Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh thông qua một số hoạt động trải nghiệm trong dạy học chủ đề thao tác lập luận ngữ văn 11, ban cơ bản

Đổi mới phương pháp dạy học đã được xácđịnh rõ trong Luật giáo dục, các Nghị quyết của Trung ương Nghị quyết Trungương 4 khóa VII; Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII; được cụ thể hoá tron

A MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đổi mới dạy học nói chung và đổi mới dạy học Ngữ văn là một trongnhững yêu cầu căn bản, có tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược đổi mớiphương pháp giáo dục ở nước ta Đổi mới phương pháp dạy học đã được xácđịnh rõ trong Luật giáo dục, các Nghị quyết của Trung ương (Nghị quyết Trungương 4 khóa VII; Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII); được cụ thể hoá trong

các chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo với tinh thần chung là Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; Bồi dưỡng phương pháp tự học, làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Tại Hội nghị Trung ương VIII khoá 11, trên cơ sở phân tích chính xác,khách quan những mặt hạn chế, tồn tại, yếu kém của ngành giáo dục như

“Chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, kiểm tra, thi cử, đánh giá chấtlượng lạc hậu, đổi mới chậm, lúng túng; Hệ thống giáo dục còn nặng lí thuyết,nhẹ thực hành” ( Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phá triển kinh tế -

xã hội 5 năm - 2011 – 2015), Trung ương đã ra nghị quyết về đổi mới căn bàn,toàn diện giáo dục, coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học.Muốn vậy, phương pháp dạy học phải “phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ ápđặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyếnkhích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng,phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức họctập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩymạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”

Nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong nhà trường phổ thông thìviệc xây dựng và tổ chức dạy học các chủ đề của môn học hoặc liên môn là hếtsức cần thiết Đối với môn Ngữ văn 11, có 4 thao tác lập luận trong văn nghịluận (phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận) được học trong chương trình, vớithời lượng là 10 tiết, trong đó, có 4 tiết lí thuyết, 6 tiết còn lại là luyện tập, được

bố trí rải rác từ đầu đến cuối năm học Việc xây dựng 10 tiết học về các thao táclập luận phân tích, so sánh, bác bỏ và bình luận trong SGK Ngữ văn 11 (ban cơbản) thành chủ đề “Thao tác lập luận”, tổ chức dạy học chủ đề thông qua cáchoạt động trải nghiệm vừa khắc phục được những hạn chế của nội dung chươngtrình SGK hiện hành, sự hạn chế của các phương pháp, hình thức dạy học, thiết

kế giáo án dạy học truyền thống, vừa đáp ứng được yêu cầu đổi mới dạy họctheo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

Xuất phát từ những lí do trên, tôi quyết định chọn đề tài “Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh thông qua một số hoạt động trải nghiệm trong dạy học chủ đề Thao tác lập luận - Ngữ văn 11, ban cơ bản”.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Khắc phục được một số tồn tại của chương trình, SGK hiện hành và củaquá trình dạy học, các thiết kế dạy học

- Đề xuất một số giải pháp phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sángtạo của học sinh khi dạy học chủ đề “Thao tác lập luận” (Ngữ văn 11)

III PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đối tượng: Học sinh THPT

- Thời gian: Năm học 2018- 2019; 2019-2020

- Địa điểm: Tại trường THPT tôi đang trực tiếp công tác

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp phân tích tài liệu

+ Thao khảo một số tài liệu: Xem xét, lựa chọn thông tin cần thiết, có độtin cậy cao nhất trong tài liệu nhằm đáp ứng mục tiêu nghiên cứu

+ Tham khảo nguồn tài liệu sách, báo công trình nghiên cứu có nội dungliên quan đến đề tài để có thể so sánh các nghiên cứu trước đây với kết quả của

- Nội dung: Quan sát trực tiếp cách thực hiện hoạt động học tập của họcsinh

- Cách tiến hành: Tiến hành quan sát việc thực hiện hoạt động học tập trong

và ngoài lớp học của học sinh Ghi lại kết quả quan sát bằng máy ảnh, bằng tốc

kí, phiếu đánh giá kết quả học tập v.v…

- Cách tiến hành: Phỏng vấn giáo viên trực tiếp dạy chương trình Ngữ văn

11, các bài liên quan đến chủ đề Người phỏng vấn ghi lại hệ thống các nội dungtrao đổi

5 Phương pháp xử lí thông tin

- Mục đích: Dựa vào số liệu điều tra, rút ra các kết luận khoa học cho đềtài

- Xử lí số liệu điều tra bằng các công thức toán thống kê và phần mềmexcel

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lí luận

* Vấn đề xây dựng chủ đề dạy học:

Các văn bản chỉ đạo về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá

của Bộ giáo dục và đào tạo, có xác định rõ: “Thay cho việc dạy học đang được thực hiện theo từng bài/tiết trong SGK như hiện nay, việc căn cứ vào chương trình và SGK hiện hành, lựa chọn nội dung để xây dựng các chủ đề (chuyên đề) dạy học phù hợp với việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường” Như vậy, xây dựng chủ đề dạy học là một trong những

nhiệm vụ quan trọng của giáo viên ở các trường phổ thông Tuỳ vào điều kiệnthực tế, có thể xây dựng các chủ đề đơn môn, liên môn hoặc chủ đề tích hợp,liên môn Nếu chủ đề đơn môn là chủ đề được xây dựng bằng cách cấu trúc lạinội dung kiến thức theo môn học thì chủ đề liên môn lại bao gồm những nộidung dạy học gần gũi nhau, có liên quan chặt chẽ với nhau trong các môn họccủa SGK hiện hành Chủ đề tích hợp, liên môn còn hướng tới các nội dung liênquan đến các vấn đề thời sự của địa phương, đất nước

* Trải nghiệm: Là quá trình nhận thức, khám phá đối tượng bằng việc

tương tác với đối tượng thông qua các thao tác vật chất bên ngoài (nhìn, sờ,nếm, ngửi…) và quá trình tâm lí bên trong (chú ý, ghi nhớ, tư duy, tưởngtượng) Qua đó, chủ thể học hỏi, tìm tỏi, sáng tạo, tiếp thu, tích luỹ kinh nghiệmcho bản thân và hoàn thành các kĩ năng trong cuộc sống

* Dạy học thông qua hoạt động trải nghiệm có các đặc trưng cơ bản:

- Kiến thức, kĩ năng, năng lực của học sinh được hình thành qua quá trìnhhoạt động thực tiễn, có thể ngoài khuôn viên trường học

- Người học là trung tâm, là chủ thể của hoạt động trải nghiệm, chủ động,tích cực trong các hoạt động thực tế

- Giáo viên là người hướng dẫn, quan sát, giúp đỡ, kiểm tra học sinh thựchiện hoạt động trải nghiệm Hệ thống hoá lại những kiến thức, kĩ năng mà họcsinh hình thành được qua quá trình thực hiện hoạt động trải nghiệm

- Đánh giá kết quả học tập cần dựa vào cả quá trình, chứ không đánh giá ởthời điểm duy nhất là đầu học cuối giờ học, bài học

* Ưu điểm của phương pháp dạy học thông qua hoạt động trải nghiệm

Ưu điểm của hoạt động dạy học thông qua hoạt động trải nghiệm là gắn líthuyết và thực tiễn; nâng cao năng lực, phẩm chất cho người học; có khả năngtích hợp để giải quyết tốt các vấn đề của đời sống so với hình thức dạy học theo

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Cấu trúc nội dung phần làm văn về Thao tác lập luận

Nội dung kiến thức của các bài làm văn về Thao tác lập luận được sắp xếptheo một trình tự hệ thống, logic với thời lượng là 10 tiết Trong đó, có 4 tiết lí thuyết, 6 tiết còn lại là luyện tập, thực hành, cụ thể như sau:

2 Luyện tập thao tác lập luận phân tích 17

4 Luyện tập thao tác lập luận so sánh 41

5 Luyện tập vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích

và so sánh

42

9 Luyện tập thao tác lập luận bình luận 105

10 Luyện tập vận dụng kết hợp thao tác lập luận 114

2.2 Thực trạng các thiết kế giáo án hiện nay

* Thiết kế giáo án trong SGV Ngữ văn 11 và Thiết kế bài giảng Ngữ văn

11, về cơ bản, các tiết lí thuyết về thao tác lập luận được thiết kế theo trình tự như sau:

Hoạt động 1: Tìm hiểu mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận

Hoạt động 2: Cách phân tích/so sánh/ bình luận/ bác bỏ

Hoạt động 3: Luyện tập

Đối với các bài luyện tập, các thiết kế dạy học chủ yếu gồm các hoạt động:

Hoạt động 1: Ôn tập về lập luận phân tích/so sánh/bình luận

- Giáo viên nhắc lại vai trò và mục đích của thao tác lập luận phân tích

Hoạt động 2: Luyện tập thao tác lập luận phân tích/so sánh/bình luận về

một vấn đề xã hội/văn học

- Giáo viên tổ chức cho học sinh làm các bài tập trong SGK

Hoạt động 3: Củng cố và hướng dẫn luyện tập ở nhà

- Học sinh nhắc lại kiến thức đã học

- Giáo viên chốt lại những ý chính

- Giáo viên ra bài tập về nhà cho học sinh

Ưu điểm: Kiến thức, kĩ năng được hình thành có tính hệ thống, đảm bảotính khoa học

Hạn chế:

- Các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học chưa đa dạng

- Chưa phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của họcsinh; Chưa chú trọng đến vấn đề hướng dẫn, tổ chức cho học sinh thực hành, trảinghiệm, tích hợp kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn tại địa phương

* Một số thiết kế giáo án dạy học chủ đề “Thao tác lập luận” trên các trang mạng hiện nay

Các giáo án dạy học chủ đề thao tác lập luận mà chúng tôi tìm kiếm trênmạng rất ít Một số giáo án có thiết kế theo chủ đề nhưng hình thức học tập đơnđiệu, không có phần khởi động; không có hoạt động hướng dẫn học sinh vậndụng kiến thức để phát triển các năng lực như giải quyết vấn đề, sáng tạo, côngnghệ thông tin, giao tiếp, hợp tác,…

* Các tiết dạy của đồng nghiệp ở trong huyện

Phỏng vấn một số giáo viên ở các trường THPT, họ cho rằng, việc thiết kếcác chủ đề dạy học liên quan đến lập luận trong văn nghị luận hầu như khôngđược quan tâm Chủ đề dạy học chủ yếu được xây dựng ở các văn bản vănchương

Tham gia dự giờ của các đồng nghiệp trong trường và trong huyện, chúngtôi có một số nhận xét như sau:

Về ưu điểm:

Có nhiều giáo viên có ý thức đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng cáchình thức dạy học khác nhau như thảo luận nhóm, ra đề và hướng dẫn hoạt độngluyện tập trên lớp, ở nhà

Kiến thức đảm bảo chuẩn xác, khoa học, có hệ thống

Các hoạt động học tập về cơ bản diễn ra trong lớp học nên cơ bản là khôngphải lo ngại về sự an toàn cho các em

Về hạn chế: Học sinh không vận dụng được nhiều kiến thức, kĩ năng, đặcbiệt là kiến thức liên môn vào việc học Kĩ năng xử lí tình huống, giao tiếp, hợptác, thu thập và xử lí thông tin, kĩ năng công nghệ thông tin, khảo sát điều tra

thực tế…chưa được chú trọng Dạy học theo phương pháp truyền thống khôngtạo được cơ hội để học sinh được làm việc nhóm, được bộc lộ sở trường của bảnthân Sản phẩm mà học sinh tạo ra chỉ là các bài tập được gợi ý từ SGK, chưa đadạng.

Có những vấn đề cấp bách liên quan đến ý thức trách nhiệm của cá nhânđối với cộng đồng, dân tộc, nhân loại, đặc biệt là những vấn đề nóng bỏng củanhà trường, địa phương nhưng khi dạy các thao tác lập luận, giáo viên khôngchú ý tích hợp để giáo dục các em

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến phương pháp dạy học nói trên: Nhà trường

và giáo viên chưa quan tâm nhiều đến vấn đề trải nghiệm khi dạy các môn học.Học theo hình thức này mất khá nhiều thời gian, khó đảm bảo tính an toàn tuyệtđối cho người học…

Hậu quả là phương pháp dạy học vẫn chậm đổi mới, không kích thích đượchứng thú và chưa phát huy được năng lực, phẩm chất người học, hạn chế khảnăng sáng tạo, tinh thần, nhiệt huyết trong hoạt động học của học sinh

2.3 Khảo sát về thái độ học tập của học sinh

Khảo sát 240 học sinh ở trường phổ thông mà tôi trực tiếp giảng dạy, có tới

215 (89%) em khẳng định, trong các giờ học về thao tác lập luận, các em chưabao giờ tham gia tham gia đóng vai, viết kịch bản, tạo vi deo, đóng vai chuyêngia về chủ đề; Và 150 em (chiếm 62%) cho biết, các em rất ít được tham gia cáctrò chơi học tập; 100% học sinh đều khẳng định, các em chưa bao giờ tham giathực hiện một Dự án khoa học kĩ thuật thuộc lĩnh vực Khoa học xã hội và hành

vi (Phiếu khảo sát: Xem phụ lục 001)

Có rất nhiều học sinh được hỏi khẳng định mình có các khả năng như: đóngvai, hát, vẽ sơ đồ tư duy, thuyết trình…

Về mong muốn được tham gia các hoạt động học tập, hầu hết các em đềumuốn được tham gia các trò chơi học tập và thiết kế sơ đồ tư duy, sử dụng phiếu

tự đánh giá bài làm văn để phát triển năng lực cho bản thân (235 em, chiếm98%) Nhiều em mong muốn được trải nghiệm bằng hoạt động đóng vai, tạo video, xây dựng bài thuyết trình bằng powerpoint Một số em mong muốn đượcthầy cô hướng dẫn thực hiện dự án khoa học kĩ thuật Đặc biệt, tất cả các emđược hỏi đều muốn mình được phát triển các năng lực giao tiếp, hợp tác, giảiquyết vấn đề, tìm kiếm xử lí thông tin, công nghệ thông tin, tự chủ tự học và sửdụng tiếng Việt

Tất cả những vấn đề trên đây là cơ sở để tôi quyết định chọn đề tài “Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh thông qua một số hoạt động trải nghiệm trong dạy học chủ đề Thao tác lập luận - Ngữ văn 11, ban

cơ bản” để nghiên cứu

II Phương pháp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong dạy học chủ đề “Thao tác lập luận” thông qua hoạt động trải nghiệm

1 Yêu cầu đối với việc dạy học chủ đề “Thao tác lập luận” bằng hoạt động trải nghiệm

Để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong dạy họcchủ đề “Thao tác lập luận” thông qua hoạt động trải nghiệm, cần đảm bảo nhữngyêu cầu sau:

* Đối với giáo viên:

- Cần xây dựng được kế hoạch dạy học chủ đề theo hướng phát triển nănglực, phẩm chất của học sinh

+ Tìm hiểu chương trình, sách giáo khoa, mục tiêu về kiến thức, kĩ năng,thái độ, các năng lực (chung, riêng) cần hướng tới Chú trọng nâng cao năng lựcvận dụng kiến thức, kĩ năng được học trong chủ đề và kiến thức liên môn để xâydựng một văn bản nghị luận hoặc một dự án nghiên cứu khoa học, lĩnh vực khoahọc hành vi

+ Thường xuyên cập nhật kiến thức, yêu cầu về đổi mới chuyên môn để có

cơ sở, nền tảng vững chắc trong việc tích hợp các nội dung dạy học chủ đề

“Thao tác lập luận” với nội dung của các môn học khác hoặc các vấn đề cấpbách về kinh tế, văn hoá, xã hội… hiện nay có liên quan tới chủ đề dạy học + Lựa chọn, vận dụng các phương pháp dạy học tích cực phù hợp với mụctiêu, nội dung, thời lượng bài học, điều kiện thực tế của nhà trường về phươngtiện, thiết bị dạy học để thực hiện các hoạt động dạy học

+ Lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm phù hợp với chủ đề:Kết hợp dạy học trong không gian lớp học và ngoài lớp học, chú trọng cách hìnhthức trải nghiệm ngoài lớp học cho học sinh để nâng cao hiệu quả chủ đề dạyhọc

+ Sử dụng các thiết bị dạy học một cách hợp lí, đặc biệt là các thiết bị côngnghệ thông tin, máy tính, máy chiếu, điện thoại thông minh, các ứng dụng Zalo,Facebook, gmail…

+ Lựa chọn công cụ, hình thức kiểm tra, đánh giá phù hợp

+ Sắp xếp thời gian thực hiện dạy và học chủ đề một cách hợp lí

- Tổ chức hoạt động dạy học chủ đề theo định hướng phát triển phẩm chất,năng lực

- Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triểnphẩm chất, năng lực:

Lưu ý: Giáo viên là cố vấn, dẫn dắt, trọng tài; đồng thời cùng với học sinhtham gia trực tiếp vào hoạt động “đánh giá sản phẩm” của các nhóm

* Đối với học sinh:

- Xác định mục đích của hoạt động trải nghiệm, hình thức trải nghiệm vàtích cực tham gia trải nghiệm để hoàn thành sản phẩm, dự án; Thấy được hiệuquả, lợi ích của hoạt động trải nghiệm đối với việc hình thành kiến thức, kĩnăng, thái độ, năng lực Nhận ra ý nghĩa của việc vận dụng kiến thức liên môn,

đề xuất giải pháp giải quyết các tình huống trong thực tiễn cuộc sống, từ đóthuyết phục mọi người cùng thực hiện giải pháp nhằm xây dựng mối quan hệ tốtđẹp với cộng đồng, góp phần bảo vệ môi trường, giữ gìn truyền thống của nhàtrường, quê hương, dân tộc…

- Biết xây dựng, thực hiện và đánh giá kế hoạch thực hiện hoạt động trảinghiệm của bản thân, của bạn, của nhóm mình, nhóm bạn để hình thành kiếnthức, kĩ năng môn học, nâng cao năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn

- Rèn luyện, nâng cao các kĩ năng cơ bản: thu thập, xử lí thông tin; đóngvai; thiết kế và tổ chức trò chơi bằng phần mềm trên máy tính; kĩ năng quayphim, chụp ảnh và xử lí ảnh, vi deo…

- Phát triển các năng lực: giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, giao tiếp vàhợp tác, tự chủ và tự học; năng lực ngôn ngữ, năng lực cảm thụ thẩm mĩ

2 Các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học chủ đề

2.1 Xác định nội dung dạy học trên cơ sở đảm bảo kiến thức kĩ năng trọng tâm, hướng tới tích hợp kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề của thực tiễn

2.1.1 Xác định kiến thức, kĩ năng trọng tâm của bài học, các năng lực, phẩm chất cần hướng tới

Nhiều giáo viên khi thiết kế bài dạy không quan tâm đến vấn đề xác địnhchuẩn kiến thức, kĩ năng cần hình thành cho học sinh nên bài dạy nhiều khi chưađạt chuẩn Nhưng cũng có những giáo viên vì “tham” kiến thức cho nên trongcác giờ dạy phải chạy đua với thời gian để hoàn thành tất cả các ý định mà mình

đã thiết kế trong giáo án Một số giáo viên phổ thông hiện nay, khi thiết kế giáo

án lại coi SGK như “pháp lệnh”, chỉ hướng dẫn học sinh hoàn thành các nộidung kiến thức đã thiết kế sẵn trong sách Tất cả các trường hợp trên đều khôngphát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Kiến thức trongSGK cơ bản là đảm bảo tính khoa học nhưng vì không cập nhật so với thực tếnên cũng không tạo được hứng thú cho người học Do vậy xác định đúng phẩmchất, năng lực cần hướng tới, từ đó lựa chọn nội dung kiến thức, kĩ năng trọngtâm có ý nghĩa hết sức quan trọng

Trên cơ sở kiến thức, kĩ năng trọng tâm, các phẩm chất, năng lực hướngtới, giáo viên lựa chọn phương pháp, hình thức, phương tiện, thiết bị dạy họcphù hợp

2.1.2 Tích hợp kiến thức liên môn

Việc tích hợp kiến thức của các môn học có liên quan như địa lí, giáo dụccông dân, lịch sử, địa lí, công nghệ, sinh học… và các vấn đề văn hoá, xã hộivừa kích thích sự tò mò, quan tâm, tạo hứng thú cho học sinh, vừa giúp họ pháttriển năng lực vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn

Ví dụ: Dạy mục II, Cách phân tích của bài Luyện tập thao tác lập luận phântích hay bình luận, giáo viên có thể tích hợp kiến thức của môn Giáo dục công

dân 10, bài 15: Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại Cụ thể đó là

vấn đề Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môitrường; vấn đề dịch bệnh, tác động của dịch bệnh đến đời sống; kĩ năng phòng,chống dịch bệnh…

2.1.3 Cập nhật các vấn đề nóng bỏng của đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội

Đặc trưng cơ bản của văn nghị luận là giúp học sinh bày tỏ chính kiến củamình trước các vấn đề của văn học, đặc biệt là các vấn đề của đời sống, xã hội

Do vậy, khi dạy văn nghị luận, cụ thể là dạy chủ đề “Thao tác lập luận”, giáoviên cần cập nhật và nắm vững các vấn đề kinh tế, văn hoá, xã hội mang tínhthời sự, trên cơ sở đó, định hướng cho học sinh cách ứng xử đúng đắn trước cácvấn đề đó

Ví dụ: Khi dạy các tiết Luyện tập thao tác lập luận phân tích, so sánh, bình luận, giáo viên có thể đặt ra các vấn đề nhức nhối, đang diễn ra hiện nay như

“vấn nạn rác thải”, “ô nhiễm môi trường”, “tai nạn giao thông”, “ngôn ngữ chátthời @”, “ lợi và hại của facbook”, “trục lợi từ dịch bệnh”, “khẩu trang thời dịchcorona”… Khi đặt ra các vấn đề ấy, chắc chắn học sinh sẽ rất hứng thú Bởinhững vấn đề ấy liên quan trực tiếp đến đời sống của không chỉ từng cá nhân mà

cả cộng đồng dân tộc và nhân loại

2.2 Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực

2.21 Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề

a Đặc trưng của phương pháp

Phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề (dạy học đặt và giải quyếtvấn đề) là phương pháp trong đó giáo viên đặt ra trước học sinh một vấn đề nhậnthức, chuyển học sinh vào tình huống có vấn đề, sau đó giáo viên phối hợp cùnghọc sinh (hoặc hướng dẫn, điều khiển học sinh) giải quyết vấn đề, đi đến nhữngkết luận cần thiết của nội dung học tập

Dạy học nêu và giải quyết vấn đề là phương pháp dạy học nhằm phát triển

pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề như thế nào khi tổ chức dạy học chủ đề

“Thao tác lập luận” thì đạt hiệu quả cao nhất?

b Sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học

* Trình tự thực hiện:

+ Phát hiện vấn đề: Dựa trên cơ sở sự phân tích tình huống có vấn đề (tìnhhuống này có thể do giáo viên hoặc học sinh tạo ra), giáo viên hướng dẫn họcsinh phát hiện vấn đề

+ Đánh giá phương án đã thực hiện:

● Thảo luận kết quả (khẳng định hoặc bác bỏ giả thuyết đã nêu) và đánh giá

● Kết luận về vấn đề: Tính khả thi/ tính hiệu quả của phương án/ giải pháp?

● Đề xuất vấn đề mới

c Ví dụ.

* Ví dụ 1: Sử dụng phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề để dạy bài Thao tác lập luận bình luận, mục II, cách bình luận:

+ Phát hiện vấn đề: Giáo viên chiếu các hình ảnh đã chuẩn bị trước về chủ

đề “cách ứng xử với rác thải” của người Việt Nam lên máy chiếu Học sinh quansát các hình ảnh và thảo luận theo cặp đôi để trả lời câu hỏi của giáo viên nhằmphát hiện vấn đề

Câu hỏi: Những hình ảnh trên gợi anh/chị nghĩ đến hiện tượng gì? Anh chịhiểu biết như thế nào về hiện tượng được đề cập đến qua hình ảnh trên?

Định hướng trả lời: Hiện tượng xả rác bừa bãi

Thói quen của nhiều người Việt Nam hiện nay là tiện đâu, vứt rác ở đó.Không quan tâm đến vấn đề rác mình xả ra có làm mất mĩ quan, có ảnh hưởng

gì đến môi trường và sức khoẻ người khác hay không

+ Giải quyết vấn đề: Đề xuất các giả thuyết

● Nếu người dân chưa nhận thức đúng về ảnh hưởng của việc xả rác bừabãi đến sức khoẻ và môi trường sẽ không có hành động đúng để bảo vệ môitrường

● Nếu nếu người dân được tuyên truyền, giáo dục tốt về cách thức giảmnguy cơ tiềm ẩn của rác thải nếu vứt bỏ bừa bãi một cách hiệu quả từ gia đình,nhà trường và xã hội thì sẽ có thái độ, hành vi ứng xử đúng nhằm bảo vệ môitrường

● Nếu công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường, xử lí rác thảisinh hoạt chưa đạt hiệu quả cao thì sẽ dẫn đến ứng xử thiếu tích cực của ngườidân đối với môi trường

+ Quyết định phương án giải quyết: Trên cơ sở so sánh, đối chiếu cácphương án đưa ra, học sinh lựa chọn phương án tốt nhất, có khả năng giải quyếtvấn đề một cách tối ưu

+ Thực hiện phương án đã chọn: Nếu học sinh chọn giả thuyết Nếu người dân chưa nhận thức đúng về ảnh hưởng của việc xả rác bừa bãi đến sức khoẻ và môi trường sẽ không có hành động đúng để bảo vệ môi trường, giáo viên cần

hướng dẫn học sinh lập kế hoạch và giải quyết vấn đề thông qua các câu hỏi:

● Thực trạng nhận thức, ứng xử của người dân ở địa phương mình sinhsống về vấn đề thu gom, xử lí rác thải như thế nào?

● Nhân tố nào tác động đến nhận thức, ứng xử đối với rác thải của ngườidân? Trong những nhân tố ấy, nhân tố nào là quan trọng nhất?

● Cần có những giải pháp cụ thể nào để người dân có thể tự nhận thức vàđiều chỉnh hành ứng xử với rác thải một cách khoa học, hiệu quả?

+ Đánh giá phương án đã thực hiện:

● Học sinh tự đánh giá hoặc kết hợp với giáo viên đánh giá tính đúng đắn,tính khả thi của giả thuyết đã nêu

● Giáo viên cho học sinh rút ra kết luận về vấn đề

* Ví dụ 2: Dạy phần Luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận:

Vận dụng các thao tác lập luận đã học, hãy bày tỏ quan điểm của anh (chị)

về các ý kiến sau: Pythagos từng nói: Im lặng là cấp độ cao nhất của sự khôn

ngoan Ai không biết im lặng là không biết nói Còn Mactin Luther King Jr lại khẳng định: Cuộc sống của chúng ta bắt đầu chấm dứt ngay trong cái ngày mà

+ Phát hiện vấn đề: Khi nào thì chúng ta nên “Im lặng” ? Khi nào thì ta cần

“lên tiếng”?

+ Tổ chức cho học sinh giải quyết vấn đề bằng thảo luận nhóm:

● Tìm phương án giải quyết: Học sinh đề xuất giả thuyết: Khi nào “imlặng” có thể xem là cách xử thế khôn ngoan của con người? Tác hại của sự “imlặng” trước những vấn đề hệ trọng?

● Tổ chức cho học sinh chọn các phương án giải quyết vấn đề bằng hìnhthức thảo luận nhóm Các nhóm thảo luận để chứng minh giả thuyết:

Nhóm 1: Từ câu nói của Pythagos, luận bàn về giá trị của sự im lặng Phân

biệt im lặng với thái độ thờ ơ, vô tâm của con người

Nhóm 2: Từ câu nói của Mactin Luther King Jr, luận bàn về giá trị của việc

lên tiếng trước những vấn đề hệ trọng

+ Báo cáo kết quả và đánh giá: Học sinh báo cáo kết quả giải quyết vấn đề.Giáo viên cùng học sinh đánh giá kết quả:

● Hai ý kiến không hề mâu thuẫn nhau mà còn bổ sung cho nhau, mangđến cho con người bài học quý giá về cách xử thế: Khi nào im lặng là khônngoan, khi nào im lặng là hèn nhát Khi nào lên tiếng là dũng cảm, khi nào lêntiếng là là mất lịch sự Con người cần có sự vận dụng linh hoạt để “im lặng” hay

“lên tiếng” trước những hoàn cảnh cụ thể trong cuộc sống

● Cả hai thái độ, cách ứng xử đều nhằm mục đích hướng tới sự hoàn thiệnbản thân và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn

2.2.2 Phương pháp đóng vai

a Đặc trưng của phương pháp

- Với phương pháp đóng vai, học sinh sẽ được thực hành cách ứng xử trongtình huống giả định Phương pháp này giúp cho người học suy nghĩ sâu sắc vềvấn đề thông qua sự việc cụ thể mà các em thực hiện hay quan sát được Đồngthời còn tạo hứng thú, phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh Khích lệ cácngười học thay đổi thái độ, hành vi theo chuẩn mực hành vi đạo đức và chính trị– xã hội

- Phương pháp đóng vai có nhiều dạng khác nhau:

+ Đóng vai nhân vật lịch sử: Hồ Chí Minh; Trần Quốc Tuấn

+ Đóng vai nhân vật văn học: Chí Phèo, Thị Nở; ông Phán mọc sừng + Đóng vai xử lí tình huống nảy sinh trong thực tiễn: Vi phạm luật giaothông, xả rác bừa bãi,

+ Đóng vai theo nghề nghiệp: Bác sĩ, nông dân, lao công, cảnh sát

b Sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học chủ đề “Thao tác lập luận” nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ đóng vai: Giáo viên chia nhóm, giao tình

huống đóng vai cho các nhóm, hướng dẫn cách thức, thời gian thực hiện

Bước 2: Tổ chức cho học sinh thực hiện đóng vai

+ Học sinh lập kế hoạch đóng vai

+ Thực hiện đóng vai (tại nhà học sinh hay tại lớp, tại trường, trong cácbuổi ngoại khoá hay tiết học chính khoá)

Bước 3 Thảo luận, trao đổi sau khi học sinh đóng vai:

+ Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ trao đổi, thảo luận

+ Học sinh thực hiện nhiệm vụ thảo luận Nội dung thảo luận: Xoay quanhcách ứng xử của nhân vật trong tình huống: Vì sao bạn ứng xử như thế? Cáchứng xử đó phù hợp hay không phù hợp, đúng hay không đúng? Vì sao?

+ Giáo viên hướng dẫn học sinh rút ra kết luận và định hướng cách ứng xửcần thiết qua tình huống

c Ví dụ:

Dạy bài “Thao tác lập luận bình luận”:

* Giáo viên giao nhiệm vụ: Giáo viên giao đề tài đóng vai cho học sinh

đóng vai: Vấn đề ô nhiễm môi trường; an toàn vệ sinh thực phẩm; sức khoẻsinh sản vị thành niên; đóng vai nhân vật trong tác phẩm văn học

* Học sinh lập kế hoạch, biên soạn nội dung, kịch bản và thực hiện tình huống Trình tự như sau:

KẾ HOẠCH THỰC HIỆN TÌNH HUỐNG ĐÓNG VAI

Bước 1 Xác định mục đích đóng vai: Với tình huống về những hành vi gây ô

nhiễm môi trường, học sinh cần xác định mục tiêu là mô tả, tái hiện lại mộtcách chân thực, sống động những hành động thể hiện sự nhận thức chưa đúngcủa cá nhân, tập thể trong nhà trường/ nơi thôn xóm về vấn đề bảo vệ môitrường (như xả rác bừa bãi; không có ý thức giữ gìn vệ sinh chung; khôngphân loại rác trước khi đốt ) Đối với vấn đề mất vệ sinh an toàn thực phẩm,học sinh có thể tái hiện lại những hoạt động cụ thể của người sản xuất hoặckinh doanh gây mất an toàn thực phẩm, tác hại đến người tiêu dùng

Bước 2 Xây dựng kế hoạch thực hiện tình huống

Dự kiếnsản phẩm

lí

chung

Xây dựngnội dungkịch bản

Diễnxuất

Chuẩn bịphươngtiện hỗ trợ

Biêntập,chỉnhsửaBước 3: Triển khai thực hiện kế hoạch

Bước 4: Báo cáo sản phẩm

* Thảo luận về cách ứng xử của các nhân vật trong tình huống

- Giáo viên hướng dẫn một học sinh đóng vai người dẫn chương trình, traođổi với khán giả (các thành viên trong lớp) và cả diễn viên về nội dung tìnhhuống

+ Vì sao trong tình huống trên, bạn lại có hành động như vậy? (hỏi nhânvật đóng vai)

+ Cách ứng xử của nhân vật như trên theo các bạn đúng hay không đúng?

Vì sao? (hỏi các thành viên khác)

* Định hướng về cách ứng xử đúng cho các nhân vật sau khi trao đổi, thảo luận

Với những hành vi ứng xử không thân thiện với môi trường, tác hại nghiêmtrọng tới cho sức khoẻ con người thì cần phê phán; Những bài viết đưa cácthông tin sai lệch sự thật, mục đích để câu like trên các trang mạng thì chúng ta

bỏ qua, không bình luận Nếu ta biết rõ thông tin về người đưa bài lên có thểtrình báo các cơ quan chức năng để họ có biện pháp xử lí; Nếu bạn thân bị mắcbệnh truyền nhiễm, chúng ta tuyệt đối không kì thị, xa lánh… ngược lại cần cókiến thức về bệnh đó, cách phòng bệnh để vừa có thể tự bảo vệ mình, vừa có thểgiúp đỡ, động viên bạn khỏi bệnh

* Một số sản phẩm đóng vai của học sinh trong dạy học chủ đề thao tác lập luận: (Xem phụ lục 002)

Dạy bài Luyện tập thao tác lập luận bình luận:

Giáo viên có thể giao nhiệm vụ cho học sinh đóng vai chuyên gia tâm lí,chuyên gia y tế Hướng dẫn cụ thể cho những học sinh được giao nhiệm vụ đóngvai thu thập thông tin liên quan đến lĩnh vực y tế, tâm lí để có thể giải đáp mộtcách chuẩn xác, đầy đủ những vấn đề bức xúc trong các lĩnh vực này Các họcsinh còn lại về nhà tìm hiểu thông tin và đặt câu hỏi cho các chuyên gia Chẳnghạn, học sinh đặt câu hỏi liên quan đến vấn đề mang tính thời sự, tất cả mọi dântộc đều quan tâm, đó là dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm: Khi bạn nghi ngờmình bị nhiễm dịch corona, và bạn biết, mình mà nhiễm bệnh thật thì có khảnăng bạn sẽ gây nhiễm cho rất nhiều người, nếu họ tiếp xúc trực tiếp với họ, bạn

sẽ xử lí như thế nào? Để trả lời câu hỏi, các chuyên gia sẽ phải có kiến thức chắcchắn, sâu rộng về bệnh, về sự tác động của dịch đối với tâm lí con người

Khi giao đề tài cho học sinh đóng vai chuyên gia, ngoài hướng dẫn cáchthu thập thông tin và xử lí thông tin cho HS, giáo viên cũng cần dự đoán nhữngtình huống khó, có thể học sinh không giải quyết được để chuẩn bị các phương

án hỗ trợ các em kịp thời, định hướng cho các em cách giải quyết tốt nhất Đó là,bất cứ ai rơi vào hoàn cảnh nghi mình nhiễm bệnh nguy hiểm đều có thể có tâm

lí hoảng loạn, mất bình tĩnh Cho nên các em cần bình tĩnh Để yên tâm, hãy traođổi với chuyên gia, các chuyên gia tâm lí sẽ hỗ trợ cho các em điều này Nhưng

để có cách xử lí khoa học nhất, phòng tránh dịch bệnh hiệu quả nhất, các emphải gặp trực tiếp chuyên gia y tế sau khi đã liên lạc và khai báo toàn bộ thôngtin với họ

2.2.3 Phương pháp dạy học dự án

a Đặc trưng

- “Dạy học theo dự án” là một trong những phương pháp dạy học hiện đại,trong đó, người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợpgiữa lí thuyết với thực tiễn, thực hành Nhiệm vụ học tập được người học thựchiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mụcđích, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh gia quátrình và kết quả thực hiện

- Dạy học theo dự án, học sinh sẽ được rèn luyện tính tự lực trong toàn bộquá trình học tập (xác định mục tiêu, lập kế hoạch thực hiện, kiểm tra, điềuchỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện), phát triển các năng lực như hợptác, giao tiếp, tự học, sáng tạo…cho học sinh

- Việc áp dụng phương pháp dạy học dự án trong vào dạy học chủ đề

“Thao tác lập luận” là rất cần thiết Với phương pháp này, học sinh được rènluyện, phát triển năng lực vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đềthực tiễn

- Áp dụng phương pháp dạy học dự án, giáo viên đóng vai trò định hướnghọc tập cho học sinh Học sinh có thể tự chọn đề tài, nội dung học tập phù hợpvới hứng thú, năng lực của cá nhân Chủ đề dự án gắn liền với các vấn đề, tìnhhuống thực tiễn Sản phẩm của dự án khá đa dạng, có thể là báo cáo kết quảnghiên cứu, mô hình, bản vẽ hoặc sản phẩm vật chất cụ thể

- Với phương pháp này, người học cần được cung cấp điều kiện thực hiện(tài liệu, phần mềm, dụng cụ nghiên cứu…) và có các chỉ dẫn để áp dụng trêncác tình huống cụ thể, từ đó tích luỹ kiến thức vừa nâng cao năng lực giải quyếtvấn đề, tư duy sáng tạo, năng lực tự học cho bản thân

- Phương pháp dạy học theo dự án cần được kết hợp sử dụng với cácphương pháp khác mới đạt hiệu quả như phương pháp thảo luận nhóm, nêu vàgiải quyết vấn đề…

b Áp dụng phương pháp dạy học dự án trong dạy học chủ đề “Thao tác lập luận”

- Trình tự thực hiện:

Bước 1: Lựa chọn đề tài của dự án (Ý tưởng nghiên cứu): GV và HS

cùng nhau đề xuất, xác định đề tài và mục đích dự án GV có thể giới thiệu một

số hướng đề tài để HS lựa chọn hay có thể là do học sinh tự đề xuất đề tài có thể

từ phía học sinh Đề tài dự án học tập trong dạy học chủ đề “Thao tác lập luận”

có thể là một hiện tượng, vấn đề của đời sống như “Sản xuất rau sạch”, “thựcphẩm bẩn”, “An toàn giao thông”; “dịch bệnh”; “bảo vệ môi trường” Cũng cóthể là tác phẩm, hình tượng văn học; …

Bước 2: Thiết kế dự án:

+ Xây dựng đề cương: Khảo sát, điều tra thực trạng – Xây dựng hệ thống

giải pháp – Thực nghiệm về giải pháp Đánh giá kết quả thực nghiệm

+ Xây dựng kế hoạch thực hiện: Khi xây dựng kế hoạch cần xác định

những công việc cần làm, thời gian dự kiến, cách tiến hành, người phụ trách mỗicông việc …giáo viên có thể hướng dẫn các em thực hiện theo mẫu sau:

Phươngpháp, cáchthức thựchiện

Phươngtiện hỗtrợ

Thời gianthực hiện

Dựkiếnsảnphẩm

Bước 4: Thực hiện dự án: Học sinh thực hiện dự án theo kế hoạch Giáo

viên có sự hướng dẫn, hỗ trợ thông qua các ứng dụng của mạng internét hay traođổi trực tiếp

Bước 5: Đánh giá dự án và áp dụng: dự án có thể được áp dụng vào hoạt

động dạy học hằng ngày, có thể được áp dụng vào cuộc sống

c Ví dụ: sau khi dạy bài Thao tác lập luận phân tích, giáo viên có thể

hướng dẫn học sinh chọn đề tài và thực hiện dự án nghiên cứu khoa học:

* Chọn đề tài: Hướng dẫn học sinh chọn đề tài Đề tài có thể là một vấn đề

về nhận thức, hành vi của học sinh trong nhà trường phổ thông Đây là một đề

tài mà học sinh đã thực hiện thành công: “Ứng xử đúng với môi trường thông

qua việc phân loại, xử lí rác thải của học sinh THPT tỉnh Nghệ An”

* Câu hỏi nghiên cứu: Với đề tài trên, có thể hướng dẫn học sinh đặt các

câu hỏi nghiên cứu như sau:

- Thực trạng nhận thức, ứng xử với môi trường qua hành vi phân loại, xử lírác thải của học sinh THPT hiện nay như thế nào?

- Nhân tố nào tác động đến nhận thức, ứng xử với môi trường, hành vi phânloại, xử lí rác thải của học sinh THPT? Trong những nhân tố ấy, nhân tố nào làquan trọng nhất?

- Cần có những giải pháp cụ thể nào để học sinh có thể tự nhận thức và ứng

xử đúng đắn với môi trường, từ đó điều chỉnh hành vi phân loại, xử lí rác thảimột cách khoa học, hiệu quả?

* Thiết kế dự án và các phương pháp nghiên cứu:

- Hướng dẫn học sinh xây dựng bản thiết kế cho dự án: Xây dựng đề cương– Thu thập thông tin – Xử lí phân tích số liệu – Xây dựng giải pháp – Thựcnghiệm và hoàn thiện đề tài

- Hướng dẫn học sinh lựa chọn phương pháp nghiên cứu: Phương phápnghiên cứu lí thuyết; phương pháp điều tra, khảo sát, xử lí thông tin

* Xây dựng kế hoạch nghiên cứu: Hướng dẫn học sinh xây dựng kế hoạch với nội dung công việc, thời gian, cách thức thực hiện… cụ thể, theo mẫu:

TT Nội dung công việc Thời gian Cách thức

thực hiện

Người phụtrách

1 Tiến hành tìm hiểu đề tài

* Thực hiện dự án: Triển khai thực hiện dự án bằng phương pháp giải

quyết vấn đề, thảo luận nhóm Để học sinh thực hiện dự án đạt kết quả tốt, giáoviên cần hướng dẫn học sinh phương pháp tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn(SGK, tài liệu tham khảo, điều tra, khảo sát thực tế…) Hướng dẫn về phươngpháp xử lí thông tin thông qua phần mềm Excel, phân tích các thông tin đã thuthập để đề xuất và áp dụng các giải pháp, điều chỉnh giải pháp trong quá trìnhthực hiện

* Báo cáo và đánh giá sản phẩm

- Giáo viên tổ chức cho các nhóm được giao dự án báo cáo kết quả thựchiện tại lớp

- Giáo viên cùng học sinh đánh sản phẩm dự án theo mẫu phiếu sau (Xem

phụ lục 003)

2.2.4 Phương pháp thảo luận nhóm

a Đặc trưng của phương pháp

Thảo luận nhóm (dạy học hợp tác) là một trong những phương pháp dạy

học được du nhập từ các nước có nền giáo dục phát triển như Mĩ, Anh, Pháp, HàLan…nhằm phát huy tính tích cực chủ động cho người học Sử dụng phươngpháp này sẽ tạo được bầu không khí dân chủ, kết nối trò với trò và thầy với trò.Phương pháp dạy học dự án tạo điều kiện cho người học tự chiếm lĩnh tri thức,rèn luyện kĩ năng giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, sáng tạo

Trong nhà trường THPT, một số giáo viên coi phương pháp thảo luậnnhóm như là dấu hiệu của đổi mới phương pháp, cải tiến giáo dục Cho nên, mỗitiết học, phải tổ chức cho học sinh thảo luận cho được 5 phút Tuyệt đối hoá bất

cứ phương pháp nào trong dạy học đều là sai lầm Vậy sử dụng phương phápthảo luận nhóm như thế nào trong dạy học nói chung và dạy học chủ đề “Thaotác lập luận” nói riêng sẽ mang lại hiệu quả cao nhất?

b Áp dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học chủ đề “Thao tác lập luận” nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học

Phương pháp thảo luận nhóm cần được xây dựng trên cơ sở ý thức sự cầnthiết của nó từ các thành viên Phương pháp này chỉ phát huy hiệu quả khi họcsinh có thời gian chuẩn bị công phu, vận dụng trong tình huống cụ thể, có sự kếthợp linh hoạt với các phương pháp khác

Trình tự thực hiện:

- Giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ

- Giáo viên nêu vấn đề cần thảo luận cho mỗi nhóm Đồng thời hướng dẫnngười học cách thức thảo luận; tài liệu nghiên cứu, tham khảo; yêu cầu về sảnphẩm; cách thức, thời gian trình bày; cách thức đánh giá

- Học sinh các nhóm thảo luận để giải quyết vấn đề

- Học sinh báo cáo kết quả thảo luận Thời lượng báo cáo, trình bày sảnphẩm tùy vào mức độ khó của vấn đề

- Các nhóm đánh giá, nhận xét, bổ sung, đi sâu và mở rộng vấn đề trên cơ

sở những tri thức mà nhóm đạt được

- Giáo viên kết luận về vấn đề

c Ví dụ: Khi dạy Thao tác lập luận bình luận, có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ, thảo luận về tình huống sau: Anh chị sẽ ứng xử như thế nào khi mình

đang lái xe vội vàng vì có việc gấp nên đâm phải một chiếc ô tô không có người lái đậu ở lề đường làm vỡ gương

- Học sinh có thể đưa ra nhiều giải pháp để xử lí: Bỏ đi nếu không thấy chủxe; chờ chủ xe để xử lí; để lại thông tin liên hệ…

- Học sinh đánh giá, nhận xét về phương án lựa chọn ở trên

- Giáo viên định hướng cách giải quyết cho học sinh bằng cách minh hoạcâu chuyện về một nam sinh để lại lời xin lỗi và thông tin về bản thân sau khiđâm phải một chiếc xe ô tô không người lái và làm vỡ gương:

2.3 Đa dạng hoá các hình thức dạy học

2.3.1 Trò chơi:

- Đây là hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo hiệu quả Tròchơi hấp dẫn, gây hứng thú cho học sinh, tạo bầu không khí thân thiện, tácphong nhanh nhẹn và giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức mới

- Trong dạy học chủ đề “Thao tác lập luận”, trò chơi có thể được được sửdụng trong nhiều hoạt động khác nhau như khởi động, dẫn nhập vào nội dungtiếp theo, cung cấp và tiếp nhận tri thức, đánh giá kết quả, rèn luyện kĩ năng vậndụng kiến thức…

- Các dạng trò chơi có thể áp dụng trong dạy học chủ đề:

+ Trò chơi khởi động: Tạo hứng thú cho học sinh trước khi học, qua đó kết

nối với nội dung bài học mới

Ví dụ: Sử dụng trò chơi “Đố vui học tập” trong phần khởi động của bài

“Thao tác lập luận bình luận”

- Mục đích: Tạo hứng thú cho học sinh; dẫn dắt vào bài mới

- Cách tiến hành:

+ Giáo viên cử một học sinh điều khiển trò chơi

+ Học sinh điều khiển nêu luật chơi: chia lớp thành 2 đội tham gia trò chơi

“Đố vui học tập” bằng cách mỗi đội một đáp án, luân phiên kể tên các tác phẩmvăn học Đội 1 là tác phẩm thuộc thể loại thơ và đội kia là văn xuôi

+ Sau khi kết thúc trò chơi, giáo viên yêu cầu một học sinh chọn một tácphẩm mà mình có ấn tượng sâu sắc nhất trong số những tác phẩm vừa kể trên và

lí giải vì sao mình chọn Khi học sinh chọn tác phẩm và lí giải vì sao mình chọn

có nghĩa là học sinh đã sử dụng thao tác lập luận bình luận Và đó là cơ sở đểgiáo viên dẫn dắt vào bài mới

+ Trò chơi củng cố: Mục đích vừa củng cố kiến thức, kĩ năng vừa giúp học

sinh phát triển các năng lực, phẩm chất Qua đó có thể tích hợp các nội dungnhư giáo dục sức khoẻ sinh sản và phòng tránh HIV, giáo dục phòng chống tệnạn xã hội, giáo dục bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu… Tròchơi củng cố có thể thiết kế bằng các cách mô phỏng game truyền hình như

Chiếc nón kì diệu; Ai là triệu phú; Rung chuông vàng, Đường lên đỉnh Olympia…

- Tiến trình tổ chức:

Bước 1: Chuẩn bị

+ Xác định đối tượng, mục đích trò chơi

+ Cử người hướng dẫn chơi

+ Phân công nhiệm vụ cho các đội chơi

+ Chuẩn bị phương tiện chơi

Bước 2: Tiến hành chơi

+ Ổn định tổ chức, bố trí đội hình (ngang, dọc, hình tròn, chữ u…)

+ Giới thiệu trò chơi: Tên, chủ đề, mục đích, yêu cầu, cách chơi, luật chơi.+ Tiến hành chơi: Dùng khẩu lệnh bằng lời, còi, cờ…để điều khiển cuộcchơi Nhóm trọng tài hay GV quan sát kĩ để đánh giá thắng, thua và rút kinhnghiệm

Bước 3: Kết thúc trò chơi: Công bố kết quả; khích lệ, động viên, khen

thưởng…

- Một số lưu ý nhằm phát huy hiệu quả của trò chơi trong dạy học chủ đề:

+ Căn cứ mục tiêu dạy học, lựa chọn nội dung mà học sinh cần lĩnh hội, từ

đó quyết định chọn hình thức chơi phù hợp

+ Trò chơi phải luôn có sự đổi mới, sáng tạo, tránh trùng lặp, nhàm chán + Để thiết kế trò chơi, giáo viên cần biết ứng dụng công nghệ thông tintrong soạn bài giảng, chẳng hạn sử dụng công cụ Draw, tạo hiệu ứng điều khiểntrong powerpoint;

Ví dụ: Sử dụng trò chơi Chiếc nón kì diệu khi dạy mục III, Luyện tập, bài

Luyện tập vận dụng thao tác lập luận bình luận để củng cố kiến thức cho học

sinh (xem phụ lục 004); Trò chơi Rung chuông vàng khi dạy Luyện tập vậndụng các thao tác lập luận (xem phụ lục 005)

2.3.2 Câu lạc bộ

- Là hình thức sinh hoạt ngoại khoá của học sinh cùng sở thích, nhu cầu,năng khiếu…Hoạt động câu lạc bộ giúp học sinh chia sẻ kiến thức về lĩnh vựcmình quan tâm, qua đó phát triển các kĩ năng như giao tiếp, giải quyết vấn đề,viết bài, chụp ảnh, hợp tác, làm việc nhóm…

- Cách duy trì hoạt động của Câu lạc bộ:

+ Thành viên câu lạc bộ phải luôn được giữ vững và phát triển thêm

+ Có nội quy, quy định, cách thức tổ chức hoạt động hợp lí

+ Các thành viên có sự đoàn kết, tinh thần trách nhiệm cao

+ Thu hút được sự quan tâm của cộng đồng và các thành viên tham gia+ Có sự quản lí, hỗ trợ, giúp đỡ của nhà trường, các tổ chức đoàn thể trongnhà trường và phụ huynh học sinh

Ví dụ: Câu lạc bộ Hạc giấy

- Thành phần: Nhóm học sinh có chung nguyện vọng, mục tiêu

- Mục đích: Tuyên truyền nâng cao nhận thức của học sinh trong nhàtrường về vấn đề bảo vệ môi trường Gom giấy để gây quỹ tình thương

- Cách thức hoạt động:

+ Biên soạn nội dung cho các chương trình phát thanh của Đoàn trường vềnội dung Bảo vệ môi trường (trên cơ sở vận dụng thao tác lập luận đã học) + Tình nguyện tham gia quản lí việc phân loại và xử lí rác thải tại nguồncùng với Ban vệ sinh môi trường của nhà trường; Đoàn trường

+ Tổ chức sinh hoạt thường kì để phân công nhiệm vụ cho các thành viên

và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

2.3.3 Hội thi.

- Đây là một trong những hình thức dạy học có thể áp dụng khi thực hiệndạy học chủ đề Các cuộc thi có thể tổ chức trong không gian lớp học, ngoài lớphọc Đối tượng có thể là học sinh toàn trường, học sinh từng khối, đại diện củacác lớp hoặc học sinh trong lớp Hình thức thi có thể là giải ô chữ, đố vui, thihùng biện…Chủ đề hội thi có thể là một nội dung của bài học, một vấn đề thựctiễn có liên quan đến bài học…

- Tiến trình thực hiện:

+ Chuẩn bị: Xây dựng kế hoạch hội thi: Mục đích, nội dung, thời gian, đốitượng tham gia, hình thức tổ chức cuộc thi; tiêu chí chấm điểm/ đánh giá sảnphẩm

+ Tổ chức hội thi: Phổ biến thể lệ dự thi

+ Kết thúc hội thi: Công bố kết quả hội thi và rút kinh nghiệm

- Ví dụ: Cuộc thi rung chuông vàng, Đi tìm triệu phú

sinh không chỉ nâng cao năng lực phân tích, đánh giá, bình luận…xã hội mà cònphát triển những phẩm chất tốt đẹp như trung thực, trách nhiệm, nhân ái…

Học sinh tham gia hoạt động tổng vệ sinh khu vực xung quanh trường học

- Mục đích của hoạt động là giáo dục các em ý thức, trách nhiệm đối vớinhà trường, quê hương, mọi người Thông qua hoạt động thực tiễn, các em vậndụng kiến thức vào thực tế Và từ trải nghiệm thực tế, các được củng cố và khắcsâu về kiến thức dạy học của chủ đề

- Quy trình tổ chức và hướng dẫn học sinh tham gia hoạt động tình nguyện+ Bước 1: Xác định mục đích của hoạt động

+ Bước 2: Lên kế hoạch hoạt động: thời gian, địa điểm, cách thức tham gia;công cụ hỗ trợ hoạt động…; dự kiến sản phẩm cần đạt sau hoạt động

+ Bước 3: Thực hiện kế hoạch

+ Bước 4: Đánh giá về hoạt động và rút ra bài học cho bản thân

2.3.5 Hoạt động khảo sát, điều tra

Khảo sát các loại rác được học sinh cho vào lò đốt trong trường học

Thông qua hoạt động điều tra khảo sát để có tư liệu phục vụ cho học tập,học sinh có thể có thêm các kênh thông tin nhằm hoàn thành các dự án học tập,nghiên cứu

Để thực hiện hoạt động này, cần hướng dẫn cụ thể cho học sinh như sau:Bước 1: Xác định mục đích hoạt động (thu thập thông tin gì? Để làm gì? )Bước 2: Xây dựng kế hoạch điều tra, khảo sát: Nội dung, cách thức,phương pháp, phương tiện, thời gian, đối tượng…

Bước 3: Tiến hành điều tra, khảo sát

Bước 4: Xử lí số liệu (bằng phần mềm máy tính)

Bước 5: Phân tích số liệu điều tra và rút ra kết luận

Hoạt động điều tra, khảo sát thường được áp dụng trong trường hợp họcsinh có nhu cầu xây dựng các dự án khoa học kĩ thuật, dự án vận dụng kiến thứcliên môn để giải quyết vấn đề thực tiễn.

2.4 Sử dụng một số kĩ thuật dạy học

2.4.1 Kĩ thuật động não

- Là kĩ thuật nhằm huy động những ý tưởng mới, độc đáo về một chủ đềcủa các thành viên trong nhóm Không hạn chế ý tưởng, cũng không đánh giá,phê phán trong quá trình thu thập ý tưởng các của thành viên

2.4.2 Kỹ thuật tia chớp

- Kĩ thuật tia chớp là kĩ thuật lấy thông tin phản hồi nhanh để xử lí tìnhhuống nhằm cải thiện không khí trầm lặng, buồn tẻ, nặng nề trong lớp học,thông qua đó, thu thập thông tin phản hồi để cải thiện tình trạng giao tiếp vàkhông khí học tập trong lớp học

- Ví dụ: Dạy bài Luyện tập thao tác lập luận bình luận, giáo viên đặt vấn

đề, áp dụng kỹ thuật tia chớp để lấy ý kiến nhanh của học sinh Có thể áp dụng

kĩ thuật như sau:

Bước 1: Giáo viên nêu câu hỏi: Vận dụng các thao tác lập luận đã học để

bày tỏ quan niệm của anh chị về một bài thơ hay?

Bước 2: Giáo viên tổ chức cho học sinh phát biểu nhanh, ngắn gọn Mỗi

học sinh chỉ nêu một ý kiến

Bước 3: Giáo viên cùng học sinh thảo luận để khẳng định các ý kiến đúng:

- Nội dung sâu sắc

- Dấu ấn phong cách riêng

- Hài hoà thống nhất giữa nội dung và hình thức

Từ các ý kiến của học sinh, giáo viên kết lận về hoạt động bằng câu hỏi:Khi ta bày tỏ quan niệm về bài thơ hay, chỉ ra các biểu hiện cụ thể của thơ hay,cần phải sử dụng thao tác lập luận nào? Vận dụng các thao tác lập luận trongvăn nghị luận để viết bài văn bàn luận về ý kiến trên

2.4.3 Kĩ thuật trình bày 1 phút

- Là kĩ thuật tạo cơ hội cho học sinh tổng kết lại kiến thức đã học và đặtcâu hỏi về những điều mình băn khoăn bằng các bài trình bày ngắn gọn và côđọng với các bạn cùng lớp Các câu hỏi và câu trả lời do học sinh đưa ra sẽ giúp

họ củng cố quá trình học tập của mình

- Cách tiến hành:

+ Giáo viên đặt câu hỏi (giữa hay cuối tiết học): Điều quan trọng nhất màcác em được học hôm nay là gì? Theo các em vấn đề gì quan trọng nhất mà các

em chưa được giải đáp?

+ Học sinh suy nghĩ, viết ra giấy

+ Mỗi học sinh trình bày trước lớp thời gian 1 phút về những điều mà các

em đã được học và những câu hỏi, vấn đề mà các em khúc mắc, muốn tìm hiểutiếp hay muốn được giải đáp

2.4.4 Kĩ thuật hỏi chuyên gia

Có rất nhiều kĩ thuật dạy học nhưng trên đây là những kĩ thuật dạy học tôi

đã áp dụng khá hiệu quả trong quá trình giảng dạy bởi nó phù hợp với đặc trưng

bộ môn, các điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện dạy học, trình độ học

sinh

2.4.5 Kĩ thuật bản đồ tư duy

- Bản đồ tư duy là một sơ đồ nhằm trình bày một cách rõ ràng những ýtưởng hay kết quả làm việc của nhóm/ cá nhân về một chủ đề

- Cách thực hiện: Hướng dẫn học sinh làm theo tiến trình sau:

+ Viết tên chủ đề/ ý tưởng ở trung tâm

+ Từ chủ đề, ý tưởng chính ở trung tâm, vẽ các nhánh chính, trên mỗinhánh chính viết một nội dung lớn của chủ đề hoặc các ý tưởng có liên quanxoay quanh ý tưởng trung tâm

+ Từ những nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết tiếp những nội dungcủa nhánh chính đó Tiếp tục như vậy cho đến tầng phụ tiếp theo

- Kĩ thuật bản đồ tư duy nên áp dụng sau mỗi bài học để học sinh khắcsâu hơn kiến thức Bản đồ tư duy có thể do cá nhân hay nhóm thực hiện

Học sinh thảo luận và thiết kế sơ đồ tư duy

2.4.6 Kĩ thuật “Hỏi và trả lời”:

- Mục đích: giúp học sinh củng cố, khắc sâu kiến thức

- Tiến hành:

+ Giáo viên nêu chủ đề

+ Đặt câu hỏi về chủ đề, yêu cầu 1 học sinh trả lời

+ Đặt câu hỏi tiếp mời học sinh khác trả lời…

Quá trình hỏi và trả lời kết thúc khi giáo viên quyết định dừng hoạt động

2.5 Sử dụng hiệu quả các phương tiện, thiết bị dạy học

2.5.1 Khai thác và sử dụng SGK một cách hợp lí

SGK là một phương tiện cung cấp thông tin cơ bản, thông dụng đối với cảgiáo viên và học sinh trong dạy học Một số GV phổ thông hiện nay xem SGKNgữ văn là tài liệu chuẩn mực, khoa học nhất nên khi thiết kế giáo án chỉ sửdụng hệ thống ngữ liệu và các câu hỏi gợi ý từ SKG Một số khác lại không chú

ý rèn luyện cho học sinh kĩ năng sử dụng SGK, chưa có quy trình khoa học đểhướng dẫn học sinh làm việc với SGK một cách hệ thống, cho nên học sinh chưabiết cách, chưa coi trọng việc làm việc với SGK để lĩnh hội tri thức Cả haitrường hợp trên nêu trên đều có không phát huy sự chủ động, sáng tạo, năng lực

tự học của học sinh Muốn học sinh có các kĩ năng sử dụng SGK như kĩ nănglàm việc với kênh chữ, kênh hình (khi thác thông tin từ tranh ảnh, sơ đồ, bảngbiểu,…), kĩ năng vận dụng thông tin đã đọc, đã học, giáo viên cần thực hiện theocác hoạt động:

Bước 1: Thiết kế hoạt động làm việc với SGK cho học sinh

+ Xác định mục tiêu bài học/ hoạt động

+ Xác định nội dung

+ Xác định hoạt động làm việc với SGK: Khai thác thông tin từ kênh chữ,kênh hình hay vận dụng thông tin?

+ Thiết kế câu hỏi, bài tập

+ Lập kế hoạch tổ chức hoạt động cho học sinh theo mẫu:

Mục tiêu Nội dung Cách tiến hành

(Câu hỏi, bài tập)

Thời điểm(trước khihọc/sau khihọc)

Hình thứcthực hiện (tạilớp/ ở nhà)

Bước 2: Tổ chức hoạt động làm việc với SGK cho học sinh

+ Định hướng hoạt động (có thể là giáo viên hoặc học sinh)

+ Học sinh làm việc với SGK (cá nhân hoặc nhóm)

+ Trình bày kết quả

Bước 3: Giáo viên tổng kết hoạt động và rút ra kết luận

- Đánh giá kết quả làm việc của học sinh

- Kết luận

2.5.2 Sử dụng tranh ảnh, vi deo, các tài liệu khai thác từ nguồn internét

- Tư liệu phong phú từ internet vừa hỗ trợ cho giáo viên trong quá trìnhthiết kế hoạt động dạy học, vừa giúp học sinh thực hiện hiệu quả các hoạt độnghọc tập

- Giáo viên cần biết khai thác nguồn thông tin và hướng dẫn kĩ năng khaithác thông tin từ internet cho học sinh

+ Tiến hành khai thác nguồn thông tin: tài liệu, tranh ảnh, vi deo… trênmạng: Tìm địa chỉ, chọn nội dung, download, chụp, cắt, ghép, chỉnh sửa, biêntập…cho phù hợp với bài học Lưu nội dung và địa chỉ cần sử dụng cho bài học.+ Sắp xếp dữ liệu vào bài giảng

+ Cung cấp các thông tin, địa chỉ mình khai thác trên cho học sinh

2.5.3 Sử dụng các phầm mềm, ứng dụng, thiết bị hỗ trợ dạy học, các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông.

- Các phần mềm, ứng dụng hỗ trợ thiết kế dạy học và quá trình dạy học cóvai quan trọng đặc biệt, góp phần tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quảviệc học cho học sinh Do vậy, giáo viên cần có kĩ năng sử dụng các phần mềmnày

- Cần sử dụng thành thạo các phần mềm thông dụng, hỗ trợ đắc lực cho dạyhọc chủ đề “Thao tác lập luận”: Microsoft Word; PowerPoint/; MindArchitect1.0.1 (Vẽ sơ đồ tư duy); ProShow Gold (tạo vi deo); Xilisoft Video ConverterUltimate (cắt, ghép, nối, đổi đuôi vi deo)…; phần mềm hỗ trợ soạn bài giảngelearning Adobe Presenter…

2.6 Chú trọng hoạt động đổi mới kiểm tra đánh giá

- Kiểm tra đánh giá phải căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng (những yêucầu cơ bản, tối thiểu cần đạt về kiến thức, kĩ năng của học sinh); dựa vào kếhoạch thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của Tổ, Nhóm chuyên môn đãđược nhà trường phê duyệt

- Áp dụng nhiều phương pháp, kĩ thuật, hình thức đánh giá khác nhau đểthu thập thông tin nhanh chóng, kịp thời, chuẩn xác, toàn diện

+ Kiểm tra viết, kiểm tra miệng; tự luận; trắc nghiệm

+ Kĩ thuật đánh giá: quan sát; ghi chép; đặt câu hỏi; nhận xét bằng lời; phântích, phản hồi…

+ Đánh giá qua các bài trình bày miệng, viết nhận xét, bài thu hoạch, lập sơ

đồ học tập, xử lí tình huống…của học sinh

+ Đánh giá thông qua Phiếu đánh giá năng lực của học sinh

- Đánh giá chính xác, trung thực Nếu đánh giá cao hơn năng lực thực tếcủa học sinh có thể sẽ triệt tiêu động lực học tập ở người học Nếu quá khắt khetrong đánh giá, giáo viên không những không thấy được sự tiến bộ của ngườihọc mà còn khiến cho tâm lí, tình cảm, cảm xúc của họ bị ức chế; không tạođược hứng thú và sự tích cực, chủ động, sáng tạo của người học

- Đánh giá kịp thời, vì sự tiến bộ của người học Nếu đánh giá không kịpthời sẽ không động viên, khích lệ được sự tiến bộ của học sinh và cũng không

giúp họ kịp thời sửa chửa sai sót, khắc phục hạn chế, phát huy điểm mạnh củabản thân

- Đánh giá cả quá trình, xem đánh giá là một phương pháp dạy học Khôngchú trọng đánh giá kiến thức mà chú trọng đánh giá tình cảm, thái độ, năng lựchọc sinh, đặc biệt là năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm để giảiquyết các vấn đề thực tiễn Phải chú ý đặc biệt tới vấn đề đánh giá năng lực tưduy sáng tạo của học sinh

- Kết hợp đánh giá thường xuyên và định kì; đánh giá định tính (nhận xét,khen, khuyến khích, động viên…) và định lượng (cho điểm); đánh giá trong vàđánh giá ngoài (tự đánh giá của bản thân học sinh; đánh giá học sinh với họcsinh; đánh giá của giáo viên với đánh giá của gia đình và cộng đồng)

- Xây dựng được ma trận đề và biên soạn đề kiểm tra theo định hướngphát triển phẩm chất, năng lực Yêu cầu:

● Ma trận đề:

+ Đảm bảo chuẩn kiến thức - kĩ năng

+ Cân đối phù hợp giữa các mức độ nhận thức theo các cấp độ của tư duy

từ thấp đến cao: Nhận biết, thông hiểu; vận dụng Trong đó, nhận biết và thônghiểu tỉ lệ từ 40 - 50% Còn vận dụng (thấp và cao) từ 50 - 60%

+ Hợp lí giữa kiến thức - kĩ năng

● Đề kiểm tra:

+ Thể hiện được các nội dung của ma trận

+ Hình thức đa dạng

+ Đảm bảo tính chính xác, rõ ràng, dễ hiểu

+ Kết hợp hợp lí giữa kiến thức, kĩ năng

+ Tăng cường các đề kiểm tra “yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức vàothực tiễn, tăng cường ra các câu hỏi mở, gắn với thời sự quê hương đất nước đểhọc sinh được bày tỏ chính kiến của mình về các vấn đề kinh tế, chính trị, xãhội”

III ĐỊNH HƯỚNG THIẾT KẾ GIÁO ÁN DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “THAO TÁC LẬP LUẬN” THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, TỰ GIÁC, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH

CHỦ ĐỀ “THAO TÁC LẬP LUẬN” (NGỮ VĂN 11, BAN CƠ BẢN)

THỜI LƯỢNG: 10 TIẾT

1.2 Môn lịch sử : Hiểu được lịch sử, nhân vật lịch sử, các cuộc cách mạng, phát

kiến trong lịch sử… ; các nhà sử học, văn học trong các thời kì

1.3 Địa lí: Tích hợp kiến thức về dân số, sự gia tăng dân số, môi trường và tài

nguyên thiên nhiên, môi trường và sự phát triển bền vững

1.4 Giáo dục công dân: Củng cố, nâng cao kiến thức về trách nhiệm của công

dân với các vấn đề cấp thiết của nhân loại; với xây dựng đạo đức, lối sống, giữgìn và phát huy truyền thống, phong tục…của cộng đồng, dân tộc, nhân loại

1.5 Công nghệ: Tích hợp với kiến thức về công nghệ, cụ thể là quy trình phát

triển của sản xuất, kĩ năng nghề nghiệp để đặt giải quyết xây dựng dự án khoahọc kĩ thuật

1.6 Các hoạt động giáo dục : Nâng cao hiểu biết về các vấn đề An toàn giao

thông, Pháp luật, Bảo vệ môi trường, tình yêu, tình bạn…

=> Kiến thức liên môn đạt được qua bài học : giúp học sinh kết nối kiếnthức làm văn nghị luận với kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác của lĩnh vực vănhọc và các lĩnh vực khác như lịch sử dân tộc, thế giới, khoa học công nghệ, môitrường, pháp luật, đời sống Từ việc nhận thức vai trò, trách nhiệm của cá nhânvới cộng đồng, xã hội, học sinh rút ra được bài học cho bản thân trong cuộcsống và có những định hướng nghề nghiệp trong tương lai

2 Về kĩ năng

2.1 Ngữ văn