Sáng kiến kinh nghiệm MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP ĐẦU CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ HOÀN THÀNH TỐT NHIỆM VỤ. « I. Phần mở đầu: 1. Lí do chọn đề tài: Giáo dục luôn là quốc sách hàng đầu mà Đảng và nhà nước ta đề ra trong những nhiệm vụ để xây dựng đất nước. Trong đó, nhà trường có vai trò vô cùng to lớn trong sự nghiệp phát triển giáo dục. Bởi lẽ, nhà trường chính là cái nôi ươm mầm của thế hệ trẻ, là nơi dạy dỗ, truyền tải những tri thức về mọi mặt trong cuộc sống cho chúng ta. Trường học là nơi đào tạo nhiều thế hệ học trò, là môi trường tạo dựng cho đất nước những con người xã hội chủ nghĩa – có đủ tài năng trí tuệ và những phẩm chất đạo đức cách mạng, để sau này thực sự là người của dân, vì nhân dân mà cống hiến. Người trực tiếp đào tạo những con người như thế không ai khác là đội ngũ những thầy cô giáo tận tụy, nhiệt huyết, yêu nghề, mến trẻ. Đội ngũ giáo viên là những người thầy, người cô được đào tạo về kiến thức, về nghiệp vụ chuyên môn nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, trở thành công dân tốt cho xã hội. Bên cạnh đó, ngoài công tác giảng dạy, công tác chủ nhiệm lớp còn là một công việc mà bất kì người giáo viên nào có tâm huyết cũng không thể xem nhẹ được. Tuy nhiên công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường hiện nay gặp phải không ít khó khăn trong việc quản lý, giáo dục học sinh sa sút về đạo đức, thiếu ý thức trong việc học tập, đặc biệt là những học sinh cá biệt, chậm tiến. Dẫu biết rằng, giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục, bằng sự gương mẫu và quan hệ tình cảm, giáo viên chủ nhiệm xây dựng khối đoàn kết trong tập thể, dìu dắt các em nhỏ như con em mình trưởng thành theo từng năm tháng. Học sinh kính yêu giáo viên chủ nhiệm như cha mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn bè như anh em ruột thịt, lớp học sẽ trở thành một tập thể vững mạnh. Tình cảm của lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín của giáo viên chủ nhiệm càng cao thì chất lượng giáo dục càng tốt. Nhưng không hẳn bất kì ai làm công tác chủ nhiệm lớp đều làm được những điều như vậy. Như vậy nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng, ảnh hưởng nhất định đến việc học tập cũng như rèn luyện nhân cách của học sinh. Trong thực tế, chủ nhiệm lớp là công tác vô cùng khó khăn, phức tạp, vui ít, buồn nhiều, thành công cũng có, thất bại cũng không phải là hiếm. Bởi lẽ, mỗi một tập thể lớp đều có những đặc thù riêng của lớp đó. Có lớp như thế này, có lớp như thế khác: nào là học sinh cá biệt về học tập, về đạo đức, nào là học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn về kinh tế, con mồ côi, rồi có lớp có tỉ lệ học sinh người đồng bào thiểu số quá nhiều, còn nhiều học sinh thiếu tích cực, chưa ngoan … Thực tiễn là như vậy đó, cho nên giáo viên chủ nhiệm phải có phương pháp chủ nhiệm như thế nào để có hiệu quả cao nhất. Công tác chủ nhiệm của một giáo viên thành công đồng nghĩa với việc giúp các em hoàn thiện mình hơn, xây dựng được tập thể lớp vững mạnh, đưa nhà trường ngày càng tiến lên. Tập thể lớp 6A4 – năm học 2015 – 2016. Năm học 2015 – 2016, bản thân tôi được phân công làm công tác chủ nhiệm lớp 6A4. Ngay từ khi nhận lớp chủ nhiệm, điều làm tôi luôn trăn trở, suy nghĩ là: làm thế nào để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao? Chính vì vậy, bằng kinh nghiệm và sự quyết tâm của mình, tôi đã nghiên cứu và vận dụng một số giải pháp nhằm giúp bản thân mình làm tốt hơn, có hiệu quả hơn đối với nhiệm vụ chủ nhiệm lớp mà nhà trường đã phân công, quyết tâm cuối năm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chủ nhiệm của mình. Chính vì những suy nghĩ đó, cùng với nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, tôi đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm để có thể làm tốt công tác của một người giáo viên chủ nhiệm lớp, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và giúp lớp chủ nhiệm có những thành tích đáng tự hào. Vì vậy, trong khuôn khổ sáng kiến này, tôi trao đổi cùng quý đồng nghiệp một kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm đó là “Một số biện pháp giúp Giáo viên chủ nhiệm lớp đầu cấp Trung học cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ”. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài: Thông qua quá trình lâu dài, nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, bản thân luôn đặt ra những giải pháp nhằm mục đích nâng cao chất lượng lớp chủ nhiệm và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chủ nhiệm lớp mà lãnh đạo nhà trường giao cho. Bên cạnh đó, nêu ra một số biện pháp mới hữu hiệu, khả thi về công tác chủ nhiệm mà có thể vận dụng tốt cho lớp chủ nhiệm. Tạo điều kiện cho phong trào thi đua của lớp vào nề nếp, khuôn khổ, phát huy tính tích cực của học sinh và tinh thần làm chủ tập thể, tự quản của học sinh. 3. Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp hiệu quả trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học cơ sở nhằm giúp giáo viên chủ nhiệm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. 4. Giới hạn của đề tài: Quá trình vận dụng các kinh nghiệm, các giải pháp làm công tác chủ nhiệm lớp đối với lớp 6A4 – trường THCS Dur Kmăn, xã Dur Kmăn, huyện KrôngAna năm học 2015 – 2016. 5. Phương pháp nghiên cứu: a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu Phương pháp đặt vấn đề. b) Nhóm ph¬¬ương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phư¬¬ơng pháp điều tra. Phương pháp quan sát. Ph¬¬ương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục. Phư¬¬ơng pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động. Phương pháp liên hệ thực tế. c) Ph¬¬ương pháp thống kê toán học II. Phần nội dung: 1. Cơ sở lí luận: Theo PGSTS Võ Thị Minh Chí (Viện nghiên cứu Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội) đã chỉ rõ về những thay đổi về tâm sinh lí của lứa tuổi học sinh THCS. Theo bà nhận định rằng: “Sự phát triển tính cách mạnh mẽ thái quá của trẻ trong các tình huống không thuận lợi đều có thể phát triển xấu và chuyển thành bệnh thái nhân cách. Quá trình này ở thiếu niên diễn ra phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện giáo dục, hoàn cảnh gia đình, sự cố gắng của chính bản thân trẻ. Do ở lứa tuổi này, cơ chế bù trừ chức năng thường hình thành chưa đầy đủ nên dễ dẫn đến các hành vi lệch lạc. Song, nếu được quan tâm đầy đủ và được giáo dục tế nhị thì mọi lệch lạc đều có thể được điều chỉnh và trẻ hoàn toàn có cơ hội phát triển bình thường ở những giai đoạn phát triển tiếp theo”. Từ nhận định trên, những người làm công tác giáo dục như chúng ta không thể phủ nhận một điều là, những đặc điểm tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống của học sinh THCS còn nhiều hạn chế. Chính vì vậy, người giáo viên làm công tác chủ nhiệm là người quan trọng nhất, có vai trò quyết định đến sự phát triển và hoàn thiện của học sinh. Do đó, đối với học sinh luôn cần có một người thường xuyên hướng dẫn giúp đỡ, chỉ bảo cho các em, định hướng và giáo dục các em phát triển toàn diện theo hướng tích cực, phù hợp với yêu cầu xã hội. Bên cạnh đó, khi nói về nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm thì tại điều 31, Điều lệ trường Trung học cơ sở, Trung học phổ thông và Trung học phổ thông có nhiều cấp học (ban hành kèm theo Thông tư số 122011TTBGDĐT ngày 2832011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã chỉ rõ 05 nhiệm vụ vô cùng quan trọng của giáo viên làm công tác chủ nhiệm: Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh; Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng; Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường; Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh; Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng. Từ đó, mỗi giáo viên làm công tác chủ nhiệm như chúng ta luôn xác định vai trò, trách nhiệm to lớn của mình trong việc giáo
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP ĐẦU CẤP
TRUNG HỌC CƠ SỞ HOÀN THÀNH TỐT NHIỆM VỤ.
là đội ngũ những thầy cô giáo tận tụy, nhiệt huyết, yêu nghề, mến trẻ
Đội ngũ giáo viên là những người thầy, người cô được đào tạo về kiến thức,
về nghiệp vụ chuyên môn nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, trở thànhcông dân tốt cho xã hội Bên cạnh đó, ngoài công tác giảng dạy, công tác chủ nhiệmlớp còn là một công việc mà bất kì người giáo viên nào có tâm huyết cũng khôngthể xem nhẹ được Tuy nhiên công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường hiện naygặp phải không ít khó khăn trong việc quản lý, giáo dục học sinh sa sút về đạo đức,thiếu ý thức trong việc học tập, đặc biệt là những học sinh cá biệt, chậm tiến
Dẫu biết rằng, giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, bằng các biệnpháp tổ chức, giáo dục, bằng sự gương mẫu và quan hệ tình cảm, giáo viên chủnhiệm xây dựng khối đoàn kết trong tập thể, dìu dắt các em nhỏ như con em mìnhtrưởng thành theo từng năm tháng Học sinh kính yêu giáo viên chủ nhiệm như cha
mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn bè như anh em ruột thịt, lớp học sẽ trở thành mộttập thể vững mạnh Tình cảm của lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tíncủa giáo viên chủ nhiệm càng cao thì chất lượng giáo dục càng tốt Nhưng khônghẳn bất kì ai làm công tác chủ nhiệm lớp đều làm được những điều như vậy Nhưvậy nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng, ảnh hưởng nhất định đến việc học tập cũng như rèn luyện nhân cách của học sinh.
Trong thực tế, chủ nhiệm lớp là công tác vô cùng khó khăn, phức tạp, vui ít,buồn nhiều, thành công cũng có, thất bại cũng không phải là hiếm Bởi lẽ, mỗi mộttập thể lớp đều có những đặc thù riêng của lớp đó Có lớp như thế này, có lớp như
Trang 2thế khác: nào là học sinh cá biệt về học tập, về đạo đức, nào là học sinh có hoàncảnh gia đình khó khăn về kinh tế, con mồ côi, rồi có lớp có tỉ lệ học sinh ngườiđồng bào thiểu số quá nhiều, còn nhiều học sinh thiếu tích cực, chưa ngoan …
Thực tiễn là như vậy đó, cho nên giáo viên chủ nhiệm phải có phương phápchủ nhiệm như thế nào để có hiệu quả cao nhất Công tác chủ nhiệm của một giáoviên thành công đồng nghĩa với việc giúp các em hoàn thiện mình hơn, xây dựngđược tập thể lớp vững mạnh, đưa nhà trường ngày càng tiến lên
Tập thể lớp 6A4 – năm học 2015 – 2016.
Năm học 2015 – 2016, bản thân tôi được phân công làm công tác chủ nhiệmlớp 6A4 Ngay từ khi nhận lớp chủ nhiệm, điều làm tôi luôn trăn trở, suy nghĩ là:làm thế nào để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao? Chính vì vậy, bằng kinhnghiệm và sự quyết tâm của mình, tôi đã nghiên cứu và vận dụng một số giải phápnhằm giúp bản thân mình làm tốt hơn, có hiệu quả hơn đối với nhiệm vụ chủ nhiệmlớp mà nhà trường đã phân công, quyết tâm cuối năm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụchủ nhiệm của mình
Chính vì những suy nghĩ đó, cùng với nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, tôi
đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm để có thể làm tốt công tác của một người giáoviên chủ nhiệm lớp, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và giúp lớp chủ nhiệm
có những thành tích đáng tự hào Vì vậy, trong khuôn khổ sáng kiến này, tôi trao
đổi cùng quý đồng nghiệp một kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm đó là “Một
Trang 3số biện pháp giúp Giáo viên chủ nhiệm lớp đầu cấp Trung học cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ”.
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
Thông qua quá trình lâu dài, nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, bản thânluôn đặt ra những giải pháp nhằm mục đích nâng cao chất lượng lớp chủ nhiệm vàhoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chủ nhiệm lớp mà lãnh đạo nhà trường giao cho
Bên cạnh đó, nêu ra một số biện pháp mới hữu hiệu, khả thi về công tác chủnhiệm mà có thể vận dụng tốt cho lớp chủ nhiệm Tạo điều kiện cho phong trào thiđua của lớp vào nề nếp, khuôn khổ, phát huy tính tích cực của học sinh và tinh thầnlàm chủ tập thể, tự quản của học sinh
3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp hiệu quả trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học
cơ sở nhằm giúp giáo viên chủ nhiệm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao
4 Giới hạn của đề tài:
Quá trình vận dụng các kinh nghiệm, các giải pháp làm công tác chủ nhiệmlớp đối với lớp 6A4 – trường THCS Dur Kmăn, xã Dur Kmăn, huyện KrôngAnanăm học 2015 – 2016
5 Phương pháp nghiên cứu:
a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu
- Phương pháp đặt vấn đề
b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
- Phương pháp liên hệ thực tế
c) Phương pháp thống kê toán học
II Phần nội dung:
1 Cơ sở lí luận:
Theo PGS-TS Võ Thị Minh Chí (Viện nghiên cứu Sư phạm – Đại học Quốcgia Hà Nội) đã chỉ rõ về những thay đổi về tâm sinh lí của lứa tuổi học sinh THCS
Trang 4Theo bà nhận định rằng: “Sự phát triển tính cách mạnh mẽ thái quá của trẻ trong
các tình huống không thuận lợi đều có thể phát triển xấu và chuyển thành bệnh thái nhân cách Quá trình này ở thiếu niên diễn ra phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện giáo dục, hoàn cảnh gia đình, sự cố gắng của chính bản thân trẻ Do ở lứa tuổi này, cơ chế bù trừ chức năng thường hình thành chưa đầy đủ nên dễ dẫn đến các hành vi lệch lạc Song, nếu được quan tâm đầy đủ và được giáo dục tế nhị thì mọi lệch lạc đều có thể được điều chỉnh và trẻ hoàn toàn có cơ hội phát triển bình thường ở những giai đoạn phát triển tiếp theo” Từ nhận định trên, những người
làm công tác giáo dục như chúng ta không thể phủ nhận một điều là, những đặcđiểm tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống của học sinh THCS còn nhiều hạn chế.Chính vì vậy, người giáo viên làm công tác chủ nhiệm là người quan trọng nhất, cóvai trò quyết định đến sự phát triển và hoàn thiện của học sinh Do đó, đối với họcsinh luôn cần có một người thường xuyên hướng dẫn giúp đỡ, chỉ bảo cho các em,định hướng và giáo dục các em phát triển toàn diện theo hướng tích cực, phù hợpvới yêu cầu xã hội
Bên cạnh đó, khi nói về nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm thì tại điều 31,Điều lệ trường Trung học cơ sở, Trung học phổ thông và Trung học phổ thông có
nhiều cấp học (ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày
28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã chỉ rõ 05 nhiệm vụ vô cùng
quan trọng của giáo viên làm công tác chủ nhiệm:
- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh;
- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng;
- Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các
tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường;
- Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh;
- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng.
Từ đó, mỗi giáo viên làm công tác chủ nhiệm như chúng ta luôn xác định vaitrò, trách nhiệm to lớn của mình trong việc giáo dục toàn diện học sinh
Trang 5Để làm tốt điều này, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện tốt những nhiệm vụcủa mình, phải nắm được đường lối quan điểm lí luận giáo dục, đồng thời giáo dụcnhững phẩm chất đạo đức để giúp học sinh trở thành những công dân tốt mai sau.Không những thế, người giáo viên chủ nhiệm phải tham gia các hoạt động chính trị
xã hội tốt hơn, phải rèn luyện ở mức cao hơn Đó là trách nhiệm nghĩa vụ và cũng
là vinh dự vì học sinh
2 Thưc trạng vấn đề nghiên cứu:
Năm học 2015 – 2016, trường THCS DurKmăn gồm 14 lớp, trong đó lớp 6
có 4 lớp, lớp 7 có 4 lớp, lớp 8 có 3 lớp và lớp 9 có 3 lớp Ngoài công việc giảngdạy, giáo viên chúng tôi được phân công làm công tác chủ nhiệm lớp Mỗi lớp cónhững đặc điểm riêng, có lớp là lớp chọn, có lớp là lớp đại trà và có những lớp họctheo mô hình trường học mới Tuy nhiên, vai trò của những giáo viên làm công tácchủ nhiệm đều như nhau, tùy thuộc vào đặc điểm của các lớp và điều chủ yếu là tùythuộc vào khả năng, kinh nghiệm của từng giáo viên
Với nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp thì việc được phân công chủnhiệm lớp nào đối với tôi không quan trọng, mà điều quan trọng là đối với lớp học
đó bản thân giáo viên chủ nhiệm cần làm gì để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.Năm học 2015 – 2016, tôi được nhà trường giao cho chủ nhiệm lớp 6A4 – một lớpđầu cấp học theo chương trình đại trà, đây cũng là một trong những điều kiện thuậnlợi giúp tôi hoàn thành công tác chủ nhiệm dễ dàng hơn
Trong suốt một năm chủ nhiệm lớp 6A4, bản thân tôi được đón nhận nhữngthuận lợi và đối diện với những khó khăn nhất định Tôi có thể điểm qua nhữngthuận lợi và khó khăn ấy như sau:
Đối với trường THCS Dur Kmăn: lãnh đạo nhà trường luôn chú trọng, quantâm đến việc giáo dục đạo đức học sinh; luôn thường xuyên quan tâm đến công tácchủ nhiệm cũng như năng lực của giáo viên làm công tác chủ nhiệm để có những
chiến lược mới nhằm xây dựng những tập thể lớp chất lượng theo tiêu chí “xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Tuy nhiên, việc phân chia các khối
lớp theo 3 dạng lớp: lớp học theo mô hình trường học mới; lớp đại trà và lớp chọn
có ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh cũng như tạo nên nhiều khókhăn cho giáo viên trong quá trình làm công tác chủ nhiệm
Đối với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường: luôn quan tâm đến công tácchủ nhiệm lớp, hợp tác với các giáo viên làm công tác chủ nhiệm; thường xuyênxây dựng các chương trình hoạt động có sự phối hợp với các tổ chức, đoàn thể như:Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; Đội TNTP Hồ Chí Minh, Thư viện trường học, Y tế họcđường… Chính nhờ sự phối hợp và giúp đỡ đó tạo điều kiện cho giáo viên chủnhiệm hoàn thành tốt một số công việc được giao Tuy nhiên, một số kế hoạch củaLiên đội, của Chi đoàn triển khai đến các lớp chưa kịp thời, có những hoạt động
Trang 6yêu cầu hơi cao so với đối tượng học sinh một số lớp… điều này dẫn đến kết quảtham gia và thực hiện của một số lớp chưa đúng tiến độ.
Đối với gia đình học sinh: phần lớn đã có sự quan tâm đến việc học tập vàrèn luyện của con em mình ở trường, nên sự phối kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệmvới phụ huynh học sinh có nhiều thuận lợi Bên cạnh đó, có một số gia đình vì điềukiện kinh tế, vì nhận thức, sinh nhiều con cái nên còn thờ ơ với việc học của con
em mình; có những em thường xuyên bỏ học mà gia đình không hề biết; có nhữnghọc sinh cuối năm vẫn không đóng góp một khoản tiền học nào; hoặc có những emthường xuyên bị bố mẹ bắt nghỉ học để đi làm nương rẫy… Những điều này gâykhó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ, ảnh hưởng rấtlớn đến kết quả chung của tập thể lớp
Đối với tập thể lớp 6A4: Tập thể lớp 6A4 năm học 2015 – 2016 gồm 27 họcsinh, trong đó học sinh người Kinh chiếm 80%, đồng thời đa số học sinh ngoan, cónhận thức tốt và là những học sinh đã có nhiều thành tích trong học tập, rèn luyện ởcấp học dưới nên cũng là một trong những điều kiện khá thuận lợi cho công tác chủnhiệm của tôi Tuy nhiên, bản thân tôi cũng trong một năm chủ nhiệm lớp 6A4cũng gặp phải không ít những khó khăn: tuy số lượng học sinh ít nhưng không phảihọc sinh nào cũng giống học sinh nào, có em ngoan, có em nghịch, có em tích cực,cũng có em chậm tiến… Mặt khác, các em vì cuộc sống gia đình khó khăn, xatrường, có học sinh tuổi lớn hơn nhiều so với quy định và so với các bạn cùng lớpnên làm cho các em có phần e ngại và xấu hổ khi đến trường, nhiều em còn quáham chơi nên dẫn đến lười học và thường xuyên vi phạm nội quy học sinh
Học sinh lớp 6, là một lớp đầu cấp cũng là cái thời điểm bắt đầu của lứa tuổithiếu niên Các em đã có những nhận thức lớn hơn, chính chắn hơn về cuộc sốngcủa mình Tuy vậy, hầu hết các em có suy nghĩ, tính cách và hoàn cảnh khác nhau.Đôi khi tôi nhận thấy có em rất ngây thơ, nhưng cũng có những em sống khép kín,
e dè Nhiều em rất tích cực trong các hoạt động phong trào, hăng say trong học tậpnhưng vẫn có nhiều em rụt rè, thờ ơ với hoạt động của lớp Cũng có những emtưởng chừng như vô tư, không suy nghĩ nhưng đằng sau các em đó là một cuộcsống đầy khó khăn, vất vả hay cuộc sống gia đình không trọn vẹn Một điều đặcbiệt nữa là, nhận thức trong học tập của các em chênh lệch nhau quá xa, điều nàyảnh hưởng nhiều đến kết quả học tập chung của cả lớp Tuy nhiên, tát cả đều xuấtphát từ những nguyên nhân cụ thể
Có nhiều nguyên nhân và yếu tố tác động đến kết quả của công tác chủnhiệm, có nguyên nhân là chủ quan như điều kiện kinh tế gia đình; độ tuổi; địa bànsinh sống của học sinh Cũng có những nguyên nhân là khách quan như: nhận thứccủa gia đình học sinh đối với việc học của con cái; tính cách ham chơi và nhận thức
Trang 7chậm của các đối tượng học sinh…tất cả là những yếu tố có tác động lớn đến côngtác chủ nhiệm của những giáo viên chủ nhiệm lớp.
Tuy nhiên, đó chỉ là những nguyên nhân từ phía học sinh, còn để làm tốtcông tác chủ nhiệm thì chính người giáo viên làm công tác chủ nhiệm ấy mới thật
sự là yếu tố có tính tác động quyết định nhất đến sự thành công hay thất bại củacông tác chủ nhiệm lớp Vì thế, người làm công tác chủ nhiệm phải là những ngườiluôn nhiệt huyết, năng động, chuyên cần và linh hoạt trong quá trình chủ nhiệm để
có thể đạt được những kết quả tốt, hoàn thành xuất sắc công tác chủ nhiệm lớp
Trước những khó khăn và thử thách ấy, tôi tự hứa với lòng mình cố gắnghoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Vận dụng những kinh nghiệm vốn có vàđưa ra những giải pháp mới để làm thay đổi nhận thức, suy nghĩ của các em họcsinh, để đưa lớp 6A4 trở thành lớp Tiên tiến xuất sắc, giáo viên chủ nhiệm hoànthành xuất sắc nhiệm vụ năm học
Qua quá trình vận dụng những kinh nghiệm, những giải pháp trong công tácchủ nhiệm lớp, bản thân tôi đã đạt được nhiều kết quả tốt, luôn hoàn thành xuất sắccác công việc đề ra trong công tác chủ nhiệm Đồng thời, lớp chủ nhiệm cũng đãđạt được nhiều thành công trong học tập, rèn luyện và trong hoạt động phong trào.Đồng thời, có sự tác động lớn đến sự thay đổi về nhận thức, thay đổi nhân cách củaphần lớn các đối tượng học sinh
3 Nội dung và hình thức của giải pháp:
a/ Mục tiêu của giải pháp:
Nâng cao khả năng sư phạm, sự sáng tạo của giáo viên chủ nhiệm lớp; tăngcường khả năng tự nghiên cứu, học hỏi của giáo viên trong quá trình chủ nhiệm.Đồng thời thể hiện sự nhiệt tình, tâm huyết, không ngại khó khăn, gian khổ và sựgần gũi, thân thiện với các đối tượng học sinh nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủnhiệm lớp đối với giáo viên làm chủ nhiệm và nâng cao kết quả học tập, rèn luyện,hoạt động phong trào cũng như việc thay đổi nhận thức, thay đổi nhân cách của cácđối tượng học sinh
b/ Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
* Nội dung:
Giáo viên được phân công làm công tác chủ nhiệm luôn xác định đó khôngchỉ là một nhiệm vụ mà đó còn là một vinh dự, bởi chúng ta là người trực tiếpthường xuyên theo dõi, đánh giá, rèn luyện và giáo dục các em học sinh; coi chúngnhư những đứa con của mình
Trang 8Đồng thời, bằng kinh nghiệm và lòng nhiệt huyết, yêu nghề mến trẻ, giáoviên làm công tác chủ nhiệm sẽ dành hết tâm huyết và khả năng của mình để giáodục học sinh, hoàn thiện học sinh trở thành những thế hệ có ích cho đất nước.
Chính vì vậy, giáo viên làm công tác chủ nhiêm luôn trăn trở tìm ra nhữnggiải pháp hiệu quả nhằm làm tốt công tác chủ nhiệm của mình, hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ được giao Từ đó có thể xây dựng được những phương pháp chủ nhiệm
có hiệu quả, áp dụng cho tất cả các năm học
* Cách thức:
Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đượcgiao, người giáo viên chủ nhiệm phải biết xây dựng kế hoạch chủ nhiệm bằngnhững việc làm cụ thể Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện kế hoạch chủ nhiệmcủa mình, cần sắp xếp trình tự các công việc của công tác chủ nhiệm một cách hợp
lí, khoa học
Qua năm học 2015 -2016 làm công tác chủ nhiệm ở một lớp đầu cấp bậcTrung học cơ sở, bản thân tôi đã áp dụng và đúc kết được một số kinh nghiệm đểlàm tốt công tác chủ nhiệm của mình theo những cách thức sau đây:
+ Tìm hiểu về đối tượng học sinh:
Đây là một việc làm không thể thiếu đối với người làm công tác chủ nhiệm,việc làm này có ảnh hưởng rất nhiều đến việc theo dõi, nhận xét và đánh giá quátrình rèn luyện nhân cách của học sinh
Sau khi nhận lớp chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm tiến hành tìm hiểu các đốitượng học sinh của mình về địa chỉ gia đình, năm sinh, hoàn cảnh gia đình, học lựccủa từng em để có cơ sở theo dõi và giáo dục phù hợp với từng đối tượng học sinh
Để ghi nhớ tốt điều này, giáo viên chủ nhiệm nên thiết kế riêng cho mình một loại
sổ là “Sổ tay Giáo viên chủ nhiệm” nhằm ghi lại toàn bộ những nội dung, việc
làm, kế hoạch liên quan đến công tác chủ nhiệm, liên quan đến các đối tượng họcsinh, làm căn cứ đánh giá xếp loại hạnh kiểm học sinh cuối kì và cuối năm
+ Tổ chức lớp học, bầu Ban cán sự lớp:
Bất cứ một tập thể lớp nào cũng cần một đội ngũ quản lí, theo dõi các hoạtđộng của lớp, cũng như góp sức với giáo viên chủ nhiệm xây dựng sơ đồ, vị trí chỗngồi và tổ chức điều hành các hoạt động của lớp học Việc làm này của giáo viênchủ nhiệm nhằm lựa chọn được những học sinh có tố chất, bản lĩnh và có tiếng nóivới tập thể để hướng các em vào những nhiệm vụ nhất định, góp phần cùng giáoviên chủ nhiệm hoàn thành nhiệm vụ năm học
Căn cứ vào kế hoạch của nhà trường, giáo viên tổ chức sắp xếp chỗ ngồi,phân chia thành viên tổ phù hợp về số lượng học sinh nam nữ, học sinh khá giỏi
Trang 9Thông qua buổi Đại hội chi đội, giáo viên tiến hành lấy ý kiến của tập thể lớp bầu
ra Ban cán sự lớp, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên; tiến hành tổ chức chohọc sinh học tập nội quy học sinh và đồng thời, kí cam kết với giáo viên và phụhuynh về thực hiện nội quy Trong quá trình thực hiện, giáo viên cần chú ý, khôngnên quá cứng nhắc về chuyện chỗ ngồi, có thể thay đổi khi cần thiết, phù hợp vớinguyện vọng hữu ích của học sinh
+ Xây dựng kế hoạch hoạt động, thi đua của lớp:
Đây là việc làm không kém phần quan trọng đối với giáo viên chủ nhiệm,bởi lẽ việc làm này sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm xác định được nội dung công việchằng tháng một cách rõ ràng, có kế hoạch triển khai, phân công và tổ chức thựchiện kế hoạch đó kịp thời, khoa học và hiệu quả, tránh chồng chéo các công việc
Căn cứ vào tình hình thực tế của lớp, giáo viên chủ nhiệm xây dựng hệ thốngchỉ tiêu hoạt động và biện pháp thực hiện các chỉ tiêu đó hằng tháng, từng học kì và
cả một năm học cho phù hợp Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, giáo viên
có thể điều chỉnh cho phù hợp Trong kế hoạch hoạt động, giáo viên chủ nhiệm nênđẩy mạnh các biện pháp thực hiện, các hình thức xử lí đối với học sinh vi phạm vàđồng thời làm tốt công tác thi đua khen thưởng của lớp trong mỗi tuần, mỗi thánghoặc từng học kì
+ Trang bị sổ sách cho lớp, cho Ban cán sự lớp:
Để có căn cứ rõ ràng trong việc nhận xét đánh giá học sinh, để kịp thời tìm rađược những mặt tích cực và khuyết điểm của từng học sinh; đồng thời để giúp giáoviên chủ nhiệm tạo điều kiện cho các thành viên ban cán sự lớp phát huy hết vai tròtrách nhiệm của mình thì việc trang bị sổ sách cho lớp, cho ban cán sự là việc làmrất cần thiết
Ban cán sự lớp học gồm: Lớp trưởng quản lí chung; lớp phó học tập phụtrách học tập; lớp phó lao động phụ trách hoạt động lao động và cơ sở vật chất; lớpphó văn thể phụ trách hoạt động văn nghệ Ban cán sự lớp có thể kể đến các tổtrưởng phụ trách việc kiểm tra, theo dõi, xếp loại tổ viên và báo cáo tình hình vớigiáo viên chủ nhiệm Ngoài ra, còn có 02 học sinh phụ trách cờ đỏ, theo dõi việcthực hiện nội quy của lớp nói riêng và của khối nói chung Vì vậy giáo viên chủnhiệm cần trang bị cho mỗi thành viên ban cán sự một cuốn sổ, ghi chép lại toàn bộhoạt động của lớp hằng ngày, hàng tuần
Sau khi đại hội chi đội, giáo viên chủ nhiệm phân công nhiệm vụ, trang bịcho mỗi thành viên ban cán sự một cuốn sổ để ghi chép lại toàn bộ hoạt động củalớp cũng như theo dõi các thành viên trong lớp Ban cán sự lớp cần chú ý lựa chọnnhững học sinh có năng lực, có tinh thần trách nhiệm cao
Trang 10Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm có thể trang bị “Sổ vàng Chi đội” đặt trên bàn
giáo viên hằng ngày, để giáo viên chủ nhiệm cùng giáo viên bộ môn và Ban cán sựlớp ghi chép lại những việc làm tốt, những hoạt động ý nghĩa, những bài thi chấtlượng hoặc những cá nhân tiêu biểu trong học tập của lớp Cuối mỗi tháng, giáoviên đánh giá lớp học và xếp loại từng thành viên trong lớp Điều này thể hiện được
sự giám sát chặt chẽ đến hoạt động lớp của giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộmôn; đồng thời phát huy vai trò của ban cán sự lớp
+ Thường xuyên liên hệ, phối hợp với giáo viên bộ môn:
Đây là một việc mà tất cả giáo viên chủ nhiệm chúng ta nên làm, bởi lẽ bảnthân giáo viên chủ nhiệm thật sự rất khó để có thể một mình bao quát và biết hếtđược những gì đang xảy ra ở lớp, không biết hết được tình hình học tập thườngngày của từng học sinh ra sao? Chính vì vậy, việc thường xuyên liên hệ, phối hợpvới giáo viên bộ môn nhằm nắm rõ tình hình của lớp, tìm ra hướng xử lí những khókhăn, những lỗi vi phạm của học sinh là điều giáo viên chủ nhiệm nên làm
Giáo viên bộ môn tuy chỉ giảng dạy ở lớp từ một đến vài tiết trong tuần, vậynên không thể nắm bắt được hết về sự phát triển hay thay đổi của học sinh; cũngnhư giáo viên chủ nhiệm không thể một mình hiểu hết được tập thể lớp chủ nhiệm
Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm cần làm tốt công việc này: thường xuyên liên hệ vớigiáo viên bộ môn để nắm được tình hình của lớp trong từng môn học, nắm được lựchọc của từng em học sinh để giáo viên chủ nhiệm có biện pháp giúp đỡ các đốitượng học sinh yếu kém Đồng thời, liên hệ và phối hợp với giáo viên bộ môn đểđưa ra biện pháp giáo dục những học sinh có nguy cơ sa sút về đạo đức, thườngxuyên bỏ học hoặc hay vi phạm nội quy học sinh
+ Tạo mối quan hệ gắn kết với Hội Cha mẹ học sinh:
Hội cha mẹ học sinh của lớp là những người có úy tín trong tập thể cha mẹphụ huynh học sinh của lớp Hội cha mẹ học sinh được bầu ra trong buổi họp phụhuynh đầu năm, họ là những người đứng ra chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho con cháu
họ Do đó, giáo viên chủ nhiệm không thể thờ ơ hay quên đi vai trò quan trọng của
họ, mà cần tạo nên mối quan hệ gắn kết với Hội cha mẹ học sinh
Hội cha mẹ học sinh của lớp thường có 03 người, trong đó có một Hộitrưởng, một Hội phó và một Ủy viên Tuy nhiệm vụ của mỗi người có khác nhaunhưng trách nhiệm của Hội cha mẹ học sinh là như nhau, vì sự phát triển của lớp,
sự vươn lên của con em mình Chính vì vậy, giáo viên chủ nhiệm cần tạo mối quan
hệ gắn kết với Hội cha mẹ học sinh nhằm tìm kiếm nguồn lực giúp đỡ để lớp hoànthành các kế hoạch; tham mưu ý kiến tổ chức các hoạt động; tìm giải pháp xử lí họcsinh vi phạm; quan tâm khích lệ tinh thần học tập và những kết quả khác mà họcsinh đạt được Điều quan trọng trong mối quan hệ gắn kết đó là, giáo viên chủ
