Bên cạnh đó,học sinh được mở rộng, khắc sâu kiến thức bằng các phương tiện dạy học màgiáo viên sử dụng như: máy chiếu, tranh ảnh, các đoạn video, bảng biểu, phiếuthảo luận…Giữa văn bản,
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
-Tác giả: Ngô Quý Dương
- Đơn vị công tác: THCS Đạo Đức
- Chức vụ: Giáo viên
- Trình độ chuyên môn: Thạc sỹ Khoa học Ngữ văn
Đạo Đức, tháng 01/2019
Trang 2
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên
a) Tác giả sáng kiến: NGÔ QUÝ DƯƠNG
- Ngày tháng năm sinh: 27/02/1979 Nam.
- Đơn vị công tác: Trường THCS Đạo Đức- Bình Xuyên- Vĩnh Phúc.
- Chức danh; Giáo viên
- Trình độ chuyên môn; Thạc sỹ Khoa học Ngữ văn.
- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến (ghi rõ đối với từng đồngtác giả, nếu có)
b) Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Ngô Quý Dương
c) Tên sáng kiến; lĩnh vực áp dụng; mô tả bản chất của sáng kiến; cácthông tin cần được bảo mật (nếu có):
- Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao kỹ năng sử dụng kênh hình, đoạn
video trong giảng dạy Ngữ văn THCS.
Trong nội dung định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ
thông theo luật giáo dục năm 1998 có một số vấn đề quan trọng cụ thể là: Thứ nhất; Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo ở học sinh Thứ hai; Bồi dưỡng phương pháp tự học Thứ ba; Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn Thứ tư; Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho
học sinh Bốn định hướng này có liên quan chặt chẽ, trong đó định hướng đầutiên là căn bản
Đặc thù môn Ngữ văn chính là để học sinh lĩnh hội được tri thức một cách
tốt nhất chúng ta cần hướng học sinh vào “hoạt động tích cực” Tức là học sinh
phải được trực tiếp tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá vấn đề Mỗi vấn đề được làmsáng tỏ sẽ mở ra những chân trời mới về sự sáng tạo Bộ môn Ngữ văn đang trêncon đường đổi mới cũng phải tuân theo quy luật đó Dạy học theo phương pháp
đổi mới phải thực sự lấy “học sinh làm trung tâm”, coi hoạt động của học sinh là
Trang 3hoạt động dưới sự hướng dẫn của giáo viên Để lĩnh hội tri thức, học sinh có thểđọc, phân tích văn bản thông qua hoạt động chỉ đạo của giáo viên Bên cạnh đó,học sinh được mở rộng, khắc sâu kiến thức bằng các phương tiện dạy học màgiáo viên sử dụng như: máy chiếu, tranh ảnh, các đoạn video, bảng biểu, phiếuthảo luận…Giữa văn bản, phương tiện dạy học với học sinh có tác động qua lại
với nhau tạo mối quan hệ chặt chẽ, hoàn chỉnh, thống nhất (học sinh là người khám phá, tìm hiểu; văn bản là cánh cửa; phương tiện dạy học là chìa khóa.)
2 Cơ sở thực tiễn
Một phương pháp mà tôi đã và đang sử dụng nhằm nâng cao chất lượngdạy học, đó là tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học trong bộ môn Ngữvăn Tuy vậy, đa phần học sinh đều không muốn học môn Ngữ văn phần vì do xuthế xã hội, phần vì do môn Ngữ văn khó học…
Vậy làm thế nào để kích thích niềm say mê, hứng thú cho học sinh khi họcvăn bản Đây là điều mà tôi cùng với các giáo viên trong tổ trăn trở, suy nghĩ Đốivới giáo viên khi dạy văn bản chỉ biết truyền tải đầy đủ kiến thức có trong sáchgiáo khoa cho học sinh thì chưa đủ mà cần phải tạo được hứng thú say mê họctập, kích thích sự sáng tạo của học sinh Vì vậy khi dạy văn bản, tôi đã căn cứ vàotính cập nhật bằng cách biết liên hệ thực tiễn cuộc sống thông qua một số đoạnvideo và tranh ảnh vào bài dạy cho phù hợp với từng nội dung mà văn bản đề cập
Đã có nhiều nội dung hướng dẫn, tuy nhiên nhiều không có nghĩa là hòa lẫn,giống nhau, mỗi sáng kiến đều có điểm chung chính là làm sao tạo hiệu quả họctập tốt nhất cho học sinh, học sinh được chủ động tìm tòi và phát hiện kiến thức,các kiến thức đó không chỉ ở trên sách vở mà còn có thể vận dụng vào thực tiễnđời sống Nhìn nhận vấn đề như vậy, đồng thời bản thân tôi đã áp dụng sáng kiếnnên thấy phương pháp của mình phù hợp, hiệu quả, nên xin phép được trình bàycác biện pháp đó
* CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG SỬ DỤNG KÊNH HÌNH, ĐOẠN VIDEO TRONG GIẢNG DẠY NGỮ VĂN THCS
Giải pháp 1: Sử dụng kênh hình, tranh minh họa trong tiết dạy.
Bước 1: Chuẩn bị các thiết bị, tranh ảnh, vật thật, ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy, nhằm phát huy tính sáng tạo, chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh.
Chuẩn bị là khâu quan trọng quyết định đến sự thành công của tiết học,chuẩn bị tốt sẽ tạo tâm lý tự tin cho người dạy, hướng người học được tiếp thukiến thức chủ động, khám phá kiến thức mà không bị thụ động tiếp nhận
Việc chuẩn bị đồ dùng dạy học của giáo viên trước khi tiến hành dạy học
là khâu vô cùng quan trọng Để tiết dạy đạt được mục tiêu giáo dục tri thức, tưtưởng, tình cảm tốt đẹp cho học sinh, đòi hỏi người giáo viên phải có sự chuẩn bị
kĩ càng, chu đáo Để có tiết dạy thành công thì giáo viên phải có kế hoạch về việc
sử dụng tranh, vật thật, hay hình ảnh Tranh ảnh khi được lựa chọn phải có nộidung phù hợp, có ý nghĩa giáo dục cao, tránh tình trạng tranh không đúng với chủ
Trang 4đề bài giảng, gây tri giác tản mạn ở học sinh trong khi sử dụng hoặc làm cho họcsinh khó hiểu, mơ hồ Việc lựa chọn hình ảnh phù hợp với nội dung bài học còn
có nghĩa là: hình ảnh phải xác thực có tính biểu tượng, kích thích khả năng khámphá cao giúp học sinh lĩnh hội bài giảng nhanh nhất, khoa học nhất đồng thời pháthuy được năng lực chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh
Bước 2: Cách thức tiến hành sử dụng kênh hình, tranh minh họa phải đúng, đủ, đảm bảo về thời gian, không gian, khả năng nhận thức của học sinh.
Việc sử dụng kênh hình, tranh minh họa đúng thời điểm là vô cùng quantrọng, vì nội dung kênh hình, tranh minh họa chính là một phần nội dung kiếnthức Trong khi sử dụng tranh giáo viên kết hợp linh hoạt với hệ thống câu hỏi,các câu hỏi phải phù hợp với tầm nhận thức của học sinh đồng thời chứa đựngđược bản chất của việc khám phá, phân tích và tổng quát được vấn đề Câu hỏi cóthể đưa trước để tạo tâm thế cho học sinh hoặc sau khi đưa tranh lên Khi sử dụngtranh cần lưu ý sử dụng đúng, đủ, hợp lý, tránh làm cho học sinh tri thức tản mạnnhàm chán, loãng kiến thức và sai trọng tâm Mỗi kênh hình là phần trọng tâmkiến thức nên khi khai thác nội dung tranh ta phải khai thác một cách triệt đểthông qua hệ thống các câu hỏi như; gợi mở, phán đoán, suy luận, phân tích, bìnhluận nhưng không được làm mất nhiều thời gian ảnh hưởng đến các hoạt độnggiao tiếp khác Khi đưa tranh cho học sinh trả lời ý, khai thác xong cần cất tranhngay
Ví dụ 1: Khi dạy văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình” của G
Mác-Két.
- Để giúp học sinh hiểu rõ cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt
nhân làm mất đi khả năng con người được sống tốt đẹp hơn Giáo viên chiếunhững hình ảnh so sánh về các lĩnh vực đời sống xã hội với sự chuẩn bị cho chiến
tranh hạt nhân (có hình ảnh minh họa), để thấy được số tiền phục vụ chạy đua
cho vũ trang là con số khổng lồ so với các vấn đề quan trọng khác Để học sinhnhận ra được việc chạy đua vũ trang có quan trọng hay không?
- Hậu quả nghiêm trọng của chiến tranh, tôi đã đưa ra hai bức tranh thể hiện sự dãman của chiến tranh gây ra cho trẻ em và phụ nữ Sau đó tôi đặt câu hỏi: Bứctranh trên có nội dung gì? Ý nghĩa? Qua đó em có ý kiến gì? Để từ đó học sinhthấy mình cần làm gì
Ví dụ 2: Khi dạy văn bản: “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ
và phát triển của trẻ em”
* Trong luận điểm 3: Sau khi học sinh hiểu được những điều kiện thuận lợi chung
của cộng đồng quốc tế Giáo viên chiếu cho học sinh xem một số hình ảnh về sựquan tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với trẻ em hiện nay
Câu hỏi : Những hình ảnh trên gợi cho em suy nghĩ gì về sự quan tâm của Đảng
và Nhà nước ta đối với trẻ em hiện nay? Bản thân các em có trách nhiệm gì trước
sự kỳ vọng và quan tâm đó của Đảng và nhà nước?
Trang 5Bước 3: Sử dụng tranh kết hợp với phương pháp kĩ thuật dạy học phù hợp.
Đây là bước vô cùng quan trọng, đòi hỏi bản thân người đứng lớp phải thực
sự linh hoạt, khéo léo kết hợp nhuần nhuyễn các thao tác sao cho đạt hiệu quả caonhất Tránh mất thời gian hoặc thách đố học sinh Kết hợp nhuần nhuyễn; sửdụng tranh, lời giảng, hệ thống câu hỏi, hoạt động của học sinh Biết kết hợp vớicác nghệ thuật sư phạm khác mục đích tạo hiểu quả cao nhất trong việc lĩnh hộikiến thức, đồng thời phát huy được tính chủ động sáng tạo của học sinh Ở bướcnày, giáo viên có thể sử dụng cách tiếp cận kiến thức liên môn thông qua ứngdụng công nghệ thông tin trong dạy học để tạo hứng thú cho học sinh
Ví dụ: Khi dạy bài “Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới” Ngoài việc sử dụng
tranh chân dung để giới thiệu thân thế, sự nghiệp của Vũ Khoan, giáo viên có thể
sử dụng công nghệ thông tin để đưa những tư liệu về Vũ Khoan như: Khi ôngđương chức đã họp những hội nghị quan trọng nào, ở đâu? Những hội nghị đó có
ý nghĩa, sức ảnh hưởng như thế nào đến đất nước, khi ông về hưu Vũ Khoan sống
ở vùng miền nào và có tiếp tục đóng góp cho địa phương, đất nước nữa haykhông? Từ đó học sinh nhận thấy được bài viết dựa trên một thực tế của đất nướcđược viết từ trái tim của một tác giả đã có những đóng góp quan trọng cho đấtnước trên nhiều lĩnh vực
Tóm lại, đây là bước quan trọng đòi hỏi người giáo viên phải linh hoạttrong thao tác, nhanh nhẹn trong ứng dụng từng phương pháp, kỹ thuật dạy học,
để làm được điều đó đòi hỏi người giáo viên ngoài năng lực, trách nhiệm cần có
cái “tâm” với nghề nghiệp.
Giải pháp 2 : Sử dụng đoạn video trong tiết dạy
Bước 1: Đoạn video khi sử dụng phải chính xác, phù hợp, đúng nội dung để phát huy tính khám phá, sáng tạo của học sinh.
Vì sao phải lựa chọn đoạn video chính xác, phù hợp và đúng nội dung?Đoạn video cũng được hiểu là nội dung kiến thức quan trọng của bài họccung cấp cho học sinh lĩnh hội trong tiết dạy, chính vì thế giáo viên phải lựa chọnnội dung thật cụ thể chính xác khoa học, phải biết mình chọn nội dung, hình ảnh,
âm thanh phục vụ cho phần nào trong bài, thời gian dự tính là bao nhiêu, khi trìnhchiếu ta kết hợp lời giảng hay ta đã thuyết minh trong đoạn video rồi, nghĩa làgiáo viên phải xác định được việc đưa đoạn video đó cho học sinh nhằm cung cấpthông tin cho phần nào trong bài Để làm tốt được điều này thì đòi hỏi năng lực
và trách nhiệm của giáo viên trong việc lựa chọn nội dung phù hợp và chính xácmang tính khoa học rất cao Tính khoa học của phim video giáo khoa thể hiện:
Trước hết ở nội dung kiến thức đưa lên phim phải chọn lọc, phù hợp vớinội dung văn bản Sao cho, việc sử dụng hình ảnh ít nhất mà vẫn phản ánh đượckiến thức cơ bản của bài học và tính thẩm mĩ của phim, tránh đưa quá nhiều phimtrong một tiết dạy gây loãng kiến nhức Nếu không chính xác, không phù hợp thì
sẽ sai nội dung dạy học, mất thời gian, gây ảnh hưởng đến tâm lý của học sinh
Trang 6Khi có nội dung kiến thức thì nội dung kiến thức phải được sắp xếp mộtcách hệ thống, bố cục chặt chẽ thể hiện được cấu trúc của bài học.
Ví dụ: Khi dạy bài: “Ca Huế trên sông Hương” ngay phần giới thiệu bài,
giáo viên có thể sử dụng đoạn video giới thiệu về Huế, với dòng sông Hương kèmtheo lời giới thiệu của giáo viên để học sinh cảm nhận được bài học hôm nay làhọc về điều gì, nơi có những khúc ca đó vị trí địa lý ở đâu? Chứ không được lấyhình ảnh của tỉnh thành khác để tô đậm thêm hình ảnh bài giảng, điều đó sẽ mấtnhiều thời gian và sai nội dung kiến thức
Bước 2: Xây dựng nội dung đoạn video phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THCS.
Đặc điểm tâm sinh lý học sinh THCS là muốn phát hiện, khám phá, tìm tòi
và được bày tỏ những quan điểm cá nhân của mình Chính vì thế, việc sử dụngđoạn video phù hợp với lứa tuổi là hết sức cần thiết
Với mục đích dùng để dạy học, nội dung kiến thức đưa vào phim videophải phù hợp với nội dung của bài học trong chương trình Nội dung kiến thức cơbản thể hiện trên phim không thể đi quá xa nội dung bài học, vượt quá phạm vicủa chương trình Nội dung kiến thức cũng phải phù hợp với đặc điểm tâm lí,nhận thức và trình độ hiểu biết của học sinh Những vấn đề khó, phức tạp cầnđược phân tích, giải thích cặn kẽ để học sinh có thể hiểu được
Hình ảnh, âm thanh trong phim phải rõ ràng, ngắn gọn, đảm bảo cung cấpđầy đủ thông tin cần thiết để học sinh trong phòng có thể nhìn và nghe được, vớikích thước màn hình phổ biến hiện nay.Với phim video dạy học, các hình ảnh có
ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc phản ánh được kiến thức cơ bản của bàiphải dành thời gian thích đáng để thể hiện
Số lượng phim sử dụng cho chương trình phải phù hợp với các hình thức tổchức dạy học Dung lượng của mỗi bộ phim cũng phải phù hợp với các kiểu tiếthọc, hình thức tổ chức dạy học mà phim thể hiện
Ví dụ: Khi dạy: “Bài thơ tiểu đội xe không kính” giáo viên có thể cho học
sinh xem đoạn video về các chiến sĩ Trường Sơn vừa lái xe vừa ung dung huýtsáo để khắc sâu hơn hình tượng chiến sĩ lái xe vừa dũng cảm, ngang tàng vừalãng mạn
Ví dụ: Khi dạy bài: “Ôn dịch thuốc lá”, giáo viên cũng cần chú ý khi sử
dụng video của những căn bệnh nặng do thuốc là gây ra, vì các em chưa được vachạm nhiều với những căn bệnh dị hình, dị tính nên khi sử dụng giáo viên hết sứclưu ý đế tránh những tổn thương của các em về tâm trong sinh hoạt
Cấu trúc nội dung video phải thể hiện được phương pháp dạy học Trongphim phải thể hiện được cách nêu vấn đề, đặt câu hỏi, giải quyết vấn đề…theođịnh hướng sử dụng các phương pháp tích cực Điều này có ý nghĩa quan trọngtrong việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay
Trang 7Bước 3: Đoạn video phải có tính thẩm mĩ, nghệ thuật làm rung động cảm xúc, khơi gợi những tình cảm trong tâm hồn học sinh.
Tính thẩm mĩ luôn được đề cao trong việc xây dựng các bộ phim Phimvideo, trước hết là phương tiện được thể hiện bằng hình ảnh, do vậy hình ảnh,màu sắc phải sắc nét, đẹp, sống động, hài hoà phản ánh trung thực các đặc điểm
tự nhiên, kinh tế - xã hội tư tưởng tình cảm Trong phim dạy học ngoài hình ảnhđộng, cần bổ sung những hình ảnh tĩnh phù hợp với kiến thức của bài học Nhữnghình ảnh tĩnh tương đối này không chỉ có ý nghĩa chuyển cảnh…như phim thôngthường mà còn là nguồn kiến thức có tính khái quát cao mà nhiều khi hình ảnhđộng không thể thay thế được Lời thuyết minh phải cô đọng, trong sáng, diễncảm, nhạc đệm phải phù hợp với hình ảnh, lời nói diễn ra trong phim Đây là điềukiện giúp học sinh tập trung theo dõi nội dung phim một cách đầy đủ
Trong phim ngoài hình ảnh, các con số, chữ viết trên phim phải đẹp, màusắc thích hợp, xuất hiện phù hợp với hình ảnh, lời thuyết minh Tiếng động, âmnhạc trong phim phải thích hợp với nội dụng phim tạo cảm giác tự nhiên, tránhđơn điệu, nặng nề, giả tạo Âm lượng cũng phải vừa phải, không ảnh hưởng tớilời thoại, lời thuyết minh trong phim
Tính thẩm mĩ của phim còn thể hiện ở sự chuyển tiếp “mượt mà” hợp lôgic
giữa các hình ảnh động, tĩnh, tượng hình, tượng trưng…của phim giúp cho họcsinh tiếp thu mạch kiến thức liên tục có hệ thống, phù hợp với chương trình vì thếgiáo viên phải lự chọn phim thật kĩ càng thận trọng
Bước 4 : Đoạn video phù hợp với phương pháp và hình thức dạy học phát huy tính sáng tạo, chủ động của học sinh.
Phim video được xây dựng nhằm phục vụ cho việc dạy học của mỗi bộmôn nhất định Phương pháp sử dụng video trong dạy học có liên quan chặt chẽvới các phương pháp dạy học Mỗi bộ môn có phương pháp sử dụng video khácnhau, nhằm giải quyết một nội dung dạy học cụ thể Vì vậy, phải căn cứ vàophương pháp dạy học bộ môn, vào nội dung và tính năng của băng video, vàomục đích dạy học của từng bài cụ thể mà lựa chọn phương pháp sử dụng videophù hợp, nhằm phát huy hết tính năng, tác dụng của chúng trong quá trình dạyhọc
Căn cứ vào tính năng của các thể loại phim mà chọn hình thức dạy họcthích hợp như dạy học cả lớp, dạy học theo nhóm, dạy học cá nhân Có một số thểloại phim phù hợp với tất cả hình thức dạy học, nhưng cũng có một số thể loạiphim chỉ phù hợp cho một vài hình thức dạy học nhất định Ngược lại, cũng cómột số hình thức dạy học có thể sử dụng nhiều thể loại phim khác nhau Vì vậy,tuỳ theo điều kiện khách quan và chủ quan cho phép mà lựa chọn thể loại phimphù hợp với hình thức dạy học nhất định
Hình thức phim tư liệu được thể hiện bằng hình thức đưa tin Toàn bộ nộidung của phim được truyền tải bằng lời thuyết minh đi kèm hình ảnh Đây là hìnhthức được sử dụng phổ biến hiện nay của các bản tin, các bộ phim video có nộidung khoa học trên truyền hình và ở nhiều bộ phim giáo khoa được xây dựng
Trang 8trong thời gian qua Sử dụng hình thức này cho phép trong một thời gian ngắncung cấp được một lượng thông tin lớn mà kinh phí thực hiện không nhiều.Nhược điểm của nó trong dạy học là làm cho học sinh tiếp thu kiến thức thụđộng, hạn chế khả năng phát huy tính tích cực chủ động trong học tập của họcsinh Hình thức này có thể thích hợp với hình thức học tập ngoại khoá trong nhàtrường Việc sử dụng đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp dạy học thích hợp,
sự hướng dẫn cần thiết
Ví dụ: Khi dạy văn bản: “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình” của G Mác - Két
Đối với văn bản này, tôi đã dựng một số hình ảnh và thước phim tư liệu để giớithiệu bài và làm nổi bật nội dung bài học
Phần giới thiệu bài: Để tạo ấn tượng ngay từ đầu về sự khốc liệt của chiến tranh
hạt nhân và tạo sự cuốn hút học sinh vào bài học mới, giáo viên tạo một tìnhhuống có vấn đề Trước khi vào bài học thầy mời các em xem đoạn phim trongchiến tranh thế giới thứ 2 mà đế quốc Mĩ đã ném bom xuống thành phố Hi- rô- si
- ma và Na-ga- sa- ki của Nhật Bản
Câu hỏi: Nêu suy nghĩ của em sau khi xem xong đoạn phim trên? Theo em ước
mơ lớn nhất của loài người là gì?
Hình thức diễn giải được thể hiện trong phim video do một diễn giả trìnhbày lại nội dung bài học với một số thiết bị dạy học như máy chiếu qua đầu, bản
đồ, bảng biểu…Hình thức này đã được sử dụng trong chương trình khoa học giáodục của VTV2 - Đài truyền hình Việt Nam, nhằm ôn tập cho học sinh chuẩn bị thivào đại học Nhưng hạn chế của phương pháp trình bày này là sự trình bày mộtchiều không chú ý tới người học có tiếp thu được hay không Các bộ phim nàynếu xây dựng tốt có thể cho học sinh và giáo viên tham khảo trước, hoặc sau bàidạy
Qua phân tích trên cho thấy, việc sử dụng hình thức phim tương tác có hiệuquả dạy học tốt nhất Tuy nhiên, tuỳ theo mục đích sử dụng, cần kết hợp các hìnhthức khác như hình thức tư liệu, hình thức phỏng vấn, hình thức kịch và nửa kịch
để làm phim video phục vụ dạy học Hơn nữa, hiệu quả của việc xây dựng phimvideo dạy học còn tuỳ thuộc rất nhiều vào phương pháp của người sử dụngchúng Dù sử dụng cái gì thì tiêu chí quan trọng nhất vẫn chính là phát huy được
sự chủ động lĩnh hội kiến thức, khám phá, biết vận dụng giữa lý thuyết với thựchành, biết tiếp nhận kiến thức một cách thoải mái và hiệu quả nhất
Bước 5 : Sử dụng đoạn video phối hợp linh hoạt với các phương tiện dạy học khác.
Vì sao chúng ta phải sử dụng đoạn video và kết hợp linh hoạt với cácphương tiện khác?
Phim video không phải là vạn năng Chúng ta biết rằng mục đích yêu cầucủa các khâu trong quá trình dạy học có khác nhau Vì vậy không nên lạm dụngphim video trong quá trình dạy học, cần có sự cân nhắc lựa chọn các phương tiện
Trang 9dạy học phù hợp với mục tiêu sư phạm và nội dung kiến thức cần truyền đạt, sửdụng phối hợp với nhau một cách linh hoạt để mang lại hiệu quả cao nhất.
Việc sử dụng nhiều phương tiện dạy học khác nhau trong một buổi học cóảnh hưởng to lớn đến sự tiếp thu của học sinh, đến hiệu quả sử dụng phương tiệndạy học Lôi cuốn học sinh vào các điều mới lạ, hấp dẫn bằng cách sử dụng cácphương tiện dạy học phối hợp sẽ làm cho học sinh duy trì được sự chú ý theo dõibài học ở mức độ cần thiết Việc sử dụng một loại phương tiện dạy học trong mộtkhoảng thời gian kéo dài liên tục sẽ ảnh hưởng nhiều đến sự tiếp thu của học sinh.Theo các nhà sinh lý học, nếu một dạng hoạt động đực kéo dài liên tục quá 15phút thì mức độ chú ý sẽ giảm sút rất nhanh, tốt nhất trong một tiết dạy chỉ nên sửdụng một lần video
Ví dụ: Khi dạy văn bản: “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em”
Đối với văn bản này tôi dùng một số hình ảnh và thước phim tư liệu làm nổi bậtluận điểm 2 và luận điểm 3
* Trong luận điểm 2: Để giúp học sinh hiểu rõ được “sự thách thức” của trẻ em
trên thế giới hiện nay Giáo viên mời học sinh xem chuỗi hình ảnh và đoạn phimtrẻ em bị hành hạ ở tỉnh Đồng Nai
Câu hỏi: Qua chuỗi hình ảnh và thước phim tư liệu vừa xem, em hãy cho biết
hiện nay trẻ em đang chịu những thách thức gì?
Học sinh quan sát thảo luận trả lời: Hiện nay trẻ em trên thế giới đang chịunhững thách thức như: Trẻ em bị bỏ rơi, đói nghèo suy dinh dưỡng; cuộc sốngkhổ cực bị bóc lột sức lao động; là nạn nhân của bạo lực dẫn đến trẻ em thiếuthốn cả về vật chất lẫn tinh thần
Rõ ràng, không được ỷ nại và coi trọng đoạn video là điều kiện tiên quyết.Các yếu tố kỹ thuật, phương tiện khác cũng rất quan trọng trong việc truyền đạtkiến thức và tiếp nhận kiến thức Tất cả các khâu đều quan trọng, nhưng đối vớigiáo viên cần biết lựa chọn phương tiện, đoạn video như thế nào mới là điều đángbàn để giờ học đạt hiệu quả cao nhất
Trên đây là các giải pháp mà tôi đã tóm tắt, tất cả các giải pháp và các bướcthực hiện nêu trên đều đã được thực hiện và mang lại hiệu quả cao
- Về khả năng áp dụng của sáng kiến:
Giải pháp sử dụng kênh hình và các đoạn video là một phần nội dung bàihọc đồng thời là cơ sở để học sinh khắc sâu kiến thức đã được áp dụng tại một sốtrường Trong nội dung sáng kiến này, các biện pháp nêu trên có thể sử dụng chotất cả các khối lớp ở bậc THCS, tùy vào điều kiện của từng đơn vị Giáo viên thựchiện có nhiệm vụ tìm hiểu, lựa chọn các kênh hình, đoạn trích video sao cho phùhợp và hiệu quả nhất Mục đích của sáng kiến vẫn chính là tạo điều kiện để họcsinh có thể chủ động tiếp thu kiến thức một cách linh hoạt, chủ động nhất
Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả:
Trang 10Lợi ích thu được từ sáng kiến không chỉ giúp giáo viên định hình tácphong, phương pháp giảng dạy có sử dụng kênh hình mà còn giúp học sinh hứngthú lĩnh hội các kiến thức một cách chủ động và có tư duy Hơn nữa, sáng kiếnnày không kén chọn đối tượng dạy và học mà còn phát huy thêm sự nhiệt huyếtcủa người dạy và tinh thần học tập của học sinh Sáng kiến mang tính định hướngphương pháp cụ thể, giúp người dạy và người học có sự tương tác hiệu quả.
- Các thông tin cần được bảo mật (nếu có); không
d) Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến;
Với giáo viên: Cần có tinh thần trách nhiệm cao, luôn có ý thức và tận tâmvới mỗi trang nội dung Luôn tìm tòi, sáng tạo, luôn học hỏi về công nghệ thôngtin để đáp ứng nhu cầu của sáng kiến
Về điều kiện cơ sở vật chất: Cần trang bị máy tính, màn hình chiếu, loa vàcác thiết bị phụ trợ cho việc sử dụng kênh hình và các đoạn video
đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối tượng, cơ quan, tổ chức nào hoặc những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có);
Sáng kiến có thể áp dụng trên diện rộng, ở các vùng miền núi, đồng bằng…Sáng kiến sẽ tạo ra sự hứng thú, sinh động cho người học, đáp ứng nhu cầu họctập Học sinh hiểu bài ngay trên lớp và kiến thức sẽ còn in đậm thông qua kênhhình và các đoạn video khi bài giảng kết thúc Sẽ không còn học sinh đi họcthêm, giảm bớt áp lực trong học tập
Trên đây là mô tả sáng kiến kinh nghiệm của tôi, chắc chắn không tránhkhỏi những thiếu xót, xin đón nhận những đóng góp chân thành để sáng kiến càngngày càng phát huy thêm hiệu quả Tôi xin cam đoan những nội dung trên là dobản thân tôi trải qua thực tế và viết thành nội dung Kính mong Hội đồng sángkiến xem xét và công nhận
Đạo Đức, ngày 21 tháng 1 năm 2019.
NGƯỜI VIẾT ĐƠN
(Ký và ghi rõ họ tên)
Ngô Quý Dương
Trang 114 Bản nhận xét, đánh giá và đề nghị công nhận sáng kiến (Mẫu số 02)
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
BẢN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ
VÀ ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên
Đơn vị công tác trường THCS Đạo Đức nhận được đơn đề nghị công nhận
sáng kiến của Ông: Ngô Quý Dương
- Ngày tháng năm sinh: 27/02/1979 Nam.
- Đơn vị công tác: THCS Đạo Đức- Bình Xuyên.
- Chức danh; Giáo viên.
- Trình độ chuyên môn; Thạc sỹ
- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến (ghi rõ đối với từng đồngtác giả, nếu có)
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (nếu có): Ngô Quý Dương
- Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao kỹ năng sử dụng kênh hình, đoạn
video trong giảng dạy Ngữ văn THCS.
- Lĩnh vực áp dụng: Khoa học Xã hội
Sau khi nghiên cứu đơn đề nghị công nhận sáng kiến
- Tôi tên là: Lương Xuân Thủy
- Chức vụ: Hiệu trưởng
Thay mặt nhà trường nhận xét, đánh giá như sau:
1 Đối tượng được công nhận sáng kiến: - Giải pháp tác nghiệp:
2 Nhận xét, đánh giá về nội dung sáng kiến: Nêu rõ quan điểm của cá nhân theo các nội dung (bằng cách trả lời các câu hỏi sau đây):
a) Đảm bảo tính mới, tính sáng tạo: Vì thông qua đề tài nghiên cứu, đề tàichỉ ra được ưu điểm của việc sử dụng kênh hình, đoạn video trong giảng dạy Ngữvăn cấp THCS, đề tài thấy được tính thiết thực và hiệu quả cao trong việc ứngdụng giảng dạy
b) Giải pháp có khả năng mang lại lợi ích thiết thực: