Quản lý ngân sách cấp phường trên địa bàn quận ba đình thành phố hà nội

Chương trình đổi mới cơ chế quản lý tài chínhđối với các cơ quan hành chính công là một trong những chương trình hànhđộng trọng điểm từ 2011 đến 2015, xác định: phân bổ ngân sách cho cơ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-BẠCH THÙY DƯƠNG

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BA ĐÌNH THÀNH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, các kết quả nghiên cứu trong luận văn là xác thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác trước đó.

Tác giả

Bạch Thùy Dương

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian nghiên cứu và học tập tại Trường đại học kinh tế Đại học Quốc Gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn tận tình của các thầy cô, em đã nghiên cứu và tiếp thu được nhiều kiến thức bổ ích để vận dụng vào công việc hiện tại nhằm nâng cao trình độ năng lực năng lực của bản thân.

Luận văn thạc sĩ “Quản lý thu chi ngân sách cấp phường trên địa bàn quận

Ba Đình thành phố Hà Nội” là kết quả của quá trình nghiên cứu trong những năm học

vừa qua.

Em xin gửi lời cảm ơn trân trọng nhất tới PGS.TS Trịnh Thị Hoa Mai - người

đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em về mọi mặt trong quá trình thực hiện luận văn.

Em cũng xin cảm ơn các thầy cô đã tham gia giảng dạy, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập.

Xin cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện cho em trong quá trình học tập và hoàn thành bản luận văn này.

Dù đã có nhiều cố gắng nhưng do giới hạn về trình độ nghiên cứu, giới hạn về tài liệu nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự góp

ý, chỉ bảo của các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp và những người quan tâm.

Hà Nội, ngày 31 tháng 03 năm 2015

Tác giả

Bạch Thùy Dương

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ ii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP PHƯỜNG 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 4

1.1.1 Các công trình nghiên cứu những vấn đề chung về QLNS

4 1.1.2 Các công trình nghiên cứu quản lý ngân sách cấp quận (huyện) ở một số địa phương cụ thể

6 1.1.3 Kết luận chung

8 1.2 Ngân sách phường trong hệ thống ngân sách nhà nước 9

1.2.1 Khái niệm ngân sách phường

9 1.2.2 Lịch sử hình thành ngân sách phường

9 1.2.3 Vị trí và vai trò của ngân sách phường trong hệ thống ngân sách nhà nước 11

1.3 Quản lý ngân sách cấp phường 16

1.3.1 Khái niệm quản lý ngân sách phường 16

1.3.2 Nội dung quản lý ngân sách phường 18

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 27

2.1 Phương pháp nghiên cứu 27

2.1.1 Cách tiếp cận 27

2.1.2 Phương pháp nghiên cứu 27

2.2 Phương pháp xử lý dữ liệu 28

2.3 Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu 30

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP PHƯỜNG CỦA

QUẬN BA ĐÌNH GIAI ĐOẠN 2011 – 2015 31

3.1 Đặc điểm tình hình của khối phường trên địa bàn Quận Ba Đình 31

3.1.1 Đặc điểm tự nhiên của quận Ba Đình 31

3.1.2 Đặc điểm dân cư 31

3.1.3 Điều kiện kinh tế xã hội 32

3.1.4 Đặc điểm quản lý thu chi ngân sách cấp Phường 33

3.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách phường trên địa bàn quận Ba Đình 35

3.2.1 Nhận thức của địa phương về quản lý ngân sách cấp phường 35

3.2.2 Tổ chức bộ máy và trình độ đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường36 3.2.4 Cơ chế quản lý tài chính 38

3.3 Thực trạng quản lý ngân sách phường của quận Ba Đình thành phố Hà Nội 39

3.3.1 Lập dự toán ngân sách phường: 39

3.3.2 Chấp hành dự toán ngân sách phường 43

3.3.3 Quyết toán ngân sách phường: 58

3.3.4 Công tác Thanh tra kiểm tra 61

3.4 Đánh giá chung công tác quản lý ngân sách phường trên địa bàn quận Ba Đình 66

3.4.1 Những mặt đã đạt được 66

3.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân 71

CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH PHƯỜNG CỦA QUẬN BA ĐÌNH 76

4.1 Quan điểm và định hướng chung về hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước cấp phường trên địa bàn Quận Ba Đình 76

4.2 Một số giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách phường của Quận Ba

Đình hướng tới năm 2020 77

4.2.1 Đổi mới việc lập, phân bổ dự toán, quyết toán thu chi ngân sách77 4.2.2 Cải tiến nội dung, phương thức chấp hành dự toán và phê duyệt quyết toán ngân sách 79

4.2.3 Cải tiến công tác thanh tra, kiểm toán, nâng cao hiệu quả các hình thức giám sát thu chi ngân sách 80

4.2.4 Phân định trách nhiệm, quyền hạn của từng cơ quan trong chu trình Ngân sách 82

4.3 Kiến nghị bộ tài chính 85

KẾT LUẬN 88

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

PHỤ LỤC BẢNG BIỂU 93

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Stt

123456789101112131415161718192021222324

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Bảng biểu

iii

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Quản lý ngân sách Nhà nước (NSNN) có vị trị quan trọng đặc biệt trongnền kinh tế quốc dân Thời gian qua, các cơ quan đơn vị sử dụng ngân sách nhànước từ trung ương tới địa phương đã có nhiều đóng góp cho sự ổn định và pháttriển kinh tế xã hội của đất nước Chương trình đổi mới cơ chế quản lý tài chínhđối với các cơ quan hành chính công là một trong những chương trình hànhđộng trọng điểm từ 2011 đến 2015, xác định: phân bổ ngân sách cho cơ quanhành chính công (HCC) theo kết quả đầu ra và chất lượng hoạt động, mức độhoàn thành nhiệm vụ được giao; thực hiện chế độ khoán chi trong cơ quan HCC;xây dựng cơ chế tài chính phù hợp với các tổ chức thực hiện chức năng dịch vụcông, tạo tính chủ động của các tổ chức này, giảm dần chi từ ngân sách nhà nước(NSNN) tiến tới thực hiện chế độ tự quản tài chính

Ngân sách Phường nằm trong một tổng thể thống nhất của ngân sáchNhà nước Nếu như nguồn thu ngân sách phường bị hạn hẹp và việc phân bổ

dự toán thu, chi không phù hợp sẽ làm giảm cơ hội và khả năng phát triểnkinh tế - xã hội của cấp chính quyền cơ sở

Ba Đình - 1 quận trung tâm hành chính, chính trị của Thủ Đô, nhiệm vụphát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh – chính trị là một yêu cầu trọngyếu của Thủ Đô Dựa trên tinh thần đó, Ba Đình đã không ngừng cải cách vàđổi mới cơ chế điều hành hệ thống tài chính công trên địa bàn với mục tiêu đề

ra tăng tính bền vững trong thu ngân sách của từng Phường, mặt khác tạo mốiquan hệ chặt chẽ giữa nguồn thu ngân sách với sự phát triển kinh tế của từngPhường trên địa bàn Quận và những mục tiêu phát triển KT-XH khác doĐảng và Nhà nước đề ra

Trong những năm qua, Ba Đình đã đạt được những chuyển biến tích cực

trong phương thức quản lý chi tiêu, được Thành phố Hà Nội đánh giá cao vềphương thức khoán chi theo định mức, cải tiến mạnh mẽ hệ thống tài chínhcông của cấp phường Tuy nhiên, cấp phường cũng còn hạn chế trong khâu tổchức lập, phân bổ dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách; vượt thukhông cao, chỉ mang tính chất hoàn thành chỉ tiêu, chi tiêu ngân sách còn saichế độ, chưa bám sát quy chế chi tiêu nội bộ cho phép; ý thức trách nhiệmcủa người đứng đầu trong các cơ quan hành chính (CQHC), sử dụng kinh phíngân sách chưa cao, còn mang tính bao cấp Chính vì vậy muốn nâng caohiệu quả quản lý tài chính công đối với cấp phường, tác giả lựa chon vấn đề

“Quản lý ngân sách cấp phường trên địa bàn quận Ba Đình thành phố

Hà Nội” làm đối tượng nghiên cứu luận văn thạc sỹ của mình.

2. Mục tiêu và nhiệm vụ của luận văn

- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về quản lý ngân sách cấp

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách khối Phường trên địa bàn quận Ba Đình, chỉ rõ những ưu khuyết điểm trong quá trình thực hiện

- Đề xuất một số giải pháp thiết thực góp phần hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý ngân sách khối Phường trên địa bàn Quận Ba Đình

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn:

3.1 Đối tượng

Luận văn nghiên cứu công tác quản lý ngân sách Phường trên địa bàn Quận Ba Đình, bao gồm các vấn đề về quản lý thu chi ngân sách khối Phường

trên địa bàn Quận Ba Đình giai đoạn 5 năm ổn định ngân sách (2011-2015).

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu việc phân bổ dự toán, chấp hành dự toán,quyết toán thu, chi, công tác thanh tra, giám sát của NSP trên địa bàn quận BaĐình, số liệu tập trung phân tích chủ yếu của Quận Ba Đình trong thời kỳ từnăm 2011 đến 2013

4. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn bao gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề cơ bản về

ngân sách Phường

Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý ngân sách cấp Phường trên địa bàn Quận

Ba Đình giai đoạn 2011 -2015

Chương 4: Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý

ngân sách Phường trên địa bàn Quận Ba Đình thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP

PHƯỜNG 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài

Qua tiếp cận một số các công trình nghiên cứu về ngân sách phường liên quan đến đề tài, tác giả nhận thấy có hai nhóm nghiên cứu sau

1.1.1 Các công trình nghiên cứu những vấn đề chung về QLNS

Tác phẩm "Chính sách tài chính của Việt Nam trong điều kiện hội nhậpkinh tế" do PGS.TS Vũ Thu Giang làm chủ biên, NXB Chính trị quốc gia, xuấtbản năm 2000 Nội dung cơ bản của tác phẩm này đề cập tới những thuận lợi

và thách thức đối với Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực vàquốc tế; thực trạng chính sách tài chính của nước ta trong quá trình hội nhập,bao gồm: chính sách thuế, chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài, chính sách

tỷ giá hối đoái và chính sách lãi suất trong tiến trình hội nhập, mặt tích cực vànhững hạn chế của chính sách; những yêu cầu đặt ra với chính sách tài chínhtrong quá trình hội nhập; những kiến nghị và những giải pháp chính trong cảicách chính sách tài chính để Việt Nam tham gia hội nhập thành công, đồngthời đặt ra những điều kiện chủ yếu để hội nhập thành công Tác phẩm nàyphần nào làm rõ thêm về sự ảnh hưởng tới nguồn thu và nhu cầu chi tiêu ngânsách nhà nước khi nước ta tham gia hội nhập kinh tế quốc tế

Theo Tiến sĩ Lê Văn Hoạt – Phó chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội đã có

bài viết “ Phân cấp ngân sách dưới góc nhìn từ quản lý ngân sách địa phương” Định hướng sửa đổi luật ngân sách – Kinh nghiệm quốc tế, ỏ đó tác giả đã nhận

định một số kết quả đã đạt được như : (i)Việc trao quyền nhiều hơn cho chínhquyền địa phương trong quyết định các vấn đề về ngân sách cũng đòi hỏi địaphương phải tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong thực hiện ngânsách Qua đó, tính công khai minh bạch trong quản lý, điều hành ngân sách nhànước được tăng cường, hạn chế một bước tình trạng

“ xin – cho” trong phân bổ dự toán ngân sách nhà nước (ii) tăng cường kỷ

luật tài chính, từng bước tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình Việcquy định cụ thể nguồn thu, nhiệm vụ chi và thẩm quyền ban hành các chínhsách chế độ thu đã góp phần xóa bỏ tình trạng địa phương quy định các khoảnthu trái với quy định pháp luật (iii) cần hoàn thiện việc phân cấp quản lý ngânsách theo hướng giảm tính lồng ghép ngân sách, quy định rõ ràng, cụ thểphạm vi nhiệm vụ các cấp đảm nhận, tăng cường tính chủ động của địaphương trong việc phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cho cấp dưới… Việcđổi mới phân cấp ngân sách là một trong những yêu cầu quan trọng trong quátrình đổi mới thể chế quản lý tài chính công hiện nay của Việt Nam

Thành uỷ Hà Nội (2002) “Đề án Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn” (16-ĐA/TU), Hà Nội, Căn cứ vào 06 nội dung mà Nghị

quyết đã đề ra, có thể nêu lên một số kết quả chủ yếu sau: (i) Đổi mới và nângcao hiệu lực quản lý của chính quyền cơ sở, Hoạt động của UBND xã,phường, thị trấn phát huy hiệu quả công tác quản lý, điều hành theo pháp luật

có nhiều tiến bộ Hầu hết UBND các xã, phường, thị trấn đã ban hành quychế làm việc Phong cách, ý thức trách nhiệm, lề lối làm việc của cán bộ, đảngviên, nhất là cán bộ chủ chốt chuyển biến theo hướng sát dân, có trách nhiệm,từng bước khắc phục tình trạng sách nhiễu, phiền hà nhân dân Công tác tiếpcông dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân đạt tỷ lệ 80%

số vụ việc mỗi năm Việc thực hiện pháp lệnh, quy chế dân chủ ở cơ sở đãđem lại kết quả tốt 5 năm trở lại đây, thanh tra nhân dân các phường đã kiếnnghị với chính quyền giải quyết được 76.766 đơn khiếu nại (80,2%) và 8.290đơn tố cáo (63,9%); khoảng 95% thôn, bản xây dựng được quy ước, hươngước; nhiều tỉnh, thành phố có 100% số xã, phường, thị trấn đã bầu ban giámsát đầu tư cộng đồng (ii) Nghị quyết của Trung ương về đổi mới và nâng cao

chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn là chủ trương đúngđắn, đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của cơ sở Cán bộ, đảng viên và nhân dânđồng tình hưởng ứng, tích cực tham gia, tạo sự thống nhất về nhận thức, hànhđộng trong tổ chức thực hiện Được sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên củacác cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể đội ngũ cán bộ, công chức cơ

sở từng bước được củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng Chế độ, chínhsách đối với cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách ngàymột nâng lên Cơ sở vật chất và điều kiện làm việc từng bước được cải thiện

Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện thanh kiểm tra thuế theo cơ chế tự khai tự nộp ” của tác giả Hòang Đông Phương, năm 2009 Nội dung cơ bản của tác

phẩm này là nghiên cứu và hệ thống hóa một số vấn đề cơ bản về thuế; giớithiệu một số hệ thống thuế của nước ngoài để làm cơ sở tham khảo khinghiên cứu đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách thuế ở Việt Nam; đềxuất phương hướng và giải pháp tiếp tục đổi mới nhằm phát huy vai trò công

cụ thuế trong điều tiết vĩ mô kinh tế Các giải pháp này có ảnh hưởng tácđộng đến nguồn thu của ngân sách nhà nước và ngân sách địa phương khithực hiện và được nghiên cứu ở tầm vĩ mô

1.1.2 Các công trình nghiên cứu quản lý ngân sách cấp quận (huyện) ở một số địa phương cụ thể

Cuốn sách “Hệ thống văn bản liên quan đến công tác quản lý, điều hành

ngân sách thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015” ( Lưu hành nội bộ), Hà nôi,

7-2011 của sở tài chính thành phố Hà Nội là hệ thống 27 văn bản của thành phố

Hà Nội hướng dẫn việc thực thi quản lý điều hành, điều hành các cấp ngân sáchtrên địa bàn thành phố trong giai đoạn 5 năm ổn định ( 2011 – 2015) Trong đó,quyết định 732/QĐ-UBND ngày 11/02/2011 của Ủy ban Nhân dân thành phố HàNội về việc công khai số liệu dự toán ngân sách thành phố Hà Nôi 2011, là cơ sởtiền đề phấn đấu giai đoạn phát triển 5 năm ổn định tiếp theo

Quản lý điều hành ngân sách phường, đã có nhiều bài viết, nhiều côngtrình nghiên cứu của các tác giả ở các góc độ khác nhau như: luận văn thạc sỹ

kinh tế “ Tăng cường quản ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Thanh Trì”, kinh tế tài chính – ngân hàng, năm 2013 của tác giả Hoàng Thị Minh

Nguyệt đã nêu rất rõ thực trạng công tác quản lý ngân sách cấp huyện trên địabàn huyện Thanh Trì trong thời gian qua, chỉ rõ những kết quả đạt được, hạnchế và nguyên nhân của những hạn chế đó và đề xuất những giải pháp phùhợp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách cấp huyện trên địa bànhuyện Thanh Trì trong thời gian tới, góp phần hoàn thiện công tác quản lýngân sách Nhà nước của Việt nam trong tiến trình hội nhập quốc tế

Luận văn thạc sỹ của tác giả Đỗ Thị Lan Hương, “ Ngân sách Phường của TP.Hà Nội trong thời kỳ đổi mới”, Kinh tế chính trị năm 2006 tác giả cũng

đã nhận định vai trò của NSP của thành phố Hà Nội và đề xuất những giảipháp có tính khả thi nhằm đảm bảo thu, chi NSP trên địa bàn Hà Nội đúng,

đủ, kịp thời, công khai, minh bạch góp phần ổn định tình hình kinh tế-chínhtrị-xã hội của Thủ đô Những kết quả của luận văn sẽ góp phần làm cơ sở choviệc xây dựng dự toán NSP ở thành phố Hà Nội Đồng thời, có thể sử dụnglàm tài liệu tham khảo cho một số sở, ngành, quận của Hà Nội trong việc quản

lý các nguồn thu, chi NSP

Luận văn thạc sỹ Đào Công Thanh “ Nghiên cứu giải pháp nhằm tăng thu

ngân sách giai đoạn 2011 – 2015 của huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên”, Quản

trị kinh doanh năm 2011; đề tài “Quản lý thu ngân sách trên địa bàn huyện Di

Linh tỉnh Lâm Đồng” của tác giả Đặng Đức Hiệp, Tài chính – ngân hàng năm

2012; các tác giả đều vận dụng lý luận về quản lý ngân sách nhà nước để phântích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu ngân sách nhà nước, từ đó đề raquan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu ngân sách nhà nướctrên địa bàn nghiên cứu và cũng đã nhận định quan điểm: (i) hoàn thiện quản lý

thu ngân sách trên địa bàn nghiên cứu phải dựa trên cơ sở quán triệt đườnglối, chính sách phát triển KT-XH của địa phương, (ii) đa dạng hóa nguồn thutạo ra sự đóng góp của các thành phần kinh tế trên địa bàn làm cho nguồn thungày càng tăng lên, đảm bảo ổn định lâu dài Khắc phục tình trạng hiện naychỉ tập trung quản lý thu vào các lĩnh vực chủ yếu, chưa quan tâm đến cáclĩnh vực liên quan khác Đồng thời phải mở rộng nguồn thu trên địa bàn trên

cơ sở chuyển dịch cơ cấu kinh tế một cách phù hợp, (iii) hoàn thiện công tácquản lý thu ngân sách phải đi liền với hoàn thiện bộ máy, tăng cường chứcnăng, quyền hạn của bộ máy quản lý thu, chi ngân sách, nâng cao trình độ,năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý thu, chi ngân sách

“ Hoàn thiện công tác kế toán ngân sách xã, phường trên địa bàn

TP.Hội An”, Luận văn thạc sỹ Võ Minh Nhật Phương, Kế toán, năm 2012,

điểm nổi bật của công trình nghiên cứu này là: chuẩn hóa hệ thống tài chính

kế toán của cấp ngân sách phường

1.1.3 Kết luận chung

Các công trình nghiên cứu trên mới chỉ tập trung nghiên cứu về một sốnội dung nhất định của hoạt động quản lý điều hành, xây dựng chính quyềncủa cấp quận (huyện) ảnh hưởng tới ngân sách cấp xã (phường) theo cơ chếđơn vị dự toán, phân tích các chính sách tài chính vĩ mô và quản lý NSNN nóichung hoặc quản lý NSNN gắn với điều kiện cụ thể của từng địa phương, do

đó chưa mang tính toàn diện đầy đủ về nhiệm vụ quản lý ngân sách của cấpphường Vì vậy tác giả đã lựa chọn đề tài này với mong muốn bổ sung, hoànthiện một số tồn tại trong quá trình quản lý và điều hành ngân sách phườngtrên địa bàn quận Ba Đình thành phố Hà Nội mà các công trình trên chưa đềcập đến Tuy nhiên, các bài viết, công trình khoa học trên là nguồn tư liệutham khảo vô cùng quan trọng giúp cho tác giả nghiên cứu và hoàn thiện tốthơn đề tài của mình

Từ những phân tích trên, tôi đã lựa chọn đề tài luận văn thạc sĩ “Quản lý ngân sách cấp phường trên địa bàn Quận Ba Đình Thành phố Hà Nội” với

mong muốn chỉ rõ những mặt đã làm được và những còn hạn chế, từ đó đềxuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp phường

1.2 Ngân sách phường trong hệ thống ngân sách nhà nước

1.2.1 Khái niệm ngân sách phường

Phường là đơn vị hành chính nhỏ nhất ở đô thị, là cấp chính quyền hoànchỉnh được tổ chức ở các thành phố, thị xã ở nước ta Chức năng chủ yếu của

bộ máy chính quyền cấp phường là quản lý hành chính Nhà nước, quản lý xãhội và chăm lo phục vụ đời sống dân cư Do vậy có thể định nghĩa:

NSP là một bộ phận của NSNN do UBND phường xây dựng, quản lý vàHĐND phường quyết định, giám sát thực hiện Đó là một quỹ tiền tệ tậptrung lớn nhất của chính quyền cấp phường để đảm bảo cho các hoạt độngquản lý nhà nước và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển KT-XH tại địabàn; hoạt động của quỹ này thể hiện trên hai phương diện: nguồn thu vào quỹ

và phân phối sử dụng các khoản vốn quỹ đó

1.2.2 Lịch sử hình thành ngân sách phường

Ban đầu, khi chưa được coi là một cấp hành chính độc lập, phườngthành lập một quỹ riêng nhằm phục vụ việc chung, vì phường được thành lậpvới ý nghĩa là phường hội, chứ chưa phải là một đơn vị hành chính độc lập ,

do vậy, quỹ đó được dùng để giải quyết những việc có liên quan đến đờisống, sinh hoạt, sản xuất của nhân dân trong phường, đồng thời, thực hiệnquan hệ với các cộng đồng khác và với chính quyền nhà nước

Ngay khi đơn vị hành chính phường được thành lập, cùng với việc xâydựng và củng cố chính quyền cấp phường, vấn đề NSP được Đảng và Nhànước ta đặc biệt quan tâm, nhờ đó, NSP trở thành công cụ, phương tiện vậtchất bằng tiền có tác dụng to lớn trong sự nghiệp xây dựng đất nước NSP

được thành lập đã đáp ứng nhu cầu vật chất, giúp củng cố chính quyền, đồngthời chấn chỉnh công tác tài chính ở phường, tránh việc huy động tuỳ tiện và

sử dụng lãng phí tài sản của nhân dân

Tuy nhiên, trước năm 1983, do chưa có cấp ngân sách quận nên NSP

hoạt động theo những quy định của “Điều lệ ngân sách xã ” được Hội đồng

Chính phủ ban hành tại Nghị định 64/CP ngày 08-4-1972 của Bộ Tài Chính,Thông tư số 14-TC/TDT về hướng dẫn thi hành Điều lệ ngân sách xã, Quyđịnh số 13-TC/TDT ban hành chế độ kế toán ngân sách xã Vì mới được côngnhận là một cấp hành chính độc lập, nên NSP đã hoạt động dựa vào các vănbản trên Những văn bản này giúp hoàn thiện chế độ quản lý NSP theo mộtluật lệ thống nhất, NSP thực sự trở thành công cụ huy động tài lực, vật lực cho

sự nghiệp phát triển kinh tế Mặc dù vậy, trong giai đoạn đầu này, NSP chưaphát huy hết được những tác dụng, vai trò của mình, chưa phát huy đầy đủtính chủ động, sáng tạo của địa phương trong quản lý tài chính và ngân sách.Trước yêu cầu cải cách nền kinh tế kế hoạch hoá, quản lý kinh tế để khắcphục tình trạng tập trung, quan liêu, bao cấp và phân tán, tuỳ tiện trong cơ chếquản lý ngân sách hiện hành, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị quyết số138-HĐBT, ngày 19-11-1983 về cải tiến chế độ phân cấp quản lý ngân sáchcho địa phương, tổ chức quản lý và cơ cấu NSĐP bao gồm 3 cấp: ngân sáchcấp tỉnh, ngân sách cấp quận (huyện), ngân sách cấp phường (xã, thị trấn).NSP là một bộ phận cấu thành ngân sách quận, ngân sách quận là một bộ phậncấu thành ngân sách thành phố Toàn bộ NSĐP là một bộ phận của NSNN.Như vậy, trước đây, NSP nằm ngoài NSNN, nay được tổng hợp vào NSNN.Tuy nhiên, do tính chất phức tạp của NSP và cần có thời gian để tổ chức lạicông tác kế toán, việc đưa NSP vào hệ thống NSNN phải tiến hành từngbước Trước mắt, đưa vào dự toán và quyết toán NSNN các khoản thu, chicủa NSP theo đúng chế độ, chính sách nhà nước quy định Đối với cấp

phường, mặc dù Nghị quyết trên đã xác định NSP là một cấp ngân sách nằmtrong hệ thống 4 cấp NSNN.

1.2.3 Vị trí và vai trò của ngân sách phường trong hệ thống ngân sách nhà nước

Hệ thống NSNN ở đây được hiểu là tổng thể các cấp ngân sách có mốiquan hệ hữu cơ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thu, chi của mỗi cấpngân sách Ở nước ta, tổ chức hệ thống NSNN gắn bó chặt chẽ với việc tổ chức

bộ máy Nhà nước và vị trí, vai trò của bộ máy trong qúa trình phát triển KT-XH.Theo Hiến pháp nước ta, mỗi cấp chính quyền có một cấp ngân sách riêng cungcấp phương tiện vật chất cho cấp chính quyền thực hiện chức năng, nhiệm vụcủa mình trên vùng lãnh thổ Phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính quyềnNhà nước, hiện nay hệ thống NSNN ở nước ta bao gồm: NSTW và ngân sáchcác cấp chính quyền địa phương, bao gồm: Ngân sách cấp tỉnh và thành phố trựcthuộc TW; Ngân sách cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và ngân sáchcấp phường, xã, thị trấn Trong đó, NSTW phản ánh nhiệm vụ thu chi theongành và giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống NSNN Ngân sách tỉnh, thành phốphản ánh nhiệm vụ thu chi theo lãnh thổ đảm bảo thực hiện tổ chức quản lý toàndiện KT-XH của chính quyền cấp thành phố và tỉnh trực thuộc Trung ương.Ngân sách quận là một bộ phận của NSĐP do UBND quận xây dựng quản lý vàHĐND quận quyết định, giám sát thực hiện Và NSP là cấp ngân sách cơ sở cótầm quan trọng đặc biệt và có tính đặc thù riêng

Tính đặc thù riêng được thể hiện: NSP vừa là một cấp ngân sách do Luật

NSNN quy định, vừa là một đơn vị dự toán NSNN Là đơn vị dự toán NSNNnghĩa là các đơn vị được quyền chi nguồn của NSNN, nhưng lại là một đơn vị

dự toán NSNN đặc thù vì dưới nó không có đơn vị dự toán trực thuộc, nó vừaphải tạo nguồn kinh phí thông qua các khoản thu ngân sách cấp phường đượcphân định, vừa duyệt cấp, chi trực tiếp, tổng hợp các khoản chi trực tiếp vào

chi ngân sách cấp phường Nguồn thu của NSP được khai thác trực tiếp trênđịa bàn và nhiệm vụ chi cũng được bố trí để phục vụ cho cộng đồng dân cưtrong phường mà không qua khâu trung gian nào Trong hệ thống NSNN,NSP là cấp ngân sách cơ sở ( ngân sách cấp 4) đảm bảo điều kiện tài chính đểchính quyền phường chủ động khai thác các thế mạnh về đất đai, phát triểnKT-XH, giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn Cụ thể hơn, NSP vừa quản lýngân sách thông qua các nghiệp vụ thuế, tài vụ, quỹ NSP lại vừa quản lý tiềnmặt, vật tư, tài sản và các hoạt động KT-XH khác thuộc địa bàn phường; ởphường có những khoản phải chuẩn chi và thực hiện kiểm soát theo đúng quyđịnh của pháp luật, cũng có những khoản phải thuận chi theo yêu cầu nhiệm

vụ công việc của phường Vì vậy, NSP vừa phải quản lý các nguồn thu theoluật định, vừa quản lý các khoản thu, chi từ các hoạt động KT-XH khác trênđịa bàn phường

NSP là khâu tài chính tập trung quan trọng nhất, là kế hoạch tài chính cơbản, tổng hợp của cấp chính quyền cơ sở Nó giữ vai trò quyết định sự pháttriển của nền KT-XH của địa phương Vai trò của NSP được xác lập trên cơ

sở chức năng và nhiệm vụ cụ thể của nó trong từng giai đoạn cụ thể Phát huyvai trò của NSP như thế nào là thước đo đánh giá hiệu quả điều hành, lãnhđạo của cấp chính quyền phường Ngân sách phường có những vai trò quantrọng sau:

1.2.3.1 Ngân sách phường giúp đảm bảo hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước cấp phường

Bộ máy quản lý nhà nước ở cấp phường có chức năng rất quan trọng vềquản lý đô thị, quản lý KT-XH v.v trên địa bàn, để có nguồn kinh phí trangtrải cho các nhiệm vụ trên rất cần một nguồn ngân sách đảm bảo Trong điềukiện hình thành chính quyền cấp phường và ngân sách cấp phường thì chi phícho hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước do NSP đảm bảo; nó có vai trò

cung cấp các phương tiện vật chất cho sự tồn tại và hoạt động của bộ máy nhànước cơ sở Nhờ có nguồn ngân sách này mà các khoản chi trả lương, sinhhoạt phí, phụ cấp của cán bộ, công chức, viên chức, các khoản chi tiêu choquản lý hành chính công hay mua sắm các trang thiết bị cho văn phòng mới

có thể thực hiện được

Thông qua nhiệm vụ chi thường xuyên của NSP mà các hoạt động của

hệ thống chính trị ở phường bao gồm cấp uỷ đảng, cơ quan chính quyền vàcác đoàn thể chính trị-xã hội được duy trì và phát triển một cách liên tục và

ổn định Nhờ đó mà nâng cao được hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ

sở Khi có nguồn NSP đầy đủ, phong phú, phường bố trí các khoản chi tiêuhợp lý để đảm bảo tăng cường hiệu lực và hiệu quả các hoạt động của chínhquyền phường về quản lý pháp luật giữ vững trật tự, trị an, bảo vệ tài sảncông cộng, bảo vệ lợi ích hợp pháp của công dân, quản lý đô thị, quản lý mọihoạt động kinh tế, văn hoá, thực hiện các chính sách của phường làm chophúc lợi công cộng của người dân được tăng lên, đảm bảo công bằng xã hội

Vì vậy có thể nói, không có các khoản chi NSP thì bộ máy Nhà nướccấp cơ sở không thể tồn tại và phát triển với tư cách là bộ máy quản lý mọihoạt động KT-XH trên địa bàn phường

1.2.3.2 Ngân sách phường là công cụ quan trọng để chính quyền phường thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế - xã hội tại địa phương

Với mục đích của nền sản xuất XHCN là đảm bảo cho mọi thành viên trong

xã hội có đời sống vật chất và văn hoá ngày càng phong phú, đảm bảo cho họphát triển và vận dụng một cách tự do những năng khiếu, thể lực và trí lực phục

vụ đất nước, trong những năm qua, chính quyền phường đã được giao thực hiệnnhiều nhiệm vụ quan trọng về quản lý kinh tế, văn hoá, xã hội, quản lý đô thị, hạtầng kỹ thuật đô thị; đất đai, môi trường và về quy hoạch, đầu tư xây dựng trênđịa bàn phường Đặc biệt trong tình hình hiện nay, chính

quyền phường luôn phải quan tâm đến việc phát triển kinh tế, nâng cao thunhập và mức sống của dân cư trên địa bàn phường thông qua các phương án,giải pháp cụ thể, thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước về đô thị; tiếp nhận

và sử dụng có hiệu quả các chương trình hỗ trợ của quốc gia, của thành phố

và của quận nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển của địa phương, góp phần đẩynhanh tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế đất nước Mặt khác, trongbối cảnh hiện nay, chính quyền phường còn là nơi thực hiện quy chế dân chủ

ở cơ sở nhằm phát huy dân chủ ở cơ sở, để nhân dân có thể tham gia mọi hoạtđộng của phường Mọi phường bình yên chính là điều kiện cho đất nước yênbình để phát triển

Với chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp phường ngày càng được

mở rộng và yêu cầu chất lượng dịch vụ công ngày càng cao, thì NSP chính làmột yếu tố quan trọng để phục vụ cho chính quyền phường hoàn thành nhiệm

vụ của mình

Thực tiễn phát triển KT-XH trên địa bàn phường cho thấy với một thựclực kinh tế đủ mạnh sẽ cho phép phường hoàn thành tốt các kế hoạch, mụctiêu của mình Ngược lại, với một nguồn kinh phí ít ỏi, thụ động, trông chờvào ngân sách cấp trên sẽ làm một cản trở đối với chính quyền phường trongviệc đạt mục tiêu mong muốn Về mặt lý luận ta thấy rằng chỉ khi nàophường được chủ động nguồn ngân sách thì sẽ thực hiện tốt nhiệm vụ tổchức quản lý và phân phối có hiệu quả nguồn ngân sách này Vì vậy, “Xâydựng, thực hiện tốt kế hoạch ngân sách xã, phường” là một trong nội dungkinh tế quan trọng, quyết định tiềm lực kinh tế và sức mạnh của chính quyềnphường Chính quyền phường tập trung vào nhiệm vụ trọng tâm là phát triểnkinh tế, nhờ sự tập trung này mà “có cơ sở tạo ra nguồn thu cho ngân sách xã,phường”, đến lượt mình, “có ngân sách xã, phường sẽ là điều kiện cơ bảncho việc phát triển kinh tế -xã hội ”

Thông qua hoạt động chi NSP, đặc biệt là chi đầu tư phát triển ở phườngtrong việc sửa chữa, bảo dưỡng; phối hợp cùng quận xây dựng trụ sở làm việc,khu vui chơi, cải tạo nâng cấp HTKT đường làng ngõ xóm theo phân cấp, duy tu

hệ thống đường thoát nước, chiếu sáng công cộng thực hiện phương châm “Nhànước và nhân dân cùng làm” theo nguyên tắc dân biết, dân bàn, dân làm, dânkiểm tra, từ khâu lập dự toán, quyết định đầu tư đến khi công trình bàn giao đưavào sử dụng, nhằm khai thác mọi nguồn lực, đa dạng hoá hình thức đóng góp củanhân dân, thực hiện có hiệu quả chương trình phát triển kết cấu hạ tầng ở địaphương Việc bố trí chi từ NSP cho phát triển văn hoá, thể dục thể thao, y tế đãgóp phần nâng cao dân trí, nâng cao sức khoẻ cho nhân dân Những phát sinhthường ngày liên quan đến sức khoẻ của người người dân địa phương về cơ bảnđược giải quyết thông qua mạng lưới y tế phường

Chi NSP còn có vai trò góp phần phát triển hệ thống truyền thanh, các di tích lịch sử văn hoá nhằm mở mang văn hoá, nâng cao nhận thức cho người dân, góp phần loại trừ các phong tục lạc hậu và từng bước xây dựng phường văn minh-hiện đại theo đúng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Bằng việc trợ cấp cho những gia đình khó khăn, chăm lo các gia đình đối tượng chính sách, những công việc tình làng nghĩa xóm, NSP đã tạo điều kiện cho chính quyền thực hiện các công việc xã hội có ý nghĩa sâu sắc và lớn lao để tạo dựng và củng cố thêm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chính quyền cơ sở.

1.2.3.3 Chi ngân sách cấp phường, phương tiện có thể khắc phục khiếm khuyết thị trường, đảm bảo công bằng xã hội, giữ gìn môi trường

Đây là vai trò không thể thiếu đối với ngân sách mỗi quốc gia Nó có tácdụng xoa dịu nền kinh tế thị trường Như chúng ta đã biết, kinh tế thị trường

là chạy theo lợi nhuận bất chấp hậu quả Do đó, một loạt các vấn đề bảo trợ xãhội liên quan trực tiếp tới người dân: thất nghiệp, hố ngăn cách giàu nghèotăng, không quan tâm đến người già, trẻ nhỏ, người tàn tật, lừa đảo, chiếm

đoạt, môi trường ô nhiễm Những điều đó tạo ra cho nền kinh tế - xã hội mộtvực thẳm phía trước.

Ngoài việc quan tâm đến đời sống vật chất của người lao động, phườngphải thường xuyên quan tâm đến đời sống văn hoá, tinh thần của quần chúng,cải tạo các sân chơi, phương tiện giải trí lành mạnh, tiến bộ Các dịch vụ côngcộng như giáo dục, y tế phải giảm được chi phí cho người dân, làm sao để aicũng được học hành, chăm sóc sức khoẻ đầy đủ

Tóm lại, NSP có vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển kinh tế

-xã hội nói chung Nhờ có nguồn thu NSP mà đã tạo điều kiện về nguồn tàichính để đáp ứng nhu cầu phát triển xây dựng hạ tầng kỹ thuật và phát triểnkinh tế - xã hội, đảm bảo kinh phí chi tiêu cho các hoạt động của bộ máychính quyền và các tổ chức Đảng, đoàn thể, các lực lượng vũ trang an ninh

1.3 Quản lý ngân sách cấp phường

1.3.1 Khái niệm quản lý ngân sách phường

Quản lý ngân sách phường công cụ quản lý của Nhà nước trong việckiểm soát, điều tiết, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước từ chu trình lập

dự toán đến chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách phường theo nhiệm vụđược phân cấp

Theo phân cấp quản lý Nhà nước nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệmcủa cá nhân được quy định cụ thể như sau:

* Trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị trong việc quản lý ngân sách nhà nước (Điều 52 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP)

- Quyết định chi đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và trong phạm vi

dự toán được cấp có thẩm quyền giao;

chuẩn, định mức; đúng mục đích, tiết kiệm, có hiệu quả Trường hợp vi phạm,

tuỳ theo tính chất và mức độ, sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật

* Trách nhiệm của người phụ trách công tác tài chính, kế toán trong việc quản lý ngân sách nhà nước (Điều 52 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP)

Người phụ trách công tác tài chính, kế toán có nhiệm vụ thực hiện đúngchế độ quản lý tài chính - ngân sách, chế độ kế toán nhà nước, chế độ kiểm tranội bộ và có trách nhiệm ngăn ngừa, phát hiện và kiến nghị thủ trưởng đơn vị,

cơ quan tài chính cùng cấp xử lý đối với những trường hợp vi phạm

Trong quản lý ngân sách phường cần quản lý thu và chi ngân sách:Quản lý thu ngân sách phường

Quản lý thu NSP là công cụ quản lý của Nhà nước để kiểm soát, điều tiết

các hoạt động SXKD của mọi thành phần kinh tế, kiểm soát thu nhập của mọitầng lớp dân cư trong phạm vi quản lý được phân cấp, nhằm động viên sựđóng góp đảm bảo công bằng, hợp lý thông qua công cụ thuế để ổn định vàphát triển nền kinh tế, chống lại các hành vi kinh doanh phạm pháp

Quản lý thu NSP là nhằm khai thác, phát hiện, tính toán chính xác cácnguồn tài chính của địa bàn phường quản lý để có thể động viên được vàcũng đồng thời không ngừng hoàn thiện các chính sách, các chế độ thu để có

cơ chế tổ chức quản lý hợp lý Đây là một nhiệm vụ quan trọng của Nhà nướctrong quá trình tổ chức QLKT

Quản lý chi ngân sách phường

Quản lý chi NSP là công cụ quản lý của Nhà nước để kiểm soát, theo dõiviệc cấp phát, sử dụng nguồn vốn của ngân sách trong việc phục vụ các nhiệm

vụ của nhà nước như: ổn định chính trị; phát triển KT-XH, giữ vững ATXH, xây dựng và phát huy các phong trào VHNT trên địa bàn phường.Trong quản lý chi ngân sách phải bảo đảm yêu cầu cân đối: “Tổng các khoảnchi không vượt quá tổng các khoản thu do NSP được hưởng theo quy định”

ANTT-1.3.2 Nội dung quản lý ngân sách phường

NSNN nói chung và ngân sách cấp huyện nói riêng được quản lý và điềuhành theo Luật ngân sách nhà nước Tất cả các khoản thu, chi của NSNN cũngnhư ngân sách cấp phường đều được thể hiện qua kế hoạch tài chính và dự toánkinh phí (hay dự toán ngân sách) của các ngành, các cơ quan trực thuộc

Dự toán ngân sách thường được lập trong một thời kỳ nhất định (từ 1-3năm) và trong khoảng thời gian đó, hoạt động ngân sách được thực hiện theomột chu trình nhất định bao gồm những công việc nối tiếp nhau, được lặp đi

lặp lại gọi là chu trình ngân sách, thông qua đó việc quản lý NSNN được

tiến hành một cách khoa học Ba khâu nối tiếp nhau trong một chu trình ngânsách là : Lập dự toán NSNN, chấp hành dự toán và quyết toán NSNN

Hoạt động ngân sách cấp phường cũng không nằm ngoài chu trình đó,

do vậy, quản lý ngân sách cấp phường chính là quản lý quá trình thực hiện bakhâu trong chu trình ngân sách nói trên

1.3.2.1 Lập dự toán ngân sách cấp phường

Dự toán ngân sách cấp phường là bản kế hoạch tổng hợp thu, chi ngânsách cấp Phường Văn bản này thể hiện tổng số và chi tiết các khoản thu, chicủa ngân sách cấp phường trong năm tài chính, qua đó cơ quan chủ quản cấpPhường: UBND, HĐND cấp phường thấy được khả năng thu và nhu cầu chi

do cấp mình quản lý

Lập dự toán thực chất là việc lập kế hoạch về quy mô nguồn lực cần phảihuy động trong xã hội để sử dụng cho các nhu cầu chi tiêu nhằm thực thi chứcnăng, nhiệm vụ của Nhà nước, được tiến hành dựa trên một số điểm cơ bản sau:

* Yêu cầu trong lập dự toán:

Lập dự toán ngân sách cấp phường là khâu mở đầu cho một chu trìnhngân sách làm cơ sở, nền tảng cho các khâu tiếp theo, đặc biệt là khâu chấphành ngân sách cho nên khi lập dự toán phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Lập dự toán phải bám sát kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của

- Dự toán phải lập theo đúng mục lục ngân sách nhà nước và biểu mẫu quy định của cơ quan tài chính

* Căn cứ lập dự toán:

- Nhiệm vụ phát triển KT - XH và bảo đảm quốc phòng an ninh trên địa bàn phường

- Phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách cấp phường

- Chính sách, chế độ thu ngân sách; định mức phân bổ ngân sách; chế độ,tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách

- Số kiểm tra về dự toán ngân sách cấp phường do UBND Quận, thành phố Hà Nội thông báo

- Tình hình thực hiện dự toán ngân sách cấp phường năm hiện hành và các năm trước chuyển nguồn sang

* Quyết định, phân bổ, giao dự toán ngân sách cấp phường:

Sau khi nhận được quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cấpphường của UBND Quận, thành phố, UBND cấp phường dự thảo phân bổ dựtoán tới Đảng ủy, các đoàn thể chính trị - xã hội, bộ phận chuyên môn trìnhHĐND cùng cấp quyết định dự toán ngân sách cấp Phường và phương ánphân bổ dự toán ngân sách cấp phường

Trong quá trình xây dựng dự toán, đối chiếu thu chi và tìm giải pháp cânđối giữa thu và chi là một nhiệm vụ quan trọng Muốn vậy, công tác lập dựtoán cần đảm bảo một số yêu cầu sau:

- Dự toán ngân sách cấp phường cần được tổng hợp theo từng lĩnh vựcthu, chi và theo cơ cấu giữa chi cho con người, chi thường xuyên, chi đầu tưphát triển; khi lập dự toán ngân sách cấp Phường phải đảm bảo tổng số thuđiều tiết từ thuế, phí và lệ phí phải lớn hơn tổng số nhu cầu chi thường xuyêncủa đơn vị

- Việc lập dự toán thu phải căn cứ vào mức tăng trưởng kinh tế, các chỉ tiêu liên quan và các quy định của pháp luật về thu ngân sách cấp phường

- Bố trí hợp lý các khoản chi để thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ củachính quyền địa phương Việc lập dự toán chi đầu tư phát triển phải căn cứvào khả năng vượt thu ngân sách hàng năm, ưu tiên bố trí đủ nguồn vốn phùhợp với tiến độ triển khai của các chương trình, dự án đã được cấp có thẩmquyền quyết định và đang thực hiện dở dang Việc lập dự toán chi thườngxuyên phải tuân theo các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức do các cơquan có thẩm quyền quy định

định của Bộ Tài chính, niêm yết công khai sau 30 ngày kể từ ngày HĐNDphường thông qua (theo thông tư:03/2005/TT-BTC ngày 06/01/2005 của Bộ Tàichính về việc hướng dẫn thực hiện quy chế công khai tài chính đối với các cấpngân sách nhà nước và chế độ báo cáo tình hình thực hiện công khai tài chính)

1.3.2.2 Chấp hành ngân sách cấp phường

Nội dung cơ bản của khâu này là tập trung đầy đủ, kịp thời mọi nguồnthu của NSNN và cấp phát các khoản chi cho những nhu cầu đã được xácđịnh trong dự toán Do vậy, phải sử dụng hệ thống các công cụ tài chính vàbiện pháp hành chính nhằm động viên, phân phối và sử dụng các nguồn tàichính bảo đảm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm tàichính đó

Chấp hành NSNN chính là quá trình sử dụng tổng hợp các biện phápkinh tế, tài chính và hành chính nhằm biến các chỉ tiêu thu, chi ghi trong kếhoạch NSNN năm trở thành hiện thực Chấp hành ngân sách không đơn giảnchỉ là sự tuân thủ ngân sách dự kiến ban đầu mà còn đòi hỏi sự thích ứng vớinhững thay đổi khách quan trong quá trình thực hiện, nhằm đạt được nhữngmục tiêu kinh tế và hiệu quả hoạt động nhất định

Đối với công tác quản lý điều hành NSNN nói chung và các cấp ngânsách địa phương nói riêng (Ngân sách cấp thành phố, ngân sách cấp Quận,ngân sách cấp phường), chấp hành ngân sách là khâu giữ vị trí quan trọng có

ý nghĩa quyết định đối với một chu trình ngân sách Do vậy, trong công tácquản lý ngân sách cấp phường, cần thực hiện tốt khâu chấp hành ngân sáchđảm bảo đúng, đủ dự toán, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho thực hiệnkhâu tiếp theo là quyết toán ngân sách

Chấp hành dự toán ngân sách cấp phường là khâu tiếp theo của khâu lập dựtoán của chu trình ngân sách Nếu như dự toán ngân sách cấp phường là căn cứ

để điều hành ngân sách cấp phường thì khâu chấp hành ngân sách cấp phường

có tác dụng biến các chỉ tiêu ghi thu, ghi chi trong kế hoạch ngân sách cấpphường thành hiện thực Chính vì vậy, khâu chấp hành ngân sách cấp phường có

ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý và điều hành ngân sách, là khâu quyếtđịnh của một chu trình ngân sách Để thực hiện tốt khâu chấp

hành ngân sách cấp phường, cần đảm bảo thực hiện tốt nội dung chấp hànhngân sách, bao gồm: Tổ chức thu ngân sách cấp phường; tổ chức chi ngânsách cấp phường và kiểm tra, giám sát các hoạt động ngân sách cấp phường.

* Tổ chức thu ngân sách cấp phường:

Căn cứ vào nhiệm vụ thu cả năm được giao và nguồn thu dự kiến phátsinh trong quý, cơ quan thu, cụ thể là bộ phận tài chính - kế hoạch phườngcùng cơ quan thuế và bộ phận kinh tế, các cơ quan khác được Nhà nước giaonhiệm vụ thu ngân sách cấp phường, lập dự toán thu ngân sách quý chi tiết

Về nguyên tắc, các khoản thu của NSNN phải nộp trực tiếp vào kho bạcnhà nước (KBNN) Đối với một số khoản thu vì lý do khách quan mà việcnộp trực tiếp vào KBNN gặp khó khăn thì cơ quan thu có thể thu trực tiếpsong phải nộp vào KBNN theo quy định của Bộ tài chính Cơ quan thu cótrách nhiệm giám sát, kiểm tra các khoản thu để đảm bảo thu đúng, thu đủ vàkịp thời

* Tổ chức chi ngân sách cấp phường:

Chi ngân sách cấp phường gồm các nghiệp vụ chủ yếu sau:

- Phân bổ và giao dự toán chi ngân sách cấp phường cho Đảng, các đoànthể chính trị - xã hội, bộ phận chuyên môn trên địa bàn Phường quản lý và các đơn vị hiệp quản sử dụng ngân sách cấp phường

- Phối hợp với KBNN thực hiện chi trả cho các đơn vị sử dụng ngân sáchcấp phường trên cơ sở nhu cầu chi quý của các đơn vị

- Thực hiện kiểm tra, giám sát quá trình thanh toán, sử dụng kinh phí củacác đơn vị sử dụng ngân sách phường trực thuộc

Đảm bảo các khoản chi được hợp lý, đầy đủ và kịp thời là yêu cầu cơ bảnđối với công tác quản lý chi ngân sách nói chung Muốn vậy, đối với chi NSNNcũng như chi ngân sách cấp phường cần thực hiện những nguyên tắc sau:

- Khoản chi được cấp phát trong dự toán

- Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức quy định

dựng cơ bản, mua sắm thiết bị, phương tiện làm việc và các công việc khácphải qua đấu thầu hoặc thẩm định giá thì phải tổ chức đấu thầu hoặc thẩmđịnh giá theo quy định

Trong quá trình chấp hành ngân sách cấp phường, nếu có sự thay đổi vềnguồn thu và nhiệm vụ chi thực hiện hoặc phát sinh những công việc đột xuấtnhư chi phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt,…khiến số thu vàchi biến động hơn so với dự toán thì UBND cấp phường trình HĐND cùngcấp xem xét, điều chỉnh dự toán ngân sách cấp phường và báo cáo UBND cấpQuận chỉ rõ nguồn

* Giám sát các hoạt động ngân sách cấp phường:

- Kiểm tra hoạt động của các cơ quan chức năng: KBNN, cơ quan thuế,

cơ quan thanh tra tài chính, phường quản lý

Việc điều hành ngân sách phường cũng được thực hiện theo QĐ số08/2012/QĐ-UBND ngày 08/05/2012 của UBND Thành phố Hà Nội về việcban hành quy chế, điều hành ngân sách các cấp chính quyền thuộc thành phố

Hà Nội

1.3.2.3 Quyết toán ngân sách cấp phường

Quyết toán ngân sách cấp phường là khâu cuối cùng trong một chu trìnhngân sách, là việc xem xét của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về tínhhợp pháp của kết quả thu chi đạt được sau một năm ngân sách đối với các cơquan, đơn vị cấp dưới Đối với ngân sách cấp phường, thông qua quyết toán,toàn bộ kết quả hoạt động thu, chi ngân sách cấp phường trong một năm sẽđược đánh giá tổng hợp, qua đó thấy được những ưu, nhược điểm, rút ra

những bài học kinh nghiệm áp dụng cho những năm ngân sách tiếp theo.

Nội dung công tác quyết toán ngân sách cấp phường được thể hiện:

- Phòng Tài chính - Kế hoạch Quận thẩm định quyết toán thu, chi ngânsách phường từ báo cáo của bộ phận tài chính phường gửi lên; lập quyết toánthu, chi ngân sách thu, chi ngân sách cấp phường; tổng hợp, lập báo cáo quyếttoán thu NSNN trên địa bàn phường và quyết toán thu chi ngân sách phườngtrình UBND cấp Quận bảo vệ số liệu với Sở Tài chính Thành phố, đồng thờiUBND cấp phường trình HĐND cùng cấp phê chuẩn

- Sau khi được HĐND cấp phường phê chuẩn, UBND cấp phường báocáo bổ sung quyết toán ngân sách gửi Phòng Tài chính – Kế Hoạch quận và

- Phòng tài chính kế hoạch Quận Ba Đình tiếp tục thẩm định, tổng hợpquyết toán thu, chi ngân sách phường để lập quyết toán thu, chi ngân sáchQuận và trình các cơ quan chức năng theo luật định

Quyết toán ngân sách Quận nói chung và quyết toán ngân sách cấp

phường nói riêng phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản sau:

- Về số liệu: đảm bảo chính xác, trung thực, đầy đủ

- Về nội dung: Báo cáo quyết toán phải theo đúng các nội dung trong dự toán giao và theo mục lục NSNN

- Về trách nhiệm: KBNN cấp Quận có trách nhiệm tổng hợp số liệuquyết toán gửi phòng Tài chính - Kế hoạch Quận Thủ trưởng các đơn vị sửdụng ngân sách phường phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực,đầy đủ của báo cáo quyết toán của đơn vị, chịu trách nhiệm về những khoảnthu, chi hạch toán, quyết toán sai chế độ

1.3.2.4 Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làmcủa UBND cấp phường trong việc QLNSP Với nghĩa này, thanh tra, kiểm tra,

giám sát bao hàm nghĩa kiểm soát nhằm: “Xem xét và phát hiện ngăn chặnnhững gì trái với quy định trong quản lý, sử dụng ngân sách” Thanh trathường đi kèm với một chủ thể nhất định: “Người làm nhiệm vụ thanh tra”

“Đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể đó”.Mục đích của việc thanh tra, kiểm tra, giám sát là bảo đảm cho các chính sách, chế độ, kỷ luật trong quản lý ngân sách được chấp hành

nghiêm chỉnh ở các ngành, các cấp, các đơn vị cơ sở;

Đưa việc quản lý ngân sách đi vào nền nếp, bảo đảm cho lao động, vật

tư, tiền vốn của Nhà nước được sử dụng hợp lý và tiết kiệm, đem lại hiệuquả kinh tế hay lợi ích thiết thực, đảm bảo tỉnh công khai, minh bạch, đồngthời tăng cường trách nhiệm của cơ quan chức năng trong việc nâng cao hiệuquả thực thi Luật ngân sách

Kiểm tra báo cáo tài chính, tính tuân thủ, kiểm tra hoạt động đối với cơquan, tổ chức quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước với mụcđích phục vụ việc kiểm tra, giám sát của Nhà nước trong quản lý, sử dụngngân sách, tiền và tài sản nhà nước; góp phần thực hành tiết kiệm, chốngtham nhũng, thất thoát, lãng phí, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm phápluật; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước;

Thực hiện việc kiểm toán, xác định tính đúng đắn, hợp pháp của báo cáoquyết toán ngân sách nhà nước các cấp, cơ quan, đơn vị có liên quan theo quyđịnh của pháp luật; khi thực hiện nhiệm vụ, có quyền độc lập và chịu tráchnhiệm trước pháp luật về kết luận kiểm tra của mình; trong trường hợp cầnthiết, cơ quan Thanh tra, Kiểm toán, được đề nghị các cơ quan chức năngphối hợp công tác để thực hiện nhiệm vụ được giao

Kiểm tra, thanh tra là một biện pháp quan trọng góp phần tích cựcphòng, chống bệnh quan liêu, nạn tham ô, lãng phí và các hành vi vi phạmpháp luật khác

Kiểm tra, thanh tra là một phương thức quan trọng để bảo đảm thực hiệnđường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Thanh tra, kiểm tra nhà nước là một nội dung quan trọng trong công tác lãnh đạo, quản lý nhà nước

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát phải tuân thủ các nguyên tắc:

- Nguyên tắc hoạt động tuân theo pháp luật,

- Nguyên tắc bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

2.1.2 Phương pháp nghiên cứu

- Bước 1: Xác định câu hỏi nghiên cứu.

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu cuối cùng, luận văn cần hướng đếnviệc trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau đây:

(1) Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, vì sao phải quản lýngân sách Phường trên địa bàn Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội?

- Bước 2 Thu thập dữ liệu.

Nguồn dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu luận văn là nguồn dữ liệu thứ cấpđược học viên thu thập trong quá trình công tác, đáng tin cậy nhất, phục vụcho việc phân tích thực trạng báo cáo đánh giá tình hình quản lý thu chi ngânsách Phường trên địa bàn Quận Ba Đình

Cụ thể, để có được dữ liệu thứ cấp, học viên thu thập các công trìnhnghiên cứu báo cáo tài chính được HĐND Quận thông qua và công bố côngkhai theo quy chế công khai

- Bước 3 Phân tích dữ liệu.

Dựa trên số liệu thứ cấp được thu thập, tác giả tiến hành phân tich́ , đánhgiá gi ữa thực trạng về công tác quản lý ngân sách cấp phường trên địa bàn