Bài giảng Giới thiệu Luật Bảo hiểm xã hội 2014

Bài giảng Giới thiệu Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thông tin đến các bạn với các nội dung mục tiêu đặt ra khi xây dựng luật Bảo hiểm xã hội 2014; kết cấu của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014; điểm mới của luật liên quan đến người lao động, người sử dụng lao động điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động; điểm mới của luật liên quan đến người lao động, người sử dụng lao động; một số nội dung nhằm tăng cường tính tuân thủ, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Ban T  ch c ổ ứ CÔNG ĐOÀN CÔNG TH ƯƠ NG VI T NAM Ệ

1

(1) M  r ng đ i tở ộ ố ượng tham gia BHXH

(2) Đ m b o s  bình đ ng trong tham gia và th  hả ả ự ẳ ụ ưởng BHXH 

c a ngủ ười lao đ ng   các thành ph n kinh tộ ở ầ ế

(3) Hoàn  thi n  các  ch   đ   chính  sách  BHXH  nh m  b o  v  ệ ế ộ ằ ả ệ

quy n và l i ích chính đáng c a các bên tham gia BHXH.ề ợ ủ

(4) Đ m  b o  nguyên  t c  đóng  hả ả ắ ưởng,  s   b n  v ng  c a  h  ự ề ữ ủ ệ

th ng BHXHố

(5) T  ch c th c hi n minh b ch, đ n gi n, thu n ti n h n. ổ ứ ự ệ ạ ơ ả ậ ệ ơ

K T C U C A LU T B O HI M XàH I NĂM 2014Ế Ấ Ủ Ậ Ả Ể Ộ

3

Lu t  BHXH  hi n  hành  có  k t  c u  g m  11  ậ ệ ế ấ ồ

ch ươ ng và 141 đi u. Lu t BHXH 2014 k  th a  ề ậ ế ừ

k t  c u  c a  lu t  hi n  hành  trên  c   s   b   01  ế ấ ủ ậ ệ ơ ở ỏ

ch ươ ng v  b o hi m th t nghi p; g p Ch ề ả ể ấ ệ ộ ươ ng 

IX  Khi u  n i,  t   cáo  v   b o  hi m  xã  h i  và  ế ạ ố ề ả ể ộ

Ch ươ ng X Khen th ưở ng và x  lý vi ph m c a  ử ạ ủ

lu t  hi n  hành  thành  m t  ch ậ ệ ộ ươ ng.  Theo  đó, 

Lu t  BHXH  2014  g m  có  9  ch ậ ồ ươ ng  và  125 

đi u ề

1. M  r ng đ i t ở ộ ố ượ ng tham gia BHXH

   a) B o hi m xã h i b t bu c ả ể ộ ắ ộ

­ Ng ườ i lao đ ng làm vi c theo h p đ ng lao đ ng t   ộ ệ ợ ồ ộ ừ

1 tháng đ n d ế ướ i 3 tháng (th c hi n t  1/1/2018) ự ệ ừ

­ Công dân n ướ c ngoài vào làm vi c t i Vi t Nam có  ệ ạ ệ

gi y phép lao đ ng (th c hi n t  1/1/2018) ấ ộ ự ệ ừ

­  Ng ườ i  ho t  đ ng  không  chuyên  trách    c p  xã  (02  ạ ộ ở ấ

ch  đ ) ế ộ

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

5

b) B o hi m xã h i t  nguy n ả ể ộ ự ệ

­ Không kh ng ch  tu i tr n tham gia ố ế ổ ầ

­ H  m c sàn thu nh p làm căn c  đóng đ  phù h p  ạ ứ ậ ứ ể ợ

v i kh  năng c a ng ớ ả ủ ườ i tham gia.

­ Đa d ng các ph ạ ươ ng th c đóng ứ

­ Nhà n ướ c có chính sách h  tr  ti n đóng BHXH đ i  ỗ ợ ề ố

v i ng ớ ườ i tham gia BHXH t  nguy n ự ệ

2. Quy n và trách nhi m c a các bên tham gia BHXHề ệ ủ

a) Đ i v i ng ố ớ ườ i lao đ ng: ộ  

­ Đ c qu n lý s  BHXHượ ả ổ

­ Đ c h ng BHYT trong th i gian ngh  thai s n và ngh  vi c ượ ưở ờ ỉ ả ỉ ệ

hưởng tr  c p  m đau đ i v i ngợ ấ ố ố ớ ười lao đ ng m c b nh thu c ộ ắ ệ ộdanh m c c n ch a tr  dài ngày; ụ ầ ữ ị

­ Đ c ng i s  d ng lao đ ng đ nh k  6 tháng niêm y t công ượ ườ ử ụ ộ ị ỳ ếkhai thông tin v  vi c đóng BHXH; đề ệ ượ ổc t  ch c BHXH h ng ứ ằnăm xác nh n th i gian đóng BHXH cho t ng ngậ ờ ừ ười lao đ ng.ộ

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

7

b) Đ i v i t  ch c b o hi m xã h i: ố ớ ổ ứ ả ể ộ

­  Đ c quy n ượ ề thanh tra chuyên ngành v  đóng b o hi m xã ề ả ể

h i; ộ

­   Đ c  cung  c p  thông  tin  liên  quan  đ n  thành  l p  doanh ượ ấ ế ậ

nghi p, tình hình s  d ng và thay đ i lao đ ng (VD: đệ ử ụ ổ ộ ược 

c   quan  c p  gi y  phép  thành  l p  g i  b n  sao ơ ấ ấ ậ ử ả giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép hoạt động … cho cơ quan BHXH; định kỳ 6 tháng được cơ quan QLLĐ ở địa phương cung cấp thông tin về sử dụng và thay đổi lao động)

c) Đ i v i t  ch c công đoàn: ố ớ ổ ứ

Quy n  kh i  ki n  ra  tòa  đ i  v i  các  hành  vi  vi  ph m  PL  v  ề ở ệ ố ớ ạ ề

BHXH gây  nh hả ưởng đ n quy n và l i ích h p pháp c a ế ề ợ ợ ủ

người lao đ ng.ộ

3. Các ch  đ  BHXHế ộ

a) Ch  đ   m đau: ế ộ ố

­  S a đ i m c h ng ch  đ   m đau trong tr ng h p m c ử ổ ứ ưở ế ộ ố ườ ợ ắ

b nh c n ch a tr  dài ngàyệ ầ ữ ị  

­  B  sung quy đ nh c  th  m c h ng tr  c p  m đau m t ổ ị ụ ể ứ ưở ợ ấ ố ộ

ngày  được  tính  b ng  m c  tr   c p  theo  tháng  chia  cho  24 ằ ứ ợ ấngày (thay vì  26 ngày nh  hi n hành).ư ệ

­  DSPHSK sau  m đau: quy đ nh chung m t m c 30% m c ố ị ộ ứ ứ

lương c  s /ngày ơ ở

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

9

b) Ch  đ  thai s n ế ộ ả

­  S a  đ i  cho  phù  h p  v i  B   lu t  Lao  đ ng  năm  ử ổ ợ ớ ộ ậ ộ

2012.

­ Lao đ ng nam đ ộ ượ c ngh  vi c h ỉ ệ ưở ng ch  đ  thai s n  ế ộ ả

khi  v   sinh  con  5  ngày,  7  ngày,  10  ngày  ho c  14  ợ ặ ngày tùy t ng tr ừ ườ ng h p ợ

­  Đ i  v i  lao  đ ng  n   ố ớ ộ ữ phai  nghi  viêc  đê  d ̉ ̉ ̣ ̉ ươ ̃ ng  thai 

theo chi đinh cua c  s  khám b nh, ch a b nh ̉ ̣ ̉ ơ ở ệ ữ ệ  ch  ỉ

c n  đóng  BHXH  t   đ   3  tháng  trong  th i  gian  12  ầ ừ ủ ờ tháng tr ướ c khi sinh con (thay vì 6 tháng nh  hi n  ư ệ hành).

b) Ch  đ  thai s n (ti p) ế ộ ả ế

­  B   sung  ch   đ   thai  s n  c a  lao  đ ng  n   ổ ế ộ ả ủ ộ ữ

mang thai h  và ng ộ ườ i m  nh  mang thai h ẹ ờ ộ

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

11

c) Ch  đ  TNLĐ­BNN ế ộ

Gi  nguyên nh  Lu t BHXH năm 2006ữ ư ậ

d) Ch  đ  h u trí ế ộ ư

* V  đi u ki n h ề ề ệ ưở ng l ươ ng h u khi b  suy gi m KNLĐ ư ị ả

­ Suy gi m KNLĐ 61% đ n 80%: ả ế

­ Suy gi m KNLĐ 81% tr  lên: Đ  50 tu i v i nam và đ  45 tu i v i n ; ả ở ủ ổ ớ ủ ổ ớ ữ

­ Suy gi m KNLĐ 61% tr  lên và có t  đ  15 năm làm ngh  ho c công vi c đ c bi t  ả ở ừ ủ ề ặ ệ ặ ệ

Th i đi m ngh  h uờ ể ỉ ư ĐK v  tu i v i namề ổ ớ ĐK v  tu i v i nề ổ ớ ữ

Năm 2016 Đ  51 tu i ủ ổ Đ  46 tu i ủ ổ Năm 2017 Đ  52 tu i ủ ổ Đ  47 tu i ủ ổ Năm 2018 Đ  53 tu i ủ ổ Đ  48 tu i ủ ổ Năm 2019 Đ  54 tu i ủ ổ Đ  49 tu i ủ ổ

T  năm 2020 tr  đi ừ ở Đ  55 tu i ủ ổ Đ  50 tu i ủ ổ

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

13

* V  t  l  h ề ỷ ệ ưở ng l ươ ng h u: ư

Đ i v i lao đ ng n : ố ớ ộ ữ

  ­  Ng ườ i  lao  đ ng  ngh   h u  t   ngày  01  tháng  01  ộ ỉ ư ừ

năm  2016  đ n  tr ế ướ c  ngày  01  tháng  01  năm  2018: v n th c hi n nh  hi n hành ẫ ự ệ ư ệ

 ­ Lao đ ng n  ngh  h u t  ngày 01 tháng 01 năm  ộ ữ ỉ ư ư ̀

2018 tr  đi: t  l  h ở ỷ ệ ưở ng l ươ ng h u h ng tháng  ư ằ

đ ượ c  tính  b ng  45%  t ằ ươ ng  ng  v i  15  năm  ứ ớ đóng b o hi m xã h i, sau đó c  thêm m i năm  ả ể ộ ứ ỗ đóng b o hi m xã h i thì tính thêm 2%; m c t i  ả ể ộ ứ ố

đa b ng 75% ằ

* V  t  l  h ề ỷ ệ ưở ng l ươ ng h u: ư

Đ i v i lao đ ng nam:ố ớ ộ

 ­ Ng ườ i lao đ ng ngh  h u t  ngày 01/01/2016 đ n tr ộ ỉ ư ừ ế ướ c ngày 01/01/2018: 

v n th c hi n nh  hi n hành ẫ ự ệ ư ệ

  ­  Lao  đ ng  nam  ngh   h u  t   ngày  01/01/2018  tr   đi: t   l   h ộ ỉ ư ư ̀ ở ỷ ệ ưở ng  l ươ ng 

h u  h ng  tháng  đ ư ằ ượ c  tính  b ng  45%  t ằ ươ ng  ng  v i  s   năm  đóng  ứ ớ ố BHXH nh  sau: ư

Năm ngh  h uỉ ư Th i gian đóng BHXH tờ ương  ng ứ

Sau đó c  thêm m i năm đóng BHXH, đ ứ ỗ ượ c tính thêm 2%; m c t i đa b ng  ứ ố ằ

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

15

* V  b o hi m xã h i m t l n: ề ả ể ộ ộ ầ

+ Gi i quy t đ i v i ngả ế ố ớ ười lao đ ng khi đã h t tu i lao đ ng ộ ế ổ ộ

mà không đ  đi u ki n hủ ề ệ ưởng lương h u ho c ra nư ặ ước ngoài 

đ   đ nh c  h p pháp; riêng l c lể ị ư ợ ự ượng vũ trang v n th c hi n ẫ ự ệ

nh  quy đ nh hi n hành.ư ị ệ

+ B  sung quy đ nh gi i quy t BHXH m t l n  đ i v i ngổ ị ả ế ộ ầ ố ớ ười 

m c b nh hi m nghèo (k  c  trắ ệ ể ể ả ường h p có trên 20 năm đóng ợBHXH). 

+  Tăng  m c  tr   c p  BHXH  m t  l n  lên  m i  năm  đóng  b o ứ ợ ấ ộ ầ ỗ ả

hi m xã h i t  năm 2014 tr  đi b ng 02 tha ng m c bi nh quân ể ộ ừ ở ằ ́ ứ ̀tiê n l̀ ương tha ng đo ng b o hi m xã h i.́ ́ ả ể ộ

***  Qu c  h i  ban  hành  Ngh   quy t  s   93/QH  ngày  22/6,  cho ố ộ ị ế ốphép người lao đ ng trong trộ ường h p sau m t năm ngh  vi c, ợ ộ ỉ ệkhông ti p t c đóng BHXH mà ch a đ  20 năm đóng BHXH, có ế ụ ư ủyêu c u thì đầ ược nh n BHXH m t l n  ậ ộ ầ

* So sánh BHXH m t l n và b o l u th i gian đóng BHXH:

Ví d  minh h a:ụ ọ

Gi  đ nh: ả ị

­ M t ng ộ ườ i lao đ ng, v  h u năm 2016, có 20 năm đóng BHXH, m c bình quân ti n  ộ ề ư ứ ề

l ươ ng đóng BHXH là 4 tri u đ ng/ tháng.  ệ ồ

­ Không tính đ n tác đ ng c a các y u t : t  l  l m phát, t c đ  tăng l ế ộ ủ ế ố ỷ ệ ạ ố ộ ươ ng, lãi su t  ấ

* Ng ườ ưở i h ng  l ươ ng h u hàng tháng ư   còn đ ượ c h ưở ng  BHYT  (b ng 4,5% m c l ằ ứ ươ ng 

h u hàng tháng. Khi ng ư ườ i ngh  h u ch t, thân nhân đ ỉ ư ế ượ c tr  c p  ợ ấ mai táng phí  và  tu t ấ  

m t l n ho c tu t hàng tháng. N u thân nhân đ ộ ầ ặ ấ ế ượ c tu t hàng tháng thì còn đ ấ ượ c 

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

17

Gi i thích cách tính chi phí cho 1 ngả ườ ưởi h ng lương h u hàng tháng:ư

1. Lao đ ng nam:ộ

­ T  l  h ỷ ệ ưở ng l ươ ng h u (20 năm đóng): 55% ư

L ươ ng h u hàng tháng: 4 tri u đ ng x 55% = 2,2 tri u đ ng/tháng ư ệ ồ ệ ồ

K  v ng s ng c a nam gi i   đ  tu i 60: 18,1 năm  (217 tháng) ỳ ọ ố ủ ớ ở ộ ổ

T ng ti n l ổ ề ươ ng h u nh n đ ư ậ ượ c đ n khi ch t: 217 x 2,2 = 477,4 tri u đ ng ế ế ệ ồ

­ Mua th  b o hi m y t  (4,5%): 21,5 tri u đ ng  ẻ ả ể ế ệ ồ

­ Khi ch t: Mai táng phí: 10 tháng l ế ươ ng c  s : 11,5 tri u đ ng ơ ở ệ ồ

­ Tu t (gi  đ nh tu t 1 l n th p nh t b ng 3 tháng l ấ ả ị ấ ầ ấ ấ ằ ươ ng h u đang h ư ưở ng): 6,6  tri u đ ng ệ ồ

T ng chi phí cho 1 ng ổ ườ i ngh  h u: 516 tri u đ ng ỉ ư ệ ồ

2. Lao đ ng n : ộ ữ Do t  l  hỷ ệ ưở ng l ươ ng h u l n h n (60%) và th i gian h ư ớ ơ ờ ưở ng 

l ươ ng h u dài h n (k  v ng s  c a n    đ  tu i 55 là 24,5 năm, t ư ơ ỳ ọ ố ủ ữ ở ộ ổ ươ ng  ng  ứ

294 tháng) nên t ng chi phí là 756 tri u đ ng ổ ệ ồ

Có l  trình ti n t i tính bình quân toàn b  th i gian đóng đ i v i ộ ế ớ ộ ờ ố ớ

đ i tố ượng th c hi n ch  đ  ti n lự ệ ế ộ ề ương do Nhà nước quy đ nh, ị

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

19

* Tr  gi m t  l  h ừ ả ỷ ệ ưở ng l ươ ng h u do ngh  h u tr ư ỉ ư ướ c tu i 2%  ổ (thay vì 1% tr ướ c đây)

* Đi u ch nh ti n l ề ỉ ề ươ ng đã đóng BHXH: 

Đ i v i ngố ớ ười lao đ ng thu c đ i tộ ộ ố ượng th c hi n ch  đ  ti n ự ệ ế ộ ề

lương  do  Nhà  nước  quy  đ nh  có  l   trình  ti n  t i  th ng  nh t ị ộ ế ớ ố ấcách  đi u  ch nh  nh   đ i  v i  ngề ỉ ư ố ớ ười  lao  đ ng  thu c  khu  v c ộ ộ ựngoài nhà nước, th c hi n đi u ch nh trên c  s  ch  s  giá tiêu ự ệ ề ỉ ơ ở ỉ ốdùng  t ng  th i  k ,  áp  d ng  đ i  v i  ngừ ờ ỳ ụ ố ớ ười  b t  đ u  tham  gia ắ ầBHXH t  ngày 01 tháng 01 năm 2016 tr  đi.ừ ở

đ) Ch  đ  t  tu t ế ộ ử ấ

­  Quy đ nh cho phép thân nhân ng i lao đ ng đ c l a ch n ị ườ ộ ượ ự ọ

hưởng tr  c p tu t hàng tháng ho c tr  c p tu t m t l n, ợ ấ ấ ặ ợ ấ ấ ộ ầ

tr  trừ ường h p có thân nhân là con dợ ưới 6 tu i, con ho c v  ổ ặ ợ

ho c ch ng mà ặ ồ b  suy gi m kh  năng lao đ ng t  81% tr  ị ả ả ộ ừ ởlên

­   Tăng  m c  tr   c p  tu t  m t  l n  đ i  v i  ng i  lao  đ ng ứ ợ ấ ấ ộ ầ ố ớ ườ ộ

đang  đóng  ho c  đang  b o  l u  th i  gian  đóng  ch t,  t   1,5 ặ ả ư ờ ế ừtháng lên 2 tháng cho m i năm đóng ỗ BHXH t  năm 2014 tr  ừ ở

đi, tương  ng nh  đ i v i BHXH m t l n.ứ ư ố ớ ộ ầ

ĐI M M I C A LU T LIÊN QUAN Đ N NLĐ, NSDLĐỂ Ớ Ủ Ậ Ế

21

4. Ti n lế ương tháng đóng BHXH b t bu cắ ộ

­ T  ngày 01/01/2016 đ n h t năm 2017: ti n lừ ế ế ề ương tháng đóng 

b o hi m xã h i b t bu c là ả ể ộ ắ ộ m c lứ ươ  và ph  c p lng ụ ấ ươ  ghi ngtrong HĐLĐ theo quy đ nh c a pháp lu t lao đ ng. ị ủ ậ ộ

­ T  ngày 01 tháng 01 năm 2018 tr  đi: ti n lừ ở ề ương tháng đóng 

b o hi m xã h i b t bu c là ả ể ộ ắ ộ m c lứ ươ , ph  c p lng ụ ấ ươ  và các ngkho n b  sung  khácả ổ   ghi trong HĐLĐ theo quy  đ nh c a pháp ị ủ

lu t lao đ ng. ậ ộ

­ Đ nh k  cung c p thông tin v  quá trình đóng BHXH cho ng i lao  ị ỳ ấ ề ườ

đ ng ộ

­ Quy n t  ch c công đoàn đ c kh i ki n ra tòa… ề ổ ứ ượ ở ệ

­ B  sung quy n thanh tra chuyên ngành v  vi c đóng BHXH cho t   ổ ề ề ệ ổ

ch c BHXH ứ

­N p s  ti n lãi c a s  ti n ch m đóng b ng 02 l n m c lãi su t đ u  ộ ố ề ủ ố ề ậ ằ ầ ứ ấ ầ

t  qu  BHXH bình quân c a năm tr ư ỹ ủ ướ c li n k  tính trên s  ti n, th i  ề ề ố ề ờ gian ch m đóng.  ậ

XIN CHÂN THÀNH C M  Ả

N!

Ơ