Thông qua dạy học tích hợp liên môn học sinh dân tộc biết được sự liên quan, quan hệ giữa các môn học với nhau. Những kiến thức, kỹ năng học được ở môn này có thể sử dụng như những công cụ để nghiên cứu, học tập các môn học khác. Chẳng hạn có thể sử dụng Toán học làm công cụ để giải các bài tập Vật lý, hay Tin học được sử dụng để mô phỏng các thí nghiệm ảo. Từ đó tăng cường cho học sinh học tập và vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống. Điều này làm cho việc học tập của các em có ý nghĩa hơn.
Trang 1GI I PHÁP TÍCH H P LIÊN MÔN CÓ HI U QU B MÔN V TẢ Ợ Ệ Ả Ộ Ậ
LÝ Đ I V I H C SINH DÂN T CỐ Ớ Ọ Ộ
I.PH N M Đ UẦ Ở Ầ
Lý do ch n đ tàiọ ề
Th c hi nự ệ Ngh quy t s 29 H i ngh l n th tám Ban Ch p hành Trungị ế ố ộ ị ầ ứ ấ
ng Đ ng (khóa XI) v “Đ i m i căn b n, toàn di n giáo d c và đào t o, đáp
ng yêu c u công nghi p hóa, hi n đ i hóa trong đi u ki n kinh t th tr ng
đ nh hị ướng xã h i ch nghĩa và h i nh p qu c t ”;ộ ủ ộ ậ ố ế Th c hi n có hi u qu cu cự ệ ệ ả ộ
v n đ ng ” M i th y cô giáo là m t t m gậ ộ ỗ ầ ộ ấ ương t h c và sáng t o”; ” H c t pự ọ ạ ọ ậ
và làm theo t m gấ ương đ o đ c H Chí Minh”. Đ i m i m nh m phạ ứ ồ ổ ớ ạ ẽ ươ ngpháp d y và h c nh m phát huy tính tích c c, ch đ ng, t l c, sáng t o c aạ ọ ằ ự ủ ộ ự ự ạ ủ
h c sinh; tăng cọ ường k năng th c hành, v n d ng ki n th c, k năng vào gi iỹ ự ậ ụ ế ứ ỹ ả quy t các v n đ th c ti n góp ph n hế ấ ề ự ễ ầ ình thành và phát tri n năng l c h cể ự ọ sinh; đa d ng hóa các hình th c h c t p, chú tr ng các ho t đ ng tr i nghi mạ ứ ọ ậ ọ ạ ộ ả ệ sáng t o, nghiên c u khoa h c c a h c sinh; đ y m nh ng d ng công nghạ ứ ọ ủ ọ ẩ ạ ứ ụ ệ thông tin và truy n thông trong d y và h c. ề ạ ọ
Công tác đ i m i PPDH, cách th c d y h c theo hổ ớ ứ ạ ọ ướng tích h p là m tợ ộ trong nh ng quan đi m giáo d c đã tr thành xu th trong giai đo n m i. D yữ ể ụ ở ế ạ ớ ạ
h c tích h p giúp xác đ nh n i dung d y h c nhà trọ ợ ị ộ ạ ọ ở ường ph thông, đóng gópổ vào công tác xây d ng chự ương trình sách giáo khoa các môn h c m t cách hi uọ ộ ệ
qu D y h c tích h p đả ạ ọ ợ ược xây d ng trên cự ơ ở s nh ng quan đi m tích c cữ ể ự
c a quá trủ ình giáo d c. V n d ng h p lý quan đi m tích h p trong d y h c, sụ ậ ụ ợ ể ợ ạ ọ ẽ giúp phát tri n các năng l c gi i quy t nh ng v n đ th c ti n, làm cho vi cể ự ả ế ữ ấ ề ự ễ ệ
h c t p c a h c sinh tr nên ý nghĩa họ ậ ủ ọ ở ơn. T nhi u k t qu cho th y PPDHừ ề ế ả ấ tích h p không ch mang l i k t qu h c t p t t không ch đ i v i h c sinhợ ỉ ạ ế ả ọ ậ ố ỉ ố ớ ọ vùng thu n l i mà cậ ợ òn giúp ích r t nhi u trong vi c nâng cao ch t lấ ề ệ ấ ượng giáo
d c h c sinh dân t c thi u s Qua th c t d y h c v i đ i tụ ọ ộ ể ố ự ế ạ ọ ớ ố ượng h c sinhọ dân t c giáo viên g p r t nhi u khó khăn, đi u này th hiên r t rộ ặ ấ ề ề ể ấ õ m i h cở ỗ ọ sinh năng l c h c t p và kh năng v n d ng th c ti n c a các em còn r tự ọ ậ ả ậ ụ ự ễ ủ ấ nhi u h n ch Là m t giáo viên công tác khá lâu năm trên đ a bàn tôi thi t nghĩề ạ ế ộ ị ế
n u bi t cách s d ng PPDH tích h p m t cách h p lý thì s mang l i hi uế ế ử ụ ợ ộ ợ ẽ ạ ệ
qu cao đ i v i t ng phân môn, góp ph n nâng cao ch t lả ố ớ ừ ầ ấ ượng giáo d c m tụ ộ cách toàn di n đ i v i h c sinh vùng khó khăn. Bên c nh đó ta th y d y h cệ ố ớ ọ ạ ấ ạ ọ tích h p là cách th c d y h c giúp h c sinh dân t c bi t cách t ng h p ki nợ ứ ạ ọ ọ ộ ế ổ ợ ế
th c, kĩ năng nhi u môn h c đ gi i quy t các nhi m v h c t p, hình thànhứ ở ề ọ ể ả ế ệ ụ ọ ậ năng l c gi i quy t các tình hu ng th c ti n.Trong s các môn h c trự ả ế ố ự ễ ố ọ ở ườ ngTHCS thì môn V t lý là m t trong nh ng môn h c th c nghi m, nó cung c pậ ộ ữ ọ ự ệ ấ cho h c sinh r t nhi u ki n th c cọ ấ ề ế ứ ơ ả b n v th gi i xung quanh. Khi h c t pề ế ớ ọ ậ
b môn theo hộ ướng tích h p, h c sinh vùng thu n l i v n cợ ọ ậ ợ ẫ òn g p m t s khóặ ộ ố
Trang 2khăn thì đi u này đ i v i h c sinh dân t c l i càng khó khăn h n. Là m t giáoề ố ớ ọ ộ ạ ơ ộ viên d y b môn V t lý, b n thân tôi luôn trăn tr v v n đ làm th nào đạ ộ ậ ả ở ề ấ ề ế ể
d y cho h c sinh dân t c v a n m b t ki n th c c b n c a b môn, v a l ngạ ọ ộ ừ ắ ắ ế ứ ơ ả ủ ộ ừ ồ nghép được nh ng đ n v ki n th c v các môn h c khác. Trên cữ ơ ị ế ứ ề ọ ơ ở ự s tnghiên c u tài li u, tứ ệ ìm tòi thu th p thông tin trên báo chí, internet, đ c bi tậ ặ ệ
n m b t phắ ắ ương pháp d y h c tích h p là m t trong nh ng phạ ọ ợ ộ ữ ương pháp d yạ
h c theo họ ướng đ i m i đang đổ ớ ượ ử ục s d ng r ng rộ ãi trong giai đo n hi n nay.ạ ệ Trên c s đó tôi ch n đ tài “ ơ ở ọ ề Gi i pháp tích h p liên môn có hi u qu bả ợ ệ ả ộ môn V t lậ ý đ i v i h c sinh dân t c”ố ớ ọ ộ nh m nâng cao ch t lằ ấ ượng giáo d cụ
h c sinh dân t c thi u s đáp ng yêu c u m i d a trên tinh th n ngh quy tọ ộ ể ố ứ ầ ớ ự ầ ị ế
29 c a Đ ng v “ Đ i m i căn b n, toàn di n giáo d c và đào t o”.ủ ả ề ổ ớ ả ệ ụ ạ
Ph m vi c a đ tàiạ ủ ề
Đ tài này th c hi n t năm h c 20142015 đ n h t kì I năm 20152016ề ự ệ ừ ọ ế ế
v i đ i tớ ố ượng là h c sinh dân t c – Vân Ki u. Ph m vi áp d ng các l p kh iọ ộ ề ạ ụ ớ ố 6,7,8,9. b môn V t lý t i đ n v tôi đang công tác.ộ ậ ạ ơ ị
Đi m m i c a đ tài.ể ớ ủ ề
Phương pháp d y h c tích h p đạ ọ ợ ượ ử ục s d ng trong hai năm tr l i đây. Dùở ạ
là cách th c d y h c m i nh ng đứ ạ ọ ớ ư ã được giáo viên hưởng ng s d ng r ngứ ử ụ ộ rãi các trở ường h c. Nh đó ch t lọ ờ ấ ượng, hi u qu c a công tác d y h c c aệ ả ủ ạ ọ ủ giáo viên và h c sinh vùng thu n l i cũng nh khó khăn đọ ậ ợ ư ược nâng lên rõ r t.ệ Trên c s nghiên c u thơ ở ứ ì đ tài c a tôi có nh ng đi m m i sau:ề ủ ữ ể ớ
S d ng phử ụ ương pháp d y h c theo hạ ọ ướng tích h p cho h c sinh dân t c sợ ọ ộ ẽ làm thay đ i cách th c, thói quen h c t p c a h c sinh theo m t hổ ứ ọ ậ ủ ọ ộ ướng m i.ớ
Đi u này có ề ý nghĩa đ c bi t cho h c sinh n i đây, b y lâu nay v n theo l iặ ệ ọ ơ ấ ẫ ố
th đ ng th y d y gì thì trò h c đó. Phụ ộ ầ ạ ọ ương pháp d y h c theo hạ ọ ướng tích h pợ
t o cho h c sinh s m i l t đó kích thích s tò mò, t o cho các em s thíchạ ọ ự ớ ạ ừ ự ạ ự thú, tăng kh năng t p trung vào vi c h c t p trên l p đ thu đả ậ ệ ọ ậ ớ ể ược k t quế ả cao
S d ng phử ụ ương pháp d y theo hạ ướng tích h p đ i v i h c sinh Vânợ ố ớ ọ
Ki u.Giáo viên l ng nghép nhi u hề ồ ề ình nh tr c quan, sinh đ ng, mang th c tả ự ộ ự ế cao trong bài d y. Đi u này s lôi cu n, thu hút s chú ý c a h c sinh, làm choạ ề ẽ ố ự ủ ọ
vi c h c c a các em g n gũi v i cu c s ng xung quanh t đó ch t lệ ọ ủ ầ ớ ộ ố ừ ấ ượng h cọ
t p b môn đậ ộ ược nâng lên rõ r t.ệ
Đ i v i h c sinh dân t c Vân Ki u thì th i gian h c t p ch y u đố ớ ọ ộ ề ờ ọ ậ ủ ế ược th cự
hi n trên l p. V nhà các em r t ít khi h c bài do đó s d ng cách th c d yệ ở ớ ề ấ ọ ử ụ ứ ạ
h c tích h p đ các em có th ôn bài và n m đọ ợ ể ể ắ ược bài ngay trên l p t đó cóớ ừ
th c i thi n để ả ệ ược ch t lấ ượng h c t p b môn.ọ ậ ộ
Trang 3Thông qua d y h c tích h p liên môn h c sinh dân t c bi t đạ ọ ợ ọ ộ ế ược s liênự quan, quan h gi a các môn h c v i nhau. Nh ng ki n th c, k năng h c đệ ữ ọ ớ ữ ế ứ ỹ ọ ượ c môn này có th s d ng nh
ở ể ử ụ ư nh ng công c đ nghiên c u, h c t p các mônữ ụ ể ứ ọ ậ
h c khác. Ch ng h n có th s d ng Toán h c làm công c đ gi i các bài t pọ ẳ ạ ể ử ụ ọ ụ ể ả ậ
V t lậ ý, hay Tin h c đọ ượ ử ục s d ng đ mô ph ng các thí nghi m o. T đó tăngể ỏ ệ ả ừ
cường cho h c sinh h c t p và v n d ng gi i quy t các v n đ th c ti n trongọ ọ ậ ậ ụ ả ế ấ ề ự ễ
cu c s ng. Đi u này làm cho vi c h c t p c a các em có ý nghĩa hộ ố ề ệ ọ ậ ủ ơn
II. PH N N I DUNGẦ Ộ
1. Th c tr ng c a n i dung c n nghiên c u:ự ạ ủ ộ ầ ứ
Đ có th d y t t và có hi u qu ngoài s tâm huy t c a giáo viên đ iể ể ạ ố ệ ả ự ế ủ ố
v i ngh , đ c bi t là đ i v i b môn mình đang đ m nh n thì c n ph i có sớ ề ặ ệ ố ớ ộ ả ậ ầ ả ự giúp đ , s c n cù, chăm ch ham h c c a các em h c sinh. Bên c nh đó sỡ ự ầ ỉ ọ ủ ọ ạ ự quan tâm, đ u t c a nhà trầ ư ủ ường, ph huynh h c sinh và các c p lụ ọ ấ ãnh đ o đ aạ ị
phương cho công tác giáo d c xã h i hóa giáo d c t i đ a phụ ộ ụ ạ ị ương là m t y uộ ế
t quan tr ng hàng đ u .Trong nh ng năm qua v i nh ng k t qu đã đ t đố ọ ầ ữ ớ ữ ế ả ạ ượ cthì giáo d c đ i tụ ố ượng h c sinh Vân Ki u có nh ng thu n l i và khó khăn sau.ọ ề ữ ậ ợ
ti n. Đ c bi t có th tích h p nh ng v n đ mang tính th i s nh : s bi nễ ặ ệ ể ợ ữ ấ ề ờ ự ư ự ế
đ i khí h u toàn c u, s ô nhi m môi trổ ậ ầ ự ễ ường, s c n ki t tài nguyên thiênự ạ ệ nhiên nh tài nguyên r ng và h u qu c a nó v i vi c gi i quy t các v n đư ừ ậ ả ủ ớ ệ ả ế ấ ề
v an sinh xề ã h i.ộ
Trong quá trình d y h c tích h p liên môn b môn V t lý, giáo viênạ ọ ợ ộ ậ
thường xuyên ph i d y nh ng ki n th c, kĩ năng có liên quan đ n các môn h cả ạ ữ ế ứ ế ọ khác vì v y giáo viên ph i tìm hi u và am hi u v nh ng ki n th c liên mônậ ả ể ể ề ữ ế ứ
đó. Đi u này giúp giáo viên nâng cao kh năng hi u bi t c a mình không chề ả ể ế ủ ỉ
v i b môn đang gi ng d y mà còn nhi u môn h c khác nhau.V i vi c đ iớ ộ ả ạ ở ề ọ ớ ệ ổ
m i phớ ương pháp d y h c hi n nay, vai trò c a giáo viên không còn là ngạ ọ ệ ủ ườ itruy n th ki n th c mà là ngề ụ ế ứ ườ ổi t ch c, ki m tra, đ nh hứ ể ị ướng ho t đ ngạ ộ
h c c a h c sinh c trong và ngoài l p h c; vọ ủ ọ ả ở ớ ọ ì v y, giáo viên b môn V t lýậ ộ ậ
có đi u ki n ch đ ng h n trong s ph i h p v i các môn h c khác, h trề ệ ủ ộ ơ ự ố ợ ớ ọ ỗ ợ nhau trong d y h c. S phát tri n c a CNTT, giáo viên b môn V t lý là ngạ ọ ự ể ủ ộ ậ ườ i
s d ng thành th o CNTT đó m t đi m m nh đ giáo viên tri n khai t t d yử ụ ạ ộ ể ạ ể ể ố ạ
h c tích h p. M t khác Môi trọ ợ ặ ường " Trường h c k t n i” r t thu n l i đọ ế ố ấ ậ ợ ể giáo viên đ i m i trong d y tích h p.ổ ớ ạ ợ
Trang 4D y h c tích h p liên môn đ i v i h c sinh dân t c thi u s , các em cóạ ọ ợ ố ớ ọ ộ ể ố
th tăng cể ường tính ch đ ng, tính t giác khi tham gia h c t p.M t khác bi tủ ộ ự ọ ậ ặ ế
được ki n th c c a nhi u môn h c khác nhau thông qua h c t p b môn V tế ứ ủ ề ọ ọ ậ ộ ậ
lý các em s c m th y thích thú, ngày càng có ý th c cao hẽ ả ấ ứ ơn trong vi c thamệ gia các ho t đ ng h c t p. D y h c tích h p giúp h c sinh n m b t đạ ộ ọ ậ ạ ọ ợ ọ ắ ắ ược các
v n đ mang tính th i s , t đó giáo d c h c sinh dân t c bi t chung tay xâyấ ề ờ ự ừ ụ ọ ộ ế
d ng, gi gự ữ ìn và b o v môi trả ệ ường h n ch phá r ng, b o ngu n nạ ế ừ ả ồ ước, ch pấ hành pháp lu t t o đi u ki n đ các em có đi u ki n v n d ng sáng t o, c iậ ạ ề ệ ể ề ệ ậ ụ ạ ả
t o th c ti n cu c s ng t i đ a phạ ự ễ ộ ố ạ ị ương
b. Khó khăn
*Đ i v i h c sinh ố ớ ọ
Qua th c t gi ng d y b n thân tôi nh n th y r ng có th do nhi u y uự ế ả ạ ả ậ ấ ằ ể ề ế
t khác nhau mà ph n l n các em h c sinh nố ầ ớ ọ ơi đây v n theo xu hẫ ướng h c thọ ụ
đ ng, các em không tích c c, không ch đ ng cho vi c chu n b bài m i, tộ ự ủ ộ ệ ẩ ị ớ ìm
hi u và khai thác ki n th c liên quan đ n các môn h c trong gi h c. H c sinhể ế ứ ế ọ ờ ọ ọ không tích c c h p tác v i giáo viên khi tham gia các ho t đ ng h c t p, v nự ợ ớ ạ ộ ọ ậ ẫ
có xu hướng th y d y gì thì bi t cái đó, do đó vi c tích h p liên môn các ki nầ ạ ế ệ ợ ế
th c c a môn h c khác liên quan đ n b môn V t lý là đi u c n thi t và c nứ ủ ọ ế ộ ậ ề ầ ế ầ
ph i th c hi n ngay.ả ự ệ
Bên c nh đó đ i tạ ố ượng h c sinh dân t c kĩ năng s ng còn nhi u h nọ ộ ố ề ạ
ch H u h t các em chế ầ ế ưa bi t cách v n d ng ki n th c b môn V t lế ậ ụ ế ứ ộ ậ ý vào
th c ti n cu c s ng, dù giáo viên đã đ u t r t nhi u th i gian công s c choự ễ ộ ố ầ ư ấ ề ờ ứ
vi c gi ng d y mà hi u qu v n chệ ả ạ ệ ả ẫ ưa cao. M t khác v m t nh n th c và sặ ề ặ ậ ứ ự
t duy c a các em r t ch m, y u và thi u nhi u y u t , do đó giáo viên khiư ủ ấ ậ ế ế ề ế ố
gi ng d y ngoài ki n th c c b n cho các em v n cả ạ ế ứ ơ ả ẫ òn khó khăn
Đ i đa s h c sinh ý th c h c t p không ch b môn V t lý mà còn cácạ ố ọ ứ ọ ậ ỉ ộ ậ môn h c khác chọ ưa cao, vi c làm bài t p và chu n b bài cệ ậ ẩ ị òn y u, ít đ c sáchế ọ
v và tài li u. H c sinh còn ham chở ệ ọ ơi và ngh h c làm nh hỉ ọ ả ưởng đ n công tácế
d y h c, do đó giáo viên b t bu c ph i thay đ i cách th c d y h c m i đó làạ ọ ắ ộ ả ổ ứ ạ ọ ớ
phương pháp tích h p liên môn nh m nâng cao hi u qu h c t p c a h c sinh. ợ ắ ệ ả ọ ậ ủ ọ
H c sinh đ ng b ng thu n l i h n h c sinh Vân Ki u ch khi h cọ ồ ằ ậ ợ ơ ọ ề ở ỗ ọ xong trên l p, v nhà các em có th tìm ki m thông tin, tài li u liên quan đ nớ ề ể ế ệ ế bài h c trên sách báo, internet đi u đó làm cho các em bi t nhi u đi u h n. Đ iọ ề ế ề ề ơ ố
v i h c sinh Vân Ki u do đi u ki n khó khăn nên vi c h c c a các em chớ ọ ề ề ệ ệ ọ ủ ủ
y u là trên l p, giáo viên đã ch n phế ớ ọ ương pháp d y h c theo hạ ọ ướng tích h pợ
đ gi ng d y giúp các em bi t nhi u h n v ki n th c mể ả ạ ế ề ơ ề ế ứ ình đang h c.ọ
*Đ i v i giáo viênố ớ
Giáo viên hi n nay ch y u đệ ủ ế ược đào t o theo chạ ương trình s ph mư ạ
đ n môn, ch a đơ ư ược trang b v c s lị ề ơ ở ý lu n d y h c tích h p liên môn m tậ ạ ọ ợ ộ cách chính th ng, khoa h c nên khi th c hi n thì ph n l n là do giáo viên tố ọ ự ệ ầ ớ ự
Trang 5tìm hi u, mày mò nên nhi u khi không tránh kh i vi c hi u chể ề ỏ ệ ể ưa đ y đ vầ ủ ề
m c đích ụ ý nghĩa cũng nh cách th c t ch c d y h c tích h p.ư ứ ổ ứ ạ ọ ợ
2. Gi i pháp đi m m i c a sáng ki n.ả ể ớ ủ ế
2.1. H c sinh dân t c thi u s kh năng h c t p c a các em còn h n chọ ộ ể ố ả ọ ậ ủ ạ ế
do đó giáo viên c n l a ch n n i dung tích h p phù h p đ nâng cao hi u quầ ự ọ ộ ợ ợ ể ệ ả
gi ng d y. L u ý không ph i bài nào, n i dung cũng ph i d y tích h p.ả ạ ư ả ộ ả ạ ợ
2.2. Xây d ng chự ương trình và cách th c t ch c các ho t đ ng d y h cứ ổ ứ ạ ộ ạ ọ tích h p cho phù h p v i đ i tợ ợ ớ ố ượng h c sinh là ngọ ười dân t c thi u s N iộ ể ố ộ dung và m c đ d y h c tích h p liên môn ph i đ m b o th c hi n rứ ộ ạ ọ ợ ả ả ả ự ệ õ m cụ tiêu d y h c, th hi n c th các ho t đ ng c a h c sinh, ho t đ ng c a giáoạ ọ ể ệ ụ ể ạ ộ ủ ọ ạ ộ ủ viên và th i gian cho t ng ho t đ ng ph i c th chi ti t. Tránh hi n tờ ừ ạ ộ ả ụ ể ế ệ ượ ngtràn lan không đúng tr ng tâm bài d y.ọ ạ
2.3. Rà soát l i chạ ương trình n i dung c a t ng môn h c, n m kĩ chu nộ ủ ừ ọ ắ ẩ
ki n th c kĩ năng đ có th tích h p liên môn các n i dung phù h p mang tínhế ứ ể ể ợ ộ ợ
th i s , th c ti n, g n gũi và liên quan nhi u đ n cu c s ng xung quanh cácờ ự ự ễ ẫ ề ế ộ ố em
2.4. Tìm ki m thông tin trên báo chí, tài li u các n i dung d đ nh tíchế ệ ộ ự ị
h p trong bài d y, đ đ a đ n cho các em nh ng thông tin, kênh hình chính xácợ ạ ể ư ế ữ
nh t.Tăng cấ ường s d ng nh ng hình nh tr c quan sinh đ ng, l ng ghép v iử ụ ữ ả ự ộ ồ ớ
nh ng đ n v ki n th c d đ nh tích h p. V i cách làm này giúp h c sinh dânữ ơ ị ế ứ ự ị ợ ớ ọ
t c th y và hi u rõ các v n đ nóng c n quan tâm c a xã h i: nhộ ấ ể ấ ề ầ ủ ộ ư ả b o v môiệ
trường, bi n đ o, pháp lu t, lũ l t thiên tai, c n ki t tài nguyên thiên nhiên,ể ả ậ ụ ạ ệ ngu n nồ ước T đó có th giúp h c sinh kh c sâu ki n th c bài h c n m b từ ể ọ ắ ế ứ ọ ắ ắ các v n đ th c ti n và cùng nhau chung tay b o v ấ ề ự ễ ả ệ
2.5. S d ng tri t đ nh ng n i dung ki n th c tích h p liên quan tr cử ụ ệ ể ữ ộ ế ứ ợ ự
ti p đ n cu c s ng c a h c sinh dân t c thi u s đ tăng cế ế ộ ố ủ ọ ộ ể ố ể ường kh năng v nả ậ
d ng và gi i quy t các v n đ th c ti n rèn luy n k năng s ng cho các em.ụ ả ế ấ ề ự ễ ệ ỹ ố
Ví d : D ng nhà sàn có th s d ng r ng r c, đòn b y, m t ph ng nghiêng,ụ ự ể ử ụ ồ ọ ẩ ặ ẳ
ch t phá r ng gây nên thiên tai lũ l t, c n ki t tài nguyên môi trặ ừ ụ ạ ệ ường, săn b tắ thú r ng làm m t cân b ng sinh thái c a môi trừ ấ ằ ủ ường. Các n i dung tích h pộ ợ trong bài h c c n đ n gi n hóa, chi nh , chi ti t đ h c sinh dân t c d ti pọ ầ ơ ả ỏ ế ể ọ ộ ễ ế thu khi tham gia h c t p.ọ ậ
2.6. Đ nâng cao hi u qu c a vi c tích h p liên môn b môn V t lý choể ệ ả ủ ệ ợ ộ ậ
h c sinh dân t c thì giáo viên khi gi ng d y ph i n m ch c ch n, bi t cáchọ ộ ả ạ ả ắ ắ ắ ế
v n d ng linh ho t các phậ ụ ạ ương pháp d y h c m i nh PPDH bàn tay n n b t,ạ ọ ớ ư ặ ộ
d y h c d án, d y h c nêu v n đ , d y h c khăn tr i bàn đ h tr m t cáchạ ọ ự ạ ọ ấ ề ạ ọ ả ể ỗ ợ ộ tích c c và hi u qu cho các em.ự ệ ả
2.7. Cùng v i chuyên môn, t chuyên môn, các b môn có liên quan đ cóớ ổ ộ ể
th đ a ra nh ng n i dung tích h p, s d ng phể ư ữ ộ ợ ử ụ ương ti n d y h c phù h p,ệ ạ ọ ợ cách t ch c các ho t đ ng d y h c h p lý và hi u qu .Tham kh o ý ki nổ ứ ạ ộ ạ ọ ợ ệ ả ả ế
Trang 6h c sinh thông qua m t bài d y tích h p đã đọ ộ ạ ợ ược gi ng d y trên l p đ đi uả ạ ớ ể ề tra v m c đ h ng thú khi tham gia ho t đ ng h c t p theo ki u m i.ề ứ ộ ứ ạ ộ ọ ậ ể ớ
Trong chương trình V t lý THCS có r t nhi u bài giáo viên có th tích h pậ ấ ề ể ợ liên môn. Do đi u ki n dề ệ ưới đây là m t s bài d y minh h a c th , mà b nộ ố ạ ọ ụ ể ả thân tôi đã th c hi n đ gi ng d y cho đ i tự ệ ể ả ạ ố ượng là h c sinh dân t c và đã thuọ ộ
được k t qu cao.ế ả
Bi t đế ược khí H2 nh h n khí Oẹ ơ 2 nên qu bóng bay bay đả ược trên b uầ
tr i; Khí COờ 2 n ng hặ ơn khí O2 nên khi ta th i thổ ì qu bóng không bay đả ược
Bi t đế ược v tí đ a lí c a “Bi n Ch t” trên th gi i.ị ị ủ ể ế ế ớ
Bi t đế ược cá s ng đố ược là nh có Oờ 2; Bi t cách th khi rế ở ơi xu ngố
nước
Hi u để ược nguyên nhân gây ô nhi m môi trễ ường và nêu được các bi nệ pháp h n ch ô nhi m môi trạ ế ễ ường trong trường h p ô nhi m không khí, ôợ ễ nhi m ngu n nễ ồ ước và có ý th c b o v môi trứ ả ệ ường
Qua d y h c th c t nhi u năm chúng tôi th y r ng vi c tích h p ki nạ ọ ự ế ề ấ ằ ệ ợ ế
th c gi a các môn h c vào gi i quy t m t v n đ nào đó trong m t môn h cứ ữ ọ ả ế ộ ấ ề ộ ọ
là vi c làm h t s c c n thi t. Đi u đó không ch đòi h i ngệ ế ứ ầ ế ề ỉ ỏ ười giáo viên gi ngả
d y b môn không ch n m b t nhu n nhuy n ki n th c b môn mạ ộ ỉ ắ ắ ầ ễ ế ứ ộ ình gi ngả
d y mà còn ph i không ng ng h c h i, trau d i ki n th c c a nh ng b mônạ ả ừ ọ ỏ ồ ế ứ ủ ữ ộ
h c khác đ giúp các em gi i quy t các tình hu ng, các v n đ đ t ra trongọ ể ả ế ố ấ ề ặ môn h c nhanh chóng và hi u qu nh t.ọ ệ ả ấ
Đ i v i vi c tích h p ki n th c các môn toán, hóa h c, sinh h c, đ a lí,ố ớ ệ ợ ế ứ ọ ọ ị giáo d c công dân vào bài d y “S n i” s giúp các em n m đụ ạ ự ổ ẽ ắ ươc, hi u rõể nguyên nhân d u n i trên bi n; ô nhi m môi trầ ổ ể ễ ường; S t n t i c a “ Bi nự ồ ạ ủ ể
Trang 7ch t” trên th gi i; S sinh t n c a các loài đ ng v t dế ế ớ ự ồ ủ ộ ậ ưới nước khi môi
trường nước không b ô nhi m; Bi t cách th khi r i xu ng nị ễ ế ở ơ ố ước. T đó, cácừ
em có ý th c b o v môi trứ ả ệ ường b ng m t s bi n pháp thi t th c c a b nằ ộ ố ệ ế ự ủ ả thân
Trong th c t chúng tôi th y khi bài so n có tích h p v i ki n th c c aự ế ấ ạ ợ ớ ế ứ ủ các môn h c khác s giúp giáo viên ti p c n t t họ ẽ ế ậ ố ơn, hi u rể õ h n, sâu h nơ ơ
nh ng v n đ đ t ra trong SGK. T đó bài h c tr nên sinh đ ng h n, h c sinhữ ấ ề ặ ừ ọ ở ộ ơ ọ
có h ng thú bài h c, đứ ọ ượ ìm tòi, khám phá nhi u ki n th c và đc t ề ế ứ ược suy nghĩ sáng t o h n đ ng th i v n d ng vào th c t t t hạ ơ ồ ờ ậ ụ ự ế ố ơn
3. Ho t đ ng d y h c và ti n trình d y h c ạ ộ ạ ọ ế ạ ọ
Đ i v i bài “S n i” giáo viên th c hi n theo các bố ớ ự ổ ự ệ ước sau:
I. M C TIÊU Ụ
1. Kiến th ćư
Gi i thích đả ược khi nào v t n i, chìmậ ổ
Nêu được đi u ki n n i c a v tề ệ ổ ủ ậ
Bi t đế ược khi v t n i trên m t thoáng ch t l ng thì Fậ ổ ặ ấ ỏ A = P
Bi t v n d ng ki n th c c a các môn h c toán, sinh, hóa, đ a, giáoế ậ ụ ế ứ ủ ọ ị
d c công dân đ gi i thích các hi n tụ ể ả ệ ượng liên quan đ n s n i c a v tế ự ổ ủ ậ
2. Ky ̃năng
Làm thí nghi m v s n i c a v t trong ch t l ngệ ề ự ổ ủ ậ ấ ỏ
Giúp các em rèn t t kh năng t duy, th o lu n nhóm, thu th p thôngố ả ư ả ậ ậ tin, phân tích các kênh hình, kênh ch , liên h th c t ữ ệ ự ế
Bi t v n d ng ki n th c liên môn trong gi i quy t v n đ ế ậ ụ ế ứ ả ế ấ ề
Nghiên c u kĩ n i dung bài h cứ ộ ọ
1 c c th y tinh to đ ng nố ủ ự ước, 1 mi ng g nh ế ỗ ỏ
Trang 8 Gi i thi u bài m i: ớ ệ ớ
+ Làm thí nghi m th hònệ ả
bi g và hòn bi s t vàoỗ ắ
nước
+ yêu c u h c sinh quanầ ọ
sát hi n tệ ượng và đ a raư
+ HS c l p theo dõiả ớ hình ảnh minh
h a.nh n th c v n đọ ậ ứ ấ ề
c n nghiên c uầ ứ
N i dung gi i thi uộ ớ ệ bài:
trên b ng trình chi u ) ả ế
Nêu k t lu n v trế ậ ề ườ ng
h p v t n i, v t chợ ậ ổ ậ ìm,
Cá nhân HS tr l iả ờ câu h iỏ
Nhóm HS quan sát, tìm hi u v TN o trể ề ả ả
V t lậ ơ ữ l ng (đ ng yên)ứ khi P = FA
Trang 9d ng c , m c đích, ụ ụ ụ cách ti n hành ế
Đ i di n nhóm nh nạ ệ ậ
d ng c TNụ ụ
Quan sát TN oả
Ti n hành TN theoế nhóm. Th o lu n nhómả ậ hoàn thành C3
Đ i di n nhóm treoạ ệ
k t qu C3 lên b ng. ế ả ả
Các nhóm khác nh nậ xét, b sung.ổ
Cá nhân tr l i C4: Pả ờ
= FA vì tr ng l c và l cọ ự ự
đ y Ác si mét là hai l cẩ ự cân b ngằ
Cá nhân HS ch n đápọ
II. Đ l n c a l c đ yộ ớ ủ ự ẩ
Ác si mét khi v t n iậ ổ trên m t thoáng c aặ ủ chât l ng.ỏ
* FA = d.VV: Th tích ph n ch tể ầ ấ
Trang 10b sungổ
l ng b v t chi m ch (ỏ ị ậ ế ỗ
m3) d:Tr ng lọ ượng riêng
c a ch t l ng (ủ ấ ỏN/m3)
FA: L c đ y Ác si mét (ự ẩ N)
đ ng v t d ộ ậ ướ ướ i n c. K ỹ
năng hít th ng ở ở ườ i khi
lăn d ướ ướ i n c
d ng ki n th c v đi uụ ế ứ ề ề
ki n v t n i, v t chìmệ ậ ổ ậ
III. V n d ngậ ụ
C6: Vì V b ng nhau.ằKhi dv > dl: V t chìm ậCM:
Trang 11 Trình chi u hình nh tàuế ả
Cá nhân HS tr l i C8ả ờ
HS khác nh n xét, bậ ổ sung
Quan sát hình nh,ả
v n d ng ki n th cậ ụ ế ứ hóa h c k t h p đi uọ ế ợ ề
h n khí Oơ 2 trong không khí nên qu bóng khôngả bay được. Trong khi đó khí H2 nh h n khí Oẹ ơ 2 nên qu bóng bayả
được
Cá nhân HS nêu m tộ vài bi n pháp.ệ
lượng riêng c a nủ ướ c.Chi c thuy n b ngế ề ằ thép nh ng ngư ười ta làm các kho ng tr ngả ố
đ TLR nh h n TLRể ỏ ơ
c a nủ ước
C8: Bi s n i vì TLRẽ ổ
c a th y ngân l n hủ ủ ớ ơ nTLR c a thép.ủ
Đ i v i ch t l ng ố ớ ấ ỏ không hòa tan trong
n ướ c Các ho t đ ng ạ ộ khai thác và v n ậ chuy n d u có th làm ể ầ ể
rò r d u l a Vì d u ỉ ầ ử ầ
nh h ẹ ơ n n ướ c nên d u ầ
n i trên m t n ổ ặ ướ c. L p ớ
d u này ngăn c n vi c ầ ả ệ hòa tan oxy trong n ướ c
Trang 12ch t n m gi a I xraế ằ ữ ren và Giooc đani
Người n i đổ ược trên
dng > dn nên chìm
Người n i đổ ược trên
bi n ch t vể ế ì dng < dnb .
4. C ng c (3 phút)ủ ố
Câu1: Nêu đi u ki n v t n i, v t chìm, v t lề ệ ậ ổ ậ ậ ơ ữ l ng?
Câu 2: Vi t công th c tính l c đ y Acsimet khi v t n i trên m t thoángế ứ ự ẩ ậ ổ ặ
c a ch t l ng?ủ ấ ỏ
Câu 3: L y ví d v m t hi n tấ ụ ề ộ ệ ượng trong th c t liên quan đ n s n i?ự ế ế ự ổ
T đó nêu m t vài bi n pháp góp ph n b o v môi trừ ộ ệ ấ ả ệ ường?
5. D n dò (1 phút)ặ
H c thu c n i dung ph n ghi nhọ ộ ộ ầ ớ
Tr l i và làm l i các câu h i và bài t p trong SGK, SBTả ờ ạ ỏ ậ
Trang 13Đ c thêm ph n “ọ ầ có th em ch ể ư a bi t” ế
Các hình nh s d ng tích h p trong bài d y ả ử ụ ợ ạ
Hi n t ệ ượ ng tràn d u trên bi n ầ ể
Hi u ng nhà kínhệ ứ