Quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại cục cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ

LỜI CAM ĐOANTác giả xin cam đoan luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế với đề tài: "Quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Hà Nội – 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY VÀ CỨU NẠN CỨU HỘ

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế với đề tài: "Quản

lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tác giả và được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của PGS.

TS Nguyễn Hồng Sơn Các số liệu, kết quả trong luận văn hoàn toàn trungthực, có cơ sở và nguồn gốc rõ ràng, những đánh giá kết luận của luận vănchưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước khi trình, bảo vệ vàcông nhận bởi Hội đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Quản lý kinh tế.Tác giả xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này./

Học viên thực hiện

Doãn Kỳ Anh

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian nghiên cứu lý luận và thực tế, tác giả hoàn thành luận

văn thạc sĩ kinh tế với đề tài: “Quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ”.

Tác giả xin chân thành cảm ơn PGS TS Nguyễn Hồng Sơn đã quan tâm vàtận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn tốt nghiệp đúng hạn.Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới: Lãnh đạo Cục Cảnh sátPhòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã tạo điều kiện cung cấp số liệu của

cơ quan Cục; đồng thời xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới quý thầy cô khoa Sau đạihọc Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã ủng hộ, giúp đỡ vàtạo điều kiện cho tác giả hoàn thiện luận văn trong suốt thời gian qua

Xin trân trọng cảm ơn !

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ iii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH CHO LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY 5

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5

1.2 Phòng cháy, chữa cháy và tầm quan trọng của việc quản lý các nguồn tài chính cho với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy 7

1.2.1 Một số vấn đề về phòng cháy, chữa cháy 7

1.2.2 Đặc điểm và tầm quan trọng của việc quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy 12

1.3 Mục tiêu, nội dung và công cụ quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy 15

1.3.1 Mục tiêu 15

1.3.2 Nội dung 16

1.3.3 Công cụ 18

1.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 20

1.4.1 Các nguồn tài chính đối với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 20

1.4.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý các nguồn tài chính đối với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 23

1.5 Kinh nghiệm quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa

cháy của Trung Quốc 27

1.5.1 Tổng quan kinh nghiệm từ Trung Quốc 27

1.5.2 Bài học rút ra cho Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ từ kinh nghiệm quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy 30

Chương 2:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

2.1 Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu 34

2.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu 35

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH CHO LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY TẠI CỤC CẢNH SÁT PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY VÀ CỨU NẠN, CỨU HỘ 37

3.1 Khái quát về lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy ở Việt Nam 37

3.1.1 Tình hình cháy, nổ ở Việt Nam 37

3.1.2 Lực lượng phòng cháy, chữa cháy ở Việt Nam 41

3.1.3 Thực trạng về cơ sở vật chất của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy cháy và Cứu nạn, cứu hộ 43

3.1.4 Các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ trong thời gian qua 49

3.2 Phân tích thực trạng quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ trong thời gian qua 62

3.2.1 Mục tiêu quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 62

3.2.2 Nội dung quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 63

3.3 Đánh giá về việc quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa, cháy và Cứu nạn, cứu hộ trong

thời gian qua 72

3.3.1 Những thành tựu đạt được 72

3.3.2 Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân tồn tại, hạn chế 73

CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH CHO LĨNH VỰC PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY TẠI CỤC CẢNH SÁT PHÒNG CHÁY CHỮA, CHÁY VÀ CỨU NẠN, CỨU HỘ 78

4.1 Mục tiêu, phương hướng quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 78 4.1.1 Mục tiêu 78

4.1.2 Phương hướng 79

4.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 87

4.2.1 Các giải pháp tăng cường các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 87

4.2.2 Các giải pháp về sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 92

4.2.3 Các giải pháp hỗ trợ 101

KẾT LUẬN 106

TÀI LIỆU THAM KHẢO 109

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

STT

1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Khi nền kinh tế ngày càng phát triển, cơ sở vật chất ngày càng đa dạng,tính chất nguy hiểm của cháy, nổ ngày càng gia tăng, nguy cơ cháy và thiệthại do cháy gây ra cũng ngày càng lớn Trong bối cảnh nước ta đang bướcvào giai đoạn đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, mở cửa, hội nhập kinh

tế quốc tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Các khu công nghiệp, khucông nghệ cao, trung tâm thương mại, tòa nhà cao được xây dựng ngày càngnhiều; tốc độ đô thị hóa ở tất cả các địa phương đang diễn ra nhanh chóng;các ngành sản xuất, kinh doanh, vận chuyển loại các hàng hóa, vật tư, nguyênvật liệu có nhiều nguy hiểm về cháy, nổ sẽ ngày một gia tăng, … Đi đôi với

đó là sự gia tăng các vụ hỏa hoạn với mức độ thiệt hại về người, tài sản dohỏa hoạn gây ra ngày càng lớn Nhiều vụ cháy không những gây thiệt hạinghiêm trọng về người và tài sản, mà còn làm ảnh hưởng đáng kể đến môitrường đầu tư, môi trường sinh thái, cũng như gây tác động tiêu cực đến sựphát triển của kinh tế - xã hội của đất nước trước mắt cũng như lâu dài,không dễ gì khắc phục được

Dự báo trong những năm tới, tình hình cháy, nổ còn diễn biến phức tạp,nếu không chủ động phòng cháy, chữa cháy tốt thì thiệt hại do cháy, nổ gây ra

sẽ hết sức nghiêm trọng, khó lường Để chủ động phòng cháy, chữa cháy, hạnchế đến mức thấp nhất các vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra, công tác phòngcháy, chữa cháy luôn được Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền các địaphương đặc biệt quan tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo Năm 2001, Luật Phòngcháy và chữa cháy đã được Quốc hội khoá IX, kỳ họp thứ 9 thông qua và cóhiệu lực thi hành từ ngày 4/10/2001 Ngày 4/4/2003 Chính phủ ban hành Nghịđịnh số 35/2003/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của

Luật PCCC Ngoài ra còn nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng khácđược các cấp có thẩm quyền ban hành nhằm tăng cường chức năng quản lýnhà nước, công tác lãnh đạo, chỉ đạo mọi mặt về công tác PCCC Tuy nhiên,trên thực tế công tác phòng cháy, chữa cháy vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại,chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Thực trạng đó do nhiềunguyên nhân chủ quan và khách quan gây ra, nhưng trong đó một nguyênnhân không kém phần quan trọng, đó là việc thiếu thốn trang thiết bị, phươngtiện PCCC cho lực lượng cảnh sát PCCC.

Hàng năm, Bộ Công an tham mưu đề xuất với Nhà nước lập dự toán kếhoạch, đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước, ngoài ra còn có các nguồn ngoàingân sách nhà nước (nguồn viện trợ phát triển chính thức, nguồn thu từ bảohiểm cháy nổ bắt buộc, nguồn thu phí thẩm định phê duyệt thiết kế PCCC, nguồnthu phí từ kiểm định phương tiện PCCC, ) Do đó, để hoàn thiện công tác quản

lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC theo kịp thực tiễn đòi hỏi đối với côngtác phòng cháy, chữa cháy hiện nay, luôn là điều trăn trở của các cơ quan hoạchđịnh chính sách và thực tiễn có liên quan đến PCCC ở Việt Nam

Từ thực tế trên cho thấy việc nghiên cứu đề tài “Quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ” là một yêu cầu có tính cấp thiết cả về mặt lý luận và

thực tiễn đối với nước ta hiện nay

Câu hỏi nghiên cứu đặt ra là Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cần thựchiện những giải pháp gì để có thể hoàn thiện công tác quản lý các nguồn tàichính cho lĩnh vực PCCC tại cơ quan Cục

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu một số vấn đề cơ bản về quản lý các nguồn tài chính cho lĩnhvực PCCC và thực trạng quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC ở Cục

Cảnh sát CNCH, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản

lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC ở Cục Cảnh sát PCCC và CNCH

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu một số vấn đề có bản về quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý các nguồn tài chínhcho lĩnh vực PCCC tại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý các nguồntài chính cho lĩnh vực PCCC tại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu là việc quản lý các nguồn tài chính đối với lĩnhvực PCCC tại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Về lý luận, luận văn nghiên cứu những vấn đề cơ bản về quản lý cácnguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC Về thực tiễn, luận văn tập trung nghiêncứu công tác quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC tại Cục Cảnh sátPCCC và CNCH giai đoạn năm 2015 đến năm 2017 Các giải pháp và đề xuấthoàn thiện được nghiên cứu và áp dụng cho những năm tiếp theo tại CụcCảnh sát PCCC và CNCH

4 Kết cấu của đề tài nghiên cứu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.

Chương 3: Thực trạng quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ.

Chương 4 Phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa, cháy và Cứu nạn, cứu hộ.

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH CHO LĨNH VỰC PHÒNG

CHÁY, CHỮA CHÁY

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 1 của luận văn sẽ nêu tổng hợp và phân tích cơ sở lý luận vềviệc quản lý các nguồn tài chính cho với lĩnh vực PCCC bao gồm: PCCC vàtầm quan trọng của việc quản lý các nguồn tài chính cho với lĩnh vực PCCC;Mục tiêu, nội dung và công cụ quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vựcPCCC Đây cũng là cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý để đánh giá hoạt động quản

lý tài chính của Cơ quan hành chính Nhà nước nói chung và Cục Cảnh sátPCCC và CNCH nói riêng Ngoài ra, chương này còn phân tích các nhân tốảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH

Tổng quan tình hình nghiên cứu

Cơ quan nhà nước được thành lập theo Hiến pháp và pháp luật để thựchiện quyền lực nhà nước Hoạt động của Nhà nước trong các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, xã hội luôn phải có nguồn lực tài chính để chi tiêu cho nhữngmục tiêu xác định Do đó, chi Ngân sách Nhà nước cho cơ quan hành chínhNhà nước là tất yếu, khách quan, là điều kiện quan trọng bảo đảm duy trì hoạtđộng của cơ quan hành chính nhà nước Tuy nhiên, chi Ngân sách như thếnào là phù hợp, bảo đảm mục tiêu kinh tế, chính trị, xã hội đề ra mà khônggây lãng phí, thất thoát, tham nhũng trong quá trình thực hiện luôn là một vấn

đề được cả xã hội quan tâm

Tại Việt Nam, theo khảo sát một vài năm trở lại đây, có nhiều côngtrình nghiên cứu về công tác quản lý tài chính của cơ quan hành chính dướidạng báo cáo khoa học, báo cáo chuyên đề và khóa luận tốt nghiệp Đại học

Đối với cấp độ luận văn Thạc sĩ, số lượng nghiên cứu mảng đề tài quản lý tàichính tại cơ quan hành chính tương đối nhiều, một số công trình khoa học màtác giả có thể tiếp cận như sau:

Tác giả Văn Tuấn Kiệt với đề tài “ oàn thiện công tác quản lý Ngân sách tỉnh Kiên Giang” do TS Phan Mỹ Hạnh hướng dẫn năm 2008, tác giả

đưa ra được mối quan hệ giữa các cấp ngân sách, việc lập và chấp hành dựtoán ngân sách chưa gắn kết với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội

Tác giả Đặng Thị Hồng Vân với đề tài “ oàn thiện cơ chế quản lý tài chính ở Đài truyền hình Việt Nam” do PGS TS Trần Anh Tài hướng dẫn năm

2015, tác giả đã đưa ra cơ chế tự chủ tài chính áp dụng đối với đơn vị sựnghiệp có thu nói chung và đối với Đài truyền hình Việt Nam nói riêng Vìvậy, thực hiện cơ chế này lộ ra những bất cập là điều tất yếu, nhưng nhữngbất cập này vẫn chưa phải là tất cả Tuy nhiên, không phải vì thế mà nói rằngviệc chuyển đổi sang có chế này là không phù hợp

Tác giả Lê Thị Hằng Nga với đề tài “Quản lý tài chính tại Cục An toàn Thực phẩm” do TS Đinh Xuân Cường hướng dẫn năm 2015 đưa ra thực trạng quản lý tài chính tại cơ quan hành chính nhà nước nói chung và đối với

Cục An toàn Thực phẩm nói riêng, từ đó có các giải pháp nhằm hoàn thiệncông tác quản lý tài chính tại cơ quan Cục

Tác giả Trịnh Ngọc Bảo Duy với đề tài “Đa dạng nguồn tài chính đối với lĩnh vực phòng cháy và chữa cháy ở Việt Nam” do PGS TS Trần Việt Tiến

hướng dẫn năm 2011 tập trung thực trạng, đánh giá về đa dạng nguồn tàichính đối với lĩnh vực PCCC ở Việt Nam, từ đó đưa ra phương hướng và giảipháp nhằm đẩy mạnh đa dạng nguồn tài chính đối với lĩnh vực PCCC ở ViệtNam

Những thông tin tìm hiểu của tác giả đã thực hiện cho thấy, hầu hết cácluận văn đã thực hiện đều nghiên cứu về quản lý ngân sách Nhà nước ở những

địa phương cụ thể như Kiên Giang hoặc cơ quan cụ thể như Cục An toànThực phẩm, Đài truyền hình Việt Nam có tính đặc thù cao, hoặc cụ thể vàomột hoạt động ngân sách, cụ thể như thu ngân sách, chi ngân sách, hiện chưa

có đề tài nghiên cứu nào về quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCCtại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH Cục Cảnh sát PCCC và CNCH là một cơquan hành chính nhà nước, được cấp nguồn kinh phí hàng năm lớn, tươngứng với các nội dung chi lớn và phức tạp, do đó đề tài về quản lý các nguồntài chính cho lĩnh vực PCCC tại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH là một khoảngtrống cần được nghiên cứu, đảm bảo tính thời sự, tính độc lập và không có sựtrùng lặp so với các công trình nghiên cứu đã thực hiện trước đây

Vì vậy, với cách tiếp cận riêng của mình, đề tài luận văn “Quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ” là công trình đầu tiên nghiên

cứu nhằm hướng tới hoàn thiện công tác quản lý các nguồn tài chính cho lĩnhvực PCCC tại Cục Cảnh sát PCCC và CNCH

1.2 Phòng cháy, chữa cháy và tầm quan trọng của việc quản lý các nguồn tài chính cho với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy

1.2.1 Một số vấn đề về phòng cháy, chữa cháy

1.2.1.1 Khái niệm về phòng cháy, chữa cháy

Để hiểu được khái niệm về PCCC trước hết phải hiểu thế nào là cháy.Theo Từ điển Wikipedia, thì “sự cháy là phản ứng hóa học, có tỏa nhiệt vàphát ra ánh sáng Để sự cháy xảy ra, phải cần và đủ 3 yếu tố, đó là: chất cháy,

ôxy và nguồn nhiệt Thiếu một trong các yếu tố trên hoặc các yếu tố trênkhông đủ thì sự cháy sẽ không xảy ra” Theo Luật Phòng cháy và chữa cháynăm 2011, thì “Cháy được hiểu là trường hợp xảy ra cháy không kiểm soátđược có thể gây thiệt hại về người, tài sản và ảnh hưởng môi trường”

Do đó, việc nghiên cứu bản chất, quy luật của quá trình phát sinh, phát

triển đám cháy đối với mỗi chất, mỗi quá trình trong công nghệ sản xuất,trong mọi hoạt động của đời sống xã hội, … là nhằm tìm ra các giải phápphòng ngừa có hiệu quả, đó chính là hoạt động phòng cháy Theo Trường Đạihọc PCCC thì khoa học về PCCC chỉ ra rằng: “Phòng cháy là tổng hợp cácbiện pháp, giải pháp về tổ chức, kỹ thuật nhằm loại trừ hoặc hạn chế các điềukiện và nguyên nhân gây cháy, tạo điều kiện thuận lợi cho việc cứu người,cứu tài sản, chống cháy lan khi xảy ra cháy và cho việc dập tắt đám cháy”.

Tuy nhiên, sự cháy phát sinh và phát triển thành đám cháy là một quátrình hết sức phức tạp do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong

đó có những nguyên nhân do bất cẩn hoặc nằm ngoài sự kiểm soát của conngười đã và sẽ tiếp tục tồn tại, gây nên những vụ cháy có thể gây tổn hại lớn

về người và tài sản Vì vậy, phòng cháy phải đi đôi với chữa cháy, hoạt độngchữa cháy tồn tại như một tất yếu trong các mặt hoạt động chung của xã hội.Theo khoa học về PCCC thì chữa cháy là tổng hợp các biện pháp về tổ chức,

kỹ thuật và chiến thuật để cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan và dập tắtđám cháy Theo Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2011, thì: chữa cháy baogồm các công việc huy động, triển khai lực lượng, phương tiện chữa cháy, cắtđiện, tổ chức thoát nạn, cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan, dập tắt đámcháy và các hoạt động khác có liên quan đến chữa cháy

Như vậy, PCCC là hai khái niệm có nội hàm khác nhau, nhưng lại cóquan hệ chặt chẽ với nhau, tạo nên một thể thống nhất trong hoạt động PCCC

Có thể khái quát khái niệm chung về PCCC như sau: PCCC là tổng hợp các biện pháp, giải pháp về tổ chức, chiến thuật và kỹ thuật nhằm loại trừ hoặc hạn chế nguyên nhân, điều kiện gây cháy; tạo điều kiện thuận lợi cho việc chủ động cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan và chữa cháy kịp thời, có hiệu quả khi có cháy xảy ra.

Từ khái niệm PCCC, ta thấy:

Thứ nhất, nguyên tắc trong hoạt động PCCC cần phải huy động sức

mạnh tổng hợp của toàn dân; lấy phòng ngừa làm chính, phải tích cực và chủđộng phòng ngừa, hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra và các thiệthại do cháy gây ra; phải chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện, phương

án và các điều kiện khác để khi có cháy xảy ra thì chữa cháy kịp thời, có hiệuquả; mọi hoạt động PCCC trước hết phải được thực hiện và giải quyết bằnglực lượng và phương tiện tại chỗ

Thứ hai, phải quản lý chặt chẽ và sử dụng an toàn các chất cháy, chất

nổ, nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị và dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt, chất sinh

lửa, sinh nhiệt; bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy; thường xuyên,định kỳ kiểm tra phát hiện các sơ hở, thiếu sót về phòng cháy và có biện phápkhắc phục kịp thời; huy động nhanh nhất các lực lượng, phương tiện để dậptắt ngay đám cháy; tập trung cứu người, cứu tài sản và chống cháy lan; thốngnhất chỉ huy, điều hành trong chữa cháy

Thứ ba, PCCC là sự nghiệp của toàn dân, trong đó lực lượng đóng vai

trò nòng cốt gồm: lực lượng dân phòng, lực lượng PCCC cơ sở, lực lượngPCCC chuyên ngành được tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật,lực lượng Cảnh sát PCCC

Thứ tư, quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC bao gồm: ngân

sách nhà nước cấp; thu từ bảo hiểm cháy, nổ; đóng góp tự nguyện, tài trợ củacác cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và các nguồn kinh phí hợppháp khác theo quy định của pháp luật; Nhà nước Việt Nam khuyến khích cơquan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và tổ chức quốc tế tài trợ cho hoạtđộng PCCC và có chính sách ưu đãi về thuế đối với việc sản xuất, lắp ráp,xuất khẩu phương tiện PCCC

Thứ năm, cơ quan, tổ chức, cá nhân phải tự trang bị phương tiện PCCC

cho cơ sở, các loại rừng, phương tiện giao thông cơ giới thuộc phạm vi quảnlý; các cấp chính quyền cơ sở phải trang bị phương tiện PCCC cho đội dânphòng; các hộ gia đình phải chuẩn bị các điều kiện để PCCC; Nhà nước trang

bị cho lực lượng Cảnh sát PCCC các loại phương tiện, thiết bị cần thiết bảođảm đồng bộ, từng bước hiện đại, đáp ứng yêu cầu chữa cháy, cứu ngườitrong mọi tình huống

Thứ sáu, nội dung quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC bao gồm các

nội dung chính như: xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kếhoạch về PCCC; ban hành, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các văn bản quyphạm pháp luật về PCCC; Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật, huấnluyện, bồi dưỡng nghiệp vụ, kiến thức về phòng cháy và chữa cháy; hướngdẫn xây dựng phong trào quần chúng tham gia hoạt động PCCC; tổ chức đàotạo, xây dựng lực lượng, trang bị và quản lý phương tiện PCCC; bảo đảmngân sách cho hoạt động PCCC, tổ chức bảo hiểm cháy, nổ gắn với hoạt độngPCCC; thẩm duyệt các dự án, thiết kế và nghiệm thu công trình xây dựng vềPCCC; chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC; tổ chức nghiên cứu, ứngdụng, phổ biến tiến bộ khoa học và công nghệ về PCCC; thanh tra, kiểm tra,

xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo về PCCC; điều tra các vụ cháy; tổchức thống kê nhà nước về PCCC; hợp tác quốc tế về PCCC

1.2.1.2 Khái niệm về quản lý các nguồn tài chính

Tài chính: Theo giáo trình Lý thuyết tài chính của Dương Đăng Chinh

chủ biên (2005, tr.16 ): “Tài chính thể hiện ra là sự vận động của vốn tiền tệ diễn ra ở mọi chủ thể trong xã hội Nó phản ánh tổng hợp các mối quan hệ kinh tế nảy sinh trong phân phối các nguồn tài chính thông qua việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của các chủ thể trong xã hội”.

Nguồn tài chính là khả năng tài chính mà các chủ thể trong xã hội cóthể khai thác sử dụng nhằm thực hiện các mục đích của mình Kết quả củaquá trình phân phối các nguồn tài chính là sự hình thành và sử dụng các quỹtiền tệ nhất định.

Tài chính công: “Tài chính công là tổng thể các hoạt động thu, chi bằng tiền do Nhà nước tiến hành Nó phản ánh hệ thống các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ công nhằm đáp ứng cho các nhu cầu gắn liền với việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội, quốc phòng - an ninh trong từng giai đoạn cụ thể.” (Học viện tài chính, 2009).

Có thể vận dụng cách tiếp cận khái niệm tài chính công trên một sốgiác độ sau:

- Về mặt sở hữu: Các nguồn tài chính, các quỹ tiền tệ trong tài chínhcông thuộc sở hữu công cộng, sở hữu toàn dân mà Nhà nước là đại diện,thường gọi là sở hữu nhà nước

- Về mục đích sử dụng: Các nguồn tài chính, các quỹ tiền tệ trong tàichính công được sử dụng vì lợi ích chung của toàn xã hội, của toàn quốc, của

cả cộng đồng, vì các mục tiêu kinh tế vĩ mô, không vì mục tiêu lợi nhuận

- Về mặt chủ thể: Các hoạt động thu, chi bằng tiền trong tài chính công

do các chủ thể công tiến hành Các chủ thể công ở đây là Nhà nước hoặc các

cơ quan, tổ chức của Nhà nước được Nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện cáchoạt động thu, chi đó (gọi chung là Nhà nước)

- Về mặt pháp luật: Các quan hệ tài chính công chịu sự điều chỉnh bởicác “luật công”, dựa trên các quy phạm pháp luật mệnh lệnh - quyền uy Cácquan hệ tài chính công là các quan hệ kinh tế nảy sinh gắn liền với việc tạolập và sử dụng các quỹ công mà một bên của quan hệ là các chủ thể công

Tùy theo các cách tiếp cận khác nhau dựa trên các cách thức khác nhau

có thể có các cách phân loại khác nhau về hệ thống tài chính công

Theo chủ thể quản lý trực tiếp có thể chia tài chính công thành các bộphận: Tài chính công tổng hợp; tài chính của các cơ quan hành chính Nhànước; tài chính của các đơn vị sự nghiệp Nhà nước.

Theo nội dung quản lý có thể chia tài chính công thành các bộ phận:Ngân sách Nhà nước; tín dụng Nhà nước; các quỹ tài chính nhà nước ngoàiNgân sách Nhà nước

Quản lý tài chính công: “Quản lý tài chính công là hoạt động của các chủ thể quản lý tài chính công thông qua việc sử dụng có chủ định các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của tài chính công nhằm đạt được các mục tiêu đã định.” (Học viện tài

Thông qua các chính sách quản lý tài chính của Nhà nước với lĩnh vựcPCCC, nó có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của hoạt động PCCC vànâng cao hiệu quả vốn đầu tư cho công tác PCCC trong toàn xã hội Trongcác chính sách tài chính kể trên, chính sách chi tiêu ngân sách nhà nước,chính sách tín dụng, chính sách thuế là những chính sách tài chính tác độngtrực tiếp đến công tác PCCC Như vậy, tài chính tác động đến quá trình hoạt

động của công tác PCCC vì tài chính không chỉ là cơ sở bảo đảm cho sự hoạtđộng của công tác PCCC thông qua quá trình tạo lập nguồn tài chính, phân phối

và sử dụng nguồn tài chính đáp ứng yêu cầu công tác PCCC mà tài chính còn cóvai trò kiểm tra, giám sát bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn tài chính trongcông tác PCCC nhằm thực hiện tốt các mục tiêu, nội dung đã đặt ra

Như vậy có thể thấy tài chính có những vai trò chủ yếu sau đối vớicông tác PCCC:

Thứ nhất, tạo lập nguồn tài chính đáp ứng yêu cầu hoạt động PCCC Cũng như với mọi hoạt động kinh tế - xã hội khác, vốn đầu tư là điều kiện vật

chất cần thiết không thể thiếu được để đảm bảo yêu cầu hoạt động công tácPCCC Trong quá trình hoạt động PCCC, nguồn tài chính và tăng cường cácnguồn tài chính có vai trò quan trọng đối với việc đa dạng hoá nguồn tài chínhtrong đầu tư hoạt động công tác PCCC nhằm bảo đảm an toàn cháy nổ phục

vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Thứ hai, phân phối và sử dụng nguồn tài chính cho các yêu cầu của công

tác PCCC Vốn đầu tư cho công tác PCCC của một quốc gia luôn có giới hạn Vìvậy việc phân phối và sử dụng vốn đầu tư cho các mục tiêu của công tác PCCCphải bảo đảm yêu cầu tiết kiệm, hiệu quả Vai trò của tài chính đối với phân phối

sử dụng nguồn tài chính cho công tác PCCC thông qua cơ chế quản lý tài chínhđối với công tác PCCC của Nhà nước được thể hiện ở khía cạnh sau:

- Bảo đảm phân bổ và sử dụng hợp lý nguồn tài chính chi cho công tácPCCC theo cả 3 lĩnh vực là chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi chương trình mục tiêu nhằm từng bước thực hiện hiện đại hoá công tác PCCC

- Ưu tiên hợp lý trong phân bổ và sử dụng nguồn tài chính ngân sách nhànước đầu tư phát triển hoạt động PCCC giữa các vùng miền Đặc biệt, ưu tiênhơn trong phân bổ ngân sách nhà nước cho công tác PCCC ở các vùng miền cóđiều kiện đặc biệt như các thành phố lớn, các trung tâm thương mại,

các khu công nghiệp, rừng phòng hộ và các khu dân cư có nhiều khó khăn, nhằm đảm bảo thực hiện tốt công tác PCCC.

- Đảm bảo công bằng, công khai, minh bạch trong phân bổ ngân sáchnhà nước đầu tư cho công tác PCCC Từ đó, lành mạnh hoá các hoạt động tàichính, đảm bảo kinh phí đầu tư cho công tác PCCC được sử dụng đúng mụcđích, tiết kiệm và hiệu quả cao, ngăn ngừa kịp thời các hiện tượng tiêu cựctrong quá trình đầu tư cho công tác PCCC

1.2.2.2 Sự cần thiết quản lý nguồn tài chính đối với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy

Quản lý các nguồn tài chính là việc sử dụng nhiều nguồn tài chính khácnhau của các chủ thể khác nhau trong xã hội để nhằm tài trợ cho các một hoặcmột số lĩnh vực như kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, thể thao, y tế, … theođịnh hướng mục tiêu, chiến lược phát triển của đất nước trong từng thời kỳ.Quản lý tài chính tại cơ quan quản lý hành chính nhà nước là cần thiết, xuấtphát từ những lý do cơ bản sau đây:

Thứ nhất, xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ quản lý của cơ quan hành chính

nhà nước là thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao nhằm quản lý các hoạt động trong đời sống kinh tế - xã hội Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan hành chính nhà nước phải có nguồn tài chính và nguồn tài chính thì có hạn, do vậy đòi hỏi tài chính tại các cơ quan hành chính nhà nước phải được quản lý.

Thứ hai, tài chính của cơ quan hành chính nhà nước là tài sản của Nhà

nước Về bản chất, đó là tài sản của nhân dân, của cộng đồng, của đất nước

mà Nhà nước là người đại diện và Nhà nước giao cho cơ quan hành chínhnhà nước quản lý và sử dụng Nguồn tài sản đó cần được khai thác triệt để và

sử dụng tiết kiệm có hiệu quả

Thứ ba, hoạt động và quan hệ tài chính được thực hiện ở mọi cơ quan

hành chính nhà nước, việc sử dụng và quản lý sử dụng nguồn tài chính ở các

cơ quan này liên quan trực tiếp đến hiệu quả, hiệu lực của tài chính nói chung, tàichính công nói riêng và của cả hệ thống các cơ quan quản lý hành chính nhànước Từ đó đòi hỏi phải có sự quản lý, giám sát, kiểm tra, nhằm hạn chế, ngănngừa các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng trong khai thác, sử dụng tài chính,nhằm nâng cao hiệu quả của tài chính nói chung, tài chính công nói riêng.

Thứ tư, quan hệ tài chính tại cơ quan hành chính nhà nước phản ánh

quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước và các chủ thể có liên quan Thựchiện quản lý đối với tài chính cơ quan hành chính nhà nước tạo nên sự côngbằng, bình đẳng giữa các chủ thể trong việc thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụtài chính đối với Nhà nước

Như vậy, quản lý tài chính trong cơ quan hành chính nhà nước là tấtyếu Theo đó, một mặt tài chính là đối tượng quản lý của cơ quan hành chínhnhà nước Ở khía cạnh này, Cơ quan hành chính nhà nước vừa là chủ thểquản lý vừa là đại diện chủ sở hữu đối với nguồn tài chính của nhà nước(nguồn tài chính công) Mặt khác, cơ quan hành chính nhà nước sử dụng tàichính, chủ yếu là tài chính công như là một công cụ để thực hiện chức năng,nhiệm vụ quản lý đất nước, quản lý xã hội được giao

Như vậy, quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC là việc sửdụng nhiều nguồn tài chính khác nhau của các chủ thể khác nhau trong xã hội

để tài trợ cho các hoạt động PCCC theo pháp luật về PCCC và các chủtrương, đường lối định hướng phát triển lĩnh vực này của đất nước, góp phầnthúc đẩy xã hội hóa hoạt động PCCC phát triển

1.3 Mục tiêu, nội dung và công cụ quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy

1.3.1 Mục tiêu

Một là, làm cho bộ máy hành chính Nhà nước hoạt động có hiệu lực và

hiệu quả, đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi ngày càng cao của tổ chức và công dân

ai là, tạo động lực khuyến khích các cơ quan hành chính và sự nghiệp

tích cực chủ động tự xác định số biên chế cần có, sắp xếp, tổ chức và phâncông lao động hợp lý, nâng cao chất lượng công việc, sử dụng kinh phí vớihiệu quả cao, hạn chế những đòi hỏi về tăng biên chế và chi phí hành chính

Ba là, nêu cao ý thức tiết kiệm, sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí và

tăng cường đấu tranh chống các hiện tượng lãng phí, tham ô

Bốn là, tạo điều kiện để người lao động phát huy khả năng, nâng cao

chất lượng công tác và tăng thu nhập vật chất cho tập thể và cá nhân

1.3.2 Nội dung

Tài chính công gồm nhiều bộ phận: Ngân sách Nhà nước; Dự trữ Nhànước; Tín dụng Nhà nước; Tài chính của các cơ quan hành chính Nhà nước;Tài chính các đơn vị sự nghiệp Nhà nước

Hoạt động tài chính công là hoạt động thu chi của các bộ phận, các quỹtrong hệ thống tài chính công Quản lý tài chính công là quản lý quá trình thu,chi và bảo đảm sự cân đối thu - chi tài chính công của Nhà nước

Thứ nhất, quản lý quá trình thu của Nhà nước: Thu tài chính công được

thực hiện dưới nhiều hình thức Đối với ngân sách nhà nước, thuế là nguồn thuchủ yếu, mang tính chất bắt buộc, sau nữa là các khoản thu khác như phí, lệ phí,bán tài sản Nhà nước, vay nợ trong và ngoài nước Đối với các quỹ tài chínhNhà nước ngoài ngân sách, các khoản thu, có thể một phần lấy từ ngân sách Nhànước, một phần do các tổ chức và nhân dân đóng góp Quản lý quá trình thu tàichính nhà nước chính là quản lý quá trình thực hiện các khoản thu đó

Yêu cầu cơ bản quản lý quá trình thu tài chính công bao gồm:

- Bảo đảm tập trung đầy đủ, kịp thời một bộ phận nguồn lực tài chínhquốc gia vào tay Nhà nước để phục vụ cho việc chi tiêu của Nhà nước trongtừng thời kỳ

- Bảo đảm cho nền kinh tế sản xuất có hiệu quả

- Bảo đảm yêu cầu công bằng xã hội.

Thứ hai, quản lý quá trình chi của Nhà nước: Chi tài chính công là quá

trình Nhà nước sử dụng nguồn tài chính đã tập trung được vào ngân sách nhànước và các quỹ tài chính công khác để thực hiện các chức năng, nhiệm vụcủa mình

Chi tài chính công có quy mô và mức độ lớn, liên quan đến nhiều lĩnhvực, ở tất cả các địa phương và các cơ quan nhà nước, vừa mang tính chấtkhông hoàn trả trực tiếp

Xét trên phương diện quỹ, quản lý chi tài chính công bao gồm: quản lýchi ngân sách nhà nước và quản lý chi tiêu của các quỹ tài chính công khác

Phù hợp với cách phân loại chi ngân sách nhà nước của Luật ngân sáchnhà nước

Quản lý chi ngân sách nhà nước bao gồm: Quản lý các khoản chi thườngxuyên; Quản lý các khoản chi đầu tư phát triển; Quản lý các khoản chi trả nợgốc do nhà nước vay; Quản lý chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính Các yêu cầu

cơ bản đối với quản lý chi tiêu tài chính công:

- Bảo đảm cung cấp các nguồn tài chính cần thiết, kịp thời để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước

- Quản lý các khoản chi phải đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả

- Gắn liền việc quản lý các khoản chi của nhà nước với việc thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô

Để thực hiện tốt các yêu cầu trên đây, cần phải sử dụng những công cụ

và biện pháp quản lý phù hợp Cần xây dựng được một chính sách, chế độ chitiêu đúng đắn, hệ thống các định mức hợp lý, quy trình cấp phát thanh toánchặt chẽ, khoa học, thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra và kiểm toán

Thứ ba, quản lý cân đối thu chi tài chính công: Thu là tiền đề và giới

hạn của chi Thu chi tài chính công có thực sự cân đối được hay không, cần

được xem xét trong quan hệ tài chính và kinh tế, giữa khả năng cung cấpnguồn lực tài chính của nền kinh tế cho nhà nước và nhu cầu chi tiêu thựchiện nhiệm vụ của đất nước.

Hoạt động thu chi tài chính công gắn liền với các khâu của tái sản xuất

xã hội Sản xuất kinh doanh có hiệu quả, tăng trưởng cao và bền vững, tỷ lệlạm phát vừa phải thì khả năng cân đối thu chi tài chính công thuận lợi.Ngược lại, sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, suy thoái thì khó đảm bảo cânđối thu chi tài chính công

Hệ thống chính sách kinh tế xã hội cũng có tác động lớn đến cân đốithu chi tài chính công Các chính sách đúng đắn có tác động đến kinh tế - xãhội và dựa trên khả năng của tài chính quốc gia thì thực hiện cân đối thu chitài chính công thuận lợi Ngược lại, hệ thống chính sách không phù hợp thực

tế khách quan có thể gây ra khó khăn cho nền kinh tế và việc thực hiện cânđối tài chính công

Để thực hiện cân đối thu chi tài chính công, cơ bản vẫn là phải bảo đảmphát triển kinh tế Riêng về mặt tài chính, cần có biện pháp tích cực ngay từkhâu lập kế hoạch cho đến thực hiện kế hoạch thu, chi Cần thực hiện thu, nộpđầy đủ, kịp thời các khoản thu của nhà nước, kiểm soát chặt chẽ các khoảnchi đảm bảo vừa tiết kiệm vừa hiệu quả, chi phải trên cơ sở thu, hụt kế hoạchthu thì phải giảm chi tương ứng, xây dựng kế hoạch chi có khoản dự phòng,hình thành quỹ dự trữ tài chính Nhà nước

Sau khi sử dụng tất cả các biện pháp về kinh tế, tài chính, nếu thu vẫnkhông đủ chi thì biện pháp thích hợp nhất là vay nợ trong nước, sau nữa làvay nợ nước ngoài

1.3.3 Công cụ

Để thực hiện quản lý các nguồn tài chính công, Nhà nước sử dụng hệthống các công cụ sau đây:

Một là, hệ thống pháp luật: nó bao gồm các văn bản pháp luật liên quan

đến tài chính công Nó quy định các điều kiện, chuẩn mực pháp lý cho hoạtđộng tài chính công Hệ thống pháp luật cần được đổi mới thường xuyên chophù hợp với điều kiện phát triển của nền kinh tế xã hội đất nước trong từnggiai đoạn

ai là, công tác kế hoạch hoá: kế hoạch hóa có vị trí quan trọng đặc

biệt trong quản lý tài chính công Với công cụ kế hoạch hoá một mặt hoạchđịnh xu thế vận động phát triển của tài chính công Mặt khác, bảo đảm chocác khoản thu, chi của tài chính công được bảo đảm Nhà nước thông qua kếhoạch, đặc biệt là kế hoạch ngân sách, chủ động khai thác nguồn thu tạo lập

sự cân đối hợp lý với các khoản chi tài chính Kế hoạch hoá là không thể thiếuđược trong quản lý đất nước nói chung và đặc biệt là quản lý tài chính công

Ba là, hệ thống các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm kích thích việc khai

thác nguồn thu đồng thời bảo đảm chi được thực hiện một cách tiết kiệm

Bốn là, hệ thống thanh tra, kiểm tra, kế toán, kiểm toán: hệ thống công

cụ này cho phép chủ động ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực về tài chínhtrong thu chi tài chính công Đồng thời phát hiện, ngăn chặn những hành visai trái, tiêu cực trong quản lý tài chính công Cần coi việc thanh tra tài chính,kiểm toán là hoạt động thường xuyên trong quản lý tài chính công

Năm là, hệ thống tổ chức bộ máy quản lý tài chính công: tổ chức và con

người bao giờ cũng là công cụ quan trọng trong quản lý Hệ thống tổ chứcchặt chẽ, gọn nhẹ cho phép sự phối hợp nhịp nhàng trong quản lý Năng lựccán bộ là yếu tố quyết định trong quản lý nói chung và quản lý tài chính côngnói riêng Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề này trong đổimới cải cách nền hành chính quốc gia

Trong quản lý tài chính công, hệ thống các công cụ trên phải đồng bộ

và được vận dụng một cách tổng hợp tạo nên sự bổ sung, kết hợp hài hòa,

không được coi nhẹ công cụ nào Đó là cơ sở nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý tài chính công.

1.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ

1.4.1 Các nguồn tài chính đối với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ

Các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC của Cục Cảnh sát PCCC vàCNCH nhìn chung được hình thành từ các nguồn sau: ngân sách nhà nước,ngoài ngân sách nhà nước, cụ thể:

1.4.1.1 Nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước

Đây là nguồn tài chính lớn nhất cho hoạt động PCCC hiện nay của CụcCảnh sát PCCC và CNCH, nguồn tài chính này chính là khoản chi thuộc ngânsách nhà nước nhằm bảo đảm cho hoạt động PCCC của các cơ quan chứcnăng nhà nước, bảo đảm an toàn về người và tài sản cho toàn xã hội Nguồntài chính từ ngân sách nhà nước cho PCCC có những tính chất cơ bản sau:

Thứ nhất, quyền quyết định chi tiêu kinh phí PCCC thuộc về các cơ

quan chức năng nhà nước có thẩm quyền như Quốc hội, Chính phủ, các Bộ,ngành, chính quyền địa phương Lực lượng PCCC chuyên trách là cơ quanCảnh sát thuộc Bộ Công an, thì phần lớn kinh phí từ ngân sách nhà nước làgiao cho Bộ Công an quản lý, sử dụng và trực tiếp là Cục Cảnh sát PCCC vàCNCH, lực lượng Cảnh sát PCCC các cấp địa phương

Thứ hai, chi ngân sách nhà nước cho PCCC chủ yếu là phục vụ cho

những hoạt động phi lợi nhuận, chú trọng đến lợi ích công cộng, lợi ích cộngđồng, lợi ích kinh tế xã hội, môi trường, an ninh

Thứ ba, chi ngân sách nhà nước cho PCCC là chi tiêu cho hàng hóa

công cộng, “các thành viên trong xã hội được quyền thụ hưởng tự do mà

không phải trả tiền” Thực chất thì các khoản chi ngân sách nhà nước choPCCC mang tính không hoàn trả hoặc không hoàn trả trực tiếp.

Thứ tư, quản lý kinh phí từ ngân sách nhà nước cho PCCC phải tôn

trọng nguyên tắc công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng, tiết kiệm, đúngmục đích và có sự kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán, thanh tra của các cơ quanchức năng nhà nước và sự giám sát của toàn xã hội, toàn thể công chúng Vìsuy cho cùng thì ngân sách nhà nước chính là tiền đóng thuế của người dân

Chi ngân sách nhà nước diễn ra trên phạm vi rộng, dưới nhiều hìnhthức Trong quản lý tài chính, chi ngân sách được chia thành hai nội dung lớn

là: chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển Trong lĩnh vực PCCC, các

khoản chi thường xuyên chủ yếu là trong dự toán ngân sách của các cơ quanchức năng nhà nước hoạt động trong lĩnh vực PCCC và các khoản chi phục

vụ trực tiếp cho lực lượng PCCC, bao gồm các khoản như chi thanh toán cánhân (tiền lương, phục cấp, tiền công, tiền thưởng), chi xăng dầu, điện nước,văn phòng phẩm, mua sắm vật tư, chi duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa phươngtiện, trang thiết bị, chi nghiệp vụ chuyên môn PCCC, chi nghiên cứu khoa học

và chuyển giao công nghệ PCCC Chi đầu tư phát triển trong lĩnh vực PCCCchủ yếu thông qua các đề án, dự án đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm trangthiết bị, phương tiện PCCC Vì trang thiết bị, phương tiện PCCC chủ yếu làloại đắt tiền, đặc chủng, phụ tùng thay thế rất hiếm, nên nguồn vốn đầu tưphát triển trong lĩnh vực PCCC có xu hướng ngày càng tăng lên cả về số tuyệtđối và số tương đối trong tổng chi ngân sách nhà nước trong lĩnh vực PCCC

1.4.1.2 Nguồn viện trợ phát triển chính thức (ODA):

Theo tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), viện trợ phát triển chínhthức (ODA), hay còn gọi là viện trợ nước ngoài là nguồn tài chính do các cơquan chính thức (các chính phủ, tổ chức phi chính phủ, tổ chức liên chính phủhoặc liên quốc gia) cung cấp cho các nước chậm và đang phát triển, nhằm

thúc đẩy sự phát triển kinh tế và phúc lợi ở các nước này ODA thường đượcđàm phán, ký kết và tài trợ thông qua các nghị định thư tài trợ và các thủ tụcđiều kiện kèm theo, phức tạp hơn nhiều so với các kênh di chuyển vốn khác.Bản chất thì vốn ODA cũng thuộc ngân sách nhà nước vì đây là khoản đi vay

ưu đãi của Chính phủ và phải dùng ngân sách nhà nước trả cả vốn gốc và lãivay Tuy nhiên, để phục vụ cho yêu cầu nghiên cứu, trong luận văn này tácgiả xếp vốn ODA vào mục nguồn tài chính ngoài ngân sách nhà nước

1.4.1.3 Nguồn thu từ bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc

Theo quy định của Luật Phòng cháy và chữa cháy, Nghị định số130/2006/NĐ-CP ngày 8/11/2006 của Chính phủ quy định chế độ bảo hiểmcháy nổ bắt buộc, thì tài sản phải tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc gồmnhà, công trình kiến trúc và trang thiết bị kèm theo, máy móc thiết bị, các loạihàng hóa, vật tư, tài sản khác có nguy hiểm về cháy, nổ theo quy định củaNghị định này; các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc cótrách nhiệm trích 5% tổng số phí bảo hiểm cháy nổ bắt buộc đã thu được đểđóng góp kinh phí cho các hoạt động PCCC Định kỳ, sáu tháng một lần,doanh nghiệp bảo hiểm chuyển số kinh phí thu được theo quy định vào tàikhoản tạm giữ của Bộ Công an mở tại Kho bạc Nhà nước Trung ương (doCục Cảnh sát PCCC và CNCH quản lý) để tạo nguồn kinh phí bổ sung hàngnăm cho hoạt động PCCC

1.4.1.4 Nguồn kinh phí khác

* Thu phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy và chữa cháy: Theo

Nghị định số 79/2014/NĐ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2014 của Chính phủ quyđịnh chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng cháy và chữa cháy và Luậtsửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng cháy và chữa cháy, thì đối tượngthuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy gồm: Các dự

án, công trình quy định tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định này khi

xây dựng mới, cải tạo hoặc thay đổi tính chất sử dụng và phương tiện giao thông

cơ giới có yêu cầu đặc biệt về bảo đảm an toàn phòng cháy và chữa cháy quyđịnh tại Khoản 2 Điều 10 Nghị định này khi chế tạo mới hoặc hoán cải Kinh phícho việc thẩm duyệt về PCCC được xác định trong vốn đầu tư của dự án, côngtrình Bộ Tài chính thống nhất với Bộ Công an quy định mức thu, chế độ thu,nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy và chữacháy theo Thông tư số 258/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016

* Thu phí kiểm định phương tiện phòng cháy, chữa cháy: Theo quy

định tại Khoản 5, 6 Điều 38 của Nghị định số 79/2014/NĐ-CP ngày 31 tháng

7 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luậtphòng cháy và chữa cháy và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luậtphòng cháy và chữa cháy có ghi rõ: “Phương tiện phòng cháy và chữa cháysản xuất mới trong nước hoặc nhập khẩu phải được kiểm định về chất lượng,chủng loại, mẫu mã theo quy định của Bộ Công an; Phương tiện phòng cháy

và chữa cháy lắp ráp, hoán cải trong nước phải được phép của cơ quan Cảnhsát PCCC có thẩm quyền và phải được kiểm định về chất lượng, chủng loại,mẫu mã theo quy định của Bộ Công an” và các cá nhân, tổ chức có phươngtiện phòng cháy và chữa cháy quy định tại Phụ lục V ban hành kèm theo Nghịđịnh số 79/2014/NĐ-CP phải được kiểm định phương tiện PCCC trước khiđưa vào sử dụng Bộ Tài chính thống nhất với Bộ Công an quy định mức thu,chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí kiểm định phương tiện phòng cháy,chữa cháy theo Thông tư số 227/2016/TT-BTC ngày 11/11/2016

1.4.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý các nguồn tài chính đối với lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ

1.4.2.1 Cơ chế, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Với các nguồn tài chính phục vụ cho lĩnh vực PCCC tại cơ quan Cục đã

được đề ra, vấn đề đặt ra là làm thế nào để quản lý, sử dụng các nguồn tàichính này đúng mục đích, chặt chẽ, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí phục

vụ có hiệu quả cho hoạt động PCCC Ngân sách Trung ương bảo đảm chohoạt động PCCC còn ở mức thường xuyên tối thiểu, nguồn vốn ODA còn khókhăn, trong khi đó tỷ lệ giải ngân vốn lại chưa cao, việc huy động các nguồnkinh phí khác còn hạn chế và chưa hiệu quả, các cơ chế, chính sách, thủ tụchành chính trong quản lý, sử dụng các nguồn kinh phí cho PCCC tại cơ quanCục còn rườm rà, sự phối hợp chưa thực sự có hiệu quả giữa các Bộ, ngành ở

cả Trung ương và các địa phương, việc kiểm tra và giám sát việc sử dụng cácnguồn kinh phí này còn chưa được quan tâm đúng mức,

1.4.2.2 Năng lực thể chế hình thành và sử dụng nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy

Thể chế hình thành và sử dụng nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC làtổng thể các biện pháp từ xây dựng quy trình, các chế độ, tiểu chuẩn, địnhmức về tài chính, phân chia trách nhiệm và phối hợp thực thi giữa các tổ chức

có trách nhiệm trong việc hình thành, sử dụng nguồn tài chính cho hoạt độngPCCC Như vậy, nội dung cơ bản của năng lực thể chế hình thành và sử dụngnguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC gồm có:

Thứ nhất, căn cứ nhiệm vụ công tác PCCC hàng năm; các chính sách, chế

độ, tiêu chuẩn, định mức chi kinh phí cho hoạt động PCCC theo quy định; cácvăn bản hướng dẫn của các cơ quan chức năng nhà nước ở Trung ương và địaphương có liên quan, các Bộ, cơ quan ngang Bộ ở Trung ương, các ngành, đoànthể ở địa phương tiến hành lập dự toán kinh phí chi cho công tác PCCC và gửilên cấp có thẩm quyền theo phân cấp quản lý tài chính hiện hành Đối với phầnkinh phí bảo đảm cho công tác PCCC thuộc ngân sách nhà nước, thì được tổnghợp theo lĩnh vực và cơ cấu chi ngân sách để báo cáo Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch

và Đầu tư (đối với phần vốn đầu tư phát triển) theo quy định của

Luật Ngân sách và các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Căn cứ dự toán kinhphí được Nhà nước giao, các Bộ, cơ quan Trung ương và Ủy ban nhân dân cấptỉnh chịu trách nhiệm phân bổ dự toán kinh phí theo nội dung, lĩnh vực chi vàtheo mục lục ngân sách nhà nước hiện hành gửi Bộ Tài chính thẩm định và cho ýkiến Kho bạc Nhà nước căn cứ dự toán kinh phí được cấp có thẩm quyền phêduyệt và giao cho các Bộ, ngành, cơ quan ở Trung ương và địa phương thựchiện cấp phát kinh phí trực tiếp cho các đơn vị thụ hưởng ngân sách chi choPCCC trong phạm vi dự toán kinh phí được giao Việc cấp phát kinh phí choPCCC chủ yếu được thực hiện bằng phương thức rút dự toán chi trực tiếp từKho bạc Nhà nước (đối với kinh phí chi thường xuyên) và cấp bằng lệnh chitiền (đối với các khoản chi đầu tư phát triển) Việc quyết toán kinh phí từ ngânsách nhà nước chi cho công tác PCCC được thực hiện theo quy định của LuậtNgân sách nhà nước và các chế độ tài chính, kế toán hiện hành.

Thứ hai, xây dựng và hoàn thiện các quy định về điều kiện để được chi

ngân sách cho hoạt động PCCC gồm có: các khoản chi này đã có trong dựtoán ngân sách chi PCCC được giao; bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, địnhmức do cấp có thẩm quyền ban hành; trường hợp sử dụng kinh phí chi chohoạt động PCCC để đầu tư thực hiện các dự án xây dựng cơ bản, mua sắmtrang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác PCCC và các công việc khác phảiqua đấu thầu hoặc thẩm định giá thì còn phải tổ chức đấu thầu hoặc thẩm địnhgiá theo quy định của pháp luật; đối với các khoản chi có tính chất thườngxuyên được bố trí đều trong năm (chi tiết theo từng tháng, quý) để chi tiêu;đối với các khoản chi có tính chất thời vụ hoặc chỉ phát sinh vào một số thờiđiểm và các khoản chi có tính chất không thường xuyên khác thực hiện theo

dự toán hoặc kế hoạch được cơ quan tài chính cấp trên giao

Thứ ba, xác định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan và cá nhân trong

công tác quản lý tài chính phục vụ cho hoạt động PCCC Nhìn chung, ở nước

ta vấn đề này được quy định như sau:

Cơ quan tài chính có trách nhiệm kiểm tra việc phân bổ dự toán kinhphí PCCC cho các đơn vị sử dụng kinh phí, bố trí nguồn để đáp ứng nhu cầuchi phục vụ hoạt động PCCC của các Bộ, ngành, cơ quan trung ương và địaphương, kiểm tra, giám sát bằng đồng tiền đối với việc chi tiêu và sử dụngngân sách cho PCCC ở các đơn vị sử dụng kinh phí

Kho bạc Nhà nước căn cứ dự toán được giao, quyết định chi của đơn

vị thụ hưởng ngân sách và tính hợp pháp, hợp lệ của các tài liệu cần thiếtkhác để thực hiện việc thanh toán, chi trả các khoản chi kinh phí phục vụ hoạtđộng PCCC; đồng thời có quyền từ chối các khoản chi không đủ điều kiện(Thủ trưởng kho bạc các cấp có tránh nhiệm về các quyết định thanh toán, chitrả hoặc từ chối thanh toán các khoản chi kinh phí PCCC)

Thủ trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH chịu trách nhiệm: quyết địnhchi đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và trong phạm vi dự toán được giao; đảmbảo công khai, dân chủ, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham nhũng

Người phụ trách kế toán hoặc Kế toán trưởng tại cơ quan Cục sử dụngngân sách chi hoạt động PCCC có nhiệm vụ thực hiện kiểm soát chi tiêu,thanh quyết toán kinh phí từ ngân sách nhà nước chi cho hoạt động PCCCtheo đúng chế độ quản lý tài chính, ngân sách, chế độ kế toán, quy chế chitiêu nội bộ và có trách nhiệm ngăn ngừa, phát hiện và kiến nghị Thủ trưởngđơn vị, cơ quan tài chính cùng cấp xử lý trường hợp vi phạm

1.4.2.3 Năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy

Việc xây dựng, củng cố, kiện toàn bộ máy và nâng cao năng lực độingũ cán bộ làm công tác tài chính trong lĩnh vực PCCC của cơ quan Cục cóảnh hưởng rất lớn tới hiệu lực, hiệu quả trong việc quản lý sử dụng các nguồntài chính cho lĩnh vực PCCC và có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển tối

đa hiệu quả nguồn tài chính cho công tác PCCC, ngăn ngừa các hiện tượngtiêu cực, tham nhũng, lãng phí, góp phần lành mạnh hóa chế độ tài chính đốivới lĩnh vực PCCC.

Việc sử dụng các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC phải thực hiệntheo đúng quy định của pháp luật hiện hành, bảo đảm phân bổ các nguồn lựctài chính sát với yêu cầu nhiệm vụ thực tế cho công tác PCCC, tập trung chonhững nhiệm vụ trọng tâm, những địa bàn trọng điểm về PCCC, tránh phân

bổ dàn trải, không tập trung, hiệu quả thấp, giám sát chặt chẽ từ khâu lập dựtoán, phân bổ và cấp phát, sử dụng các nguồn tài chính, tăng cường tính minhbạch, công khai trong huy động và sử dụng các nguồn tài chính cho PCCC

Để đáp ứng yêu cầu đó, đòi hỏi phải không ngừng củng cố, hoàn thiện

tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực toàn diện về mọi mặt cho đội ngũ cán

bộ trực tiếp làm công tác quản lý tài chính nói chung và công tác quản lý tàichính đối với lĩnh vực PCCC tại cơ quan Cục nói riêng

1.5 Kinh nghiệm quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy của Trung Quốc

1.5.1 Tổng quan kinh nghiệm từ Trung Quốc

Trung Quốc là đất nước rộng lớn với diện tích hơn 9,7 triệu km2 và có

số dân đông nhất thế giới, với trên 1,35 tỷ người (năm 2013) Theo số liệucủa Bộ Công an Trung Quốc, năm 2013, ở Trung Quốc xảy ra 388.000 vụ hỏahoạn, tăng gấp đôi so với năm 2012 và gây ra những tổn thất không nhỏ vềngười và tài sản đối với nền kinh tế và xã hội Tổn thất kinh tế trực tiếp docác vụ cháy nổ là rất lớn Tính chất nghiêm trọng và quy mô cháy, nổ cũngdiễn biến ngày càng phức tạp Đặc biệt, các khu đô thị lớn, khu chế xuất luônphải đối mặt với nguy cơ về cháy, nổ do không được trang bị đầy đủ các trangthiết bị phòng chống cháy, nổ hiện đại Với dân số khổng lồ và lãnh thổ rộnglớn nên việc bảo đảm an ninh, an toàn về PCCC là một nhiệm vụ rất khó khănđối với một quốc gia đang phát triển như Trung Quốc

Chính vì vậy, việc đẩy mạnh công tác PCCC luôn là vấn đề được Chínhphủ Trung Quốc quan tâm và nỗ lực huy động nhiều nguồn đầu tư, từ nguồnvốn ngân sách nhà nước đến các nguồn vốn trong dân để chi cho việc xâydựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực, cũngnhư cho giáo dục phổ biến kiến thức, tuyên truyền vận động người dân chấphành pháp luật về PCCC và trả lương cho lực lượng PCCC.

Việc duy trì một bộ máy nhân sự rất lớn sao cho hợp lý từ Trung ươngđến cơ sở trong điều kiện nguồn kinh phí còn nhiều hạn chế luôn là một vấn

đề được nước này quan tâm Do trình độ phát triển kinh tế không đồng đềugiữa các khu vực trong cả nước và nguy cơ hỏa hoạn ở các địa phương cũngkhác nhau, nên việc phân bổ nguồn lực vật chất cho PCCC ở các địa phươngTrung Quốc cũng khác nhau và có những điểm khác so với các nước pháttriển như Nhật Bản và Hoa Kỳ

* Những thành công:

- Quản lý các nguồn tài chính cho lĩnh vực PCCC góp phần nâng caohiệu quả công tác PCCC trong điều kiện ngân sách quốc gia khó khăn: Trongđiều kiện ngân sách quốc gia của Trung Quốc thâm hụt chi tiêu nhiều năm,nhưng với chính sách xã hội hóa tài chính cho công tác PCCC các quốc gia trênvẫn đảm bảo cho công tác PCCC hoạt động bình thường, hiệu quả ngày mộtnâng cao, năng lực của lực lượng PCCC không ngừng được cải thiện Việc khắcphục hậu quả động đất tại Tứ Xuyên - Trung Quốc là bằng chứng khẳng định khảnăng ứng phó rất hiệu quả của lực lượng PCCC tại Quốc gia này

- Huy động được cả cộng đồng tham gia vào hoạt động PCCC:

Bằng những chính sách và biện pháp hợp lý, Trung Quốc đã huy độngđược cả cộng đồng tham gia có trách nhiệm vào công tác PCCC thông qua cácđóng góp trực tiếp hoặc gián tiếp vào nhiều nội dung của hoạt động PCCC Cụthể, người dân và các doanh nghiệp đóng góp tiền của cho các hoạt

động PCCC, còn các tình nguyện viên tham gia trực tiếp vào các lực lượngPCCC Các nguồn tài chính được đầu tư vào sản xuất và kinh doanh cácphương tiện, thiết bị PCCC Hiện nay, các trang thiết bị PCCC của TrungQuốc có mặt hầu hết ở các nước trên thế giới với tính năng và hiệu quả PCCCngày càng được cải thiện.

Các dịch vụ PCCC cũng được thực hiện rất tốt ở các quốc gia này, thểhiện ở việc hệ thống và các thiết bị PCCC cơ bản đều có mặt trong hầu như mỗigia đình người dân, các văn phòng làm việc, nhà máy, trung tâm thương mại, Đây là kết quả không chỉ do nhà nước cung cấp, mà hầu hết hay chủ yếu dongười dân và các doanh nghiệp tự cung cấp theo các quy định của Nhà nước

Công tác đào tạo nhân lực PCCC cũng được xã hội hóa rất sâu rộng tạicác quốc gia trên Nhà nước chỉ đào tạo một phần lực lượng cảnh sát PCCC,phần còn lại do tư nhân, các cơ sở đào tạo thực hiện Nhiều đơn vị, cơ sở đào tạo

tổ chức các lớp đào tạo nghiệp vụ, kỹ năng PCCC cho các đơn vị PCCC nghiệp

dư, các lực lượng PCCC tình nguyện và người dân, giúp họ có đủ khả năng vàchủ động trong việc trực tiếp tham gia chữa cháy tại chỗ khi có cháy, nổ, hoặc sự

cố xảy ra Toàn bộ chi phí đào tạo do người dân, doanh nghiệp chi trả

- Người dân và cộng đồng xã hội tham gia công tác PCCC với mức độ

tự giác và trách nhiệm ngày càng cao:

Tại Trung Quốc đã gặt hái được thành công lớn trong huy động mọingười dân tham gia vào công tác PCCC Chính sách tuyên truyền, giáo dụckiến thức, kỹ năng gắn với giáo dục ý thức chấp hành pháp luật về PCCCđược triển khai không chỉ tại các trường học từ thấp đến cao, mà còn ngay tạicác gia đình và các sinh hoạt cộng đồng, làm chuyển biến nhận thức để ngườidân tự giác và tự nguyện chấp hành pháp luật PCCC ngay từ trong gia đìnhđến nơi học tập, sinh hoạt và làm việc Đây cũng là yếu tố tạo nên sự thànhcông trong xã hội hóa nguồn tài chính cho công tác PCCC Bằng chứng là,