Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính

LỜI CẢM ƠN CỦA TÁC GIẢ Tôi xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu và các thầy cô trong tập thể sư phạm của trường, đặc biệt là các thầy cô giáo trong tổ Khoa học tự nhiên đã tạo điều kiện g

LỜI CẢM ƠN CỦA TÁC GIẢ

Tôi xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu và các thầy cô trong tập thể sư

phạm của trường, đặc biệt là các thầy cô giáo trong tổ Khoa học tự nhiên đã tạo điều kiện giúp đỡ về thời gian, cơ sở vật chất và sự tham gia góp ý, cung cấp tài

liệu trong suốt quá trình tôi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm “Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính”.

Tôi xin chân thành cảm ơn các em học sinh khối 6 (Năm học 2018-2019)

đã góp phần không nhỏ giúp đỡ tôi hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm

Tuy nhiên sáng kiến kinh nghiệm sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của bạn bè đồng nghiệp và hội đồng khoa học

để sáng kiến kinh nghiệm này được hoàn thiện hơn nữa, thiết thực hơn trong việc giảng dạy môn Hóa học ở trường THCS

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Ngày 15 tháng 01 năm 2019

Tác giả

MỤC LỤC

g

7.1.4 Một số biện pháp giúp các em học sinh lớp 6 thực hành tốt

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 17

10 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp

dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả và theo ý kiến của tổ chức,

cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu, kể cả áp dụng

17

thử (nếu có) theo các nội dung sau :

10.1 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do

10.2 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do

áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân: 18

11 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Số

1 Bảng 1: Kết quả học sinh trước khi áp dụng sáng kiến

2 Bảng 2: : Kết quả học sinh sau khi áp dụng sáng kiến

3 Bảng so sánh chất lượng học sinh trước và sau khi áp

dụng sáng kiến

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Trong thời đại chúng ta, sự bùng nổ công nghệ thông tin ( CNTT )

đã tác động lớn đến công cuộc phát triển kinh tế, xã hội Đảng và nhà nước đã xác định rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của tin học và CNTT, truyền thông cũng như những yêu cầu đẩy mạnh của ứng dụng CNTT, tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu CNH – HĐH, mở cửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng và thế giới nói chung

Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên nhà nước đã đưa ra

mô hình tin học vào nhà trường và ngay từ cấp THCS học sinh được tiếp xúc với tin học để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo

Tin học là môn khoa học phát triển rất nhanh, thường xuyên thay đổi và được nâng cấp nhằm mục đích trang bị cho học sinh những hiểu biết về công nghệ thông tin và vai trò của nó trong xã hội hiện tại

Hiện nay, nhiều em học sinh đã làm quen với máy tính rất nhiều, sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng cũng như các phần mềm học tập trong chương trình Tin học phổ thông “Các em rất thích học Tin học và học rất nhanh, nhiều em học nhanh hơn so với người lớn.”

Môn tin học ở bậc THCS đã bước đầu giúp các em học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về CNTT: Một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện các kỹ năng, thao tác khi sử dụng máy tính

Hình thành cho học sinh một số năng lực cần thiết về người lao động hiện đại như:

- Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải

- Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lí thông tin.

- Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoc tập, lao động

- Có thái độ đúng đắn khi sử dụng máy tính, các sản phẩm tin học

- Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong các hoạt động xã hội

Đặc biệt khi học sinh thực hành trên máy tính với các phần mềm ứng dụng

Trong chương trình tin học ở bậc THCS được phân bố xem kẽ giữa các bài vừa học vừa chơi Điều đó rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạo trong quá trình học tập, giúp học sinh thư giãn đầu óc nhằm nâng cao chất lượng và kỹ năng khi thực hành các thao tác trên máy tính

Xuất phát từ những vấn đề khi giảng dạy cho các em học sinh

THCS tôi đã chọn đề tài “Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính”.

2 Tên sáng kiến:

“Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính”

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ tên:

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THCS

- Số điện thoại:

- Email:

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Học sinh bậc THCS lớp 6

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu:

- Từ ngày 29 tháng 08 năm 2017

- Triển khai nghiên cứu sáng kiến ở năm học 2017 – 2018 , học kỳ I năm học 2018 – 2019

- Bắt đầu từ tháng 8 năm 2017 đến tháng 12 năm 2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

7.1: Về nội dung của sáng kiến

7 1.1 Cơ sở lý thuyết.

Hiện nay nước ta cũng như các nước trên thế giới đang cạnh tranh về nghành công nghệ chế tạo máy cũng như các sản phẩn phần mềm giúp ích cho con người trên mọi lĩnh vực Vậy làm thế nào để làm được điều đó : nhờ vào ngành công nghệ thông tin Ngày xa xưa con người không biết đọc, không biết viết đó là một nỗi khỗ vô cùng, còn ngày nay con người không biết sử dụng máy vi tính thì coi như là không biết đọc, không biết viết Vậy khi biết sử dụng máy vi tính rồi thì làm thế nào để chúng ta có thể thực hiện các thao tác được nhanh, chính xác

Sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của tin học là thành quả vĩ đại của con người Công nghệ máy tính đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có những bước đột phá thần kì Máy tính được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động của con người Trong các lĩnh vực kinh tế máy tính được ứng dụng để quản lí tái chính, ngân hàng, quản lí nhân sự trong các lĩnh vực y học, giáo dục, công nghiệp và nông nghiệp tin học cũng đóng góp một vai trò hết sức quan trọng và được ứng dụng trên phạm vi toàn thế giới

Để giúp các em học sinh hiểu cách thức, cơ chế làm việc và tính năng ưu việt của máy tính thông qua việc thực hành trên máy tính, qua đó cho thấy tin học cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc hỗ trợ tính toán, trong công tác quản lý, giảng dạy

Đồng thời các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương Đảng , của Thủ tướng chính phủ và các văn bản hướng dẫn của Bộ giáo dục – Đào tạo về phát triển ứng dụng CNTT trong giáo dục, đào tạo

Chỉ thị số 58/CT-TW ngày 17/10/2000 về việc triển khai công tác ứng dụng CNTT trong các nhà trường phổ thông

Nghị định 40/2000/HQ10 và chỉ thị 14/2001/CT-TTg ngày 9/12/2000 về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông: Nội dung chương trình là tích cực áp dụng một cách sáng tạo phương pháp tiên tiến hiện đại, ứng dụng CNTT vào dạy và học

Thông tư 14/2002/TT-BGDĐT ngày 1/4/2002 về việc hướng dẫn quán triệt chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông

Chỉ thị 29/CT của trung ương Đảng về việc đưa CNTT vào nhà trường

Nghị quyết 246/2005/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ phê duyệt “chiến lược phát triển CNTT và truyền thông Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020”

* Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến:

- Bước đầu hướng dẫn học sinh hiểu được kiến thức lý thuyết trong phạm

vi tin học

- Tìm hiểu và phân tích từ lý thuyết đến thực hành máy tính

- Hướng dẫn học sinh thao tác thực hành trên máy tính

- Đưa ra những yêu cầu cơ bản cho học sinh khi thực hành trên máy tính

- Đánh giá và kiểm tra học sinh thực hành trên máy tính

* Phạm vi nghiên cứu của sáng kiến:

Trong phạm vi nghiên cứu của sáng kiến tôi tập trung vào các vấn đề sau:

- Gợi nhớ cho học sinh nhắc lại kiến thức khi thực hành trên máy tính

- Bước đầu xác định các kiến thức cơ bản khi sử dụng máy vi tính.

- Hướng dẫn, gợi mở cho học sinh quá trình thực hành trên máy tính

- Tổ chức cho học sinh thảo luận khi thực hành các thao tác trên máy tính

- Yêu cầu các nhóm thực hành tự kiểm tra và đánh giá quá trình thực hành của nhóm bạn

- Đánh giá và hướng dẫn những hạn chế của học sinh khi thực hành

* Mục đích của sáng kiến:

Chọn và nghiên cứu đề tài nà, mục đích của tôi là bước đầu làm quen với kiểm tra và đánh giá học sinh theo chuẩn kiến thức, kỹ năng, đổi mới phương pháp dạy học

Thực hiện đề tài này, tôi có dịp tiếp cận , khám phá một số các phương pháp kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính, tôi có dịp tìm hiểu

và phân tích hướng khai thác các kỹ năng và thao tác thực hành của học sinh

Bước đầu giúp học sinh xác định cơ sở lý thuyết về môn tin học để từ đó tìm ra những việc cần thực hiện khi thực hành trên máy tính Nhờ đó giúp tôi hiểu sâu hơn, đúng hơn về phương pháp kiểm tra đánh giá học sinh và những dụng của công nghệ thông tin trong nhà trường

* Phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết được vấn đề này tôi sử dụng những phương pháp sau:

- Vấn đáp học sinh lớp 6

- Kiểm tra việc học tập của học sinh ( bài cũ, bài mới )

- Sử dụng bảng đối chiếu và so sánh

- Kiểm tra kiến thức sau giờ học

- Gợi nhớ cho học sinh về các kiến thức đã học

- Yêu cầu học sinh nghiên cứu các thao tác, kỹ năng khi thực hành trên máy tính

- Tổ chức cho học sinh thảo luận và thực hành theo nhóm

- Khuyến khích học sinh đề xuất ý kiến

- Sử dụng máy vi tính và máy chiếu trình chiếu cho học sinh quan sát các thao tác thực hành khi sử dụng máy vi tính

- Khuyến khích học sinh đưa ra các câu hỏi nhận xét và đề xuất ý kiến cho một số vấn đề liên quan đến việc đánh giá quá trình thực hành của các nhóm trong lớp học

7.1.2 Cơ sở thực tiễn

Giảng dạy là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong nhà trường, đặc biệt

là trong các trường phổ thông vì số lượng học sinh tương đối nhiều, cùng với việc cải cách chương trình đào tạo cho phù hợp với nhu cầu và xu hướng phát triển của thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, mỗi người khi sống trong xã hội hiện đại không thể thiếu hiểu biết về tin học, để cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về tin học, về máy tính thì cũng cần có những bài giảng mang tính chất gần gũi, dễ hiểu để từ đó các em nhận thức được vai trò

và tính năng của máy tính trong công việc học tập cũng như trong cuộc sống

xung quanh mình Chính vì lí do đó tôi chọn đề tài “Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính”.

a Thuận lợi:

* Nhà trường:

- Tin học đang là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để các

em học sinh có thể được học và tìm hiểu về CNTT và các kiến thức cơ bản về môn tin học đồng thời làm quen và sử dụng máy vi tính

- Tạo điều kiện mua sắm, sửa chữa máy móc và đã có một phòng học bộ môn dành riêng cho môn tin học nhằm phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên

và học sinh trong nhà trường

- Được sự ủng hộ của các cấp ủy, ủy ban nhân dân, các ban nghành, phụ huynh học sinh hỗ trợ cơ sở vật chất cho nhà trường

* Giáo viên:

- Giáo viên được đào tạo các kiến thức về tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy

và học môn tin học trong bậc THCS

- Giáo viên thường xuyên được học các lớp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ về CNTT nhằm phục vụ việc dạy và học trong nhà trường

* Học sinh:

- Vì đây là môn học trực quan, sinh động đòi hỏi phải có kiến thức và kỹ năng trong quá trình sử dụng máy vi tính, đồng thời là một môn học khám phá những lĩnh vực mới Nên học sinh rất hứng thú học, tham gia xây dựng bài, nhất là khi học sinh được học những tiết thực hành trên máy vi tính

b Khó khăn:

* Nhà trường:

- Nhà trường đã có một phòng máy vi tính dành riêng cho các em học sinh nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng, mỗi lần cho các em thực hành trên máy vi tính có tới 2 – 3 em ngồi cùng một máy nên các em không có nhiều thời gian để thực hành làm bài tập một cách đầy đủ Hơn nữa nhiều máy vi tính có cấu hình máy quá thấp, chất lượng không còn tốt nên thường xuyên hay bị hỏng và lỗi, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng học tập của các em học sinh

* Giáo viên:

- Môn tin học vẫn đang chỉ là môn học tự chọn trong chương trình phổ thông nên chương trình và sự phân phối chương trình bước đầu có sự thống nhất và đang hoàn chỉnh Hiện nay môn tin học đang dần đưa vào bậc THCS cho một

số tỉnh và thành phố và đã biên soạn thành sách Tin học dành cho THCS quyển 1, 2, 3, 4

- Tuy giáo viên đã được đào tạo cơ bản về kiến thức tin học, nhưng giáo viên vẫn còn hạn chế về kinh nghiệm giảng dạy Trong quá trình cho học sinh thực hành trên máy vi tính, máy móc thường xuyên gặp sự cố, trục trặc, giáo viên không xử lí kịp thời dẫn đến học sinh thiếu máy móc, không thực hành được

* Học sinh:

- Rất nhiều học sinh có tư tưởng môn tin học là môn giúp các em giải trí, không để ý đến việc học tập Nhất là những tiết thực hành một số em học sinh không có ý thức làm bài mà các em sẽ tìm đến các trò chơi có trong máy vi tính

- Đa số các em học sinh chỉ tiếp xúc với máy vi tính ở trường lớp nên các em còn hạn chế về việc học tập

7.1.3 Thực trạng:

Trước khi thực hiện đề tài “Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính” tôi đã khảo sát và thử nghiệm các em học sinh

khối 6 thông qua việc giảng dạy lý thuyết, dạy thực hành và kiểm tra bà cũ Khi tổng hợp kết quả thu được

Mức độ thao tác Trước khi thực hiện sáng kiến

Số học sinh Tỷ lệ

7.1.4 Một số biện pháp giúp các em học sinh lớp 6 thực hành tốt các thao tác trên máy vi tính.

a Kế hoạch giảng dạy, xây dựng phương pháp và thiết kế bài dạy phù hợp.

Đánh giá kết quả học sinh sau những tiết học lí thuyết về đặc trưng bộ môn, thì sẽ thực hành trên máy vi tính như thế nào? Đây là vấn đề đặt ra cần nghiên cứu Khi tiến hành phân tích những vấn đề kiểm tra đánh giá kiến thức của học sinh ở môn tin học, tôi thấy rằng ở độ tuổi này học sinh sẽ tự mình nghiên cứu, tìm hiểu, và thể hiện cách thức tự học hỏi ở bạn bè và từ thầy cô giáo Vì vậy ngay từ những bài học đầu tiên trong chương tình tin học bậc

THCS, tôi đã phải xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận cảu máy tính

và hiểu được tác dụng cuả máy tính trong nhà trường, cơ quan, xí nghiệp, và xã hội như thế nào? Để học sinh có thể nhận biết được những vấn đề đó tôi thường xuyên cho học sinh quan sát ngay trong giờ giảng lí thuyết Đồng thời cho các

em liên hệ thực tế với bài học của mình

Trong quá trình học sinh thực hành tôi thường xuyên đặt ra các câu hỏi cho học sinh thực hành:

- Khi các em thực hành các ngón tay đặt trên vị trí nào trên bàn phím?

- Để bật và tắt máy tính em làm như thế nào là tốt nhất?

- Khởi động một phần mềm ứng dụng các em làm như thế nào?

- Nêu các thao tác sử dụng chuột?

- Nêu tên các hàng phím trên bàn phím máy tính?

Đây là những câu hỏi chiếm 92% các em sẽ trả lời được, đồng thời nó sẽ giúp các em nhắc lại kiến thức cũ để các em có thể áp dụng khi sử dụng máy vi tính

Khi học sinh thực hành trên máy tính tôi yêu cầu học sinh nắm vững những vấn đề sau:

- Nắm vững kiến thức cơ bản về những tiết học lý thuyết

- Thực hiện đúng nội quy khi sử dụng máy vi tính

- Đặt ra các câu hỏi khi học sinh thực hành trên máy tính

- Các kỹ năng, thao tác khi thực hành máy tính phải đúng và chính xác

- Học sinh phải thường xuyên thảo luận, làm việc theo nhóm để thực hiện các yêu cầu của một bài thực hành

- Học sinh cần phải tích cực khi thực hành và đặt ra các vấn đề thắc mắc

để giáo viên giải đáp các thắc mắc đó

- Giáo viên bao quát và xử lí các tình huống khi học sinh thực hành hay mắc phải

- Các nhóm thực hành nhận xét và tự đánh giá kết quả đồng thời chỉ ra những chỗ sai cho nhóm bạn