Lồng ghép lịch sử địa phương vào giảng dạy phần lịch sử việt nam lớp 12 tại trung tâm GDTX tỉnh vĩnh phúc

Lời giới thiệu Trong quá trình giảng dạy Lịch sử tại các trường trung học phổ thông,các tư liệu về lịch sử địa phương rất hạn chế đưa vào trong chương trình dạyhọc Lịch sử, đây là một t

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Trong quá trình giảng dạy Lịch sử tại các trường trung học phổ thông,các tư liệu về lịch sử địa phương rất hạn chế đưa vào trong chương trình dạyhọc Lịch sử, đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến bộ môn Lịch sửkhông gây được hứng thú đối với học sinh, cũng như không phát huy tácdụng trong việc giáo dục truyền thống đối với thế hệ trẻ Với chức năng giáodục đặc trưng của bộ môn Lịch sử, việc sử dụng tư liệu lịch sử địa phươngtrong quá trình giảng dạy nội dung lịch sử dân tộc là rất cần thiết

Địa phương là những vùng đất nhất định nằm trong một quốc gia cónhững sắc thái đặc thù riêng, là một bộ phận cấu thành đất nước Khái niệm

“địa phương” có thể hiểu theo hai khía cạnh cụ thể và trừu tượng Với nghĩathứ nhất, có thể gọi địa phương là những đơn vị hành chính như các xã,huyện, tỉnh, thành phố Với nghĩa thứ hai, có thể gọi “địa phương” là nhữngvùng đất nhất định được hình thành trong lịch sử, có ranh giới tự nhiên đểphân biệt với vùng đất khác, ví dụ: miền Nam, miền Bắc, khu vực Tây Bắc,Việt Bắc Từ nhận thức như vậy, ta có thể hiểu được lịch sử địa phươngcũng chính là lịch sử của các làng, xã, huyện, tỉnh hay khu vực, vùng, miền

Lịch sử địa phương còn bao hàm ý nghĩa lịch sử của các đơn vị sảnxuất, chiến đấu, các trường học, cơ quan, xí nghiệp Xét về yếu tố địa lý,các đơn vị đó đều gắn với một địa phương nhất định, song nội dung của nómang tính kỹ thuật, chuyên môn do vậy có thể xếp nó vào dạng lịch sửchuyên ngành Như vậy, bản thân lịch sử địa phương rất đa dạng, phong phú

cả về nội dung và thể loại

Bất cứ một sự kiện, hiện tượng lịch sử nào xảy ra đều mang tính chấtđịa phương, bởi nó gắn với một vị trí không gian cụ thể ở một địa phươnghoặc một số địa phương nhất định Tuy nhiên, những sự kiện, hiện tượng đó

có tính chất, quy mô, mức độ ảnh hưởng khác nhau Chính vì lẽ đó, sự amtường về lịch sử dân tộc còn bao hàm cả sự hiểu biết cần thiết về lịch sử địaphương, hiểu biết về lịch sử của chính miền quê, xứ sở, nơi chôn nhau cắtrốn của chính mình, hiểu rõ mối quan hệ của lịch sử địa phương với lịch sửdân tộc và rộng lớn hơn là lịch sử lịch sử thế giới

Việc sử dụng tư liệu lịch sử địa phương có ý nghĩa quan trọng trongviệc góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục ở trường phổ thông Thông qua

đó, các em học sinh thấy được sự phát triển đa dạng sinh động, phức tạp vàthú vị của lịch sử địa phương, song vẫn tuân thủ theo quy luật phát triển chungcủa lịch sử dân tộc và lịch sử nhân loại

Nguồn tài liệu lịch sử địa phương, với những loại hình đa dạng phongphú, sinh động là cơ sở cho việc tạo những biểu tượng lịch sử và hiểu sâusắc các khái niệm, các sự kiện, hiện tượng ở bài học lịch sử Tri thức lịch sửđịa phương có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, lòng tự hào chân chính và những

truyền thống tốt đẹp của địa phương, tình yêu quê hương, xứ sở, ý thức bảo

vệ, giữ gìn di sản văn hóa, di tích lịch sử Tư liệu lịch sử địa phương chẳngnhững là cứ liệu khoa học để hiểu rõ sự phát triển của lịch sử các địaphương, mà còn là những căn cứ cụ thể chi tiết để xem xét đánh giá mộtcách toàn diện những sự kiện, hiện tượng, biến cố trong lịch sử dân tộc

Hiện nay, học sinh thường thờ ơ, không hiểu hết tầm quan trọng và ýnghĩa của lịch sử địa phương, chưa thấy hết giá trị của lịch sử địa phươngmang lại, vì vậy, các em chưa biết trân trọng, giữ gìn và phát huy các giá trịcủa lịch sử địa phương Vì vậy, việc lồng ghép lịch sử địa phương vào cácbài giảng trong phần lịch sử dân tộc quan trọng và cần thiết, giúp hoàn thiệnnhân cách học sinh

Với tầm quan trọng và ý nghĩa của lịch sử địa phương, trong quá trìnhhướng dẫn học sinh tìm hiểu tri thức lịch sử, đúc kết kinh nghiệm giảng dạycủa bản thân, tôi chọn đề tài: “Lồng ghép lịch sử địa phương vào giảng dạyphần lịch sử Việt Nam lớp 12 tại trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc”

2 Tên sáng kiến: Lồng ghép lịch sử địa phương vào giảng dạy

phần lịch sử Việt Nam lớp 12 tại trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Vũ Thị Minh Nguyệt

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc Số 43Chu Văn An – Liên Bảo – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc

- Số điện thoại: 0982842234

Email: nguyetminh.gdtxtinh@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

Tác giả cùng với sự hỗ trợ của Trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc vềkinh phí, đầu tư cơ sở vật chất - kỹ thuật trong quá trình viết sáng kiến vàdạy thực nghiệm sáng kiến

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

- Áp dụng cho một số bài học lịch sử lớp 12 tại trung tâm GDTX tỉnhVĩnh Phúc, có thể áp dụng giảng dạy lịch sử Việt Nam lớp 12 trong toàn tỉnh

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:

Sáng kiến kinh nghiệm “Lồng ghép lịch sử địa phương vào giảng dạy phần lịch sử Việt Nam lớp 12 tại trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc” được

nghiên cứu áp dụng lần đầu từ năm học 2017-2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

7.1 Nội dung sáng kiến

7.1.1 Tầm quan trọng của lịch sử địa phương trong giảng dạy phần lịch sử Việt Nam

Trong xu thế hội nhập thế giới hiện nay, việc giữ gìn bản sắc văn hóa,giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc cho thế hệ trẻ được chú trọng Lịch

sử địa phương là một bộ phận hữu cơ của lịch sử dân tộc, bất cứ một sự kiệnnào của lịch sử dân tộc đều diễn ra ở một địa phương cụ thể với thời gian,

không gian nhất định Tùy quy mô, tính chất phản ánh mà sự kiện ảnh hưởngđến phạm vi của từng địa phương, cả nước và thậm chí mang tầm thế giới

Tri thức lịch sử địa phương là một bộ phận hợp thành, là một biểuhiện cụ thể và phong phú của tri thức lịch sử dân tộc Nó chứng minh sựphát triển hợp quy luật của mỗi địa phương trong sự phát triển chung của cảnước Như vậy không có nghĩa tri thức lịch sử Việt Nam chỉ là phép cộngđơn giản tri thức lịch sử các địa phương mà việc nhận thức lịch sử Việt Namphải được hình thành trên nền tảng hệ thống tri thức lịch sử địa phương đadạng đã được tổng hợp, khái quát ở mức độ cao Do đó, việc dạy học lịch sửViệt Nam và lịch sử địa phương có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Xuấtphát từ những nhận thức đó, có thể khẳng định rằng việc sử dụng tài liệu lịch

sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Nam là cần thiết ở nhà trường phổthông, có ý nghĩa lớn, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn

“Những chất liệu lịch sử địa phương sẽ làm cho bài học về lịch sử dân tộc,thậm chí cả lịch sử thế giới thêm sống động, cụ thể và thực hơn, tạo nênnhững xúc cảm thật của học sinh hoặc thầy giáo trong mỗi bài học lịch sử” Bởi vì, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử Việt Namgiúp HS có sự hình dung đa dạng về quá khứ, tạo được biểu tượng sinhđộng, chính xác về các sự kiện, hiện tượng lịch sử Từ đó các em có thể dễdàng lĩnh hội các thuật ngữ, hình thành các khái niệm lịch sử, nắm đượcnhững kết luận khoa học mang tính khái quát Mặt khác, nó còn có tác dụngtrong việc giáo dục tư tưởng, tình cảm đạo đức cho học sinh

Mỗi sự kiện lịch sử địa phương đều gắn liền với tên đất, tên người cụthể, gần gũi với cuộc sống, qua đó mà gợi ở các em niềm tự hào, lòng biết

ơn, góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, đây cũng là cội nguồn của lòngyêu nước, tự hào dân tộc Trong dạy học lịch sử Việt Nam, việc sử dụng cácnguồn tài liệu lịch sử dịa phương còn giúp học sinh thấy được mối quan hệgiữa cái chung, cái riêng; cái phổ biến, cái đặc thù Qua đó góp phần pháttriển tư duy cho học sinh

Việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử ViệtNam ở các trường phổ thông hiện nay nói chung, thực trạng của công tácgiảng dạy lịch sử địa phương tại Trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng,mặc dù có nhiều cố gắng, vẫn còn nhiều hạn chế, ví như: tài liệu lịch sử địaphương sưu tầm, lưu giữ trong các trường phổ thông nghèo nàn; giáo viênchưa thực sự quan tâm, ít đầu tư thời gian, công sức để sưu tầm, lựa chọn tàiliệu cần thiết để sử dụng Nếu có sử dụng cũng chỉ dừng ở mức độ minh họa,làm rõ thêm các sự kiện chứ chưa xem đây là nguồn kiến thức cần phải cótrong mỗi bài giảng ở một số nơi, các tiết lịch sử địa phương được quy địnhtrong chương trình còn bị xem nhẹ, thiếu sự đầu tư nên giờ học đôi khi mangtính chất hình thức; có giáo viên còn sử dụng các giờ học lịch sử địa phương

để dạy bù, ôn tập Vì vậy, chưa nâng cao chất lượng giáo dục bộ môn lịch

sử, chưa tạo ra mối gắn kết tình cảm, xác định trách nhiệm của học sinh đốivới quê hương

Nguyên nhân của tình hình đó có nhiều, song chủ yếu là do GV chưaxem việc sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc làcần thiết, còn lúng túng trong xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung, thờilượng và mức độ vận dụng vào việc dạy học từng bài cụ thể Vì vậy, khi dạyhọc lịch sử dân tộc sẽ khó tận dụng được sự phong phú, tính đa dạng của cácnguồn tài liệu lịch sử địa phương để hiểu rõ hơn lịch sử dân tộc Vấn đề đặt

ra là làm thế nào để học sinh có hiểu biết đầy đủ, sâu sắc về lịch sử dân tộc,lịch sử của mảnh đất, con người nơi các em sinh ra, lớn lên?

Làm sao để khi tiến hành bài giảng, giáo viên có thể kết hợp một cáchnhuần nhuyễn, sáng tạo giữa tri thức lịch sử địa phương với lịch sử dân tộc?Đây là một yêu cầu cần chú ý trong dạy học lịch sử dân tộc hiện nay

7.1.2 Thực tiễn lịch sử địa phương tỉnh Vĩnh Phúc

Vĩnh Phúc là một tỉnh có đồng bằng và Miền núi, thuộc đồng bằngsông Hồng nơi tiếp giáp giữa trung du miền đồi núi Đông Bắc và Châu thổsông Hồng Tỉnh Vĩnh Phúc nằm trên vành đai phát triển công nghiệp quanhthủ đô Hà Nội Phía Đông và Nam giáp thủ đô Hà Nội, phía Tây giáp tỉnhPhú Thọ, phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Tuyên Quang

Là một bộ phận máu thịt của tổ quốc Việt Nam Nơi đây đã từngchứng kiến biết bao thăng trầm của lịch sử, nơi hội tụ của các nền văn hóa

đã từng tồn tại trên đất nước Việt Nam Đây cũng là nơi phản ánh những sựkiện lớn của Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử gắn với những câuchuyện về cuộc khởi nghĩa của Bà Trưng, của Lý Bí Nơi sản sinh ranhững anh hùng trong chiến đấu và trong lao động, nơi có nhiều di tích lịch

Mỹ cứu nước (1954 -1975) để bảo vệ nền độc lập Vì thế, sử dụng tài liệulịch sử địa phương Vĩnh Phúc trong dạy học lịch sử Việt Nam không chỉ làviệc làm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử ở Vĩnh Phúc mà còn làmsáng tỏ những đóng góp của nhân dân Vĩnh phúc vào sự nghiệp chung Qua

đó, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ - những chủnhân tương lai của đất nước

7.2 Một số giải pháp lồng ghép lịch sử địa phương vào giảng dạy phần lịch sử Việt Nam lớp 12 tại trung tâm GDTX tỉnh Vĩnh Phúc

7.2.1 Giáo viên nghiên cứu, sưu tầm tư liệu lịch sử địa phương tỉnh Vĩnh Phúc

Chuẩn bị cho các hoạt động giảng dạy lịch sử địa phương ở Vĩnh Phúcvào phần lịch sử Việt Nam lớp 12, giáo viên cần tìm hiểu các giai đoạn phát

triển của lịch sử dân tộc, đặc biệt là từ những năm đầu thế kỉ XX trở đi, các

sự kiện lịch sử của địa phương gắn liền với lịch sử dân tộc, các tư liệu lịch

sử địa phương như tài liệu viết, tài liệu hiện vật…, đến các địa phương cónội dung lịch sử địa phương liên quan đến phần lịch sử Việt Nam tìm hiểu,tra cứu trên mạng xã hội, tìm hiểu sách báo, tư liệu lịch sử; tổng hợp, chắtlọc dể có nội dung lịch sử địa phương phù hợp; chuẩn bị các cách thức,phương pháp tiến hành lồng ghép trong bài giảng…

7.2.2 Hướng dẫn học sinh sưu tầm tư liệu lịch sử địa phương Vĩnh Phúc

- Tài liệu thành văn (sử liệu viết): Địa phương chí, các bài văn bia, giaphả, thần phả, các cuốn sổ tay, nhật ký, hồi ký, truyền đơn ; các tư liệu vềcác giai đoạn phát triển của tỉnh Vĩnh Phúc, về các nhân vật lịch sử: NguyễnDuy Thì, Nguyễn Thái Học, Nguyễn Viết Xuân, Lê Xoay, Kim Ngọc

- Tài liệu hiện vật (sử liệu vật chất): Những di vật khảo cổ, các di chỉ,các công trình kiến trúc (đình, chùa, tượng ), các hiện vật lịch sử (các công

cụ lao động, vũ khí đấu tranh ), các di tích lịch sử: Ghềnh Khoan Bộ,

- Tài liệu truyền miệng: gồm những câu truyện lịch sử được lồng ghéptrong truyện kể của các cụ già, những người từng tham gia cách mạng

- Tài liệu ngôn ngữ học: Địa danh học, phương ngôn

Đây là nguồn tài liệu hết sức phong phú, đa dạng, phản ánh toàn diệncác mặt của lịch sử: kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục

7.2.3 Một số phương pháp lồng ghép lịch sử địa phương vào phần lịch sử Việt Nam lớp 12

- Đổi mới giảng dạy lịch sử địa phương từ khâu nhận thức, nội dung,phương pháp, hình thức dạy học, kiểm tra, đánh giá Giáo viên phải xác địnhđược định tính, định lượng trong mối quan hệ tương quan giữa kiến thức cơbản với tư liệu lịch sử địa phương minh họa Xây dựng lịch sử địa phươngthành những đoạn tường thuật, miêu tả, gợi mở vấn đề, kết hợp phân tích,giải thích, bình luận… Vận dụng linh hoạt các phương pháp và kỹ thuật dạyhọc tích cực, đặc biệt là phương pháp dạy học dự án

- Giáo viên có thể xây dựng lịch sử địa phương thành các chủ đề lớn

và tùy theo điều kiện, thực tiễn ở địa phương, giáo viên có thể lựa chọn một

số chủ đề để dạy học, còn các chủ đề khác sẽ hướng dẫn học sinh tự tìmhiểu Dạy học lịch sử tại các di tích lịch sử, bảo tàng, tổ chức cho học sinh đitham quan, trải nghiệm, học tập ở các di tích lịch sử địa phương, bảo tàng…

- Giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, sử dụng cácthước phim tư liệu về thời chiến tranh, về sự đổi mới của đất nước, của tỉnhVĩnh Phúc; giới thiệu tranh ảnh sưu tầm qua máy chiếu… và khuyến khích

sự sáng tạo trong sản phẩm của học sinh như làm phim, làm poster, làm sáchảnh giới thiệu lịch sử địa phương…

7.2.4 Một số bài thực nghiệm trong chương trình lịch sử 12 - chương trình cơ bản

Bài thực nghiệm số 1

Bài 13:

PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM (1925 – 1930)

Tiết 19 Mục II: ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI

1.Công tác chuẩn bị:

* Đối với giáo viên

- Nghiên cứu bài giảng, đọc tài liệu tham khảo có liên quan

- Lên kế hoạch lựa chọn những tư liệu lịch sử địa phương có liên quantới nội dung bài học

- Trao đổi với đồng nghiệp

- Hướng dẫn học sinh sưu tầm nguồn tư liệu lịch sử có liên quan

* Đối với học sinh: Để chuẩn bị cho bài học, với tinh thần phát huyvai trò chủ động, sáng tạo của học sinh, giáo viên hướng dẫn HS sưu tầm cácnguồn tư liệu lịch sử địa phương có liên quan đến bài Phong trào dân tộc dânchủ ở Việt Nam từ năm 1925 đến năm 1930.Cụ thể cần tìm hiểu về sự ra đờicủa các tổ chức cộng sản và Đảng bộ ở Vĩnh Phúc Tiểu sử đồng chí Lê Xoay

Nội dung trên được lồng ghép vào bài học như sau:

Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản

lịch sử, không đủ sức dương cao

ngọn cờ tiên phong => những điều

sản là tất yếu do: thấm nhuần CN

Mác – Lênin, phong trào cách mạng

vận động theo khuynh hướng vô

sản

+ Hạn chế: 3 tổ chức hoạt động

riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng của

nhau làm cho PTCM trong nước có

nguy cơ bị chia rẽ => Yêu cầu thống

II Đảng cộng sản Việt Nam ra đời

1 Sự xuất hiện các tổ chức cộng sản năm 1929

- 1929: Phong trào đấu tranh của CN,

ND, TTS phát triển

- 3/1929: hội viên tiên tiến của HộiVNCMTN họp tại 5D, phố Hàm Long(HNội), lập ra chi bộ cộng sản đầutiên

- 5/1929: Đại hội lần thứ nhất của HộiVNCMTN họp (Hương Cảng)

+ Thông qua Tuyên ngôn, Chính

cương, điều lệ

+ Đoàn đại biểu Bắc kì đặt vấn đềphải thành lập ngay ĐCS thay thếHội, song không được chấp nhận, bỏđại hội về nước

- 17/6/1929, thành lập ĐD cộng sản

đảng.

- 8/1929: VNCMTN ở Nam kì thành

lập An Nam cộng sản đảng.

+ Cơ quan ngôn luận: báo Đỏ

+ 11/1929: đại hội: đường lối chínhtrị, bầu BCH TW

- 9/1929: những người tiên tiến trong

(?) Nội dung của bản Cương lĩnh

chính trị đầu tiên của đảng? Em có

phong kiến, tư sản giành quyền tự

do dân chủ cho nhân dân Nhiệm vụ

được đặt lên hàng đầu là nhiệm vụ

dân tộc Nguyễn Ái Quốc đã thấy rõ

được mâu thuẫn cơ bản của dân tộc

thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc chứ

không phải là mâu thuẫn giai cấp

+ Đây là cương lĩnh cách mạng

GPDT đúng đắn, sáng tạo, phù hợp

với thực tiễn Việt Nam

- GV mở rộng:

Tân Việt CM đảng thành lập Đông

Dương cộng sản liên đoàn.

- Ý nghĩa: - Xu thế khách quan củacuộc vận động GPDT theo con đườngCMVS

- Chuẩn bị trực tiếp cho sự ra đời củachính đảng vô sản ở Việt Nam

2 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

* Hoàn cảnh triệu tập:

- Sự tồn tại của 3 tổ chức CS HĐriêng rẽ => yêu cầu thống nhất thànhmột Đảng duy nhất

- 3/2/1930, NAQ triệu tập Hội nghịhợp nhất các tổ chức cộng sản tại CửuLong (Hương Cảng - Hồng Kông)

* Nội dung hội nghị: Hội nghị nhất

trí:

- Thống nhất các tổ chức CS thành 1đảng duy nhất: Đảng cộng sản ViệtNam

- Thông qua Chính cương vắn tắt,Sách lược vắn tắt, điều lệ vắn tắt vàlời kêu gọi nhân ngày thành lập đảng

- Bầu BCH TW lâm thời của Đảng: 7

ủy viên

* ND của cương lĩnh chính trị đầu tiên:

- Mục tiêu: làm "tư sản dân quyền

CM và thổ địa CM để đi tới XHCS"

- Nhiệm vụ: đánh đổ đế quốc Pháp,bọn phong kiến và tư sản phản CM,làm cho nước VN được độc lập, tựdo…

- Lực lượng CM: công nhân, nôngdân, tiểu tư sản, trí thức; Phú nông,trung, tiểu địa chủ và tư sản thì lợidụng hoặc trung lập

- Lãnh đạo CM: ĐCS Việt Nam

- Vị trí: CMVN phải liên minh với cácdân tộc bị áp bức và vô sản thế giới

+ Lời kêu gọi có đoạn: " ĐCS VN

+ 9/1960: Đại Hội đại biểu toàn

quốc lần thứ III quyết định lấy ngày

sâu kiến thức và tự hào về truyền

thống quê hương Sau đó giải thích:

Từ đầu năm 1930,trên địa bàn tỉnh

Vĩnh Yên đã tiếp nhận đường lối

cách mạng vô sản của Hội VNCM

Thanh niên Sau phong trào cách

- Là 1 bước ngoặt vĩ đại trong lịch sửCMVN:

+ CMVN đặt dưới sự lãnh đạo duynhất của ĐCSVN

+ Có đường lối khoa học và sáng tạo,

có tổ chức chặt chẽ, đội ngũ kiêntrung

+ Là sự chuẩn bị đầu tiên có tínhquyết định cho những bước phát triểnnhảy vọt của CMVN

+ CMVN trở thành một bộ phận củaCMTG

cách mạng theo xu hướng vô sản phát triển mạnh,trên cơ sở đó, các

tổ chức cơ sở Đảng ở hai tỉnh lần lượt ra đời.

Chi bộ cơ sở Đảng đầu tiên là chi

bộ đồn điền Tam Lộng- Bình Xuyên (10/1933) và chi bộ Vĩnh Tường (3/1938) Sau khi thành lập các chi

bộ trên tiếp tục mở rộng địa bàn hoạt động và gây cơ sở ở hai tỉnh Nhiều chi bộ mới ra đời.

Nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng ở các địa phương và thống nhất sự chỉ đạo các cơ sở đảng ở hai tỉnh,tháng 3 năm 1940,Đồng chí Đào Duy Trì,Xứ ủy viên về ấp Hạ (Tam Dương ) triệu tập cuộc họp đảng viên hai tỉnh ,thành lập ban cán sự liên tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên do đồng chí

Lê Xoay làm Bí thư.

Tháng 8/1940, xứ ủy Bắc Kỳ quyết định thành lập ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên, do đồng chí Lê Xoay làm Bí thư.

Việc thành lập ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên đánh dấu sự ra đời của Đảng bộ tỉnh.Từ đây, các

cơ sở đảng và các phong trào đấu tranh của nhân dân trong tnhr đều đặt đướ sự lãnh đạo thống nhất của một cơ quan, đó là Ban cán sự tỉnh.

*Tiểu sử Đồng chí Lê Xoay: ĐC Lê Xoay sinh năm 1912, quê xã Vũ Di, huyện Vĩnh Tường, tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm Đồng chí là bí thư chi bộ đầu tiên của Vĩnh Tường năm 1938.Tháng 3/1940, là bí thư ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên Tháng 8 /1940 là Bí thư ban cán sự tỉnh Vính Yên

Đồng chí Lê Xoay là chiến sỹ cách

mạng, là một lãnh đạo chủ chốt của

tỉnh,Đ/C có nhiều cống hiến với

Đảng bộ và sự nghiệp cách mạng

của hai tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên,

có nhiều đóng góp đối với sự

nghiệp chung của tỉnh.

Thực hiện nghị quyết của tỉnh, mở

đợt tuyên truyền nhân ngày kỷ niệm

Quốc tế lao động ,nhiều cơ sở trong

tinht rải truyền đơn tro cờ đỏ ở

những nơi đông người qua lại.

Đồng chí Lê Xoay trực tiếp chỉ đạo

hoạt động ở Vĩnh Tường và đã hi

sinh trong khi đang làm nhiệm vụ ở

Bồ Sao rạng ngày 29/4/1942 Đ/C

Lê Xoay ngã xuống nhưng cờ đỏ đã

được treo cao ở khắp các ngả

đường ở Bồ Sao

Đoạn tư liêu trên cho thấy tầm quan

trọng của sự ra đời Đảng Cộng

Sản Việt Nam Mạc dù ra đời muộn

nhưng đã đáp úng yêu cầu của cách

mạng Đã kịp thời lãnh đạo nhân

dân Vĩnh Phúc đấu tranh và xây

dựng đất nước Giúp các nắm được

kiến thức dân tộc và kiến thức địa

phường nhuần nhuyễn Qua đó các

em thấy được mối quan hệ giữa lịch

sử địa phương với lịch sử dân tộc,

Tiết 24 :II(4), III :

1 Công tác chuẩn bị:

* Đối với giáo viên.

- Nghiên cứu bài giảng, đọc tài liệu tham khảo có liên quan

- Lên kế hoạch lựa chọn những tư liệu lịch sử địa phương có liên quantới nội dung bài học

- Trao đổi với đồng nghiệp

- Hướng dẫn học sinh sưu tầm nguồn tư liệu lịch sử có liên quan

* Đối với học sinh: Để chuẩn bị cho bài học, với tinh thần phát huyvai trò chủ động, sáng tạo của học sinh, giáo viên hướng dẫn HS sưu tầm các

nguồn tư liệu lịch sử địa phương có liên quan đến bài: Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa tháng Tám(1939-1945) Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời Cụ thể cần tìm hiểu về cuộc khởi nghĩa giành

chính quyền của nhân dân tỉnh Vĩnh Yên, Phúc Yên

Nội dung trên được lồng ghép vào bài học như sau:

sự lãnh đạo tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh

- Nắm vững công cuộc chuẩn bị, diễn biến, ý nghĩa lịch sử, nguyênnhân thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám 1945

2 Kỹ năng

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng xác định kiến thức cơ bản, sự kiện

cơ bản, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ lịch sử, tranh ảnh tư liệu điển hìnhphục vụ cho bài học

3 Thái độ, tư tưởng

- Bồi dưỡng cho học sinh niềm tin tưởng vào sự lãnh đạo sáng suốtcủa Đảng

- Bồi dưỡng tinh thần hăng hái, nhiệt tình cách mạng, không quảnngại khó khăn gian khổ hi sinh vì sự nghiệp cách mạng của đất nước, họcsinh biết trân trọng giữ gìn và phát huy thành quả của Cách mạng Tháng Tám

4 Hình thành năng lực

- Rèn năng lực tự học, tự giải quyết các vấn đề

- Hình thành kỹ năng giáo tiệp, kỹ năng thực hành

II Phương pháp tổ chức dạy học:

Phát vấn, phân tích, so sánh, thảo luận nhóm

III Phương tiện:

Giáo án, tài liệu tham khảo

Đại cương lịch sử Việt Nam, Lịch sử Vĩnh Phúc

IV Các bước lên lớp:

Hoạt động dạy – học của thầy, trò

4 Chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa

giành chính quyền

a Xây dựng lực lượng cho cuộc

khởi nghĩa vũ trang

* Xây dựng lực lượng chính trị:

- Xây dựng mặt trận Việt Minh, vận

động quần chúng tham gia mặt trận

Nhiều tỉnh Bắc Kì, các Hội phản đế

đã chuyển thành các Hội cứu quốc

và nhiều tổ chức cứu quốc mới

được thành lập

- Để lôi kéo trí thức về với cách

mạng, năm 1943 Đảng ta đã cho ra

đời Đề cương văn hoá Việt Nam

Năm 1944, Đảng Dân chủ và Hội

văn hoá cứu quốc Việt Nam thành

lập

Đảng còn tăng cường vận động

binh lính và ngoại kiều dân chủ

tham gia mặt trận Việt Minh

* Xây dựng lực lượng vũ trang:

+ Lực lượng vũ trang đầu tiên của

cách mạng Việt Nam là đội du kích

Bắc Sơn

+ Năm 1941, các đội du kích Bắc

Sơn thống nhất với nhau thành

Trung đội Cứu quốc quân I

(2/1941), đội Cứu Quốc quân II ra

đời (9/1941)

+ Tại Cao Bằng: cuối năm 1941,

Nguyễn Ái Quốc quyết định thành

lập đội tự vệ vũ trang để chuẩn bị

cho việc xây dựng lực lượng vũ

trang nhân dân

Người tổ chức nhiều lớp chính trị,

quân sự, biên soạn các tài liệu về

đánh du kích, kinh nghiệm của du

Hoạt động

GV yêu cầu HS đọc và gạch chân SGK đểtìm hiểu về quá trình xây dựng lực lượngchính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địacách mạng cho Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm

1945

HS tự hoàn thành nhiệm vụ của mình dưới

sự hướng dẫn của giáo viên

GV nhấn mạnh một số điểm sau:

-Cao Bằng là nơi thí điểm xây dựng các hộicứu quốc, cơ sở của mặt trận Việt Minh.Năm 1942, khắp các châu của tỉnh Cao Bằngđều có hội cứu quốc, trong đó có ba châuhoàn toàn

-Trong suốt quá trình vận động cách mạng từHội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (5 -1941) đến ngày Cách mạng Tháng tám thànhcông, những chủ trương, nghị quyết củaĐảng nhằm xây dựng lực lượng cách mạngđều được quán triệt trong các văn kiện củaMặt trận Việt Minh và trong thực tiễn hoạtđộng cách mạng Từ khi Mặt trận Việt Minh

ra đời, toàn bộ phong trào chống phát xítPháp – Nhật của nhân dân ta đều mang tênphong trào Việt Minh, cái tên tiêu biểu cholòng yêu nước và ý chí quật cường của dântộc ta

- Căn cứ địa đầu tiên của cách mạng ViệtNam là căn cứ địa Bắc Sơn – Vũ Nhai, đượcxây dựng tháng 11 – 1940 Năm 1941, saukhi về nước, Nguyễn Ái Quốc chỉ thị thànhlập căn cứ tại Cao Bằng Đây là hai căn cứđịa đầu tiên của Cách mạng Việt Nam

HS đối chiếu với phần chuẩn bị của mình đểghi chép

kích Nga và Trung Quốc.

* Xây dựng căn cứ địa: Căn cứ địa

Bắc Sơn – Vũ Nhai và Cao Bằng là

hai căn cứ địa cách mạng đầu tiên

b Gấp rút chuẩn bị khởi nghĩa vũ

trang giành chính quyền.

- Từ đầu năm 1943, cuộc Chiến

tranh thế giới thứ hai chuyển sang

giai đoạn mới có lợi cho cách mạng

nước ta Trước tình hình đó Đảng ta

đã gấp rút chuẩn bị khởi nghĩa

giành chính quyền

- Từ 25 đến 28/2/1943, Hội nghị

thường vụ Ban chấp hành Trung

ương Đảng họp tại Võng La (Đông

Anh) vạch ra kế hoạch chuẩn bị

toàn diện cho cuộc khởi nghĩa vũ

trang

- Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam

tuyên truyền giải phóng quân ra

đời, chỉ sau 2 ngày sau đã đánh

thắng liên tiếp hai trận: Phay Khắt

và Nà Ngần (Cao Bằng)

Hoạt động 1

GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu tình hìnhthế giới từ đầu năm 1943 có gì thay đổi vàtạo điều kiện cho phong trào cách mạng nhưthế nào? Trước tình hình đó chúng ta chủtrương như thế nào? Đảng ta đã gấp rútchuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chínhquyền như thế nào?

HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi

GV miêu tả những công việc được làm sauHội nghị ở Võng La để thấy được không khíkhẩn trương chuẩn bị khởi nghĩa: Năm 1943,Ban Việt Minh tỉnh Cao - Bắc - Lạng đã lập

ra 19 ban “Xung phong Nam tiến” để liên lạcvới căn cứ địa Cao Bằng và Bắc Sơn – VõNhai, phát triển lực lượng xuống miền xuôi.Ngày 7/7/1944, Tổng bộ Việt Minh cho rađời chỉ thị “Sửa soạn khởi nghĩa.Ngày 10 –8- 1944, Trung ương Đảng kêu gọi “Sắm sửa

vũ khi đuổi thù chung”

HS quan tâm đến bài giảng để trả lời

GV nhấn mạnh sự thất bại của phe phát xít

- Ở Châu Á – Thái Bình Dương

quân Nhật thất bại nặng nề, trước

những đòn phản công của Đồng

minh

- Ở Đông Dương, quân Pháp chuẩn

bị chờ thời cơ phản công Nhật Mâu

thuẫn Pháp – Nhật rất gay gắt

+ Đêm ngày 9/3/1945, Nhật đảo

chính Pháp, Pháp chống cự yếu ớt

rồi nhanh chóng đầu hàng Nhật

- Chủ trương của ta: Đảng đã họp

Hội nghị Thường vụ Ban chấp hành

Trung ương tại Đình Bảng, cho ra

đời bản chỉ thị “Nhật – Pháp bắn

nhau và hành động của chúng ta”

(12/3/ 1945) Hội nghị quyết định

phát động cao trào kháng Nhật cứu

nước làm tiên đề cho tổng khởi

nghĩa

* Diễn biến:

- Khởi nghĩa từng phần nổ ra từng

bổ phận ở nhiểu nơi, chính quyền

và căn cứ địa cách mạng được mở

rộng

- Phong trào “Phá kho thóc giải

quyết nạn đói”, đáp ứng đúng nhu

cầu bức thiết của nhân dân

- Cuộc nổi dậy đấu tranh và giành

thắng lợi của các chiến sĩ cách

mạng trong nhà tù của đế quốc như

Ba Tơ, Nghĩa Lộ, Sơn La, Hỏa

Lò đã bổ sung nguồn cán bộ cho

cách mạng

trên các chiến trường, Nhật Bản điên cuồnggiữ Đông Dương để mong muốn tạo ranhững thay đổi trên chiến trường châu Á

- Về sự kiện Nhật đảo chính Pháp, GV chohọc sinh thấy được nó đã gây ra cuộc khủnghoảng chính trị sâu sắc ở Đông Dương vì

“hai quân cướp nước cắn xé nhau chí tử;chính quyền Pháp tan rã; chính quyền Nhậtchưa ổn định; các tầng lớp đứng giữa hoangmang, quần chúng cách mạng muốn hànhđộng” Tuy nhiên những điều kiện cho khởinghĩa chưa chín muồi

- Về chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hànhđộng của chúng ta” Chỉ thị này đã soi sángcho các Đảng bộ cách thức hoạt động từ sau

sự kiện Nhật đảo chính Pháp đến trước cuộckhởi nghĩa tháng 8 năm 1945

-Ở Bắc và Bắc Trung Kì, nạn đói tràm trọngxảy ra, Đảng đã đề ra khẩu hiệu “Phá khothóc giải quyết nạn đói” Khẩu hiệu đã đápứng được nguyện vọng đông đảo quầnchúng, đã tạo thành phong trào đấu tranhmạnh mẽ chưa từng có, thu hút hàng triệungười tham gia

- Khởi nghĩa Ba Tơ (Quảng Ngãi – 11 – 3 –1945) Hàng nghìn đảng viên cán bộ bị giamtrong các nhà tù nổi dậy đấu tranh đòi tự do,phá nhà giam vượt ngục, nhà từ Nghĩa Lộ,Sơn La, Hoả Lò…Đó là nguồn bổ sung cán

bộ quan trọng thúc đẩy khởi nghĩa từng phầntiến tói tổng khởi nghĩa