Dạy học theo hướng nghiên cứu bài học, chủ đề tuần hoàn máu

LỜI GIỚI THIỆUTrước sự thay đổi của xã hội và yêu cầu đổi mới giáo dục, các giáo viên hiệnnay cũng phải chuyển mình theo tinh thần của sự đổi mới, đó là đạt tới mục đíchphát triển toàn d

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TAM DƯƠNG II

-oOo -BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN Tên sáng kiến:

DẠY HỌC THEO HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

CHỦ ĐỀ : “TUẦN HOÀN MÁU”

Tác giả sáng kiến: Trần Thị Đông

Mã sáng kiến: 08.56.02

Vĩnh Phúc, năm 2019

6. NGÀY SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG LẦN ĐẦU

7. MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN

7.1 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN

A MỤC TIÊU

B CHUẨN BỊ

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

7.2 KHẢ NĂNG ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

8. NHỮNG THÔNG TIN CẦN BẢO MẬT ( NẾU CÓ )

9. CÁC ĐIỀU KIỆN CẦN ĐỂ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

10. ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH THU ĐƯỢC DO ÁP DỤNG SÁNG

KIẾN CỦA CÁ NHÂN TỔ CHỨC ĐÃ ÁP DỤNG SK

TRANG

111112222

3423232323

10.1 ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH THU ĐƯỢC HOẶC DỰ KIẾN

THU ĐƯỢC THEO Ý CỦA TÁC GIẢ

10.2 ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH THU ĐƯỢC HOẶC DỰ

KIẾN DO ÁP DỤNG SKKN CỦA TÁC GIẢ

11. DANH SÁCH TỔ CHỨC/CÁ NHÂN ĐÃ THAM GIA

HOẶC ÁP DỤNG THỬ SÁNG KIẾN LẦN ĐẦU

TÀI LIỆU THAM KHẢO

24

2528

1 LỜI GIỚI THIỆU

Trước sự thay đổi của xã hội và yêu cầu đổi mới giáo dục, các giáo viên hiệnnay cũng phải chuyển mình theo tinh thần của sự đổi mới, đó là đạt tới mục đíchphát triển toàn diện năng lực, phẩm chất người học, tạo cho học sinh tư duy độclập để giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn

Trước trọng trách đó, giáo viên cần liên tục phải đổi mới phương pháp, pháttriển năng lực chuyên môn, tu dưỡng đạo đức, tác phong nghề nghiệp và cố gắngđưa những điều mình học hỏi được từ thực tế vào bài dạy hằng ngày, cố gắngtruyền tải kiến thức một cách dễ hiểu nhất, đồng thời xây dựng được niềm tin củamình với học trò

Điều quan trọng là các thầy cô cần chú ý rèn luyện phương pháp tự học củahọc sinh, tăng cường học tập cá nhân, phối hợp nhóm; kết hợp đánh giá của giáoviên và tự đánh giá của từng học sinh

Việc đổi mới phương pháp dạy học để học sinh chủ động, tích cực, sáng tạotrong học tập là một vấn đề cần thiết và không thể thiếu Bởi, chỉ có đổi mớiphương pháp dạy học, chúng ta mới nâng cao được chất lượng giáo dục

Để góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học, việc chuẩn bị bàisoạn theo hướng nghiên cứu bài học là yếu tố cực kì quan trọng quyết định đến sựthành công của phương pháp Với lý do đó, tôi chọn đề tài viết sáng kiến kinh

nghiệm của mình là “Dạy học theo hướng nghiên cứu bài học, chủ đề “Tuần

hoàn máu” nhằm xây dựng giáo án cho chủ đề dạy học tích cực, hướng tới đổi

mới phương pháp dạy học theo chủ trương của Bộ giáo dục và đào tạo

2 TÊN SÁNG KIẾN

“Dạy học theo hướng nghiên cứu bài học, chủ đề “Tuần hoàn máu”

- Họ và tên: Trần Thị Đông

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: THPT Tam Dương 2-Tam Dương-Vĩnh Phúc

tranthidong.gvtamduong2@vinhphuc.edu.vn

- Áp dụng trong việc dạy học bộ môn Sinh học ở bậc trung học phổ thông

4 CHỦ ĐẦU TƯ TẠO RA SÁNG KIẾN:

- Bà : Trần Thị Đông giáo viên trường THPT Tam Dương 2, Tam Dương, Vĩnh Phúc

5 LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN:

- Sáng kiến được áp dụng trong việc dạy và học theo hướng nghiên cứu bài học, phát triển năng lực của học sinh trung học phổ thông đối với bộ môn Sinh

6 NGÀY SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG LẦN ĐẦU HOẶC ÁP DỤNG THỬ

- Ngày 29/10/2018 tại trường đang công tác

7. MÔ TẢ BẢN CHẤT SÁNG KIẾN

7.1.NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN

PHẦN NỘI DUNGCHUYÊN ĐỀ :TUẦN HOÀN MÁU

( Dự kiến số tiết dạy:3 tiết)

A MỤC TIÊU :

Sau khi học xong chủ đề này, học sinh phải:

1 Kiến thức

- Nêu được ý nghĩa của tuần hoàn máu

- Phân biệt được hệ tuần hoàn hở với hệ tuần hoàn kín,

- Nêu được ưu điểm của hệ tuần hoàn kín so với hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn képvới hệ tuần hoàn đơn

- Giải thích tại sao tim có khả năng đập tự động

- Nêu được trình tự và thời gian co giãn của tâm nhĩ, tâm thất

- Giải thích tại sao nhịp tim của các loài thú lại khác nhau

- Nêu được định nghĩa huyết áp và giải thích được tại sao huyết áp giảm dần trong

hệ mạch

và nêu được nguyên nhân của sự biến động đó

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm và làm việc độc lập với SGK

3 Thái độ

- Hình thành thái độ hiểu biết về kiến thức thực tế và yêu thích sinh vật

- Giải thích được một số hiện tượng thực tế liên quan đến huyết áp, ứng dụngnhững hiểu biết vào thực tiễn cuộc sống Biết cách giữ gìn và chăm sóc sức khỏecủa bản thân

4.Năng lực:

Việc tổ chức dạy học này hướng tới phát triển các năng lực sau cho học sinh

- Phát huy năng lực về tri thức sinh học, năng lực nghiên cứu khoa học

- Rèn luyện và phát triển năng lực nghiên cứu, giải quyết vấn đề

- Hình thành và rèn luyện năng lực sáng tạo, năng lực làm việc nhóm

- Hình thành và phát triển năng lực tự học, năng lực giao tiếp

- Hình thành và phát triển năng lực phòng thí nghiệm

- Nghiên cứu trước nội dung bài 18, 19, 21 SGK Sinh học 11

- Trình bày nội dung của các phần bài học đã được phân công trên giấy A1 theo sơ

đồ tư duy

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC I

Hoạt động 1 : Hoạt động khởi động ( 10 phút)

1 Mục đích:

- Tạo không khí vui vẻ thoải mái cho học sinh

- Làm bộc lộ những hiểu biết thực tế của học sinh về tuần hoàn và các kiểu tuần hoàn của sinh vật ở dưới nước và trên cạn

- Giúp học sinh huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân có liên quan đến cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn

- Giúp giáo viên tìm hiểu xem học sinh có hiểu biết như thế nào về kiến thức liên quan đến bài học

2 Nội dung:

- Học sinh quan sát clip về miêu tả hệ tuần hoàn ở động vật

- Học sinh quan sát thí nghiệm cắt rời tim ếch và cơ đùi ếch

- Giáo viên vào bài: Vậy hệ tuần hoàn là gì? có cấu tạo và hoạt động ra sao? Độngvật có các dạng hệ tuần hoàn nào? Tại sao tim có thể hoạt động độc lập khi rờikhỏi cơ thể mà các bộ phận khác không thể? Để hiểu rõ được vấn đề này, chúng tavào bài học ngày hôm nay

3 Dự kiến sản phẩm của học sinh

- Trình bày cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn

- Hs quan sát được thí nghiệm, nêu kết quả thí nghiệm

4 Kĩ thuật tổ chức

- GV yêu cầu HS quan sát video và tranh hình 18.1 - 18.4, trả lời câu hỏi:

- GV tiến hành thí nghiệm mổ ếch rồi cắt rời tim để học sinh quan sát

- GV nêu câu hỏi cho HS : Hệ tuần hoàn là gì ? Hệ tuần hoàn gồm những bộ phậnnào ? Tại sao tim có thể hoạt động độc lập khi rời khỏi cơ thể mà các bộ phận kháckhông thể?

- HS nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi : Hệ tuần hoàn vận chuyển máu đi nuôi cơ thể cấu tạo gồm tim và hệ mạch

- HS : khi tim được cắt rời khỏi cơ thể vẫn co bóp một lúc rồi ngừng hẳn → tim có khả năng hoạt động tự động

- GV nhận xét, bổ sung → kết luận: Hệ tuần hoàn là hệ cơ quan có chức năng tuầnhoàn máu trong cơ thể của hầu hết các động vật Hệ tuần hoàn vận chuyển chấtdinh dưỡng, ôxy, cacbon điôxít, hormone, tế bào máu ra và vào các tế bào trong cơthể để nuôi dưỡng nó và giúp chống lại bệnh tật, ổn định nhiệt độ cơ thể và độ pH,

và để duy trì cân bằng nội môi Vậy hệ tuần hoàn có cấu tạo và hoạt động ra sao?Động vật có các dạng hệ tuần hoàn nào? Thế nào là tính tự động của tim? Để hiểu

rõ được vấn đề này, chúng ta vào bài học ngày hôm nay

II Hoạt động 2 : Hoạt động hình thành kiến thức

1 Mục đích:

- Nêu được ý nghĩa của tuần hoàn máu

- Phân biệt được hệ tuần hoàn hở với hệ tuần hoàn kín,

- Nêu được ưu điểm của hệ tuần hoàn kín so với hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn képvới hệ tuần hoàn đơn

- Giải thích tại sao tim có khả năng co bóp tự động

- Nêu được trình tự và thời gian co giãn của tâm nhĩ, tâm thất

- Giải thích tại sao nhịp tim của các loài thú lại khác nhau

- Nêu được định nghĩa huyết áp và giải thích được tại sao huyết áp giảm dần trong

hệ mạch

và nêu được nguyên nhân của sự biến động đó

- Có khả năng đếm được nhịp tim, đo được huyết áp và thân nhiệt của người

2. Nội dung: Kiến thức mà học sinh cần hình thành

I Cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn

1. Cấu tạo chung:

- Hệ tuần hoàn được cấu tạo bởi các bộ phận sau :

+ Dịch tuần hoàn: máu hoặc hỗn hợp máu – dịch mô

+ Tim: là một cái máy bơm hút và đẩy máu đi trong hệ mạch

+ Hệ thống mạch máu: gồm hệ thống động mạch, mao mạch, tĩnh mạch

2. Chức năng của hệ tuần hoàn

- Vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận khác để đáp ứng cho các hoạt động sống của cơ thể.

II Các dạng hệ tuần hoàn ở động vật

+ Máu chảy trong động mạch dưới áp lực thấp, tốc độ máu chảy chậm

2 Hệ tuần hoàn kín:

- Có ở mực ống, bạch tuộc, giun đốt, chân đầu và động vật có xương sống

- Hệ tuần hoàn kín gồm: hệ tuần hoàn đơn (cá) hoặc hệ tuần hoàn kép (động vật cóphổi)

- Đặc điểm :

+ Máu được tim bơm đi lưu thông liên tục trong mạch kín, từ động mạch quamao mạch, tĩnh mạch và sau đó về tim Máu trao đổi chất với tế bào qua thành maomạch

+ Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảynhanh

III Hoạt động của Tim:

1 Tính tự động của tim:

Cơ tim có khả năng hoạt động tự động nhờ các nút dẫn truyền: nút xoangnhĩ → phát nhịp tự động, xung truyền tới 2 TN → nút nhĩ thất → bó His → mạngPuôckin → TT co

2 Chu kì hoạt động của tim:

Tim hoạt động theo chu kì: Mỗi chu kì tim bắt đầu từ pha co TN 0,1s → pha co TT0,3s → Thời gian dãn chung 0,4s

IV Hoạt động của Hệ mạch:

- Áp lực của máu tác dụng lên thành mạch gọi là Huyết áp

- Nguyên nhân: do tâm thất co, đẩy máu vào hệ mạch

- Có hai trị số:

+ Huyết áp tối đa (huyết áp tâm thu): tim co

+ Huyết áp tối thiểu (huyết áp tâm trương): khi tim dãn.

- HA phụ thuộc:

+ Lực co tim

+ Nhịp tim

+ Khối lượng máu

+ Độ quánh của máu

+ Sự đàn hồi của mạch máu

3.Vận tốc máu:

- Là tốc độ máu chảy trong một giây

- Vận tốc máu trong hệ mạch liên quan chủ yếu đến tổng tiết diện của mạch và sự chênh lệch huyết áp giữa 2 đầu đoạn mạch

- Mối tương quan giữa huyết áp, vận tốc máu và tiết diện hệ mạch: tỉ lệ nghịch

V Hoạt động trải nghiệm:

- Thực hành đo : thân nhiệt, nhịp tim và huyết áp

- Hoàn thành báo cáo thực hành

3 Dự kiến sản phẩm của HS

3.1 Nội dung I Cấu tạo và chức năng của HTH

- HS suy nghĩ cá nhân và trả lời về cấu tạo và chức năng của HTH

3.2 Nội dung II Các dạng HTH

- HS hoạt động nhóm và hoàn thành phiếu học tập số 1 và 2

- HS trả lời được các câu lệnh trong SGK

3.3 Nội dung III Hoạt động của tim

HS làm việc theo nhóm và đưa ra tính tự động của tim nhờ hệ dẫn truyền tim, phântích được chu kì hoạt động của tim, khái niệm nhịp tim Trả lời các câu lệnh SGK

3.4 Nội dung IV Hoạt động của hệ mạch

HS làm việc theo nhóm và đưa ra các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của hệ mạch Huyết áp tối thiểu và tối đa là như thế nào?

Khái niệm vận tốc máu, phân tích hình vẽ 19.4 SGK

Trả lời các câu lệnh SGK

3.5 Nội dung V Hoạt động trải nghiệm

- HS hoạt động cá nhân, làm theo sự hướng dẫn của giáo viên để hoàn thành báo cáo thực hành

4 Kĩ Thuật tổ chức

4.1 Cấu tạo và chức năng của HTH (10 phút)

- GV yêu cầu HS quan sát tranh hình 18.1 - 18.4, trả lời câu hỏi:

1. Hệ tuần hoàn ở động vật có cấu tạo như thế nào ?

2. Chức năng của hệ tuần hoàn ?

- HS nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi

- GV nhận xét, bổ sung → kết luận.

4.2 Các dạng hệ tuần hoàn ở động vật.(0,5 tiết)

Hệ tuần hoàn hở

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK mục II.1, quan sát hình 18.1 trả lời câu

hỏi: 1 Hệ tuần hở có ở động vật nào?

2 Đặc điểm của hệ tuần hoàn hở?

3 Hãy chỉ ra đường đi của máu (bắt đầu từ tim) trên sơ đồ hệ tuần hở hình 18.1.

- HS nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi

2 Đặc điểm của hệ tuần hoàn kín?

3 Cho biết vai trò của tim trong tuần hoàn máu ?

- Hãy chỉ ra đường đi của máu (bắt đầu từ tim) trên sơ đồ hệ tuần kín, hệ tuần hoànđơn và kép hình 18.2, 18.3, 18.4

- HS nghiên cứu SGK, quan sát tranh → trả lời câu hỏi

- GV nhận xét, bổ sung → kết luận

Giáo viên chia lớp thành các nhóm từ 2 đến 3 học sinh Yêu cầu:

- Nghiên cứu sách giáo khoa trong 5 phút

- Hoạt động nhóm, hoàn thành phiếu học tập trong 5 phút

- Gọi bất kì thành viên của bất kì nhóm nào báo cáo kết quả, các nhóm khác nghe

và nhận xét Giáo viên đưa ra đáp án phiếu học tập, yêu cầu các nhóm chấm chéokết qủa hoạt động của nhau

Nhận xét đánh giá chung về hoạt động của các nhóm

4.3 III Hoạt động của tim (0,5 tiết)

- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm hoạt động độc lập (5 phút )

* Nhóm 1

GV yêu cầu HS quan sát hình 19 1 kết hợp nghiên cứu phần III.1 SGK để trả lời các câu hỏi:

1. Hệ dẫn truyền của tim gồm những thành phần nào? Vai trò của các thành phần đó?

2. Hoạt động tuần tự của hệ dẫn truyền đưa đến kết quả gì?

* Nhóm 2

- GV yêu cầu HS quan sát hình 19.2 , tìm thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi:

1 Tại sao tim lại co bóp theo chu kì ?

2 Mỗi chu kì tim bao gồm những hoạt động nào?

3 Phân tích các số liệu trong bảng 19.1 và thực hiện lệnh trong mục III.2 SGK GV

nêu vấn đề : Tim người không chỉ làm việc suốt đời mà còn làm việc với cường độ kinh ngạc Mỗi ngày (24 giờ), tim sản ra một công với một cần cẩu nâng vật nặng

5 tấn lên tầng 5 của một tòa nhà Vậy tại sao tim hoạt động suốt đời mà không mệt mỏi ?

4.4 IV Hoạt động của hệ mạch (0,5 tiết)

* Nhóm 3:

- GV chiếu hình ảnh cấu tạo của hệ mạch, yêu cầu H/S quan sát hình vẽ kết hợp nghiên cứu SGK, vẽ sơ đồ cấu trúc hệ mạch và mối quan hệ giữa các loại mạch

(?) Cấu tạo của các loại mạch phù hợp với chức năng của chúng như thế nào?

- Động mạch: thành dày, nhiều cơ và mô liên kết → tính đàn hồi cao → chịu

áp lực lớn, có khả năng co, dãn để điều chỉnh dòng máu

- Mao mạch: thành rất mỏng, chỉ gồm một lớp biểu mô → dễ dàng thực hiện trao đổi chất với tế bào

- Tĩnh mạch: lòng mạch rộng, thành mỏng hơn thành động mạch, có van tổ chim chỉ cho máu chuyển một chiều về tim, không chuyển ngược chiều trở lại)

GV yêu cầu HS nghiên cứu IV.2 SGK, tìm thông tin để trả lời các câu hỏi sau:

1. Huyết áp là gì? Do đâu mà có?

2. Thế nào là huyết áp tâm thu? huyết áp tâm thu còn được gọi là gì?

3. Thế nào là huyết áp tâm trương? huyết áp tâm trương còn được gọi là gì?

4. Huyết áp phụ thuộc vào những yếu tố nào?

- GV cũng có thể giảng giải và cung cấp thêm số liệu về huyết áp bình thường của người, về các bệnh cao, thấp huyết áp…

* Nhóm 4

- GV chiếu hình 19.4, yêu cầu HS trả lời câu hỏi

1. Vận tốc máu biến động như thế nào trong hệ mạch?

2. So sánh tổng tiết diện của các loại mạch?

3. Cho biết mối liên quan giữa vận tốc máu và tổng tiết diện mạch?

5 Hoạt động trải nghiệm (0,5 tiết)

- GV chia nhóm thực hiện, phát dụng cụ cho từng nhóm

- GV hướng dẫn, làm mẫu cho HS quan sát

- HS tiến hành đo các chỉ số theo hướng dẫn của GV

+ Cách đếm nhịp tim : Để đo nhịp tim, bạn chỉ cần kiểm tra mạch đập bằng cách

đặt ngón trỏ và ngón giữa vào cổ lệch về phía bên khí quản của bạn Để kiểm tranhịp đập ở cổ tay, bạn đặt hai ngón tay ngay cổ tay bên dưới ngón cái

Khi đã tìm thấy nhịp đập, bạn hãy bắt đầu đếm số lần đập của mạch trong vòng 15giây Sau đó, bạn nhân kết quả đếm được cho 4, kết quả chính là nhịp tim trongmột phút của bạn

+ Cách đo huyết áp : Lưu ý: Cởi áo bó ở phần cánh tay bạn.

trước hết, cách quấn vòng bít ở cổ tay: chú ý không quấn vòng bít lên cổ tay áo, cần xắn tay áo lên và bắt đầu quấn:

- Nên tiến hành đo ở cổ tay bênh trái vì tay trái gần tim hơn sẽ cho kết quả chínhxác hơn (tuy nhiên bạn vẫn có thể đo ở bên tay phải hoặc bên tay trái song huyết

áp giữa hai tay có thể khác nhau vid vậy mà giá trị đo cũng có thể khác nhau )

- Quấn vòng bít sao cho ngón tay cái song song với màn hình hiển thị của máy

- Mép vòng bít cách cổ tay từ 1 đến 2 cm

Tư thế khi tiến hành đo máy đo huyết áp cổ tay Omron:

Tư thế đo quyết định rất nhiều đến kết quả đo Khi bạn sử dụng máy đo huyết áp

cổ tay cổ tay Omron thì bạn không nên để quá cao so với tim cũng như không nên

để quá thấp so với tim, nên nhớ luôn luôn để máy đo huyết áp ngang tim Trước khi đo, bạn cần:

- Ngồi trên ghế, đặt chân xuống nền nhà phằng Không vắt chân chữ ngũ, ngồi ngả nghiêng, cử động hay nói chuyện trong quá trình đo

Tư thế đo của máy đo huyết áp cổ tay

Omron + Cách đo thân nhiệt :

Cặp nhiệt độ thủy ngân này có chứa thủy ngân bên trong Đây là một chất có thểgiãn nở khi gặp nhiệt độ, vì thế thủy ngân được ứng dụng để đo nhiệt độ của cơthể Tuy nhiên, ảnh hưởng của thủy ngân tới sức khỏe là không tốt nên bạn cầnnắm rõ kiến thức căn bản khi sử dụng nhiệt kế thủy ngân

Nhiệt kế có thước đo và ghi lại các chỉ số, khi nhiệt độ thay đổi, cột thủy ngân ởgiữa sẽ nâng lên hay hạ xuống phụ thuộc vào nhiệt độ cơ thể cần đo Cách đo nhiệt

kế thủy ngân sẽ cho biết nhiệt độ cơ thể một cách chính xác

1 Lau sạch nhiệt kế trước khi dùng

Trước khi sử dụng nhiệt kế thủy ngân, bạn cần phải lau sạch để đảm bảo nhiệt kếkhông bị nhiễm trùng Bạn nên dùng một miếng bông gòn, thấm cồn và lau sạchđầu nhiệt kế, tức là vùng kim loại sẽ tiếp xúc với cơ thể bạn khi đo

Sau khi lau sạch, bạn có thể đo nhiệt độ bằng cách cầm cán của nhiệt kế và lắc thậtmạnh Động tác này sẽ giúp cột thủy ngân xuống đến mức thấp nhất trong nhiệt kế,

vì thế khi đo nhiệt độ, cột thủy ngân có thể giãn nở và đo chính xác hơn

2 Vị trí cặp nhiệt độ thủy ngân

Bạn có thể sử dụng nhiệt kế thủy ngân ở 3 vùng trên cơ thể:

Dưới nách: đo nhiệt độ bằng cách kẹp nhiệt kế vào nách là cách phổ biến nhấtDưới lưỡi: thường dùng cho người lớn và thanh thiếu niên

Ở hậu môn: vùng này cho biết nhiệt độ cơ thể chính xác nhất, thường được dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Sau khi xác định được vùng cơ thể mà bạn muốn đo, bạn sẽ đặt đầu nhiệt kế tại đó

và chờ trong khoảng 5 – 7 phút, thời gian cần thiết để cột thủy ngân dâng cao lên

và xác định nhiệt độ chính xác Bạn không nên xê dịch nhiệt kế trong thời gian chờđợi vì có thể làm sai lệch kết quả

Sau khi chờ xong, bạn sẽ lấy nhiệt kế ra, đọc chỉ số nhiệt độ trên dụng cụ, là nơi

mà cột thủy ngân dâng lên Khi cơ thể bạn vượt quá 370C, bạn có thể đang bị bệnhsốt Bạn nên đi khám ngay khi nhiệt độ cao hơn 390C

- Yêu cầu HS hoàn thành bảng sau

Vấn đề 5:

Tại sao nói tăng huyết áp là kẻ thù giết người thầm lặng? Cần phải làm gì để huyết

áp ổn định?

Vấn đề 6:

Làm sao để có một trái tim khỏe mạnh?

3 Dự kiến sản phẩm của học sinh

HS có thể đưa ra câu trả lời nhưng chưa chính xác, giáo viên hướng dẫn và giúp học sinh điều chỉnh

4 Kĩ thuật tổ chức

- GV đặt câu hỏi yêu cầu học sinh trả lời độc lập, hoặc chia thành nhóm nhỏ tùy theo số vấn đề đưa ra cho học sinh

- HS làm việc cá nhân, hoặc hoạt động nhóm

- Giáo viên gọi HS hoặc đại diện nhóm trả lời

+ Máu trao đổi chất với tế bào qua mao mạch

+ Máu chảy trong động mạch với áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh

=> Hệ tuần hoàn

kín Vấn đề 2:

- Từ chưa có hệ tuần hoàn (ĐV đơn bào) => có hệ tuần hoàn hở (giun, chân khớp, thân mềm) => hệ tuần hoàn kín (ĐV có xương sống)

- Từ tuần hoàn đơn (ở cá) => tuần hoàn kép (lưỡng cư, bò sát, chim và thú)

- Từ chỗ chưa phân hoá, chỉ là phần phình lên của mạch máu (ở giun đốt, chânkhớp) => có cấu tạo phức tạp và hoàn chỉnh hơn: tim 2 ngăn, 1 vòng tuần hoàn (ởcá), => tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, máu pha nhiều (ở lưỡng cư) => tim 4 ngăn

có vách hụt, 2 vòng tuần hoàn, máu pha ít hơn (bò sát) => tim 4 ngăn hoàn toàn,máu không pha trộn (ở chim và thú)

Vấn đề 3:

-Tim đập nhanh, mạnh sẽ bơm 1 lượng máu lớn lên ĐM, gây ra áp lực mạnh lên

ĐM làm huyết áp tăng lên

-Tim đập chậm, yếu thì lượng máu bơm lên ĐM ít, gây áp lực yếu lên ĐM

-Khi bị mất máu, lượng máu trong mạch giảm áp lực tác dụng lên thành mạch giảm làm huyết áp giảm

Vấn đề 4:

-Trong hệ mạch, từ ĐM chủ đến TM chủ thì huyết áp giảm dần