Giáo án ngữ văn 7 kì 1 soạn theo 5 hoạt động, chi tiết 2020

Đây là giáo án (kế hoạch bài học) môn Ngữ văn 7 kì 1 soạn theo 5 bước mới nhất. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 20202021.

Trang 1

BÀI 1 : TIẾT 1, ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN : CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

(Theo Lí Lan - Báo Yờu trẻ )

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức

- Tỡnh cảm sõu nặng của cha mẹ, gia đỡnh với con cỏi, ý nghĩa lớn lao của nhà

trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niờn, nhi đồng

- Lời văn biểu hiện tõm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2 Kỹ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dũng nhật ký của người

mẹ

- Phõn tớch một số chi tiết tiờu biểu diễn tả tõm trạng của người mẹ trong đờm

chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiờn của con

- Liờn hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

1.Giỏo viờn: Chuẩn bị kế hoạch dạy học

Học liệu: Sỏch giỏo khoa Ngữ văn 7 tập I, sỏch hướng dẫn chuẩn

kiến thức kỹ năng mụn Ngữ văn

-PP/KT: Kiểm tra, gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận

2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà

III.Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy và học :

1 Mụ tả phương phỏp thực hiện chuỗi cỏc hoạt động học trong bài học và kĩ

thuật dạy học thực hiện trong cỏc hoạt động:

- Hoạt động A Khởi động: cả lớp

- Hoạt động B Hỡnh thành kiến thức: Hoạt động nhúm, hoạt động chung cả lớp

- Hoạt động C Luyện tập: Cỏ nhõn, cặp, nhúm…

- Hoạt động D Vận dụng: Cỏ nhõn

- Hoạt động E Tỡm tũi mở rộng: Cỏ nhõn

2 Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động:

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a Mục tiờu: Tạo tõm thế, định hướng chỳ ý cho học sinh

b Nhiệm vụ: Học sinh quan sỏt cõu hỏi và thực hiện cỏc nhiệm vụ giỏo viờn yờu cõu

trả lời

Trang 2

c Phương thức hoạt động: Hoạt độngchung cả lớp

d Phương án kiểm tra đánh giá: học sinh tự đánh giá lẫn nhau, giáo viện nhận xét,

đánh giá

e Sản phẩm hoạt động: trình bày miệng.

g Tiến trình hoạt động:

- Chuyển giao nhiệm vụ:

? Ai là người đưa em đến trường trong ngày đầu tiên đến trường ?

? Em có nhớ cảm xúc của em lúc đó như thế nào không ?

- Hình thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

* Tổ chức thực hiện:

+ Hs tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

+ Gv quan sát, theo dõi giúp đỡ học sinh hoạt động

* Báo cáo sản phẩm: Hs đứng tại chỗ trình bày miệng

* Dự kiến sản phẩm cần đạt: hs tự do bộc lộ suy nghĩ và cảm xúc của bản thân về

ngày khai trường đầu tiên

* Đánh giá sản phẩm:

+ Hs nhận xét phần trình bày của bạn

+ Gv nhận xét và căn cứ vào câu trả lời của học sinh để dẫn vào bài mới:

“Ngày đầu tiên đi học, Mẹ dắt tay đến trường” biết bao âu yếm và thân thương,

trong lòng ta dậy lên cảm giác bồi hồi, bỡ ngỡ Và khi cổng trường khép lại, ta rụt

rè bước chân vào một thế giới mới, ánh mắt mẹ vẫn nhìn theo trìu mến, chan chứa

niềm tin và hi vọng.

Ôm ấp trong lòng kỉ niệm trong sáng của buổi tựu trường đầu tiên, hiểu được

tâm tư của mẹ khi con vào lớp 1, Lí Lan đã viết nên “Cổng trường mở ra” bằng

những dòng tâm tình đằm thắm… Hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về

văn bản này.

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Giới thiệu chung (5p)

a Mục tiêu: Hs nắm được khái niệm về văn bản

b Nhiệm vụ: Học sinh trả lời các câu hỏi của giáo viên

c Phương thức hoạt động: cá nhân, cả lớp

d.Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh giá

lẫn nhau, giáo viên nhận xét, đánh giá…

e, Sản phẩm hoạt động: viết vào vở.

g, Tiến trình hoạt động:

* GV chuyển giao nhiệm vụ:

? Em hãy cho biết văn bản này được trích từ đâu?

Hs trả lời

GV: Hướng dẫn cách đọc: Giọng nhẹ nhàng, chậm rãi,

I Giới thiệu chung (5p)

* Văn bản

- Văn bản Cổng trường mở ra

được đăng trên báo Yêu trẻ, số

166, thành phố Hồ Chí Minh,ngày 1-9 -2000

a Đọc

Trang 3

âm điệu phù hợp với từng đoạn.

? Em hiểu “ nhạy cảm” nghĩa là gì?

- Nhạy cảm: Cảm nhận rất nhanh và tinh bằng các giác

quan, bằng cảm tính

? “ Háo hức “ là tâm trạng như thế nào?

- Háo hức: ở trạng thái tình cảm vui, phấn khởi khi nghĩ

đến một điều hay và nóng lòng muốn làm ngay điều đó

HS: Giải thích dựa vào Chú thích- SGK

? Xét về cấu tạo, những từ vừa giải thích thuộc loại từ

HS: Trong đêm trước ngày khai trường của con, mẹ trằn

trọc không ngủ Mẹ suy nghĩ về đứa con sắp bước vào

lớp Một và nhớ lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đến lớp,

rồi chợt liên tưởng đến ngày khai trường ở Nhật Mẹ tin

rằng phía trong cổng trường là một thế giới kì diệu đối

với con

*Hoạt động cặp đôi (4p)

? Có thể chia văn bản làm mấy phần Nêu nội dung từng

phần?

? Nhân vật chính trong văn bản là ai ?

? Để thể hiện tâm trạng của mẹ, Lí Lan sử dụng ngôi kể

thứ mấy ? Tác dụng ?

- Tổ chức thực hiện :

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp

đỡ khi học sinh gặp khó khăn

- Báo cáo sản phẩm: HS trình bày miệng kết quả sản

phẩm

- Dự kiến sản phẩm cần đạt:

Bố cục văn bản:

+ Phần 1: từ đầu→ “vừa bước vào”

(Tâm trạng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường

b Tìm hiểu chú thích

c Phương thức biểu đạt: biểucảm kết hợp tự sự và miêu tả

d Bố cục: 2 phần

Trang 4

của con)

+ Phần 2: đoạn còn lại

(Suy nghĩ của mẹ về vai trò của xã hội và giáo dục nhà

trường đối với thế hệ trẻ)

- Nhân vật chính trong văn bản là: Người mẹ và đứa con

- Để thể hiện tâm trạng của mẹ, Lí Lan sử dụng ngôi kể

thứ nhất

Tác dụng: Diễn tả sâu sắc nội tâm, những nghĩ suy của

mẹ

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản (26p)

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nội dung chính

của văn bản: Tâm trạng của người mẹ và vai trò giáo

dục của nhà trường trong suy nghĩ của người mẹ

c Phương thức hoạt động: cá nhân, cặp đôi, nhóm, cả

lớp

d Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh giá

GV: Là một bài kí trích từ báo “Yêu trẻ”- TP Hồ Chí

Minh, “Cổng trường mở ra”- Lí Lan viết theo dòng chảy

cảm xúc của lòng mẹ đối với con thơ (lên 7 tuổi)

Hoạt động cá nhân (5p)

? Những suy nghĩ của người mẹ về đứa con thơ được

bộc lộ vào thời điểm nào? Tại sao tác giả lại lựa chọn

thời điểm đó để thể hiện suy nghĩ, cảm xúc của mẹ ?

? Trong sự cảm nhận của mẹ, tâm lí con có gì khác

+ Học sinh tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

*Báo cáo sản phẩm: Hs lên bảng trình bày kết quả sản

phẩm của mình

*Dự kiến sản phẩm cần đạt:

II Tìm hiểu văn bản (26p)

1 Tâm trạng của người mẹ(13p)

Trang 5

- Những suy nghĩ của người mẹ về đứa con thơ đượcbộc lộ vào thời điểm vào đêm trước ngày khai trườngcủa con Thời gian đó dễ gợi những nghĩ suy và cảm xúctrong lòng người.

- Trong sự cảm nhận của mẹ, tâm lí con có gì khácnhững ngày thường

Con - tranh dọn dẹp đồ chơi

- háo hức, chuẩn bị sẵn sàng

- Tâm trạng của con khác với mẹ:

Con - không có mối bận tâm nào

* Câu hỏi bổ sung:

? Em có suy nghĩ gì về đứa con trong sự cảm nhận củamẹ?

- Một đứa trẻ nhạy cảm, vô tư, ngây thơ, trong sáng.

? Miêu tả giấc ngủ của con, tác giả đã sử dụng biện phápnghệ thuật gì? Tác dụng?

So sánh->Thể hiện niềm hạnh phúc và dâng trào tronglòng mẹ

? Tại sao mẹ lại có biểu hiện như vậy?

→ Mẹ ân cần, yêu thương, săn sóc, chăm lo cho con hếtlòng vì con

GV: Dường như những háo hức của đứa con đã lây sang

cả người mẹ, làm đảo lộn những hoạt động thường nhậtcủa mẹ

? Trong đêm trước ngày khai trường của con vào lớpMột, mẹ đã làm gì?

- Mẹ đắp mền cho con, buông mùng, ém góc

- Xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con

Nhưng hôm nay mẹ không làm được việc gì cả

Trang 6

- Cứ nhắm mắt, dường như vang bên tai tiếng đọc:

“Hằng năm…”

? Những hành động đó nói lên điều gì về tấm lòng mẹ?

GV: Ngày mai con sẽ là cậu học trò nhỏ Mẹ tin con của

mẹ đã lớn Mẹ không lo nhưng vẫn không ngủ được Vì

sao vậy ?

GV : Như vậy, mẹ không ngủ được còn bởi nhớ lại kỉ

niệm ngày đầu tiên đi học

Câu văn “Hằng năm…” của Thanh Tịnh nhẹ nhàng,

ngọt ngào, cứ ngân nga thấm đẫm hồi ức tuổi thơ bao

thế hệ Đêm nay, nó lại vang lên bên tai, trong lòng

người mẹ Để rồi, “mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự

nhiên ghi vào lòng con”

? Tại sao mẹ lại muốn ghi lại ấn tượng đó vào lòng

con ?

HS : Khi nhớ lại, lòng con rạo rực cảm xúc bâng

khuâng, xao xuyến

GV : Mẹ muốn ghi lại chính sự rạo rực, bâng khuâng,

xao xuyến đang dậy lên trong lòng mình vào lòng đứa

con thơ Những cảm xúc ấy trỗi dậy bởi nỗi nhớ quá

khứ

Mẹ đã nhớ kỉ niệm nào trong quá khứ ?

Hoạt động cặp đôi (3p)

? Mẹ đã nhớ kỉ niệm nào trong quá khứ ? Nhận xét

cách dùng từ ngữ của tác giả trong đoạn văn viết về hồi

*Báo cáo sản phẩm: Đại diện cặp đôi lên bảng báo cáo

+ Mẹ suy nghĩ về những việc làm cho ngày đầu tiên con đi học thật sự có ý nghĩa.

Trang 7

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của

học sinh

*Câu hỏi bổ sung:

? Trong đêm trước ngày khai trường của con tâm trạng

của mẹ như thế nào?

? Trong đêm không ngủ được, người mẹ đã nghĩ tới

điều gì ?

? Ngày khai trường ở Nhật diễn ra như thế nào ?

Những biểu hiện ấy cho thấy thái độ của người dân và

nhà nước Nhật đối với giáo dục nhà trường ra sao ?

- Ngày khai trường- ngày lễ của toàn xã hội

- Ưu tiên, quan tâm, coi trọng giáo dục nhà trường đối

với thế hệ trẻ

? Và mẹ đã suy nghĩ như thế nào về ngày khai trường ở

Việt Nam ?

HS : Cũng là ngày lễ của toàn xã hội

? Tại sao lại phải quan tâm và ưu tiên cho giáo dục nhà

trường ?

- Mỗi sai lầm ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, sai

một li đi hàng dặm…

Hoạt động cặp đôi ( 3p )

? Em hiểu gì về giáo dục nhà trường qua câu văn: “Thế

giới này là của con…một thế giới kì diệu sẽ mở ra” ?

* Để trả lời các câu hỏi trên, các em tiến hành hoạt động

học tập theo nhóm đôi

- Thời gian: 3 phút

- Yêu cầu sản phẩm: Sản phẩm của cá nhân các em ghi

vào vở, sau đó chọn 1 sản phẩm cá nhân bổ sung, hoàn

thiện thành sản phẩm của nhóm

* HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

- Làm việc cá nhân, trao đổi thống nhất trong nhóm

- GV quan sát, giúp đỡ (nếu cần)

* Gv tổ chức cho HS báo cáo sản phẩm:

- Gọi đại diện 1 nhóm lên trình bày sản phẩm

Dự kiến sản phẩm:

+ Nhà trường mang lại tri thức, hiểu biết

+ Bồi dưỡng tư tưởng tốt đẹp, đạo lí làm người

+ Mở ra ước mơ, tương lai cho con người

? Mẹ đã tưởng tượng ra ngày mai trọng đại của con

như thế nào ?

+ Mẹ hồi tưởng lại những kỷ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học.

2 Giáo dục nhà trường trongsuy nghĩ của người mẹ (13p)

→ Giáo dục nhà trường có tầm quan trọng đặc biệt, quyết định tương lai của thế hệ trẻ và cả đất nước.

Trang 8

GV : Cái ấn tượng buổi mai đi học của mẹ vẫn còn đó.

Ngày mai, mẹ lại nắm tay con, đưa con đến trường Qua

cánh cổng trường là thế giới mới của con - thế giới kì

diệu mà mẹ đã từng được sống

GV : Yêu cầu HS thảo luận (nhóm bàn- 3p)

? Thế giới kì diệu mẹ nói tới là thế giới như thế nào ?

* Để trả lời các câu hỏi trên, các em tiến hành hoạt

động học tập theo nhóm bàn

- Thời gian: 3 phút

- Yêu cầu sản phẩm: Sản phẩm của cá nhân các em ghi

vào vở, sau đó chọn 1 sản phẩm cá nhân bổ sung, hoàn

thiện thành sản phẩm của nhóm

* HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:

- Làm việc cá nhân, trao đổi thống nhất trong nhóm

- GV quan sát, giúp đỡ (nếu cần)

* Gv tổ chức cho HS báo cáo sản phẩm:

- Gọi đại diện 1 nhóm lên trình bày sản phẩm

Dự kiến sản phẩm:

Thế giới kì diệu:

+ Thế giới của ánh sáng tri thức, của những hiểu biết lí

thú và kì diệu mà nhân loại hàng ngàn hàng vạn năm đã

tích lũy được Các em sẽ được học, được viết bằng tiếng

dân tộc

+ Thế giới của những tình cảm cao đẹp: tình bạn, tình

thầy trò

+ Thế giới của những điều hay lẽ phải, của tình

thương và đạo lí làm người

+ Thế giới của những niềm vui, hi vọng, chắp cánh

cho những ước mơ và khát vọng bay cao, bay xa…

? Câu nói của mẹ còn hàm chứa tình cảm gì đối với con

và giáo dục nhà trường ?

? Qua phân tích, em có suy nghĩ gì về người mẹ ?

? Tâm sự của mẹ có trực tiếp nói với con không ?

GV : Người mẹ đang tâm sự cùng ai ?

HS : Tâm sự với chính mình

GV : Giọng độc thoại là giọng chủ yếu của bài viết Mẹ

nhìn đứa con ngon giấc mà tự nói với chính lòng mình

GV : Cách viết này có tác dụng gì ?

HS : Nhân vật tự thể hiện tâm trạng một cách chân thực,

những suy nghĩ thầm kín được bộc lộ…

Hoạt động 3: Tổng kết (4p)

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những giá trị về nội

dung và nghệ thuật của văn bản

→Mẹ tin yêu con, chân thành

hi vọng và tin tưởng vào giáo dục nhà trường đối với tương lai của con.

→ Một người mẹ sâu sắc, tình cảm, tế nhị và hiểu biết.

III Tổng kết ( 4p)

Trang 9

b Nhiệm vụ : Học sinh nghe và thực hiện các yêu cầu

của giáo viên

c Phương thức hoạt động: cá nhân

? Nêu đặc sắc về nghệ thuật của văn bản ?

? Qua văn bản, Lí Lan muốn nói với chúng ta điều gì ?

GV : Yêu cầu HS đọc Ghi nhớ

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a.Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức để làm bài tập

d.Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh giá

Gv yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi 1 sgk

HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài GV sửa chữa, bổ

sung

? Học sinh đọc và xác định yêu cầu bài tập

Hs làm việc cá nhân- Sử dụng kỹ thuật viết tích cực.

GV hướng dẫn: Viết đoạn văn 7-8 dòng

Chủ đề: Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai giảng

- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

2 Nội dung Tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường đối vơi giáo dục con người

* Ghi nhớ (sgk)

IV Luyện tập(3p)

Bài tập 1 ( sgk/ 9)

Em tán thành ý kiến trên vì nóđánh dấu bước ngoặt, sự thayđổi lớn lao trong cuộc đời mỗicon người: sinh hoạt trong môitrường mới, học nhiều điều,tâm trạng vừa háo hức vừa hồihộp, lo lắng

* Đọc thêm

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (2p)

a Mục tiêu: Học sinh nắm được những kiến thức về tục ngữ.

b Nhiệm vụ: Thực hiện nhiệm vụ học tập theo yêu cầu của giáo viên.

c Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

Trang 10

d Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh giá lẫn nhau, giáo viên nhận

xét, đánh giá…

e Sản phẩm hoạt động: viết vào vở.

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

? Hãy nhớ lại và viết thành đoạn văn về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngàykhai trường đầu tiên của mình ?

- Hình thức hoạt động:

+ Hoạt động cá nhân (2p)

+ Sản phẩm: viết vào vở ghi

*Tổ chức thực hiện:

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động, giúp đỡ khi học sinh gặp khókhăn

*Báo cáo sản phẩm: HS lên bảng trình bày kết quả sản phẩm của mình

*Dự kiến sản phẩm cần đạt: Học sinh viết đoạn văn đảm bảo nội dung và hình

thức

+ Học sinh nhận xét phần báo cáo kết quả của bạn

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG (2p)

a Mục tiêu: Hình thành cho học sinh năng lực tự học

b Nhiệm vụ: Thực hiện nhiệm vụ học tập của giáo viên giao.

c Phương thức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

e Sản phẩm hoạt động: viết vào vở.

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

? Tác giả mượn tâm trạng người mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói đến điều gì ?

+ Gv hướng dẫn, giúp đỡ, định hướng cho HS về nhà thực hiện nhiệm vụ:

* Dự kiến sản phẩm cần đạt:

Trang 11

Tác giả mượn tâm trạng người mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói đến:

+ Tầm quan trọng của việc học, nhà trường

+ Tình cảm sâu nặng mẹ giành cho con

+ Nhắc nhở người làm con phải nhớ đến tình cảm của mẹ

- Sưu tầm và đọc một số văn bản về ngày khai trường

- Soạn : Mẹ tôi, đọc trả lời câu hỏi SGK.

* Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 5 sản phẩm.

I Môc tiªu bµi häc

1 Kiến thức

- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi conmắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kỹ năng:

- Đọc - Hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và

người mẹ nhắc đến trong bức thư

Trang 12

Học liệu: Sỏch giỏo khoa Ngữ văn 7 tập I, sỏch hướng dẫn chuẩn kiến thức kỹ năng mụn Ngữ văn

1 Mụ tả phương phỏp thực hiện chuỗi cỏc hoạt động học trong bài học và kĩ thuật dạy học thực hiện trong cỏc hoạt động:

trả lời

c Phương thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

d Phương ỏn kiểm tra đỏnh giỏ: học sinh tự đỏnh giỏ lẫn nhau, giỏo viện nhận xột,

đỏnh giỏ

e Sản phẩm hoạt động: trỡnh bày miệng.

g Tiến trỡnh hoạt động:

? Văn bản cổng trường mở ra giỳp em hiểu gỡ về tõm trạng của người mẹ với con

trong đờm trước ngày khai trường ?

- Hỡnh thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

+ Gv quan sỏt, theo dừi giỳp đỡ học sinh hoạt động

* Bỏo cỏo sản phẩm: Hs đứng tại chỗ trỡnh bày miệng

* Dự kiến sản phẩm cần đạt: Tõm trạng người mẹ trong đờm trước này khai trường

của con vào lớp 1: hồi hộp, bõng khuõng nhớ lại những kỷ niệm xưa, tin tưởng vàovai trũ của giỏo dục đối với thế hệ trẻ

* Đỏnh giỏ sản phẩm:

+ Hs nhận xột phần trỡnh bày của bạn

+ Gv nhận xột và căn cứ vào cõu trả lời của học sinh để dẫn vào bài mới:

Trong cuộc đời mỗi con người, mẹ luụn là hỡnh ảnh gần gũi, dịu dàng và thõn

thương nhṍt Tỡnh thương của mẹ ngọt ngào như dòng sữa, bao la như biển cả Xéc-gõy ấ-xờ-nin, một nhà thơ nước Nga đã khẳng định:

“Chỉ cú mẹ là sự cứu giỳp và niờ̀m vui cho con

Chỉ cú mẹ đối với con là ỏnh sỏng khụn tả xiết”

Trang 13

Để hiểu sâu sắc hơn về tấm lòng bao dung và trái tim yêu thương vĩ đại của mẹ, hôm nay cô trò chúng ta cùng tìm hiểu văn bản “Mẹ tôi” (Et-môn-đô đơ A-mi- xi)

c Phương thức hoạt động: cá nhân, cả lớp

d.Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh

giá lẫn nhau, giáo viên nhận xét, đánh giá…

? Trình bày những hiểu biết của em về văn bản tác

giả Ét-môn -đô đơ A-mi-xi và văn bản “Mẹ tôi” ?

Sử dụng phương pháp dự án

- Đại diện nhóm lên trình bày phần chuẩn bị ở nhà

về tác giả Ét-môn -đô đơ A-mi-xi và văn bản “Mẹ

tôi”

- Các nhóm khác tương tác với nhóm trình bày

Gv nhận xét chung : Ông còn là tác giả của các

cuốn sách: cuộc đời của các chiến binh

( tập tryện ngắn, 1868), những tấm lòng cao cả

( truyện thiếu nhi, 1886), cuốn truyện của người

thầy (1890), giữa trường và nhà (tập truyện ngắn,

? Có thể chia bố cục văn bản như thế nào?

+ Phần 1: Đoạn 1 (Lí do viết thư)

+ Phần 2: Đoạn 2 (Nội dung bức thư)

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản (25p)

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nội dung

I Giới thiệu chung (5p)

1 Tác giả (1846 – 1908)

- Nhà văn I-ta-li-a

2 Tác phẩm

- Trích từ “Những tấm lòngcao cả”

- Trang nhật kí ghi vàongày thứ 5 (10/11)

Trang 14

chính của văn bản: Lý do viết thư và nội dung

d.Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh

? Thiếu lễ độ là biểu hiện như thế nào?

HS : Thái độ, lời nói, hành động không tôn trọng…

Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi (3p)

*Chuyển giao nhiệm vụ :

? Bố viết thư với mục đích gì? Tại sao bố lại phải

+ Giáo viên quan sát, theo dõi học sinh hoạt động,

giúp đỡ khi học sinh gặp khó khăn

*Báo cáo sản phẩm: Đại diện cặp đôi lên bảng báo

cáo kết quả sản phẩm của cặp đôi mình

+ Có thể cơ hội gặp nhau, thời gian giữa hai cha

con rất hạn chế

+ Những tình cảm, những điều kín đáo, tế nhị nhiều

khi khó nói trực tiếp bằng lời

+ Qua thư, cha có thể nói hết những suy nghĩ của

mình và En-ri-cô đỡ cảm thấy tự ái, xấu hổ trước

mặt cha

+ Viết thư, cha muốn con có dịp đọc đi đọc lại

nhiều lần, suy nghĩ và thấm thía những lời trong

- Con nhỡ thốt lời thiếu lễ độ

với mẹ khi cô giáo đến nhà, để giúp con suy nghĩ và nhận ra và sửa chửa lỗi lầm, bố đã viết thư cho En- ri -cô.

→ Người cha tâm lí và

nghiêm khắc.

2 Nội dung bức thư (13p)

a.Hình ảnh người mẹ

Trang 15

của học sinh.

? Bố En-ri-cô là người như thế nào?

*Dự kiến sản phẩm cần đạt :

? Hình ảnh người mẹ hiện lên trong bức thư như

thế nào ?

- thức suốt đêm, cúi mình trông chừng

- quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở

- sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc để tránh một giờ

đau đớn cho con

- có thể ăn xin để nuôi con, hi sinh tính mạng để

cứu con sống

? Em có suy nghĩ gì về người mẹ của En-ri-cô ?

GV : Tình mẹ thương con là mênh mông, ngời

ngời như nước biển Đông, người mẹ của En-ri-cô

đã coi con là lẽ sống của đời mình

? Có gì đặc biệt trong cách thể hiện hình ảnh người

- Giọng thiết tha, chân thành, xúc động, sâu lắng

? Giọng điệu ấy thể hiện tình cảm gì của người

cha ? Yêu thương, trân trọng, cảm phục

? Với tình cảm ấy, người cha đã cảm nhận như thế

nào về sự hỗn láo của En-ri-cô ?

- Sự hỗn láo…như một nhát dao đâm vào trái tim

bố

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư ?

Hoạt động nhóm bàn (5p)

? Để diễn tả tâm trạng người cha, tác giả đã sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Tác dụng ?

? Người cha đã vẽ ra trước mắt En-ri-cô viễn

cảnh như thế nào? Em hiểu như thế nào về câu nói

đó?

? Người cha đã tưởng tượng ra viễn cảnh khi

En-ri-cô lớn khôn như thế nào?

? Tại sao người cha cho rằng En-ri-cô vẫn chỉ là

một đứa trẻ tội nghiệp…?

? Vì sao người cha lại nói hình ảnh của mẹ sẽ làm

- Người mẹ dịu hiền, rất mực yêu thương con, giàu đức hi sinh.

Trang 16

tâm hồn con như bị khổ hình?

+ Hoạt động nhóm bàn (5p)

*Tổ chức thực hiện :

*Báo cáo sản phẩm: Đại diện nhóm hs khác lên

bảng báo cáo kết quả sản phẩm của nhóm mình

→ So sánh, câu hỏi tu từ diễn tả nỗi đau đớn, đắng

cay, tủi nhục, bàng hoàng xen lẫn bực bội, tức giận

- Người cha đã vẽ ra trước mắt En-ri-cô viễn cảnh :

Trong đời… mất mẹ Câu nói đó có nghĩa là :

+ Nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của người mẹ trong

đời mỗi con người

+ Thức tỉnh con người hiếu thảo trong đứa con:

phải biết yêu thương, kính trọng cha mẹ

- Người cha đã tưởng tượng ra viễn cảnh khi

En-ri-cô lớn khôn : Mong ước thiết tha được nghe tiếng

mẹ, được mẹ đón vào lòng

- Người cha cho rằng En-ri-cô vẫn chỉ là một đứa

trẻ tội nghiệp vì : Con vẫn chỉ là đứa trẻ tội nghiệp,

yếu đuối, sẽ đắng cay, không thể sống thanh thản,

hối hận vô ích, tâm hồn bị khổ hình, lương tâm

không yên tĩnh

- Người cha lại nói hình ảnh của mẹ sẽ làm tâm hồn

con như bị khổ hình vì : những lỗi lầm gây ra nỗi

đau lòng mẹ trong quá khứ của đứa con, đớn đau

bởi mình không xứng đáng với sự dịu dàng và hiền

hậu của mẹ Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là

tình cảm thiêng liêng, cao cả Đáng xấu hổ và nhục

nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó

*Câu hỏi bổ sung :

? Trong bức thư, hình ảnh người mẹ hiện lên là

người như thế nào?

=>Trong bức thư, người bố đã gợi hình ảnh lớn lao, cao

cả của người mẹ và làm nổi bật vai trò của người mẹ trong gia đình.

b Lời cha nhắc nhủ

- Khẳng định mẹ là chỗ dựa

tinh thần vững chắc cho con.

- Phải biết kính yêu, tôn thờ cha mẹ, đừng bao giờ mắc sai lầm.

c Thái độ nghiêm khắc của cha

Trang 17

GV: Những lời tâm can của người cha không chỉ

dành riêng cho En-ri-cô mà còn thấm thía với tất cả

những người làm con trên thế gian này

? Người bố muốn nhắc nhở En-ri-cô điều gì ?

? Qua những lời nhắc nhủ đó, em thấy người cha

của En-ri-cô là người như thế nào?

HS: + Trân trọng tình cảm gia đình, tôn kính cha

mẹ

+ Luôn giữ đạo lí làm con

+ Là một người cha trải nghiệm, mẫu mực

Hoạt động cặp đôi (4p)

? Người cha đã yêu cầu con điều gì?

? Nhận xét về giọng điệu của bức thư trong đoạn

này?

? Giọng điệu đó thể hiện thái độ tình cảm của người

cha như thế nào?

? Thái độ tình cảm đó cho em hiểu gì về cách giáo

dục con của người cha?

+ Hoạt động cặp đôi (4p)

cáo kết quả sản phẩm của nhóm mình

- Người cha đã yêu cầu con :

+ Không bao giờ được thốt ra lời nói nặng với mẹ

+ Xin lỗi mẹ thành khẩn

+ Cầu xin mẹ hôn…xóa dấu vết vong ân bội nghĩa

+ Thà không có con còn hơn thấy con bội bạc với

mẹ

+ Con đừng hôn bố

- Nhận xét về giọng điệu của bức thư trong đoạn :

Giọng điệu vừa dứt khoát như ra lệnh, vừa mềm

- Thái độ cảnh cáo nghiêm

khắc những lỗi lầm của con và yêu cầu con phải sửa chữa lỗi lầm

Trang 18

mại như khuyên nhủ.

-Giọng điệu đó thể hiện thái độ tình cảm của người

cha : yêu thương, nghiêm khắc…

- Thái độ tình cảm đó cho em hiểu về cách giáo dục

con của người cha :

+ Thương yêu con, vì tương lai của con

+ Cách giáo dục cương quyết đầy tình thương và

*Câu hỏi bổ sung :

? Văn bản là bức thư của bố gửi En-ri-cô, tại sao

lại lấy nhan đề “Mẹ tôi” ?

HS: Nội dung chủ yếu nói lên công lao khó nhọc,

sự hi sinh, tình yêu thương của mẹ đối với con

? Nếu như được đặt lại tên cho văn bản, em sẽ đặt

tên như thế nào? Tại sao em lại đặt nhan đề như

vậy ?

GV: Cách bộc lộ tình cảm của người cha công khai,

mạnh mẽ và nồng nhiệt Đó là lối biểu hiện tình

cảm của người châu Âu, khác với người châu Á kín

đáo và tế nhị hơn

Hoạt động 3: Tổng kết (3p)

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những giá trị về

nội dung và nghệ thuật của văn bản

b Nhiệm vụ : Học sinh nghe và thực hiện các yêu

cầu của giáo viên

d Phương án kiểm tra, đánh giá: học sinh tự đánh

? Nêu giá trị nghệ thuật của văn bản?

? Qua văn bản em rút ra được bài học gì?

III Tổng kết (3p):

1 Nghệ thuật:

- Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy

ra câu chuyện: En- ri -cô mắclỗi với mẹ

- Lồng câu chuyện trong bứcthư của bố gửi cho con

- Lựa chọn hình thức biểu cảmtrực tiếp, có ý nghĩa giáo dục,thể hiện thái độ nghiêm khắccủa người cha đối với con

2 Nội dung: “ Con hãy nhớrằng, tình thương yêu, kínhtrọng cha mẹ là một tình cảmthiêng liêng hơn cả Thật đángxấu hổ và nhục nhã cho kẻ nàochà đạp lên tình thương yêuđó”

* Ghi nhớ: ( SGK -tr12)

IV Luyện tập(4p)

Bài tập1Vai trò vô cùng to lớn củangười mẹ được thể hiện trongđoạn: “ Khi đã khôn lớn… tình yêu thương đó”

Bài tập 2Hãy kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến bố, mẹ buồn phiền

Trang 19

-HS đọc ghi nhớ

a Mục tiêu: Giúp HS vận dụng kiến thức để làm

bài tập

a Mục tiêu: Giúp HS củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học

b Nhiệm vụ : Học sinh nghe và thực hiện các yêu cầu của giáo viên.

? Học văn bản em hiểu thêm gì về tình cảm của cha mẹ đối với con cái ? Từ đó

*Báo cáo sản phẩm: Hs lên bảng báo cáo kết quả sản phẩm của mình

Trang 20

+ Cha mẹ luôn yêu thương, sẵn sàng hi sinh để dành những điều tốt đẹp nhất chocon…

+ Em cố gắng học tập tốt, vâng lời, hiếu thảo, giúp đỡ công việc nhà, chăm sóc,

phụng dưỡng ông bà, cha mẹ khi già yếu…

+ Hs khác nhận xét phần báo sáo sản phẩm của bạn

a Mục tiêu: Giúp HS rèn năng lực tự học cho học sinh

- Làm BT còn lại, sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tình cảm của cha mẹ dành

cho con và tình cảm của con đối với cha mẹ

+ Hoạt động cá nhân ( Làm ở nhà )

Ơn cha nặng lắm, ai ơiNghĩa mẹ bằng trời, chín tháng cưu mang

Công cha như núi ngất trời…

* Đánh giá sản phẩm: tiết học sau, kiểm tra xác xuất khoảng 5 sản phẩm.

Trang 21

Ngày soạn: 31 / 8 /2020

Ngày dạy : / / 2020

TIẾT 3, 4: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP Bấ

(Khánh Hoài )

I Mục tiờu bài học

1 Kiến thức

- Tỡnh cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sõu nặng và nỗi đau khổ của những

đứa trẻ khụng may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Hoạt động A Khởi động: cỏ nhõn

- Hoạt động B Hỡnh thành kiến thức: Hoạt động cặp đụi, nhúm, hoạt động chung

Trang 22

trả lời

đỏnh giỏ

? Sau khi học xong văn bản “ Cổng trường mở ra” em cú cảm nhận gỡ về hỡnh ảnhngười mẹ?

? Thỏi độ của cha trong bức thư ( văn bản “ Mẹ tụi” ) như thế nào?

- Hỡnh thức hoạt động: Hoạt động cỏ nhõn

- Sau khi học xong văn bản “ Cổng trường mở ra” em cú cảm nhận về hỡnh ảnhngười mẹ: Là người hiền dịu, yờu thương con, luụn hết lũng quan tõm, chăm súcthậm chớ sẵn sàng hi sinh tất cả ( kể cả tớnh mạng của mỡnh ) cho con

- Thỏi độ của cha trong bức thư( văn bản “ Mẹ tụi” ): Thỏi độ kiờn quyết, nghiờmkhắc, chõn tỡnh, nhẹ nhàng

+ Gv nhận xột, căn cứ vào cõu trả lời của học sinh để dẫn dắt vào bài

“ Bờn ngoài trời mưa tuụn

Nước mắt con đõ̃m buụ̀n

Tại sao xảy ra thế ?

Tṍt cả cựng mṍt luụn”

Đú là nước mắt, là nỗi đau xút, là sự mṍt mỏt khụng gỡ cú thể bự đắp nổi của những đứa trẻ phải chṍp nhọ̃n hoàn cảnh hạnh phỳc gia đỡnh tan vỡ “ Mẹ đi rụ̀i, cha cựng rời xa”.

Với tỡnh cảm chõn thành, sự cảm thụng sõu sắc, lối kể chuyện nhỏ nhẹ, tự nhiờn, Khỏnh Hoài đã thành cụng trong việc diễn tả tõm lí của những đứa trẻ khi cha mẹ khụng cựng chung sống với nhau nữa qua cõu chuyện gõy nhiờ̀u cảm động

“ Cuộc chia tay của những con bỳp bờ”.

B HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động của Gv và học sinh Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Giới thiệu chung.

a Mục tiờu: Giỳp HS nắm được những nột chớnh về

tỏc giả, văn bản

b Nhiệm vụ : Học sinh nghe và thực hiện cỏc yờu cầu

I/ Giới thiệu chung(10p)

Trang 23

của giáo viên.

? Nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ v¨n b¶n

?

- GV hướng dẫn đọc: Giọng đọc thay đổi linh hoạt

phù hợp tâm tư, tình cảm của nhân vật: đau đớn, xót

xa, hồn nhiên, nhường nhịn

- GV đọc mẫu HS đọc

- HS nhận xét, GV nhận xét

? Hãy tóm tắt nội dung văn bản?

Hs tr¶ lêi

Truyện kể về cuộc chia tay của anh em Thành - Thuỷ

do gia đình tan vỡ, bố mẹ li hôn Trước khi chia tay

hai anh em chia đồ chơi Thành đã muốn nhường hết

cho em nhưng nghe mẹ thúc giục, Thành vội lấy hai

con búp bê đặt hai bên, thấy thế Thuỷ giận dữ không

muốn chia sẻ hai con búp bê Sau đó hai anh em dắt

nhau đến trường để Thuỷ chia tay cô giáo và các bạn.

Cuộc chia tay thật xúc động, Thuỷ và Thành trở về

nhà thì xe đã đến, mẹ cùng mấy người hàng xóm

khuân đồ lên xe, Thuỷ để lại con vệ sĩ cho anh Đến

khi xe gần chạy, Thuỷ lại chạy lại để nốt con em nhỏ

cạnh con vệ sĩ rồi em nức nở chạy lên xe

GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích 2, 3, 4, 5, 6

HS: Giải thích dựa vào Chú thích

? Văn bản thuộc kiểu văn bản nào?

? Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật chính

trong truyện?

-Truyện viết về hai anh em Thành - Thuỷ, cuộc chia

tay cảm động của họ

- Nhân vật chính: Thành - Thuỷ

? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

Tác dụng: giúp tác giả thể hiện được một cách sâu

- Truyện ngắn “ Cuộc chia tay của những con bóp bª”

- Khánh Hoài được giải nhì trong cuộc thi viết về quyền trẻ em, 1992

-Tình trạng li hôn là một thực tế đau lòng mà các nạn nhân đáng thương là những đứa trẻ

Trang 24

sắc suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng của nhân vật, tăng

thêm tính chân thực của truyện -> sức thuyết phục

cao

? Văn bản thuộc thể loại nào?

? Văn bản có thể chia làm mấy phần ? Mỗi phần từ

đâu đến đâu? ý của từng phần?

+ Từ đầu → “hiếu thảo như vậy”

(Tâm trạng của hai anh em trong đêm trước và khi

chia tay)

+ Tiếp theo → “ươm trùm lên cảnh vật”

(Cuộc chia tay với lớp học)

+ Phần còn lại

(Cuộc chia tay đột ngột giữa hai anh em)

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nội dung

chính của văn bản: Tình cảm của anh em trong cuộc

sống gia đình, nỗi bất hạnh của trẻ thơ…

của giáo viên

c Phương thức hoạt động: cá nhân, hoạt động

chung cả lớp

? Thành và Thủy sinh ra trong một gia đình có điều

kiện như thế nào? Tình cảm của hai anh em ra sao?

HS: + Gia đình khá giả

+ Anh em thương yêu nhau:

- Em vá áo cho anh

- Anh chiều nào cũng đón em

- Anh em nắm tay nhau, vừa đi vừ trò truyện

- Em “võ trang” con Vệ Sĩ đặt đầu giường anh

? Suy nghĩ về tình cảm anh em của Thành và Thủy ?

GV chuyển ý: Thành và Thủy là hai đứa trẻ ngoan,

xứng đáng được hưởng một cuộc sống gia đình hạnh

phúc, được cha mẹ yêu thương, quan tâm chăm sóc,

che chở và bảo vệ

nhất

- Cuộc chia tay của những

con búp bê là một văn bản

nhật dụng viết theo kiểu vănbản tự sự

- Bố cục: 3 phần

II Tìm hiểu văn bản ( 18p)

1 Tình cảm anh em trong cuộc sống gia đình (9p)

- Tình anh em ruột thịt gần gũi, yêu thương, đằm thắm, biết chia sẻ và quan tâm chăm sóc nhau.

2 Bất hạnh của trẻ thơ (9p)

Trang 25

? Nhưng điều đáng tiếc gì đã xảy ra với hai anh em?

HS: Cha mẹ chia tay nhau

GV: Cha mẹ bỏ nhau, tổ ấm gia đình tan vỡ, đó là nỗi

đau, nỗi kinh hoàng đối với hai tâm hồn trẻ thơ trong

sáng

? Trong đêm trước ngày chia tay, tâm trạng hai anh

em được miêu tả qua chi tiết nào?

- Em: nức nở, tức tưởi

- Anh: cắn chặt môi, nước mắt cứ tuôn như suối

GV: Giấc ngủ trong đêm của các em không còn êm

đềm, không còn mơ thấy những giấc mơ đẹp mà

thay vào đó bởi tiếng khóc và những dòng nước mắt

âm thầm

? Tiếng khóc và nước mắt nói lên điều gì về tâm trạng

hai anh em ?

GV: Cha mẹ đã quá vô tình với con trẻ, chỉ có hai anh

em tự an ủi nhau bằng cái “lặng lẽ đặt tay lên vai” anh

của Thủy và cử chỉ “khẽ vuốt lên tóc em” của Thành

Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi - 3p

*Chuyển giao nhiệm vụ:

? Khi hai anh em ngồi im lặng bên nhau dưới gốc

hồng xiêm trong buổi sớm, bao quanh hai tâm hồn

non dại, thế giới cảnh vật và cuộc sống được miêu tả

+ Cảnh vật vẫn cứ như hôm qua, hôm kia

+ Tai họa giáng xuống nặng nề

+ Khắc sâu hoàn cảnh bất thường, trớ trêu, đáng

thương của hai anh em

GV: Sự trớ trêu ấy là hai anh em yêu thương nhau sắp

phải xa nhau, có thể xa mãi mãi

a Trước những cuộc chia tay

- Đau đớn, xót xa, cay đắng

quặn thắt trong lòng.

Trang 26

+ Đại diện cặp đôi khác nhận xét phần báo sáo sản

? Tãm t¾t văn bản “ cuộc chia tay của những con búp bê” ?

+ Sản phẩm: trình bày miệng

*Dự kiến sản phẩm cần đạt: Hs dựa vào nội dung kiến thức bài học để trả lời.

a Mục tiêu: Giúp HS rèn năng lực tự học cho học sinh

- ChuÈn bÞ tiÕp v¨n b¶n “ Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª”

- Tìm đọc những văn bản có cùng nội dung

Trang 27

+ Sản phẩm: viết vào vở ghi.

* Dự kiến sản phẩm cần đạt: Hs tìm và phân loại từ ghép trong một văn bản tự

Bµi 2 : TiÕt 4: §äc - HiÓu v¨n b¶n :

Cuéc chia tay cña nh÷ng con

bóp bª ( tiếp)

Kh¸nh Hoµi

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức

- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những

đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

Trang 28

II Chuẩn bị:

- Hoạt động A Khởi động: hoạt động chung cả lớp

trả lời

đỏnh giỏ

? Tỡnh cảm của hai anh em Thành và Thủy trong cuộc sống gia đỡnh như thế nào?

- Hỡnh thức hoạt động: Hoạt động chung cả lớp

* Dự kiến sản phẩm cần đạt: Yờu thương, quan tõm, chia sẻ

+ Gv nhận xột, căn cứ vào cõu trả lời của học sinh để dẫn dắt vào bài

Hoạt động của giỏo viờn và học sinh Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Giới thiệu chung.

Hoạt động 2: Tỡm hiểu văn bản

a Mục tiờu: Giỳp HS nắm được những nội dung

chớnh của văn bản: Tỡnh cảm của anh em trong cuộc

sống gia đỡnh, nỗi bất hạnh của trẻ thơ…

I Giới thiệu chung

II Tỡm hiểu văn bản

1 Tỡnh cảm anh em trong

cuộc sống gia đỡnh

2 Bất hạnh của trẻ thơ (28)

Trang 29

c Phương thức hoạt động: cá nhân, hoạt động

chung cả lớp, cặp đôi

Gv kh¸i qu¸t l¹i néi dung bµi häc cña tiÕt

tríc

? Với hai anh em Thành và Thủy, trong cuộc sống,

búp bê có ý nghĩa gì ?

- Là đồ chơi thân thiết gắn bó với tuổi thơ, thể hiện

mối tình cảm ruột thịt của hai anh em

? Hai anh em có phản ứng như thế nào trước mệnh

lệnh chia đồ chơi của mẹ ?

- Lần 1: Thủy run bần bật, kinh hoàng đưa cặp mắt

tuyệt vọng nhìn anh

Cặp mắt buồn thăm thẳm

- Lần 2: Giật mình líu ríu dắt nhau đứng dậy

Thủy mở to mắt như người mất hồn, loạng

choạng bám tay anh

? Những biểu hiện ấy nói lên tâm trạng gì của hai

anh em?

? Tóm tắt cuộc chia búp bê của hai anh em?

HS: Tóm tắt

- Chia búp bê:

+Thành: đặt búp bê sang hai phía

Thủy: tru tréo giận dữ

+Thành: đặt Vệ Sĩ cạnh Em Nhỏ

Thủy: mắt dịu lại, đem đặt lại chỗ cũ và vui vẻ

? Lời nói và hành động của Thủy khi chia búp bê có

gì mâu thuẫn?

- Một mặt không muốn hai con búp bê xa nhau, mặt

khác lại thương anh trai đêm ngủ không có Vệ Sĩ

canh gác

? Có cách nào giải quyết mâu thuẫn ấy ?

- Gia đình đoàn tụ

Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi ( 3p)

* Chuyển giao nhiệm vụ:

? Tại sao Thành và Thủy không thể mang búp bê

Trang 30

? Thái độ của Thủy trong cuộc chia búp bê nói lên

Thành và thủy không thể đem chia búp bê ,vì: Búp

bê gắn với mái ấm gia đình

- Búp bê là kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ

- Búp bê là hình ảnh anh em ruột thịt

- Thái độ của Thủy khi chia đồ chơi nói lên khát

vọng được sống gần gũi với người thân…

? Thái độ của Thủy được miêu tả như thế nào khi đến

trường?

- Thủy cắn chặt môi, mắt đăm chiêu nhìn khắp, bật

khóc thút thít

? Tại sao Thủy lại bật khóc thút thít?

- Vì kỉ niệm vô tư, trong sáng của tuổi học trò dâng

trào; Thủy sắp phải xa nơi này mãi mãi, em không

được đi học nữa

Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi ( 3p )

* Chuyển giao nhiệm vụ

? Cuộc chia tay của Thủy và lớp học diễn ra như thế

- Khát vọng được sống gần gũi với người thân để được thương yêu nhau, chăm sóc và chia sẻ cho nhau.

b Cuộc chia tay với lớp học

Trang 31

- Khi cô giáo tặng quà thì em không nhận vì em biết

rằng mình sẽ không được đi học nữa

? Chi tiết nào trong cuộc chia tay khiến em cảm động

nhất? Vì sao?

- Chi tiết khi Thủy không được đi học nữa

- vì : Thủy sẽ mãi mãi phải rời xa mai trường, xa

thầy cô, xa bè bạn, không được quyền học tập và vui

chơi của trẻ em mà thay vào đó em phải lăn lộn kiếm

sống nơi ngoài chợ

? Ra khỏi trường, Thành có cảm nhận như thế nào

về thế giới xung quanh?

- Kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường

và nắng vẫn ươm trùm lên cảnh vật

? Tại sao Thành lại cảm thấy kinh ngạc?

HS: Cảnh vẫn đẹp, cuộc đời vẫn bình yên, đất trời và

con người vẫn ở trạng thái bình thường nhưng Thành

và Thủy phải chịu sự đổ vỡ quá lớn…

GV: Đây là tình huống trớ trêu đối lập giữa nội tâm

và ngoại cảnh

? Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, tạo vật đẹp đẽ

trước cảnh ngộ bất hạnh của con người có ý nghĩa

gì?

HS: Tăng nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái tâm lí thất

vọng, bơ vơ, lạc lõng của nhân vật

? Tại sao có thể nói cuộc chia tay giữa hai anh em là

- mếu máo đứng như chôn chân

=> Thương em, đau đớn tột cùng vì phải chia tay em

- Cuộc chia tay cảm động, đẫm nước mắt, ấm áp tình thầy trò, bè bạn, xen lẫn cả nỗi xót xa.

c Cuộc chia tay đột ngột giữahai anh em

Trang 32

* Thủy:

- như người mất hồn, mặt tái xanh

- lấy con Vệ Sĩ đặt đầu giường, ôm ghì lấy, hôn gấp

gáp, thì thào

- khóc nức lên, nắm tay dặn dò

- đặt Em Nhỏ quàng tay vào Vệ Sĩ

→Tâm hồn trong sáng, nhạy cảm, trái tim giàu yêu

thương, vị tha

? Thái độ và hành động của nhân vật cho em hiểu gì

về Thành và Thủy, tình cảm của hai anh em?

Yêu cầu HS thảo luận (nhóm bàn )- 4p

Cuộc chia búp bê cuối cùng đã thực hiện theo cách

của Thủy Thủy đã đặt con Em Nhỏ bên cạnh con Vệ

Sĩ để chúng không bao giờ phải xa nhau

? Cách giải quyết này gợi cho em những suy nghĩ,

*Báo cáo sản phẩm: Đại diện nhóm lên bảng báo

+ Thương cảm cho một em bé giàu lòng vị tha…

+ Sự chia tay giữa hai em nhỏ là vô lí…

+ Những con búp bê vốn là đồ chơi của tuổi nhỏ,

thường gợi lên thế giới trẻ em với sự ngộ nghĩnh,

trong sáng, ngây thơ

+ Hai anh em Thành và Thủy cũng như những con

búp bê kia trong sáng, vô tư, dễ thương, chẳng có tội

tình gì

+ Cuộc chia tay của những con búp bê hay chính

là cuộc chia tay của Thành và Thủy, một cảnh ngộ éo

le do tội lỗi của người lớn gây ra

+ Cách đặt tên truyện hay, gợi được tình huống

tạo sự hấp dẫn, thể hiện được ý đồ tư tưởng của tác

giả

- Tình cảm anh em thắm thiết,

cảm động.

Trang 33

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những giá trị về nội

dung và nghệ thuật của văn bản

c Phương thức thực hiện : Hoạt động cá nhân.

d Yêu cầu sản phẩm : Làm vào vở ghi

đ Tiến trình hoạt động :

? Qua câu chuyện, Khánh Hoài muốn nhắn gửi đến

chúng ta điều gì?

HS: Tình cảm gia đình, hạnh phúc gia đình vô cùng

quý giá Hãy trân trọng giữ gìn và đừng làm tổn

thương đến tâm hồn con trẻ Người lớn và xã hội hãy

quan tâm, chăm sóc, bảo vệ hạnh phúc cho trẻ em…

? Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện?

Câu chuyện muốn nói với chúng ta điều gì?

Học sinh đọc ghi nhớ

a Mục tiêu: Giúp HS vận dụng kiến thức để làm bài

tập

III Tổng kết (4p)

1 Nghệ thuật

- Lựa chọn ngôi kể hợp lí:nhân vật tôi trong truyện kểlại câu chuyện của mình nênnhững day dứt, nhớ thươngđược thể hiện một cách chânthực

- Khắc họa hình tượng nhânvật trẻ nhỏ ( Thành và Thủy),qua đó gợi suy nghĩ về sựchọn, cách ứng xử của nhữngngười làm cha, làm nẹ

- Lời kể tự nhiên theo trình tự

sự việc

2 Nội dung Cuộc chia tay đau đớn vàcảm động của hai em bé khiếnngười đọc thấm thía: Tổ ấmgia đình là vô cùng quý giá vàquan trọng Mọi người hãy cốgắng bảo vệ và giữ gìn, khôngnên vì bất cứ lí do gì mà gâytổn hại đến tình cảm tự nhiêntrong sáng ấy

Trang 34

? HS đọc BT và xác định yêu cầu bài tập ?

Gv hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi sgk

? Ý nghÜa cña v¨n b¶n “ Cuộc chia tay của những con búp bê” ? Em cầnlàm gì trong việc góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc ?

+ Sản phẩm: trình bày miệng

*Dự kiến sản phẩm cần đạt: Hs dựa vào nội dung kiến thức bài học để trả lời.

* GV chuyển giao nhiệm vụ: Tìm đọc một số tác phẩm có cùng nội dung với văn

bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê”

Trang 35

+ Gv hướng dẫn, giỳp đỡ, định hướng cho HS về nhà thực hiện nhiệm vụ:

* Dự kiến sản phẩm cần đạt: Hs tỡm và chộp lại nhan đề và đọc một số tỏc phẩm

- Khỏi niệm liờn kết trong văn bản

- Yờu cầu về liờn kết trong văn bản

2 Kỹ năng:

- Nhận biết và phõn tớch liờn kết của cỏc văn bản

- Viết cỏc đoạn văn, bài văn cú tớnh liờn kết

3 Thỏi độ: yờu thớch mụn học, tớch cực học tập

4 Cỏc năng lực cần đạt

- Năng lực hợp tỏc, tự giải quyết vấn đề, trỡnh bày, tự học, sử dụng ngụn ngữ, đỏnh giỏ

II Chuẩn bị:

Trang 36

- Hoạt động A Khởi động: cỏ nhõn

trả lời

đỏnh giỏ

? Văn bản cổng trường mở ra giỳp em hiểu gỡ về tõm trạng của người mẹ với con

trong đờm trước ngày khai trường ?

- Hỡnh thức hoạt động: Hoạt động cỏ nhõn

* Dự kiến sản phẩm cần đạt: Tõm trạng người mẹ trong đờm trước này khai trường

của con vào lớp 1: hồi hộp, bõng khuõng nhớ lại những kỷ niệm xưa, tin tưởng vàovai trũ của giỏo dục đối với thế hệ trẻ

định Muốn vậy văn bản phải cú tớnh liờn kết.

Hoạt động của Giỏo viờn và học sinh Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Liờn kết và phương tiện liện kết

trong văn bản.

a Mục tiờu: Giỳp HS nắm được liờn kết và phương

tiện liờn kết trong văn bản

b Nhiệm vụ : Học sinh nghe và thực hiện cỏc yờu cầu

I Liờn kết và phương tiện liện kết trong văn bản (19p)

Trang 37

của giáo viên.

c Phương thức hoạt động: cặp đôi

GV giải thích khái niệm liên kết

Liên: liền

kết: nối, buộc

=> liên kết là nối liền nhau, gắn bó với nhau

Gọi HS đọc VÝ dô ( SGK17)

? Nếu bố của En-ri-cô chỉ viết mấy câu như vậy thì

En-ri-cô có hiểu điều bố muốn nói không?

? Vì sao En-ri-cô chưa hiểu, em chọn lí do đúng trong

các lí do dưới đây?

a Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp

b Vì câu văn nội dung không được rõ ràng

c Vì giữa các câu chưa có sự liên kết

? Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì nó phải có

- Nếu bố của En-ri-cô chỉ viết mấy câu như vậy thì

En-ri-cô không hiểu điều bố muốn nói không ?

- En-ri-cô chưa hiểu vì câu văn nội dung không được

rõ ràng, giũa các câu văn không có sự liên kết

- Văn bản cần có tính liên kết

+ Đại diện cặp đôi khác nhận xét phần báo sáo sản

phẩm của cặp đôi bạn

+ Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của

1 Tính liên kết của văn bản (9p)

Trang 38

học sinh.

Đọc ý 1 phần ghi nhớ

GV : Liên kết là một trong những tính chất quan trọng

nhất của văn bản giúp ta dễ hiểu, giúp cho văn bản rõ

nghĩa Vậy phương tiện liên kết trong văn bản là gì?

Chúng ta cùng tìm hiểu phần 2

Hoạt động 2: Phương tiện liện kết trong văn bản.

a Mục tiêu: Giúp HS nắm được các phương tiện liên

kết trong văn bản

của giáo viên

c Phương thức hoạt động: cặp đôi

? Đọc vd 2b SGK18

(HS thảo luận 4 nhóm trong 6 phút

Đại diện trình bày)

? Tại sao lại nói đoạn văn trên khó hiểu? Muốn đoạn

văn trở nên dễ hiểu ta phải làm gì ?

* GV: Đoạn văn trên lủng củng, khó hiểu vì thiếu từ

ngữ liên kết, đó chính là thiếu sự liên kết về hình thức

? Vậy em hiểu liên kết hình thức là cách liên kết các

câu, các đoạn trong văn bản như thế nào?

( HS đọc văn bản: Vì sao hoa cúc có nhiều cánh )

? Ngoài sự liên kết về hình thức, văn bản muốn dễ

hiểu cần có điều kiện gì nữa?

? VËy chóng ta cã nh÷ng ph¬ng tiÖn liªn

*Báo cáo sản phẩm: Đại diện nhóm lên bảng báo cáo

kết quả sản phẩm của nhóm mình

- Đoạn văn khó hiểu vì thiếu các từ ngữ liên kết

2 Phương tiện liên kết trong văn bản (10p)

a VÝ dô (sgk)

b Nhận xét:

Trang 39

- Muốn đoạn văn dễ hiểu ta cần điền các từ ngữ liên

kết các câu, các ý với nhau

- Các phương tiện liên kết trong văn: sử dụng các

quan hệ từ: vì, từ đó, ngày nay - Ngoài sự liên kết về

hình thức, văn bản muốn dễ hiểu cần có điều kiện:

Các ý, các câu, các đoạn phải thống nhất nội dung,

cùng hướng về nội dung nào đó

? Chóng ta cã nh÷ng ph¬ng tiÖn liên kết nào

của giáo viên

c Phương thức hoạt động: cá nhân, cặp đôi,

nhóm…

? HS đọc BT 1 xác định yêu cầu bài tập ?

Yêu cầu HS hoạt động cá nhân

-HS đọc BT 2: nêu yêu cầu BT

Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi

- Đọc BT 3 SGK19 nêu yêu cầu BT

- Liên kết hình thức: dùng phương tiện ngôn ngữ, từ, cụm từ, câu để nối các ý, câu, đoạn văn.

- Liên kết về nội dung: các câu, các đoạn trong văn bản cùng hướng về một nội dung, một chủ đề nhất định.

* Ghi nhớ SGK (18) III Luyện tập(20p)

3 Bài tập 3:

Để đoạn văn có liên kết chặtchẽ điền lần lượt theo thứ tự:

bà, bà, cháu, bà, bà, cháu, thếlà

4 Bài tập 4( bổ sung) Viết

một đoạn văn ngắn 5-7 câutrong đó có sử dụng sự liênkết, chỉ ra các phương tiệnliên kết đó

Trang 40

- GV nêu yêu cầu bài tập bổ sung

Phương tiện liên kết: thu(1), thu (2), trăng thu (4),

mùa thu (5), sắc thu(6), trời thu (7)

-> các câu trong đoạn văn cùng hướng về một nội

dung : mùa thu

Đoạn văn:

Thu đã về Thu xôn xao lòng người Lá reo xào xạc Gió thu nhè nhẹ thổi, lá vàng nhẹ bay Nắng vàng tươi rực rỡ Trăng thu mơ màng Mùa thu là mùa của cốm, của hồng Trái cây ngọt lịm ăn với cốm vòng dẻo thơm Sắc thu, hương vị mùa thu làm say mê hồn người Nhất là khi ta ngắm trời thu trong xanh bao la.

Liên kết văn bản là gì ? Liên kết trong văn bản gồm những loại nào?

*Dự kiến sản phẩm cần đạt: Hs dựa vào nội dung kiến thức bài học để trả lời

Định dạng
Số trang	477
Dung lượng	3,51 MB