Quản trị tài sản ngắn hạn tại công ty cổ phần vận tải và thương mại đường sắt

Quản trị tài sản ngắn hạn TSNH là một trong những vấn đề quan trọng và cấp thiết của công tác quản trị doanh nghiệp trong việc đảm bảo tính thanhkhoản của doanh nghiệp, đảm bảo khả năng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-ĐẶNG QUANG HUY

QUẢN TRỊ TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY

CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƯƠNG MẠI ĐƯỜNG SẮT

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Hà Nội – 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-ĐẶNG QUANG HUY

QUẢN TRỊ TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY

CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƯƠNG MẠI ĐƯỜNG SẮT

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung nghiên cứu là kết quả của quá trìnhthực hiện nghiên cứu và là sản phẩm nghiên cứu của riêng tôi Các nội dungtrích dẫn và tham khảo các tài liệu, sách báo, thông tin đƣợc đăng tải trên cáctác phẩm, tạp chí và trang web theo danh mục các tài liệu tham khảo của luậnvăn Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu nội dung nghiên cứu của tôi có

sự trùng lặp với nghiên cứu của tác giả khác

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được bài luận văn này, tôi xin chân thành cám ơn PGS

TS Trần Anh Tài đã luôn tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong quá trình thựchiện nghiên cứu Sự hướng dẫn, chỉ bảo của Phó giáo sư đã giúp tôi học hỏiđược nhiều kiến thức quý báu để vận dụng và áp dụng trong phân tích vànghiên cứu

Tôi xin cám ơn các thầy cô giảng viên trường Đại học Kinh tế - Đại họcQuốc gia Hà Nội đã luôn nhiệt tình giảng dạy, cung cấp kiến thức trong quãngthời gian được học tập và đào tạo tại đây

Tôi xin chân thành cám ơn các anh chị cán bộ nhân viên của Phòng Kếhoạch – Kỹ thuật & Đầu tư và Phòng Tài chính – Kế toán của Công ty Cổ phầnVận tải và Thương mại Đường sắt đã giúp đỡ tôi tìm hiểu về cơ cấu tổ chức vàtình hình sản xuất kinh doanh, công tác quản trị tài sản ngắn hạn trong nhữngnăm gần đây và chia sẻ các thông tin báo cáo tài chính của công ty

Tôi xin gửi lời cám ơn chân thành tới các anh chị học viên cao học khóa

25 Khoa Quản trị Kinh doanh, trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia HàNội đã chia sẻ những kinh nghiệm, giúp đỡ và ủng hộ tôi trong việc thực hiệnluận văn này và hoàn thành chương trình đào tạo

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG ii

DANH MỤC SƠ ĐỒ iv

DANH MỤC BIỂU ĐỒ v

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TÀI SẢN NGẮN HẠN 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước 4

1.1.2 Các công trình nghiên cứu nước ngoài 6

1.2 Cơ sở lý luận về quản trị tài sản ngắn hạn 7

1.2.1 Khái niệm, phân loại tài sản ngắn hạn 7

1.2.2 Khái niệm, nội dung quản trị tài sản ngắn hạn 10

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn 17

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22

2.1 Quy trình nghiên cứu 22

2.1.1 Xác định vấn đề 22

2.1.2 Xây dựng đề cương, kế hoạch nghiên cứu 23

2.1.3 Thu thập dữ liệu 25

2.1.4 Xử lý, phân tích dữ liệu nghiên cứu 27

2.1.5 Trình bày các nội dung nghiên cứu và kết quả nghiên cứu 27

2.2 Các phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu nghiên cứu 28

2.2.1 Phương pháp thống kê mô tả, phân tích số liệu thống kê mô tả 28 2.2.2 Phương pháp so sánh 30

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƯƠNG MẠI ĐƯỜNG SẮT 31

3.1 Khái quát về Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt 31

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt 31

3.1.2 Đặc điểm cơ cấu tổ chức 32

3.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt từ năm 2013-2016 33

3.2 Thực trạng quản trị tài sản ngắn hạn của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt 39

3.2.1 Nội dung quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt 39

3.2.2 Đánh giá tổng quát về công tác quản trị tài sản ngắn hạn của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt 67

CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC 74

QUẢN TRỊ TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƯƠNG MẠI ĐƯỜNG SẮT 74

4.1 Định hướng hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt 74

4.2 Các giải pháp đề xuất 75

4.2.1 Hoàn thiện công tác lập kế hoạch quản trị tài sản ngắn hạn 75

4.2.2 Hoàn thiện công tác tổ chức, thực hiện kế hoạch của Công ty 77

4.2.3 Hoàn thiện công tác đánh giá, ra quyết định quản trị 80

4.3 Một số kiến nghị tới các cơ quan quản lý 81

4.3.1 Đối với Bộ Giao thông Vận tải 81

4.3.2 Đối với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam 83

KẾT LUẬN 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài.

Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, các doanh nghiệp không chỉ chútrọng phát triển thị trường, đẩy mạnh đầu tư phục vụ hoạt động kinh doanh,thực hiện các hoạt động đối ngoại và tạo lập cơ sở cạnh tranh, lợi thế cạnhtranh trên thị trường, doanh nghiệp Việt Nam đã và đang đặt sự quan tâm rấtlớn trong việc quản trị các nguồn lực của doanh nghiệp, đặc biệt quản trị cácnguồn lực về tài sản là một vấn đề hết sức quan trọng Tài sản ngắn hạn đóngvai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính thanh khoản của doanh nghiệp, đápứng các nhu cầu quan trọng trong hoạt động kinh tế hàng ngày được diễn rathường xuyên và liên tục Tầm quan trọng của tài sản ngắn hạn càng đượcchú trọng sâu sắc tại các doanh nghiệp trực tiếp tham gia vào hoạt động sảnxuất, tại các doanh nghiệp thực hiện dịch vụ vận tải khi hoạt động sản xuất,kinh doanh được diễn ra hàng ngày một cách liên tục

Nhu cầu vận chuyển hàng hóa và các yêu cầu về dịch vụ vận tải đaphương thức, dịch vụ logistics đang ngày một tăng cao trên thị trường và có

sự phát triển mạnh mẽ trong ngành dịch vụ vận chuyển hàng hóa Nắm bắtđược những nhu cầu và tiềm năng phát triển của thị trường vận tải hàng hóangày một tăng cao, Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt(Ratraco) là một trong những công ty vận tải thuộc ngành đường sắt đi tiênphong trong việc cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa đa phương thức,cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ trong cùng ngành đường sắt và với cáchình thức vận tải hàng hóa đang chiếm thị phần lớn trên thị trường dịch vụvận tải là đường bộ và đường biển Để có thể đứng vững trên thị trường, cókhả năng tạo lập năng lực cạnh tranh tốt và cơ hội mở rộng thị phần, công tycần có chiến lược quản trị tài sản ngắn hạn một cách hợp lý và hiệu quả, giatăng doanh thu và tăng lợi nhuận của Công ty

Từ những vai trò và sự cấp thiết nêu trên cùng với mong muốn kết quảnghiên cứu sẽ gắn liền với thực tiễn tại doanh nghiệp, học viên đã chọn đề tài

“Quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mạiĐường sắt” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình

Bài luận văn sẽ trả lời những câu hỏi nghiên cứu:

- Thực trạng công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vậntải và Thương mại Đường sắt như thế nào? Có kết quả và hạn chế nào?Nguyên nhân của những hạn chế đó là gì?

- Những giải pháp nào giúp Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp?

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.

a) Mục đích nghiên cứu: đề xuất các biện pháp nhằm hoàn thiện công tácquản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đườngsắt

b) Nhiệm cụ nghiên cứu:

- Làm rõ cơ sở lý luận về quản trị tài sản ngắn hạn, vai trò và tầm quantrọng của công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải vàThương mại Đường sắt

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt

- Đề xuất các biện pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

a) Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty

Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt

b) Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu và phân tích tìnhhình sử dụng tài sản của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt

trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2016, từ đó đưa ra giải pháp nhằm hoànthiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn của Công ty trong thời gian tới.

4 Những đóng góp của đề tài.

Bài luận văn nêu lên những nội dung cốt lõi trong công tác quản trị tàisản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt, từ đóđưa ra các biện pháp hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn Đồng thờiđưa ra các kinh nghiệm, bài học về quản trị tài sản ngắn hạn đối với cácdoanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vận tải đường sắt

5 Kết cấu của luận văn.

Luận văn “Quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải vàThương mại Đường sắt” được thiết kế với nội dung chính gồm bốn chương:Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản trị tài sản ngắn hạn

Chương 2 Thiết kế quy trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu Chương 3 Thực trạng quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vậntải và Thương mại Đường sắt

Chương 4 Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần vận tải và Thương mại Đường sắt

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TÀI SẢN NGẮN HẠN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu.

Quản trị tài sản ngắn hạn (TSNH) là một trong những vấn đề quan trọng

và cấp thiết của công tác quản trị doanh nghiệp trong việc đảm bảo tính thanhkhoản của doanh nghiệp, đảm bảo khả năng sinh lời, sự luân chuyển liên tụccủa tài sản tạo nên lợi ích kinh tế trong quá trình hoạt động sản xuất kinhdoanh và hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra của doanh nghiệp

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước.

Tại Việt Nam, bối cảnh hội nhập và xu hướng cạnh tranh ngày một giatăng trên thị trường đòi hỏi các doanh nghiệp cần có góc nhìn đúng đắn trongcông tác quản trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp Các đề tài nghiên cứu,luận văn trong nước về tài sản, tài chính trong doanh nghiệp đã chỉ ra đượctầm quan trọng trong việc quản lý tài sản, thiết lập các tiêu chí đánh giá và đolường hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn tại các doanh nghiệp nghiên cứu

Trần Thị Hoàng Yến, 2016 Quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thương mại và Xây dựng Nguyễn Ngọc Luận văn thạc sỹ, trường Đại học

Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội: Quản lý tài sản ngắn hạn và nguồn vốnhình thành tài sản là một trong những nội dung quan trọng trong quản lý tàichính và quản lý tài sản của doanh nghiệp, có mối liên hệ chặt chẽ giữa việcquản lý tài sản ngắn hạn với hoạt động kinh doanh hàng ngày và khả năngthực hiện nhiệm vụ chung của doanh nghiệp

Trần Thu Hoài, 2016 Hiệu quả sử dụng tài sản tại Công ty Cổ phần Đầu

tư Xây dựng điện Luận văn thạc sỹ, trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc

gia Hà Nội: Luận văn đã nêu ra được sự cần thiết của tài sản trong nền kinh tếthị trường, là tiền đề cần thiết cho việc hình thành và phát triển hoạt động

kinh doanh của một doanh nghiệp, chỉ ra rằng sự cạnh tranh trên thị trườngngày càng gay gắt và đòi hỏi bất cứ doanh nghiệp nào muốn đứng vững vàphát triển phải nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản Nâng cao hiệu quả sử dụngtài sản vừa là yêu cầu, vừa là mục tiêu để các doanh nghiệp tối đa hóa lợinhuận, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thương trường.

Đinh Thị Thanh Hải, 2016 Hiệu quả sử dụng tài sản tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại TNG Luận văn thạc sỹ, trường Đại học Kinh tế,

Đại học Quốc gia Hà Nội: Mục tiêu cơ bản nhất của sự tồn tại và phát triểncủa mỗi doanh nghiệp là tối đa hóa giá trị doanh nghiệp Tài sản là cơ sở vậtchất không thể thiếu trong nền kinh tế cũng như trong hoạt động sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp Việc sử dụng tài sản có ảnh hưởng trực tiếpđến chi phí, lợi nhuận của doanh nghiệp và tác động đến mục tiêu tối đa hóagiá trị mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng đang hướng tới Kiểm soát và sửdụng hiệu quả tài sản trở thành vấn đề quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp

Vũ Quang Hòa, Những vấn đề cơ bản về quản trị tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp, địa chỉ website tại http://voer.edu.vn/m/nhung-van-de-co-ban- ve-tai-san-luu-dong-trong-cua-doanh-nghiep/390f4c27 Tác giả đã làm rõ nhữngvấn đề cơ bản trong tài sản lưu động của doanh nghiệp, trong đó tài sản lưuđộng trong doanh nghiệp gồm có hai nhóm chính, tài sản lưu động sản xuất vàtài sản lưu động lưu thông Tài sản lưu động lưu thông gồm có vốn bằng tiền,vốn trong thanh toán và tài sản lưu động sản xuất gồm có nguyên vật liệu, phụtùng thay thế, sản phẩm dở dang, các công cụ lao động nhỏ

Tuy nhiên, tình hình nghiên cứu trong nước hiện nay mới chỉ dừng lại ởcông tác quản lý, phân loại các loại tài sản, tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụngtài sản ngắn hạn và phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp, chưa cónhiều đề tài nghiên cứu về công tác quản trị đối với các tài sản ngắn hạn củadoanh nghiệp

1.1.2 Các công trình nghiên cứu nước ngoài.

Dennis Otieno Onyango, 2014, Current assets management practices of small and medium enterprises in Kenya: Evidence from selected enterprises in Nairobi Dự án nghiên cứu của trường đào tạo kinh doanh Chandaria Theo tác

giả, các doanh nghiệp vừa và nhỏ là những nhân tố chiếm tỷ trọng lớn trong nềnkinh tế của quốc gia Kenya Tác giả đã chỉ ra rằng hầu hết các doanh nghiệp vừa

và nhỏ không có sự quan tâm hoặc không hiểu đúng về vấn đề cốt lõi của quảntrị tài sản, thiếu các tiêu chí trong quản trị tài sản ngắn hạn nên còn rất nhiều cácvấn đề thiếu sót trong quản trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp

Grzegorz Michalski, 2013 Value maximizing corporate current assets and cash management in relation to risk sensitivity: Polish firms case Nghiên

cứu của trường Đại học Kinh tế Wroclaw Tác giả của bài nghiên cứu đã chỉ

ra rằng sự gia tăng về tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp làm gia tăng nhu cầu

về nguồn vốn lưu động và làm tăng chi phí quản lý và chi phí nợ sử dụng vốnlưu động Điều này có thể tồn tại rủi ro khi doanh nghiệp sử dụng quá nhiềuvốn ngắn hạn, chi phí sử dụng và quản lý vốn lưu động có thể trở thành gánhnặng và tác động ngược trở lại, làm giảm giá trị của doanh nghiệp Điều nàyđồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể sẽ đối mặt với rủi ro và sự bất ổnđịnh trong quản lý vốn lưu động

Elnur Ibrahimov, 2014 The Management of Working Capital Nghiên

cứu của trường đại học Masaryk Tác giả của nghiên cứu này đã nhận định vềmục đích quan trọng trong quản trị tài sản ngắn hạn, đó là quản lý tài sản ngắnhạn và nợ ngắn hạn nhằm duy trì được mức vốn lưu động đáp ứng được nhucầu về vốn trong ngắn hạn của doanh nghiệp Đồng thời, chính sách về quảntrị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp phải đảm bảo được tính thanh khoảntrong doanh nghiệp

Các công trình nghiên cứu nước ngoài đã đề cập đến những nội dung cơbản về quản trị tài sản ngắn hạn và một số nội dung liên quan tới vốn lưuđộng của doanh nghiệp Tuy nhiên, hiện nay vấn đề quản trị tài sản ngắn hạncủa doanh nghiệp mới chỉ được làm rõ trên cơ sở lý thuyết và chưa bám sát,chưa được xuất phát từ thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp, đặc biệt làcủa các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải đường sắt.

1.2 Cơ sở lý luận về quản trị tài sản ngắn hạn.

1.2.1 Khái niệm, phân loại tài sản ngắn hạn.

1.2.1.1 Khái niệm tài sản ngắn hạn.

Tài sản ngắn hạn là những tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý củadoanh nghiệp, các loại tài sản có tính thanh khoản cao, có khả năng chuyểnđổi thành tiền hoặc sử dụng trong vòng một năm hoặc một chu kỳ kinh doanhbình thường của doanh nghiệp Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp có thể tồntại dưới hình thái tiền, hiện vật (vật tư, hàng hóa), dưới dạng đầu tư ngắnhạn và các khoản nợ phải thu

Các loại tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp luôn là nền tảng trong hoạtđộng sản xuất kinh doanh hàng ngày của doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp cónhững loại tài sản ngắn hạn đặc thù đóng vai trò quan trọng trong việc duy trìhoạt động trong ngắn hạn và mỗi loại tài sản ngắn hạn có những chỉ tiêu đánhgiá khác nhau phản ánh rõ nét hiệu quả của việc quản trị ngắn hạn Xét về sựhiệu quả trong quản trị tài sản của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vậntải, doanh nghiệp luôn cần phải chú trọng tới việc xây dựng phương án quản

lý tiền và các khoản tương đương tiền, các khoản phải thu ngắn hạn và cáckhoản đầu tư tài chính ngắn hạn bởi sự đặc thù trong lĩnh vực kinh doanh.Các tài khoản trong các mục của tài sản ngắn hạn phản ánh các tài sảnvới những mức thanh khoản khác nhau, đảm bảo cho doanh nghiệp về khảnăng thanh toán tức thì, thanh toán nhanh và thanh toán trong ngắn hạn, tối

thiểu hóa các rủi ro về khả năng thanh toán Đồng thời, việc quản trị lưu trữtiền, các khoản phải thu của khách hàng, sự tồn đọng hàng tồn kho và đảmbảo sinh lời từ các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn khác cho thấy khả năngvận hành bộ máy kinh doanh của các lãnh đạo trong doanh nghiệp đó.

1.2.1.2 Phân loại tài sản ngắn hạn.

Phân loại theo nội dung quản trị tài sản ngắn hạn dựa trên các khoản mục

kế toán, tài sản ngắn hạn gồm có tiền, các khoản tương đương tiền, các khoảnđầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu, hàng tồn kho và tài sản ngắnhạn khác

a Tiền và các khoản tương đương tiền.

Đây là khoản mục tổng hợp toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp hiện đangnắm giữ tại thời điểm báo cáo, bao gồm: tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, tiềnđang chuyển và các khoản tương đương tiền

Tiền là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh toàn bộ số tiền hiện có của doanhnghiệp, gồm có tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và tiền đang chuyển Các khoảntương đương tiền là chỉ tiêu phản ánh các khoản đầu tư ngắn hạn và có thờihạn thu hồi hoặc đáo hạn không quá 3 tháng, có khả năng chuyển đổi dễ dàngthành một lượng tiền xác định được, không tồn tại nhiều rủi ro trong chuyểnđổi thành tiền kể từ ngày mua khoản đầu tư tại thời điểm báo cáo Các khoảntương đương tiền ở Việt Nam chủ yếu gồm có: tín phiếu kho bạc, kỳ phiếungân hàng và hợp đồng tiền gửi không quá 3 tháng

b Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn.

Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn phản ánh tổng giá trị của các khoản đầu

tư tài chính ngắn hạn (sau khi đã trừ đi dự phòng giảm giá chứng khoán đầu tư ngắn hạn), bao gồm đầu tư chứng khoán ngắn hạn, cho vay ngắn hạn và đầu tư ngắn hạn khác Các khoản đầu tư ngắn hạn được phản ánh trong mục này là các khoản đầu tư có thời hạn thu hồi vốn dưới 1 năm hoặc trong một chu kỳ kinh

doanh, không bao gồm các khoản đầu tư ngắn hạn có thời hạn thu hồi hoặcđáo hạn không quá 3 tháng kể từ ngày mua khoản đầu tư đó tại thời điểm báocáo đã được tính vào chỉ tiêu “Các khoản tương đương tiền”.

c Các khoản phải thu.

Các khoản phải thu là chỉ tiêu phản ánh các khoản nợ cần phải thu củakhách hàng từ việc mua bán chịu, khoản trả trước cho người bán, phải thu nội

bộ, khoản phải thu theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng, các khoản phảithu khác tại thời điểm báo cáo có thời hạn thu hồi hoặc thanh toán dưới 1 nămhoặc trong 1 chu kỳ kinh doanh, sau khi đã trừ đi dự phòng phải thu khó đòi.Các khoản phải thu khác gồm có các khoản tạm ứng, cầm cố, ký cược,

ký quỹ ngắn hạn từ các đối tượng liên quan tại thời điểm báo cáo

d Hàng tồn kho.

Hàng tồn kho là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh toàn bộ trị giá hiện có cácloại hàng tồn kho dự trữ phục vụ cho quá trình sản xuất, kinh doanh củadoanh nghiệp sau khi đã trừ đi dự phòng giảm giá hàng tồn kho đến thời điểmbáo cáo Hàng tồn kho là tổng của các khoản hàng mua đang đi trên đường,nguyên liệu vật liệu, công cụ dụng cụ, chi phí sản xuất kinh doanh dở dang,thành phẩm, hàng hóa và hàng gửi đi bán trên sổ cái

đ Tài sản ngắn hạn khác.

Đây là khoản mục tổng hợp phản ánh các khoản chi phí trả trước ngắn hạn,các khoản thuế phải thu và tài sản ngắn hạn chờ xử lý tại thời điểm báo cáo.Các khoản thuế phải thu phản ánh các khoản thuế giá trị gia tăng cònđược khấu trừ và khoản thuế nộp thừa cho Nhà nước tại thời điểm báo cáo

Số liệu trong mục các khoản thuế phải thu dựa trên số dư của thuế giá trị giatăng được khấu trừ và thuế và các khoản phải nộp Nhà nước trên sổ cái.Các khoản tài sản ngắn hạn chờ xử lý căn cứ vào số dư tài sản thiếu chờ

xử lý trên sổ cái

1.2.2 Khái niệm, nội dung quản trị tài sản ngắn hạn.

1.2.2.1 Khái niệm quản trị tài sản ngắn hạn.

Quản trị tài sản ngắn hạn là quá trình quản trị bao gồm các công việc lập kế hoạch quản trị các tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp, tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý tài sản ngắn hạn, tổ chức kiểm tra, đánh giá hiệu quản lý và sử dụng tài sản thông qua các chỉ tiêu do doanh nghiệp xây dựng và thực hiện các biện pháp cải tiến, hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp.

Lập kế hoạch

Đánh giá

Sơ đồ 1.1: Các công tác quản trị cơ bản trong quản trị tài sản ngắn hạn

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp) 1.2.2.2 Nội dung quản trị tài sản ngắn hạn

Công tác quản trị tài sản ngắn hạn gồm có các nội dung chính sau

a Lập kế hoạch quản trị tài sản ngắn hạn.

Lập kế hoạch quản trị tài sản ngắn hạn là việc xây dựng chiến lược về tàisản ngắn hạn, mục tiêu trong công tác quản trị tài sản ngắn hạn cần đạt được

và vạch ra các bước thực hiện nhằm đạt được mục tiêu của quản trị tài sảnngắn hạn Để thực hiện được mục tiêu quản trị, các kế hoạch về tài sản ngắnhạn cần được xây dựng cụ thể và chi tiết Công tác hoạch định trong giai đoạnnày bao gồm các công việc kế hoạch dự trữ hàng vật tư, linh kiện và hàng tồnkho, kế hoạch dự trữ tiền mặt, xây dựng các chính sách khoản phải thu và đầu

tư tài chính ngắn hạn

b Tổ chức thực hiện kế hoạch quản trị.

Tổ chức thực hiện kế hoạch quản trị đối với tài sản ngắn hạn là việc huyđộng các nguồn lực tài trợ tài sản, đưa tài sản ngắn hạn vào hoạt động theo các

kế hoạch đã được đề ra Đây là quá trình cần có sự tham gia của toàn bộ bộphận, phòng ban nhằm bám sát kế hoạch đã được đề ra, đòi hỏi cần có sự liênkết, phối hợp hoạt động giữa các yếu tố tổ chức, con người, nguồn lực sao cho

kế hoạch sử dụng tài sản đạt được kết quả cao nhất với chi phí tối ưu nhất

c Đánh giá kết quả thực hiện công tác quản trị.

Sau khi đã lập kế hoạch và ngay trong quá trình tổ chức thực hiện kếhoạch, nhà quản trị cần thực hiện đánh giá công tác tổ chức thực hiện kếhoạch về tài sản ngắn hạn, trong đó, phương pháp được sử dụng phổ biến đó

là so sánh kết quả thực hiện được với các chỉ tiêu, mục tiêu đã được xâydựng từ khâu lập kế hoạch Đồng thời, việc so sánh những khác biệt giữa mụctiêu và kết quả thực hiện và phân tích kết quả đạt được trong kỳ hoạt động sẽ

là cơ sở cho việc cải thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn và lập kế hoạchtrong các kỳ và giai đoạn tiếp theo

d Công tác kiểm tra quản trị tài sản ngắn hạn.

Mọi quyết định trong quá trình quản trị tài sản ngắn hạn luôn hướng tớimột mục tiêu chính đó là tối đa hóa mức độ sinh lời của tài sản ngắn hạn vớichi phí thấp nhất Đánh giá công tác quản trị là một quá trình quan trọng vàxuyên suốt mọi khâu đoạn trong quản trị tài sản ngắn hạn Bên cạnh đó, côngtác kiểm tra luôn phải được gắn liền trong mọi quyết định và tại mọi thờiđiểm nhằm hạn chế các rủi ro về thông tin thiếu chính xác và thiếu tin cậy,đảm bảo tính chính xác và kịp thời của các quyết định quản trị

Công tác kiểm tra đòi hỏi nhà quản trị cần có một tập hợp các thông tin

đã được thẩm định, đảm bảo tính chính xác, rõ ràng liên quan tới đối tượngquản trị là tài sản ngắn hạn Nguồn cung cấp các thông tin này chủ yếu sẽ do

các bộ phận phòng ban, chức năng chịu trách nhiệm thu thập, xử lý dữ liệu đểđưa ra các thông tin có ích hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhà quản trị.

1.2.2.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn.

Việc đo lường hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn sẽ giúp các nhà quản trịtính toán được lợi ích tạo ra trong quản trị các tài sản ngắn hạn trong quá trìnhsản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó đưa ra các biện pháp hoàn thiệncông tác quản trị tài sản ngắn hạn

Hiệu quả trong công tác quản trị tài sản ngắn hạn được thể hiện ở các chỉtiêu đo lường và phản ảnh về năng lực hoạt động của tài sản ngắn hạn dưới đây a Vòng quay tiền mặt

Tiền mặt là một trong những nguồn tài trợ quan trọng của doanh nghiệp.Theo Eugene F Brigham and Joel F Houston, chỉ số Vòng quay tiền mặt (Cashconversion cycle - CCC) là một chỉ số quan trọng đánh giá hiệu quả quản trị tàisản ngắn hạn của một doanh nghiệp Vòng quay tiền mặt được định nghĩa là thờigian để doanh nghiệp chuyển hoá các nguyên liệu sản xuất thành tiền mặt, làcông cụ đắc lực để các doanh nghiệp thiết lập các chính sách quản trị

Công thức tính vòng quay tiền mặt (CCC) như sau:

CCC = DOI + DOR - DOPtrong đó:

+DOI: Số ngày giữ hàng tồn kho (Number of days of inventory on hand) DOI = Hàng tồn kho trung bình năm × 365 / Giá vốn hàng bán

+ DOR: Số ngày khoản phải thu (Number of days of receivables)DOR = Khoản phải thu trung bình năm × 365/ Doanh thu bán hàng

+ DOP: Số ngày khoản phải trả (Number of days of payables)DOP = Khoản phải trả trung bình năm × 365 / Giá vốn hàng bán

Vòng quay tiền mặt ngắn hạn thể hiện rằng công ty có khả năng bán hàng tồn kho và thu hồi tiền mặt từ khách hàng nhanh, trong khi đó thanh

toán cho các nhà cung cấp càng chậm với thời gian thanh toán thuận lợi nhấtcho doanh nghiệp Việc rút ngắn vòng quay tiền mặt có thể thực hiện qua việcrút ngắn thời gian thu hồi công nợ, nhanh chóng đưa các nguyên vật liệu, sửdụng vật tư vào dây chuyền sản xuất, thương thảo với các nhà cung cấp đểkéo dài thời gian công nợ.

b Mô hình lượng đặt hàng kinh tế.

Mô hình lượng đặt hàng kinh tế EOQ (Economics Order Quantity) là một

mô hình quản lý vật tư, hàng tồn kho mang tính chất định lượng được sử dụng

để xác định kế hoạch tồn kho tối ưu cho doanh nghiệp, trên cơ sở 02 loại chi phí

là chi phí đặt mua hàng (chi phí mua hàng) và chi phí tồn trữ hàng tồn kho (chiphí dự trữ) Hai loại chi phí trên có mối tương quan tỷ lệ nghịch với nhau Nếu

số lượng nguyên vật liệu hay hàng hóa tăng lên cho mỗi lần đặt hàng thì chi phíđặt hàng sẽ giảm xuống nhưng chi phí dự trữ sẽ tăng lên Mục tiêu của mô hìnhquản trị hàng tồn kho EOQ sẽ lựa chọn mức tồn kho sao cho tổng hai loại chi phínày là thấp nhất Cách tính EOQ được thể hiện ở công thức sau:

trong đó Co là chi phí đặt mua một lô hàng vật tư từ nhà cung cấp;

D là lượng cầu trong một kỳ;

Ch là chi phí dự trữ một đơn vị vật tư trong một kỳ

c Vòng quay tài sản ngắn hạn và kỳ luân chuyển tài sản ngắn hạn.

Số vòng quay tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp là chỉ tiêu đánh giá mộtcách tổng quan về hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp Tốc

độ luân chuyển tài sản ngắn hạn thể hiện tình hình tổ chức của một doanhnghiệp trong việc tổ chức sản xuất, mua sắm tài sản, dự trữ và sử dụng các vật

tư, vật liệu Một doanh nghiệp có tốc độ luân chuyển tài sản lớn được đánhgiá cao trong hiệu quả tổ chức sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp

Kỳ luân chuyển tài sản ngắn hạn bình quân trong kỳ phản ảnh thời hạnbình quân để thực hiện một lần luân chuyển tài sản Thời gian của một kỳluân chuyển càng ngắn, hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn càng lớn.

d Vòng quay khoản phải thu và kỳ luân chuyển khoản phải thu.

Các khoản phải thu trong doanh nghiệp được quản trị thông qua chínhsách bán chịu của doanh nghiệp Chính sách bán chịu gắn liền với việc đánhđổi các chi phí liên quan đến khoản phải thu và doanh thu tăng thêm do việcbán chịu hàng hóa, đánh đổi giữa lợi nhuận và rủi ro Mức độ bán chịu củacông ty có thể được thay đổi dựa theo tình hình thực tế kinh doanh và mongmuốn gia tăng doanh thu và lợi nhuận của các nhà quản trị Việc hạ thấp haynâng cao tiêu chuẩn bán chịu liên quan tới việc xem xét các chỉ tiêu tiêuchuẩn bán chịu, điều khoản bán chịu, rủi ro bán chịu và quy trình thu hồi nợ.Vòng quay các khoản phải thu thể hiện mối quan hệ giữa doanh thu bánhàng với các khoản phải thu của doanh nghiệp, đo lường mức độ đầu tư vàocác khoản phải thu để duy trì doanh số bán hàng cần thiết cho doanh nghiệp,qua đó đánh giá mức độ hiệu quả của một chính sách đầu tư

Khi vòng quay các khoản phải thu giảm hoặc thời gian bán chịu chokhách hàng dài hơn, hay các khoản phải thu thu hồi chậm hơn, thể hiện vốncủa doanh nghiệp bị ứ đọng nhiều hơn trong khâu thanh toán, kéo theo đó lànhu cầu về vốn gia tăng trong điều kiện quy mô sản xuất kinh doanh hoặc khả

năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn sẽ kém đi Vòng quay khoản phải thucao do công tác quản lý nợ phải thu tốt song có thể tồn tại những vấn đềkhông hiệu quả trong việc thắt chặt tín dụng thương mại với các khách hàng.

Kỳ thu tiền bình quân phản ánh khoảng thời gian trung bình từ khi doanhnghiệp xuất hàng đến khi doanh nghiệp thu được tiền về Công thức tính kỳthu tiền bình quân của doanh nghiệp như sau:

đ Tỷ suất sinh lời tài sản ngắn hạn.

Tỷ suất sinh lời của tài sản ngắn hạn phản ánh mỗi đơn vị tài sản trong

kỳ mang lại bao nhiêu lợi nhuận Tỷ suất sinh lời của tài sản ngắn hạn càngcao cho thấy hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn càng tốt

e Các hệ số thanh toán ngắn hạn.

Năng lực thanh toán ngắn hạn thể hiện khả năng thanh toán các khoản nợđến hạn và khả năng dễ dàng chuyển đổi thành tiền từ các tài sản ngắn hạncủa doanh nghiệp

Khả năng thanh toán ngắn hạn đo lường khả năng để doanh nghiệp cóthể hoàn trả ngay các khoản nợ vay, các khoản nợ phải trả ngắn hạn đã đếnhạn phải trả nợ Khả năng thanh toán ngắn hạn được thể hiện bởi các chỉ tiêuchính bao gồm ngân quỹ ròng, tỷ số khả năng thanh toán ngắn hạn, tỷ số khảnăng thanh toán nhanh và khả năng thanh toán tức thì

Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp có trữ lượng hàng tồn kho rất lớn,

có thể sử dụng hàng tồn kho để thực hiện thanh toán bằng cấn trừ công nợ.Tuy nhiên, việc không thể chuyển đổi hàng tồn kho ngay thành tiền được sẽ

gặp rất nhiều hạn chế đối với các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ, khônghoạt động trong lĩnh vực sản xuất Do đó, chỉ số thanh toán nợ ngắn hạnkhông phản ánh đủ mức độ khả năng thanh toán ngắn hạn đối với các doanhnghiệp có lượng hàng tồn kho trên tổng tài sản ngắn hạn lớn.

Khả năng thanh toán nhanh cho biết cứ mỗi đồng nợ ngắn hạn sẽ có bao nhiều đồng tài sản ngắn hạn có khả năng chuyển hóa thành tiền để trả các khoản nợ đến hạn, đo lường khả năng mà các tài sản ngắn hạn có thể chuyển đổi thành tiền để hoàn trả các khoản nợ ngắn hạn Công thức tính hệ số thanh toán nhanh như sau:

Khả năng thanh toán nhanh là tỷ số đo lường khả năng thanh toán cáckhoản nợ ngắn hạn của doanh nghiệp bằng việc chuyển đổi các tài sản ngắnhạn, không bao gồm hàng tồn kho, thành tiền

Tuy nhiên, hệ số thanh toán nhanh chưa phản ánh đủ về khả năng thanhtoán ngắn hạn nếu doanh nghiệp có cả lượng hàng tồn kho lớn và khoản phảithu chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu tài sản ngắn hạn Vì thế, chỉ số thanh toántức thì được sử dụng để đo lường khả năng thanh toán nợ bằng tiền mặt vàcác khoản đầu tư tài chính ngắn hạn dễ chuyển đổi thành tiền của doanhnghiệp Công thức tính hệ số thanh toán tức thì như sau:

Ngoài các chỉ tiêu được liệt kê như trên, quá trình phân tích cần có gócnhìn hợp lý đối với các loại tài sản ngắn hạn nhằm đánh giá đúng các yếu tốcấu thành nên những chỉ tiêu, những tác động ảnh hưởng tới hiệu quả quản trịtài sản ngắn hạn mỗi doanh nghiệp

g Quản trị nguồn vốn lưu động của doanh nghiệp.

Nguồn tài trợ của tài sản ngắn hạn đến từ nhiều nguồn khác nhau, có thểđến từ tiền mặt doanh nghiệp đang nắm giữ, từ các khoản nợ chiếm dụng

ngắn hạn, bao gồm các khoản doanh thu chưa thực hiện, vốn tín dụng nhàcung cấp, nợ lương và các khoản nợ khác có chi phí thấp, các khoản vay ngânhàng, tổ chức tín dụng trong ngắn hạn, và một phần từ các nguồn vốn dài hạn,vốn chủ sở hữu Việc lựa chọn nguồn tài trợ tài sản ngắn hạn phải liên quantới tính thời vụ, tính chu kỳ trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp và nguồn vốn lưu động là một nguồn vốn lý tưởng.

Vốn lưu động là thước đo tiền mặt và lượng tài sản lưu động hiện có,phục vụ nhu cầu hoạt động hàng ngày của công ty Nắm vững thông tin này sẽ

hỗ trợ công tác quản lý doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có được nhữngquyết định đầu tư đúng đắn Bằng cách tính vốn lưu động, doanh nghiệp cóthể xác định liệu doanh nghiệp đó có khả năng đáp ứng những nghĩa vụ ngắnhạn hay không và đồng thời, cần bao nhiêu thời gian để làm được điều đó.Công thức tính Vốn lưu động như sau:

Vốn lưu động là công cụ hữu ích trong việc đánh giá hiệu quả quản trịtài sản ngắn hạn của một doanh nghiệp Khi lượng vốn lưu động dương, điềunày thể hiện tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp được tài trợ một phần bởi vốndài hạn, đảm bảo cơ cấu vốn an toàn để duy trì hoạt động kinh doanh củadoanh nghiệp Tuy nhiên khi vốn lưu động âm, các khoản nợ ngắn hạn lớnhơn phần tài sản ngắn hạn, tài trợ vượt sang phần tài sản dài hạn, là một cơcấu vốn kinh doanh mạo hiểm đối với doanh nghiệp

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn.

1.2.3.1 Các nhân tố chủ quan

Mọi hoạt động, chính sách của doanh nghiệp luôn có sự tác động tới tàisản mà doanh nghiệp đó sở hữu, làm gia tăng hoặc làm cho giá trị tài sản củadoanh nghiệp Giá trị của tài sản ngắn hạn chịu ảnh hưởng rất lớn bởi các yếu

tố chủ quan, đến từ các chính sách và các phương thức hoạt động, xây dựng

quy trình hoạt động của doanh nghiệp Một bộ máy doanh nghiệp vận hànhtrơn tru, hiệu quả cùng các chính sách trong hoạt động đúng đắn và linh hoạtluôn được đánh giá cao về giá trị tài sản của doanh nghiệp hơn rất nhiều sovới các doanh nghiệp yếu kém về hoạt động và chính sách kém hiệu quả Do

đó, giá trị tài sản ngắn hạn gắn liền với các chính sách hoạt động, điều kiện vàkết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp là một điều tất yếu và đặc biệtgắn liền với trách nhiệm và năng lực của bộ máy quản trị doanh nghiệp

Trách nhiệm và năng lực của bộ máy quản trị doanh nghiệp là nhân tố trọngtâm cần phải xem xét khi nhìn nhận và đánh giá về chất lượng quản trị tài sảnngắn hạn của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, bộ máy quảntrị của doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả,các phương thức hoạt động kinh doanh được diễn ra và tổ chức thực hiện kếhoạch kinh doanh, tối đa hóa lợi ích kinh tế, nâng cao giá trị của doanh nghiệpđồng thời nâng cao giá trị tài sản của doanh nghiệp Nếu một doanh nghiệpkhông có bộ máy quản trị doanh nghiệp hiệu quả và phù hợp với điều kiện sảnxuất kinh doanh, phát triển cơ cấu chức năng của doanh nghiệp gọn nhẹ và tinhgọn, sự phối hợp trong hoạt động thiếu chặt chẽ, thiếu tinh thần trách nhiệm thìđiều tất yếu sẽ xảy ra đó là giá trị tài sản của doanh nghiệp giảm kéo theo những

hệ quả xấu tới giá trị của doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề

Điều kiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là các yếu tố liên quantới hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp, bao gồm bảo quản tài sản, hànghóa và các tài sản ngắn hạn có thể sử dụng ngay trong quá trình sản xuất, kinhdoanh hàng ngày Điều kiện sản xuất kinh doanh tốt sẽ mang lại những lợi thế

về mặt tổ chức và hoạt động, khai thác và phát huy giá trị sử dụng của các tàisản ngắn hạn của doanh nghiệp, mang lại hiệu quả và lợi ích lớn

Năng lực tài chính của doanh nghiệp đảm bảo khả năng tài trợ tốt cho tàisản hoạt động của doanh nghiệp Bên cạnh đó, một doanh nghiệp có năng lực

tài chính mạnh, dòng tiền ổn định cùng khả năng chi trả cho các khoản đầu tưcủa doanh nghiệp luôn được đánh giá cao về thế mạnh trong quản trị tàichính, quản trị vốn và tài sản ưu việt.

Chính sách giá và chính sách thanh toán tác động trực tiếp tới các khoảnphải thu và dòng tiền thu hồi từ việc bán hàng và cung cấp dịch vụ theo hìnhthức tín dụng cho khách hàng Một chính sách giá linh hoạt cùng chính sáchthanh toán an toàn là điều mà mọi doanh nghiệp luôn mong muốn thực hiện

để vừa có thể tạo ra được mức giá cạnh tranh, đảm bảo doanh thu kỳ vọngcủa doanh nghiệp, vừa giảm thiểu các nguy cơ rủi ro đến từ khoản phải thuquá hạn, từ đó đảm bảo đáp ứng được dòng tiền thuần dương từ hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp, không bị lệ thuộc vào các dòng tiền tài chính

và dòng tiền từ đi vay

Chính sách quản lý nhiên liệu, nguyên liệu, vật tư sẽ giúp doanh nghiệpkiểm soát một cách chặt chẽ việc sử dụng nguyên vật liệu tối ưu nhất, gắnliền với việc xác định giá thành dịch vụ một cách chính xác và phản ánh đúngbản chất của các chi phí liên quan

1.2.3.2 Các nhân tố khách quan

Các nhân tố khách quan là những nhân tố và những rủi ro bất khả khángnằm ngoài sự kiểm soát của doanh nghiệp Các nhân tố khách quan này có thểvừa tạo ra những cơ hội lớn cho sự phát triển của doanh nghiệp nhưng cũngđồng thời mang tới những thách thức và nguy cơ khôn lường đối với sự tồntại của doanh nghiệp Doanh nghiệp cần phải theo dõi thường xuyên và liêntục đối với những thay đổi và biến chuyển của các nhân tố này để có thể thíchnghi và tận dụng những cơ hội cũng như đối phó với những biến đổi, biếnchuyển có tính tiêu cực

Luật pháp là những công cụ quản lý mang tính bắt buộc của nhà nước

Sự thắt chặt hay nới lỏng các chính sách về luật pháp kinh tế sẽ có những ảnh

hưởng nhất định đối với doanh nghiệp và ảnh hưởng tới ngành, nghề kinhdoanh của doanh nghiệp cũng như tới cả nền kinh tế.

Sự tăng trưởng của nền kinh tế làm ảnh hưởng đến tình hình tiêu thụ củadoanh nghiệp Khi một nền kinh tế lâm vào tình trạng khủng hoảng, các sảnphẩm của doanh nghiệp sẽ khó tiêu thụ hơn, ít tạo ra doanh thu và lợi nhuậnsụt giảm, và tất cả doanh nghiệp trong nền kinh tế sẽ rơi vào trạng thái hoạtđộng kém hiệu quả, ảnh hưởng tới giá trị và tài sản của doanh nghiệp Chính

vì vậy, doanh nghiệp chỉ có thể tồn tại và phát triển một cách hiệu quả khi nềnkinh tế lành mạng và có sự tăng trưởng tốt

Bên cạnh đó, tiến bộ khoa học kỹ thuật khi được áp dụng trong sản xuấtkinh doanh sẽ tạo nên sự cải tiến và đột phá trong năng suất Công nghệ tiêntiến, hiện đại giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu vào, sử dụng tiết kiệmnguyên vật liệu và các chi phí liên quan tới bảo quản, duy trì hệ thống, giảmgiá thành sản phẩm từ đó tăng tính cạnh tranh của sản phẩm Hiệu quả củacông nghệ được thể hiện ở thành phẩm đầu ra và các chi phí cấu thành nênsản phẩm Ngược lại, nếu doanh nghiệp không bắt kịp những tiến bộ của khoahọc kỹ thuật để điều chỉnh kịp thời thì hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạnkhông cao, hàng hoá bán ra sẽ thiếu tính cạnh tranh và sức tiêu thụ kém

Thị trường là nhân tố có ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuấtkinh doanh nói chung của doanh nghiệp Một thị trường tiềm năng và đang trên

đà phát triển là cơ hội lý tưởng để doanh nghiệp mở rộng thị phần và phát triểnkinh doanh Tuy nhiên, khi thị trường đã có sự bão hòa và đi tới trạng thái chínmuồi, doanh nghiệp cần cân nhắc trong việc duy trì vị thế và bảo vệ thị phầnhoặc chuyển sang thị trường khác khi kết quả hoạt động tại thị trường hiện tạikhông tốt Bên cạnh đó, mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp là bán được sảnphẩm, tạo doanh thu và lợi nhuận cho chính mình Do đó, doanh nghiệp phải cânnhắc lựa chọn thị trường hoạt động bởi một thị trường

có hàng rào gia nhập cao hoặc điều kiện rút lui khỏi thị trường cao cũng làmột yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới các quyết định gia nhập, phát triển thịtrường hay rút lui của doanh nghiệp.

Các đối thủ cạnh tranh luôn là mối đe dọa tiềm tàng đối với doanh nghiệp.Trong điều kiện kinh tế hội nhập sâu rộng như hiện nay, các doanh nghiệp khôngchỉ cạnh tranh với các đối thủ trong nước mà còn phải cạnh tranh với các doanhnghiệp nước ngoài có tiềm lực lớn mạnh Sự hội nhập của các nền kinh tế trênthế giới không chỉ mở rộng cơ hội đối với doanh nghiệp trong nước có cơ hộitiếp cận với thị trường nước ngoài nhưng cũng đồng thời xuất hiện các nguy cơ

bị thâu tóm và bị chiếm lĩnh ngay tại thị trường trong nước bởi các doanhnghiệp nước ngoài Do đó, doanh nghiệp buộc phải nâng cao hiệu quả tổ chứcquản lý, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh, trong đó bao gồmviệc quản trị tài sản ngắn hạn một cách hiệu quả

Để có thể tận dụng những cơ hội, đối phó với những thách thức và hạnchế những ảnh hưởng không tốt tới tổ chức, các doanh nghiệp cần nghiên cứuxem xét một cách kỹ lưỡng sự ảnh hưởng của từng nhân tố, kết hợp các biệnpháp quản trị hiệu quả, phù hợp với khả năng, mục tiêu của doanh nghiệp,nhằm đưa ra những biện pháp hữu hiệu để công tác quản trị đạt hiệu quả tốtnhất, tạo ra kết quả tích cực của công tác quản trị tài sản ngắn hạn, tối đa hóagiá trị của doanh nghiệp

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU

VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Quy trình nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu về công tác quản trị tài sản ngắn hạn của Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt được thực hiện theo sơ đồ dưới đây:

dữ liệu nghiên cứu

Trình bày các nội dungnghiên cứu và kết quảnghiên cứu

Sơ đồ 2.1: Quy trình thực hiện nghiên cứu công tác quản trị TSNH tại

Ratraco

(Nguồn: Tác giả tổng hợp)

2.1.1 Xác định vấn đề

Trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp, quản trị tài sản ngắn hạn là mộtvấn đề có tính quyết định cao đối với sự tồn tại của doanh nghiệp Đây là mộtvấn đề cần xem xét thận trọng và kỹ lưỡng khi có rất nhiều yếu tố liên quanquyết định tới hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạn bao gồm: nguồn hình thành

tài sản ngắn hạn, chi phí vốn tài trợ cho tài sản ngắn hạn, hiệu quả quản trị tàisản ngắn hạn và khả năng sinh lời của tài sản ngắn hạn.

Một doanh nghiệp với bất cứ quy mô, hoạt động trong bất cứ ngành nghề

và lĩnh vực nào cũng cần có ưu tiên số một là đảm bảo khả năng tài trợ tài sảnngắn hạn với mức chi phí hợp lý và có khả năng hoàn lại các khoản tài trợ tàisản và chi phí vốn, hoàn thiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn ở mức tối ưunhất Việc xác định quy mô tài sản ngắn hạn với chi phí sử dụng tài sản ở mứcnào là tối ưu đối với doanh nghiệp vận tải đòi hỏi cần phải có sự tính toán kỹlưỡng để đưa ra biện pháp hoàn thiện công tác quản trị tài sản của doanhnghiệp

Nghiên cứu về công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phầnVận tải và Thương mại Đường sắt cần phải trả lời được các câu hỏi:

- Thực trạng quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt diễn ra như thế nào?

- Hiện nay, đang có vấn đề gì với công tác quản trị tài sản ngắn hạn củacông ty?

- Giải pháp nào có thể áp dụng nhằm hoàn thiện công tác quản trị tài sản

ngắn hạn của công ty?

Xác định được vấn đề về quản trị tài sản ngắn hạn một cách chính xác sẽ

hỗ trợ rất lớn trong việc xác định các mối liên hệ cần phân tích, các số liệucần thu thập, kỹ thuật phân tích dữ liệu thích hợp và nội dung trình bày phùhợp, từ đó rút ra được những kết luận đúng đắn với các lý thuyết, nghiên cứu

và thực tiễn trong quản trị tài sản tại doanh nghiệp phân tích nói riêng vàdoanh nghiệp trong ngành vận tải đường sắt nói riêng

2.1.2 Xây dựng đề cương, kế hoạch nghiên cứu.

Sau khi xác định được các vấn đề nghiên cứu cần được trả lời, đề cươngthực hiện nghiên cứu được xây dựng dựa trên các nhóm thông tin cần thu thập

và phân tích liên quan tới lý thuyết về quản trị tài sản ngắn hạn và thực tếcông tác quản trị tài sản ngắn hạn.

Lý thuyết về quản trị tài sản ngắn hạn bao gồm các lý thuyết về hoạtđộng quản trị trong doanh nghiệp và quản trị, sử dụng tài sản ngắn hạn, đượcthu thập thông qua các tài liệu tham khảo là các giáo trình, các bài báo, các đềtài nghiên cứu, chuyên đề trong và ngoài nước

Đề cương nghiên cứu về công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Ratracoxây dựng các phương hướng, kế hoạch về nội dung phân tích liên quan tớivấn đề nghiên cứu, bao gồm:

- Xác định các nhiệm vụ, chức năng của các phòng ban, bộ phận tạiRatraco chịu trách nhiệm thực hiện và hỗ trợ thực hiện công tác quản trịtài sản ngắn hạn;

- Nghiên cứu, tìm hiểu về quy trình thực hiện, các công việc chi tiết củacác phòng ban, bộ phận của Ratraco đã thực hiện trong quá trình quảntrị tài sản ngắn hạn;

- Phương pháp quản lý, các chỉ tiêu, tiêu chí đánh giá được ban lãnhđạo Ratraco sử dụng để đánh giá về hiệu quả quản trị tài sản ngắn hạncủa

Công ty trong năm hoạt động, đảm bảo quá trình thực hiện công tácquản trị tài sản ngắn hạn đạt được kết quả tốt theo các kế hoạch đã đề

ra của Công ty

Quá trình nghiên cứu về công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty

Cổ phần Vận tải và Thương mại Đường sắt được thực hiện dựa trên khung lýthuyết về quản trị trong doanh nghiệp, lý thuyết về các loại tài sản ngắn hạn

và vốn trong doanh nghiệp

Lý thuyết về quản trị được vận dụng trong quá trình nghiên cứu:

- Các quan điểm về quản trị doanh nghiệp;

- Xây dựng hệ thống mục tiêu và chiến lược của doanh nghiệp;

- Quá trình thực hiện công tác quản trị tại một doanh nghiệp: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, đánh giá, kiểm tra và ra quyết định.

Lý thuyết về các loại tài sản ngắn hạn và vốn được vận dụng trong quá trình nghiên cứu:

- Các loại tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp;

- Sự quan trọng của quản trị tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp;

- Cơ cấu vốn và cơ cấu tài sản trong doanh nghiệp

Theo đó, lý thuyết về quản trị học là lý thuyết chính trong quá trình nghiêncứu, đồng thời vận dụng các kinh nghiệm và hoạt động thực tiễn trong ngànhkinh doanh của Ratraco là ngành kinh doanh vận tải đường sắt, từ đó chỉ ra cácvấn đề cốt lõi, quan trọng trong quản trị tài sản ngắn hạn của Ratraco

2.1.3 Thu thập dữ liệu.

Dựa trên các nội dung của đề cương nghiên cứu được xây dựng, trongquá trình nghiên cứu, dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn thông tin phục vụcho nội dung và hoạt động nghiên cứu của đề tài này

2.1.3.1 Các lý thuyết, các đề tài nghiên cứu về quản trị kinh doanh và quản

lý, sử dụng tài sản ngắn hạn.

Các lý thuyết, các đề tài nghiên cứu liên quan tới nội dung nghiên cứu vềquản trị tài sản ngắn hạn được thu thập từ các nguồn thông tin chính thống,được công bố bởi các trường đại học trong nước là Trường Đại học Kinh tế,Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Bên cạnh đó,một số nguồn thông tin mang tính chất tham khảo phục vụ cho đề tài nghiêncứu được thu thập một cách có chọn lọc từ các website có uy tín trong nước.Các đề tài, nghiên cứu và bài báo khoa học nước ngoài có nội dung đềcập tới quản trị kinh doanh và quản trị tài sản ngắn hạn được thu thập từ cáctrang web công bố đề tài nghiên cứu khoa học quốc tế

2.1.3.2 Các thông tin về hoạt động kinh doanh của Ratraco và các doanh nghiệp trong ngành vận tải đường sắt và các bên hữu quan khác.

Các thông tin phản ánh của Ratraco và các doanh nghiệp hoạt động trongngành vận tải đường sắt bao gồm:

- Báo cáo tài chính doanh nghiệp: báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán doanh nghiệp;

- Quy trình hoạt động và phân công nhiệm vụ, công việc giữa các bộphận, phòng ban trong doanh nghiệp chịu trách nhiệm thực hiện cácnhiệm vụ, công việc liên quan tới công tác quản trị tài sản ngắn hạn củadoanh nghiệp

Các dữ liệu, thông tin được thu thập từ các đối tượng là các phòng ban,

bộ phận, các cán bộ, nhân viên của Ratraco tham gia vào quá trình quản trị tàisản ngắn hạn tại Ratraco và thông tin từ các doanh nghiệp hoạt động trongngành vận tải trong ngành đường sắt cùng các bên hữu quan khác

Việc thu thập thông tin, dữ liệu của Ratraco, các doanh nghiệp trongngành và các bên hữu quan được thực hiện thông qua Internet, thông qua gặpmặt trực tiếp tại bộ phận kế toán của doanh nghiệp và các bên liên quan,thông qua báo cáo của doanh nghiệp với các cơ quan quản lý trực tiếp và cơquan quản lý khác

Những thông tin được công bố rộng rãi tại website và các cơ quan chủquản của doanh nghiệp và của các doanh nghiệp hoạt động trong cùng lĩnhvực, có cùng đặc điểm trong cơ cấu tổ chức và hoạt động trong giai đoạnđược xác định từ năm 2013 tới năm 2016 Các thông tin thu thập được có sựxác nhận về tính chính xác, khách quan và minh bạch đối với các dữ liệuđược cung cấp phục vụ cho quá trình nghiên cứu

2.1.4 Xử lý, phân tích dữ liệu nghiên cứu.

Các dữ liệu thu thập được phân tích một cách khách quan dựa trênnhững công thức, quan điểm nhìn nhận và mô hình đánh giá về sự hiệu quảtrong quản trị tài sản ngắn hạn, về hiệu quả quản trị và tính sinh lợi của tài sản

đã được công nhận trong những lý thuyết và trong các nghiên cứu về quản trịtài sản, dựa trên kết quả của những phương pháp quản trị tài sản ngắn hạn củanhững doanh nghiệp cùng ngành và có những kết quả khả quan trong hoànthiện công tác quản trị tài sản ngắn hạn

Hai phương pháp chính được sử dụng để xử lý, phân tích dữ liệu nghiêncứu được thực hiện dựa trên các phương pháp:

- Phương pháp thống kê mô tả và phân tích số liệu thống kê mô tả;

- Phương pháp so sánh

2.1.5 Trình bày các nội dung nghiên cứu và kết quả nghiên cứu.

Các nội dung nghiên cứu và kết quả nghiên cứu của đề tài được trìnhbày một cách trung thực, khách quan, phản ánh một cách đầy đủ, rõ nét vềthực trạng công tác quản trị tài sản ngắn hạn tại tại Công ty Cổ phần Vận tải

2.2 Các phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu nghiên cứu.

Trong quá trình thực hiện công tác nghiên cứu, việc phân tích và xử lý

dữ liệu thông tin đóng vai trò quan trọng, đòi hỏi cần có tính chính xác cao vàthể hiện đúng thực trạng, bản chất và nội dung phản ánh của các thông tin, dữliệu thu thập được Các phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu thu thập phục

vụ cho đề tài nghiên cứu về quản trị tài sản ngắn hạn tại Công ty Cổ phần Vậntải và Thương mại Đường sắt được sử dụng với các nội dung chính như sau

2.2.1 Phương pháp thống kê mô tả, phân tích số liệu thống kê mô tả.

Thống kê mô tả và phân tích số liệu thống kê là phương pháp phân tíchdựa trên nguồn thông tin thứ cấp, thu thập các số liệu về đối tượng, vấn đềcần nghiên cứu, quan sát, theo dõi và đo lường số liệu liên quan, tóm tắt, trìnhbày và tính toán, mô tả các đặc trưng, đặc điểm khác nhau từ số liệu thu thậpđược để phân tích, phản ánh một cách tổng quát và cụ thể về đối tượngnghiên cứu, đưa ra kết quả phù hợp với mục đích nghiên cứu

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ việc tìm đọc các đề tài, công trìnhnghiên cứu, các bài báo đã được công bố trong và ngoài nước về đề tài quảntrị tài sản, sau đó các lý thuyết, khái niệm và định nghĩa được hệ thống hóa lạinhằm tìm hiểu chuyên sâu hơn về đối tượng và tạo ra một hệ thống lý thuyết

về quản trị tài sản ngắn hạn Các nguồn thu thập thông tin dữ liệu thứ cấp gồmcó:

- Các đề tài nghiên cứu, luận văn trong nước và quốc tế về quản trị tài sản ngắn hạn;

- Các bài báo, bài viết bằng tiếng Anh và Tiếng Việt có nội dung nghiêncứu về quản trị tài sản ngắn hạn;

- Các giáo trình, sách chuyên ngành trong và ngoài nước về quản trị học, quản trị tài sản, kế toán doanh nghiệp