bài 20. Ứng dụng CN vi sinh SX chế phẩm BVTV

Một trong những ứng dụng của công nghệ vi sinh là khai thác , sử dụng các vi sinh gây bệnh cho sâu, bệnh hại cây trồng để sản xuất ra các chế phẩm sinh học bảo vệ cây trồng.. • Biết đượ

Tiết 16 - Bài 20 :

Một trong những ứng dụng của

công nghệ vi sinh là khai thác , sử dụng các vi sinh gây bệnh cho sâu, bệnh hại cây trồng để sản xuất ra

các chế phẩm sinh học bảo vệ cây trồng Các chế phẩm này ngày

càng được ưa chuộng vì chúng

không gây độc cho con người và

môi trường.

MỤC ĐÍCH YÊU CẦU :

• Biết được thế nào là chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật.

• Biết được cơ sở khoa học, cơ chế gây hại sâu bệnh và quy trình sản xuất chế phẩm sinh học.

I-CHẾ PHẨM VI KHUẨN TRỪ SÂU :

Vi khuẩn được sử dụng để sản xuất chế phẩm trừ sâu là những vi khuẩn có tinh thể protein độc ở

giai đoạn bào tử Những tinh thể này rất độc đối

với một số loài sâu bọ nhưng lại không độc với

nhiều loài khác.

Tinh thể protein độc có hình quả trám hoặc hình

lập phương Sau khi nuốt phải bào tử có tinh thể protein độc , cơ thể sâu bọ bị tê liệt và bị chết sau

2 đến 4 ngày.

Loài vi khuẩn được quan tâm nghiên cứu nhất là

Baccillus thuringiensis Từ loài vi khuẩn này,

người ta sản xuất ra thuốc trừ sâu Bt.

Bacillus thuringiensis Bacillus sphaericus

Tinh thể độc (parasoral body) chứa những độc tố

có thể giết hại trên 100 loài sâu hại (tinh thể độc

chỉ giải phóng độc tố trong môi trường kiềm do đó các vi khuẩn này hoàn toàn vô hại với người, gia súc, gia cầm, thuỷ hải sản- có hại đối với tằm)

Quy trình sản xuất chế phẩm Bt theo công nghệ lên men hiếu khí:

Giống Gốc

Sản xuất giống

cấp I

Chuẩn bị môi trường

Khử trùng môi trường Cấy giống sản xuất

Ủ và theo dõi quá trình lên men

Thu hoạch và tạo dạng chế phẩm:

- Nghiền, lọc, bổ sung phụ gia.

- Sấy khô.

- Đóng gói bảo quản.

1.Thuốc trừ sâu Xentari 35

WDG (Sản phẩm của Công ty

Valent BioSciences – Hoa

Kỳ)

- Hoạt chất của thuốc là vi khuẩn Bacillus thuringiensis, subsp

aizaiwai

- Thuốc an toàn đối với người sử dụng, môi trường và quần thể

thiên địch, không độc với cá và ong, độc với tằm.

- Thời gian cách ly: 5 ngày

- Thuốc có tính chọn lọc cao, diệt trừ rất hữu hiệu hơn 60 loài sâu hại thuộc bộ cánh phấn

(Lepidoptera) như sâu tơ, sâu xanh da láng, sâu ăn tạp, sâu

đo, sâu loang, sâu hồng, sâu đục bông, sâu đục trái…, trên rau cải, cà chua, dưa leo, đậu, hành tỏi, thuốc lá, bông vải, nho

- Liều lương sử dụng: pha 15-20 g/bình 8 lít Phun cho thuốc phủ đều trên bề mặt của các bộ phận của cây rau cần được bảo vệ.

- Phun thuốc sớm khi sâu còn ở tuổi nhỏ Nên phun vào chiều mát khi sâu hoạt động mạnh.

- Không pha chung với thuốc có tính kiềm, thuốc có gốc đồng, phân hóa học, thuốc trừ bệnh kháng sinh.

- Không sử dụng thuốc trên cây dâu tằm, tránh phun thuốc gần nơi nuôi tằm

II Chế phẩm virus trừ sâu

Hiện nay người ta đã phát hiện hơn 250 bệnh virus ở

200 loài sâu bọ Ở giai đoạn sâu non, sâu bọ dễ bị

nhiễm virus nhất Khi mắc bệnh , cơ thể sâu bọ bị

mềm nhũn do các cơ bị tan rã Màu sắc và độ căng của cơ thể bị biến đổi.

Để sản xuất ra chế phẩm virus trừ sâu, người ta gây nhiễm virus nhân đa diện (NPV) trên sâu non (Vật

chủ) Nghiền nát sâu non đã bị nhiễm virus và pha

với nước theo tỉ lệ nhất định, lọc lấy nước dịch thu virus đậm đặc Từ dịch này sản xuất ra chế phẩm

thuốc trừ sâu N.P.V (Nuclear polyhedrin vius)

Dùng để trừ sâu róm thông, sâu đo, sâu xanh…

Nuôi sâu giống Nuôi sâu hàng loạt

Nhiễm bệnh virus cho sâu

Pha chế thực phẩm : -Thu thập sâu bệnh.

-Nghiền, Lọc -Li Tâm

-Thêm chất Phụ gia

Sấy khô

Kiểm tra chất lượng

Chế biến

thức ăn nhân tạo

Đóng gói

Quy trình công nghệ SX chế phẩm vius trừ sâu

III Chế phẩm nấm trừ sâu :

Có rất nhiều nhóm nấm gây bệnh cho sâu Trong số này có hai nhóm: nấm túi và nấm phấn trắng được ứng dụng rộng rãi trong phòng trừ dịch hại cây

trồng.

Nấm túi ký sinh trên nhiều loại sâu bọ và rệp khác nhau Sau khi bị nhiễm nấm cơ thể sâu bị trương

lên Nấm càng phát triển thì các hệ cơ quan của sâu

bọ càng bị ép vào thành cơ thể Sâu bọ yếu dần rồi chết

Nấm phấn trắng có khả năng gây bệnh cho khoảng

200 loài sâu bọ Khi bị nhiễm bệnh, cơ thể sâu bị

cứng lại và trắng ra như bị rắc bột rồi chết sau vài ngày.

thuần

(Beauveria

Bassiana)

Môi trường Nhân sinh Khối (cám ngô)

Rải mỏng để Hình thành Bào tử trong Tình trạng Thoáng khí

Thu Sinh Khối nấm

- Sấy, đóng gói

- Bảo quản

- Sử dụng

QUY TRÌNH SẢN XUẤT CHẾ PHẨM NẤM TRỪ SÂU

VD khác : Nấm bột Nomuraea Rileyi

(để sản xuất ra chế phẩm sinh học nấm bột trừ sâu hại rau)

Vi-ĐK là chế phẩm sinh

học có tác dụng đối

kháng với các nấm gây bệnh cho cây trồng

TP-ZEP 18EC là

chế phẩm sinh học được chiết

xuất từ thảo mộc.

Hay như : Nấm Boverin, còn gọi là nấm cương tằm - hoạt động theo cơ chế: khi được phun vào rừng có sâu, nấm Boverin bào tử dạng tiềm sinh sẽ phát tán, bám vào và ký sinh trên thân sâu, phát triển thành

dạng sợi, chọc thủng thân sâu, làm cho sâu tê liệt

rồi chết Trên xác sâu, nấm phát triển và lây lan sang các con sâu khác Như vậy chúng tự lây nhau và

chết, không thể thành dịch được Sâu róm khi bị

nhiễm nấm Boverin 4 ngày thì ngừng hoạt động, 7

ngày bắt đầu chết, 15 ngày gần như chết hoàn toàn Boverin được phun ở dạng bột, nên tránh lúc mưa

to, trời nắng gắt, độ ẩm phù hợp trên 80% có hiệu

quả rất cao Mỗi ha rừng thông chỉ cần phun 2-3 kg Boverin nhưng phát huy tác dụng từ 5-7 năm, có nơi đến 10 năm

2 Ưu điểm của chế phẩm vi sinh:

- Không độc hại cho người và gia súc, không gây

nhiễm bẩn môi trường sống (không ảnh hưởng đến đất trồng, không khí trong môi trường…)

- Chưa tạo nên tính kháng thuốc của sâu hại.

- Không ảnh hưởng đến chất lượng, phẩm chất

nông sản (do không để lại dư lượng).

- Không làm mất đi những nguồn tài nguyên sinh vật

có ích với con người

- Nếu sử dụng hợp lý, đúng phương pháp, đúng kỹ thuật trong điều kiện nhiệt độ thích hợp sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao.

- Hiệu quả thuốc vi sinh thường kéo dài vì chúng

không chỉ tiêu diệt trực tiếp lứa sâu đang phá hoại

mà chúng còn có thể lan truyền cho thế hệ tiếp theo.

3 Nhược điểm của chế phẩm vi sinh:

- Tác động của thuốc trừ sâu vi sinh chậm nên hiệu quả chậm (Do thuốc trừ sâu vi sinh thường có quá trình gây bệnh và nhiễm bệnh khi vào cơ thể sâu

phải mất 1-3 ngày).

- Hiệu quả của thuốc ban đầu không cao.

- Phổ tác dụng của thuốc hẹp.

- Một vài loại thuốc trừ sâu vi sinh bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết nếu như phun không đúng kỹ

thuật, phun trong điều kiện không thích hợp sẽ khó đạt hiệu quả.

- Ở Việt Nam, thuốc vi sinh có công nghệ sản xuất phức tạp, thủ công nên giá thành cao.

VỀ NHÀ HOÀN THÀNH BẢNG SO SÁNH SAU :

NỘI DUNG

SO SÁNH

CHẾ PHẨM

VI KHUẨN

CHẾ PHẨM VIRUS

CHẾ PHẨM NẤM

TRẮNG

ĐỐI

TƯỢNG

DIỆT TRỪ

ĐẶC ĐIỂM

CỦA SÂU

BỊ NHIỄM