tích hợp tư tưởng HCM trong môn âm nhạc

Phần thứ nhấtMỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Phần thứ hai MÔN ÂM NHẠC VỚI VIỆC GIÁO DỤC TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG Phần thứ ba MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁ

Phần thứ nhất

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

VỀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Phần thứ hai

MÔN ÂM NHẠC VỚI VIỆC GIÁO DỤC

TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG

Phần thứ ba

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG,

ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH THÔNG QUA

MÔN ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Phần thứ nhất

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

VỀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Truyền thống đạo đức Việt Nam

Yêu nước nồng nàn, dũng cảm chiến đấu

Cần cù, sáng tạo trong lao động

Đoàn kết,

tương trợ

Tình nghĩa thuỷ chung

TINH HOA VĂN HOÁ THẾ GIỚI

TÍNH CỘNG ĐỒNG

THƯƠNG NGƯỜI

ĐOÀN KẾT

BÌNH ĐẲNG

Phẩm chất ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG

Trung với nước,

hiếu với dân

1 Ý nghĩa của vấn đề tích hợp học tập và làm theo tấm gương đạo

đức Hồ Chí Minh trong nhà trường

- Đảng CSVN lấy chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh

làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động:

- Từ Đại hội VII đến Đại hội IX lần đầu tiên, khái niệm “Tư tưởng

Hồ Chí Minh” được trình bày khá đầy đủ, khoa học, khẳng định những nội dung cơ bản trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh

- Ngày 27-3-2003, BBT có Chỉ thị số 23 CT/TW về đẩy mạnh nghiên

cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn

mới

- Ngày 7/11/2006, BCT có Chỉ thị 06-CT/BCT về tổ chức Cuộc vận

động: ”Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

2 Vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh

- Là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của

Đảng và nhân dân ta vì đó là:

+ Trí tuệ của nhân loại, tính cách mạng triệt để của giai cấp công nhân, truyền thống văn hoá và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.

+ Tài sản vô giá: làm nên sức mạnh Việt Nam, chiến thắng

mọi kẻ thù xây dựng và chấn hưng đất nước hôm nay.

- Một nội dung được đặc biệt coi trọng là tư tưởng về đạo đức

- “Tư tưởng của Người đã và đang soi đường cho cuộc đấu

tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, trở thành những giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam và lan toả ra thế giới” x

3 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh

- Giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người;

- Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại;

- Sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc;

- Quyền làm chủ của nhân dân; quốc phòng toàn dân, xây dựng lực

lượng vũ trang nhân dân;

- Phát triển kinh tế và văn hoá, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân;

- Đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau;

- Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là

người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân

4 Mục tiêu học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay

- Nâng cao chủ nghĩa yêu nước trong giai đoạn mới, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển.

- Thực hiện cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư nêu cao phẩm giá con người Việt Nam trong thời kỳ mới.

- Phát huy dân chủ, nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật, gắn bó với nhân dân, vì nhân dân phục vụ.

- Phát huy chủ nghĩa yêu nước chân chính gắn với chủ nghĩa quốc tế trong sáng, đoàn kết, hữu nghị giữa các dân tộc, hội nhập quốc tế

I VAI TRÒ CỦA TRƯỜNG HỌC TRONG VIỆC TUYÊN

TRUYỀN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Nhà trường đều nhằm tới mục tiêu đào tạo con người Việt Nam

phát triển toàn diện, có năng lực, có tri thức, được giáo dục theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

2 Nhà trường là môi trường tốt để truyền bá, giáo dục thế hệ trẻ về

tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Trong nhà trường, sách giáo khoa, báo chí là loại hình thông tin có

ưu thế nhất Tư tưởng Hồ Chí Minh được tích hợp trong môn học, sẽ đem đến cho học sinh một niềm tin, sự nhận thức đúng đắn, tránh được những biểu hiện sai lệch do những thông tin ngoài luồng, do tác động của xã hội

4 Môn Âm nhạc cũng giống môn Lịch sử có nhiều sự kiện gắn liền

với cuộc đời và hoạt động của Hồ Chí Minh

II MỤC ĐÍCH TÍCH HỢP GIÁO DỤC TẤM GƯƠNG

ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG NHÀ TRƯỜNG

 Trang bị cho HS những hiểu biết cần thiết, cơ bản về đạo đức Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó, các em có được nhận thức, thái độ và hành vi tích cực theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

 Giáo dục ý thức quan tâm tới việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, làm cho việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thành thói quen, nếp sống của học sinh.

 Phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

 Góp phần giáo dục học sinh trở thành người công dân tốt, biết sống và làm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm đối với đất nước.

Nội dung giáo dục tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh phải trở thành nội dung bắt buộc trong chương trình học của một số môn và hoạt động, phải được thực hiện trong kế hoạch dạy học, giáo dục của nhà trường.(VD)

Mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh phải phù hợp với mục tiêu các cấp học, góp phần phục vụ mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung

Phải phù hợp với tâm sinh lý, lứa tuổi học sinh, được triển khai theo hướng tích hợp vào các môn học và các hoạt động giáo dục chính khóa, ngoại khóa, phù hợp với đặc trưng môn học, nhưng không làm thay đổi mục tiêu và nội dung của môn học, đảm bảo sự tự nhiên, nhẹ nhàng…

III NGUYÊN TẮC TÍCH HỢP GIÁO DỤC TẤM

GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Tấm gương trọn đời phấn đấu, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.

Tấm gương của ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, vượt qua mọi thử thách, khó khăn để đạt mục đích

Tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân dân, hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân

Tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu, hết mực vì con người

Tấm gương cần kiệm liêm chính, chí công, vô tư, đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường

IV CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

V YÊU CẦU CỦA VIỆC TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH TRONG DẠY HỌC ÂM NHẠC

1 Cần xác định rõ rằng, đây là dạy học bộ môn Âm nhạc, không phải dạy về tiểu sử Hồ Chí Minh.

 Không thể lấy việc kể chuyện về đạo đức cách mạng, về cuộc đời

và hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh thay cho việc dạy học Âm nhạc

 Không thể lấy việc giảng giải nội dung bộ môn tư tưởng Hồ Chí

Minh thay cho việc dạy học Âm nhạc, mà là được tiến hành tích hợp

nội dung bài học Âm nhạc với nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng.(VD ÂNTT Nhạc sỹ Phong Nhã và bài hát….)

2 Dựa theo “chuẩn kiến thức, kĩ năng và hướng thái độ” của

môn học ở trường phổ thông mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

- Giáo viên xác định những vấn đề cơ bản, chủ yếu nhất trong tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, phù hợp với những kiến thức cơ bản của bài học để giáo dục cho học sinh

- Không lấy việc kể chuyện về Bác Hồ thay cho dạy học âm nhạc, gây ra gây ra tình trạng “quá tải” mà không đi đúng trọng tâm, thực

hiện mục tiêu của bài học VD lớp 7 tiết 29 học hát “Tiếng ve gọi

hè” bài đọc thêm “Xuất xứ một bài ca”

3 Những nguyên tắc phương pháp luận về sư phạm sau đây(3nguyên tắc).

- Trình bày, khai thác nội dung sự kiện

- Nêu kết luận khái quát về sự kiện -Vận dụng sáng tạo, cụ thể những kiến thức khoa học

về nội dung sự kiện trong hoạt động thực tiễn, về tiếp thu kiến thức mới.

4 Bồi dưỡng kỹ năng, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh

- Làm cho học sinh tự nguyện, năng động, tự giác, tích cực học tập Âm nhạc, tích hợp với nội dung tư tưởng về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cần khơi dậy ở các em nhận thức cần thiết phải học tập, giáo dục (tự học, tự giáo dục), say mê, hứng thú học tập.

- Bồi dưỡng năng lực, rèn luyện năng lực trong việc học tập, tự giáo dục, vận dụng kiến thức đã học.

- Chỉ trên cơ sở nỗ lực chủ quan, trau dồi kiến thức, kỹ năng mới thu được kết quả.

5 Tuân thủ những nguyên lý giáo dục nói chung

- Giáo dục thái độ, tình cảm, tư tưởng nói riêng là học đi đôi với hành, tự nguyện tự giác, tránh việc áp đặt, cưỡng bức,

mệnh lệnh.

- Thực hiện nguyên tắc nói và làm; nêu gương những điều

học sinh được tiếp nhận phải trở thành hiện thực, không thể dừng ở nhận thức lý luận, mang tính tư liệu.

- Tạo môi trường giáo dục, kết hợp giáo dục nhà trường với giáo dục gia đình và xã hội Thiếu môi trường giáo dục, không có việc nêu gương của người thầy, cha mẹ, cán bộ thì

việc giáo dục không có kết quả.

6 Phải tạo điều kiện cần thiết về thiết bị đổi mới

phương pháp dạy học, các phương tiện dạy học để hiệu quả giáo dục được nâng cao.

Tùy theo nội dung, đặc điểm và khả năng thực hiện việc tích hợp giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của bài học để lựa chọn mức độ tích hợp thích hợp:

- Liên hệ (chỉ khai thác nội dung bài học và liên hệ với kiến thức về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ), VD:

VI MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC TẤM GƯƠNG

ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

x

Nội dung tích hợp

-Sự quan tâm, chăm sóc và tình cảm Bác Hồ với các em TNNĐ

Liên hệ - Giới thiệu nhạc sỹ Phong

Nhã, cho học sinh nghe bài hát: Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn TNNĐ, qua đó học sinh sẽ thấy được tình cảm, lòng kính yêu của các

em nhi đồng cả nước đối với Bác Hồ

Lớp 6

- Tích hợp bộ phận (chỉ một phần của bài học, hoạt động thực hiện nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh).

- Tích hợp toàn phần (cả một bài có nội dung trùng khớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh).

VI MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC TẤM GƯƠNG

ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

x

Phần thứ baMỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG,

ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH THÔNG QUA

MÔN ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

BIỆN PHÁP 1: THUYẾT TRÌNH

bối cảnh lịch sử, nhằm giúp cho HS nhận thức đúng về tư

tưởng, đạo đức cách mạng của Bác Hồ trong nội dung bài học

(đặt vấn đề, lý giải, khẳng định, kết luận)

-Giáo viên nêu vấn đề và gợi ý hướng giải quyết

-Học sinh vận dụng kiến thức để trình bày nhận thức của bản thân đối với vấn đề

-Giáo viên kết luận vấn đề( tiết 13 lớp 8 trang 29)

BIỆN PHÁP 2: SỬ DỤNG TƯ LIỆU LỊCH SỬ

Mục đích: Giúp học sinh có thêm thông tin, bổ sung làm rõ hơn sự kiện, làm

chứng cứ để khẳng định tính đúng đắn của tư tưởng Hồ Chí Minh, tăng tính thuyết phục và góp phần khắc họa biểu tượng Hồ Chí Minh trong lịch sử.

Nội dung: Thông tin về những tình tiết lịch sử được lưu lại trong tài liệu,

được thẩm định khoa học, do các kênh thông tin chính thống trong nước và quốc tế.

Tổ chức thực hiện:

- Dẫn thông tin (ngắn gọn, sát với mục đích, có xuất xứ)

- Phân tích thông tin (bối cảnh lịch sử, sự phản ánh lịch sử)

- Chỉ ra giá trị thông tin đối với vấn đề cần nhận thức (có liên quan tới tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh)

- Liên hệ thực tế

- Kết luận.

BIỆN PHÁP 3: SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP TỰ HỌC

(THƯỜNG SỬ DỤNG ÔN TẬP, NGOẠI KHÓA)

 Mục đích: Giúp HS hệ thống hóa kiến thức, biết khai thác kiến thức

trong và ngoài SGK để thể hiện nhận thức, tiếp cận vấn đề lịch sử liên quan đến Hồ Chí Minh

 Nội dung: Nhận thức đúng yêu cầu của bài tập; Giải quyết yêu cầu do bài tập đặt ra; tự đánh giá kết quả

 Tổ chức thực hiện:

- Thiết kế hệ thống bài tập trong tổng thể nội dung bài học

- HS tiếp cận vấn đề đặt ra theo yêu cầu bài tập

- HS xác định hướng giải quyết (nên có thảo luận, hỏi ý kiến giáo viên)

- HS đưa ra phương án giải quyết

- HS thể hiện hiểu biết của mình thông qua việc lập luận tại sao lại chọn phương án giải quyết đó.

BIỆN PHÁP 4: SỬ DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

 Mục đích: dùng kiến thức từ những môn học thuộc khoa học xã nhân văn (có nội dung gắn với việc phản ánh tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh) để khơi gợi suy nghĩ của học sinh

hội- Nội dung: sử dụng đoạn trích dẫn trong các tác phẩm văn học;

chuyện kể về cuộc đời Bác Hồ; bài hát ca ngợi Bác Hồ; những lời dạy của Bác Hồ

VÍ DỤ VỀ SỬ DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

Âm nhạc 7: “Xuất xứ một bài ca” (trang 59)

Hướng dẫn khai thác thông tin

- Đoạn trích trên giúp ta hiểu thêm được về sự kiện nào?

- Hình ảnh Bác Hồ được phản ánh ra sao qua thông tin trên

Nội dung tích hợp

-Sự quan tâm, chăm sóc và tình cảm Bác Hồ với các em TNNĐ

Liên hệ - Giới thiệu nhạc sỹ Phong

Nhã, cho học sinh nghe bài hát: Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn TNNĐ, qua đó học sinh sẽ thấy được tình cảm, lòng kính yêu của các

em nhi đồng cả nước đối với Bác Hồ

Lớp 6

Nội dung tích hợp

do cho Tổ quốc

Tích hợp Liên hệ - Giới thiệu nhạc sỹ Lưu

Hữu Phước và cho học sinh nghe bài Ca ngợi Hồ Chủ tịch(Lãnh tụ ca) nêu được vai trò đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất

nước.

Lớp 6

Nội dung tích hợp

tranh cho hòa bình,vì độc lập tự

do của Tổ quốc.

- Sự quan tâm, chăm sóc và tình cảm Bác Hồ với các em TNNĐ

Tích hợp -Cho học sinh nghe bài

hát: Bác Hồ người cho em tất cả, từ rừng xanh cháu

về thăm lăng Bác Bài hát

đã ca ngợi tình cảm, lòng kính yêu của các em nhi đồng đối với Bác Hồ, hình ảnh của Bác luôn in đậm trong trái tim các em

Lớp 7

Nội dung tích hợp Tiết 2:

Hồ với các

em thiếu niên nhi đồng.

Liên hệ Giới thiệu về bài

TĐN số 1 Chiếc đèn ông sao Bài hát

cho thấy thiếu nhi Việt Nam luôn gắn

bó và thể hiện lòng biết ơn, tình cảm sâu sắc đối với Bác

Hồ muôn vàn kính yêu.

Lớp 8

VÍ DỤ MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC TẤM GƯƠNG ĐẠO

ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG MÔN ÂM NHẠC

Tên bài Chủ đề

tích hợp

Mức độ tích hợp

Nội dung tích hợp

Hồ đối với dân tộc Việt Nam

Tích hợp Giới thiệu và cho học sinh nghe bài

hát Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh Bài hát đã ca ngợi công lao của Bác Hồ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc Từ bến cảng nhà Rông(TP Sài Gòn), năm

1911, Bác Hồ đã ra đi khắp năm châu để tìm đường cứu nước Để ghi nhớ công lao của Bác Hồ, TP Sài Gòn được vinh dự mang tên là

TP Hồ Chí Minh

Lớp 9