Học phần trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về khoa học sự sống: các đại phân tử sinh học; các cấp độ tổ chức sống; mô tả được cấu tạo của nhóm sinh vật nhân sơ và nhân thực; hiểu được bản chất của quá trình quang hợp và hô hấp tế bào, quá trình sinh sản, sinh trưởng và phát triển; cơ chế và vai trò của các hormon thực vật… Mời các bạn cùng tham khảo đề cương chi tiết học phần để biết thêm các thông tin về môn học.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
BỘ MÔN SINH
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
Học phần: Sinh học đại cương
Số tín chỉ: 2
Mã số: GBI121
Thái Nguyên, năm 2017
Trang 21
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1 Tên học phần: SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG
- Mã số học phần: GBI121
- Số tín chỉ: 2
- Tính chất của học phần: Bắt buộc
- Trình độ: dành cho sinh viên năm nhất
- Học phần thay thế, tương đương: Không
- Ngành (chuyên ngành) đào tạo: CNTY, TY, MT, LN, QLTNR, NLKH, TT, SPKT, KN, PTNT, CNSH, CNSTH, CNTP, KTNN, QLĐĐ
2 Phân bổ thời gian học tập
- Số tiết làm bài tập, thảo luận trên lớp: 5 tiết
- Số tiết sinh viên tự học: 0 tiết
3 Đánh giá học phần
- Điểm thứ 1: 20% (0,2) điểm chuyên cần
- Điểm thứ 2: 30% (0,3) điểm kiểm tra giữa kỳ
- Điểm thứ 3: 50% (0,5) điểm kết thúc học phần
4 Điều kiện học
- Học phần học trước: Không
- Học phần song hành: Không
5 Mục tiêu của học phần:
5.1 Kiến thức:
- Trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về khoa học sự sống: các đại phân tử sinh học; các cấp độ tổ chức sống; mô tả được cấu tạo của nhóm sinh vật nhân
sơ và nhân thực; hiểu được bản chất của quá trình quang hợp và hô hấp tế bào, quá trình sinh sản, sinh trưởng và phát triển; cơ chế và vai trò của các hormon thực vật…
5.2 Kỹ năng:
- Vận dụng kiến thức sinh học vào thực tiễn trồng trọt, nhân giống, nuôi cấy mô…
- Sử dụng thành thạo kính hiển vi và biết cách làm tiêu bản tạm thời
6 Nội dung kiến thức và phương thức giảng dạy
Trang 32
LÝ THUYẾT CHƯƠNG 1
1.1.1 Thành phần nguyên tố
Đàm thoại, giảng giải, trực quan
1.1.2 Thành phần hợp chất của chất nguyên sinh
1.2.1 Đặc tính của nước
Vấn đáp, giảng giải, trực quan
1.2.3 Nguồn gốc của nước trong cơ thể sinh vật
1.2.4 Vai trò sinh học của nước
1.2.5 Cách xác định hàm lượng nước trong sinh phẩm
1.3.1 Thành phần nguyên tố và công thức tổng quát
Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận kết hợp trực quan hình
ảnh
1.3.2 Nguồn gốc và sự phân bố xacarit trong cơ thể sinh vật
1.3.3 Phân loại xacarit
1.3.4 Ý nghĩa sinh học của xacarit
1.3.5 Phương pháp xác định xacarit trong sinh phẩm
1.4.1 Đặc điểm
Giảng giải, đàm thoại, thảo luận, trực quan hình ảnh
1.4.2 Tính chất
1.4.3 Nguồn gốc và sự phân bố của lipit trong cơ thể sinh vật
1.4.4 Phân loại lipit
1.4.5 Ý nghĩa sinh học của lipit
1.4.6 Phương pháp xác định lipit trong sinh phẩm
1.5.1 Thành phần nguyên tố
Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm, trực quan
1.5.2 Đơn vị cấu tạo cơ sở của protein
1.5.3 Các bậc cấu trúc của protein
1.5.4 Hình dạng
1.5.5 Phân loại protein
1.5.6 Vai trò sinh học của protein
Trang 43
luận nhóm, giảng
giải
1.6.1 Phân tử ADN (axit deoxyribonucleic)
1.6.2 Phân tử ARN (axit ribonucleic)
Thảo luận nhóm
CHƯƠNG 2
giải 2.1.2 Dấu hiệu đặc trưng của các cấp tổ chức sống
thoại 2.2.2 Hệ thống phân loại 5 giới
quan, thảo luận
2.3.2 Thể thực khuẩn – thể ăn khuẩn (bacteriophage)
2.4.1 Đặc điểm sinh học đặc trưng
Trực quan, giảng giải, đàm thoại, thảo luận nhóm
2.4.2 Hình dạng - kích thước
2.4.3 Cấu trúc tế bào vi khuẩn
2.4.4 Vai trò của vi khuẩn
2.5 Nhóm cơ thể sống có cấu tạo tế bào với nhân hoàn chỉnh (Eukaryote) 2
quan, giảng giải 2.5.2 Cấu trúc tế bào nhân thực
SV tự nghiên cứu
2.6.1 Khái niệm về mô
2.6.2 Các loại mô thực vật
2.6.3 Các loại mô động vật
CHƯƠNG 3
3.1.1 Vận chuyển không trung gian
Trực quan, đàm thoại, thảo luận 3.1.2 Vận chuyển có trung gian
3.1.3 Sự xuất - nhập bào
Trang 54
3.2.1 Đại cương về quang hợp
Trực quan, đàm thoại, thảo luận nhóm, giảng giải
3.2.2 Các sắc tố tham gia vào quá trình quang hợp
3.2.3 Cơ chế của quá trình quang hợp
3.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
3.2 5 Vai trò và tầm quan trọng của quang hợp
luận nhóm, trực quan hình ảnh
3.3.2 Hô hấp kị khí (sự lên men)
3.3.3 Hô hấp hiếu khí
CHƯƠNG 4
4.1.1 Chu kỳ tế bào (cell cycle)
Trực quan, thảo luận, đàm thoại
4.1.2 Trực phân (phân bào không tơ - Binary fission)
4.2.1 Sự phân đôi
Trực quan, đàm thoại, thảo luận
4.2.2 Sinh sản sinh dưỡng
4.2.3 Sinh sản bằng bào tử
4.3.1 Cấu tạo của hoa
Phát vấn, giảng giải, trực quan
4.3.2 Hoa thức - hoa đồ
4.3.3 Sự hình thành thể giao tử
4.3.4 Sự thụ phấn (pollination)
4.3.5 Sự thụ tinh (fertilization)
4.3.6 Sự phát triển của hạt
SV tự nghiên cứu 4.3.7 Sự hình thành quả
4.4.1 Sự hình thành giao tử
Trực quan, đàm thoại
SV tự nghiên cứu
4.4.2 Quá trình thụ tinh
4.5.1 Sự phát triển phôi và nảy mầm ở thực vật Hạt kín
4.5.2 Sự phát triển phôi của động vật có vú
Trang 65
Chương 5
5.1.1 Tính hướng của thực vật
Thảo luận nhóm
5.1.2 Cử động cảm ứng
giải 5.2.2 Thành phần và hoạt động của một cung phản xạ
5.2.3 Các loại phản xạ
thoại, thảo luận nhóm
6.1.2 Học thuyết tiến hóa của Đacuyn
trình 6.2.2 Biến dị tổ hợp
6.3.1 Chọn lọc kiên định
- Thảo luận nhóm 6.3.2 Chọn lọc vận động
6.3.3 Chọc lọc đứt đoạn
nhóm 6.4.2 Các cơ chế hình thành loài
THỰC HÀNH
bản tạm thời
1
GV hướng dẫn phương pháp
SV thực hành và nhận xét Cuối buổi làm bài thu hoạch
Bài 2 Quan sát tế bào vi khuẩn, nấm và nguyên sinh động vật
1
GV hướng dẫn phương pháp
SV thực hành và nhận xét Cuối buổi làm bài thu hoạch
Trang 76
Bài 3 Quan sát một số bào quan và thể vùi trong tế bào
1,5
GV hướng dẫn phương pháp
SV thực hành và nhận xét Cuối buổi làm bài thu hoạch
Bài 4 Quan sát cơ quan sinh sản ở thực vật và tế bào sinh dục ở động vật
1,5
GV hướng dẫn phương pháp
SV thực hành và nhận xét Cuối buổi làm bài thu hoạch
7 Tài liệu tham khảo
Tài liệu tiếng Việt
[1] Hoàng Đức Cự (2001), “Sinh học Đại cương”, tập 1, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
[2] Hoàng Đức Cự (2001), “Sinh học Đại cương”, tập 2, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
[3] W.D Phillips - TJ Chilton (1997), “Sinh học”, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội [4] W.D Phillips - TJ Chilton (1997), “Sinh học”, tập 2, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội [5] Phạm Thị Trân Châu, Trần Thị Áng (2011), “Hóa sinh học”, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội
[6] Nguyễn Xuân Viết (2009), “Giáo trình tiến hóa”, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội
Tài liệu nước ngoài
[7] J.N Davidson et al (1992), “The Biochemistry of the Nucleic Acids”, Chapman &
Hall, London
[8] J Wilson & T Hunt (1993), “Molecular Biology of The Cell, Garland Publishing”, Inc
8 Cán bộ giảng dạy
Trang 87
Thái Nguyên, ngày 12 tháng 03 năm 2017
Nguyễn Thị Dung Nguyễn Văn Tuân
