngạ tháng Tám, đ ng th i hi u đồ ờ ể ược tình m u t và lòng nhân ái h t s c c m đ ng c a m tẫ ử ế ứ ả ộ ủ ộ
bà m nghèo. Đo n trích cũng cho ta th y đẹ ạ ấ ược tài năng c a Kim Lân trong vi c khác h aủ ệ ọ tính cách và miêu t di n bi n tâm lí nhân v t.ả ễ ế ậ