Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức tại trường tiểu học phú xuân

Bình Xuyên, tháng 02/2020CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên a Tác giả sáng kiến:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

HỒ SƠ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

- Tên sáng kiến: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ XUÂN

- Tác giả: Dương Thị Đức

- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Phú Xuân, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh

Phúc

- Chức vụ: Hiệu trưởng

- Trình độ chuyên môn: Cử nhân

Bình Xuyên, tháng 02/2020

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

HỒ SƠ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

- Tên sáng kiến: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ XUÂN

- Tác giả: Dương Thị Đức

- Đơn vị công tác: Trường tiểu học Phú Xuân, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh

Phúc

- Chức vụ: Hiệu trưởng

- Trình độ chuyên môn: Cử nhân

Bình Xuyên, tháng 02/2020

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên

a) Tác giả sáng kiến: Dương Thị Đức

- Ngày tháng năm sinh: 20/12/1969 Nam, nữ: Nữ

- Đơn vị công tác: Trường tiểu học Phú Xuân - Huyện Bình Xuyên - Tỉnh Vĩnh Phúc

- Chức danh: Hiệu trưởng

- Trình độ chuyên môn: Cử nhân

- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến: 100%

b) Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Dương Thị Đức

c) Tên sáng kiến; lĩnh vực áp dụng; mô tả bản chất của sáng kiến; các thông tin cần được bảo mật (nếu có):

- Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức tại

trường tiểu học Phú Xuân;

- Lĩnh vực áp dụng: Sáng kiến được áp dụng trong lĩnh vực giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học tại địa bàn nông thôn

- Mô tả sáng kiến:

+ Về nội dung của sáng kiến:

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức tại trường tiểu học, tác giả đề xuất ba giải pháp gồm: Giải pháp làm tốt công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh, Giải pháp làm tốt phương pháp giảng dạy đạo đức và Giải pháp về tuyên truyền Cụ thể:

Giải pháp 1: Làm tốt công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh

BGH nhà trường cần xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học phù hợp với chương trình giáo dục Cụ thể:

Thứ nhất, xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ đầu

năm học trên cơ sở dựa vào tình hình thực trạng đạo đức của học sinh, tình hình thực tế của địa phương để định ra, nội dung, biện pháp, thời gian, chỉ tiêu cho phù hợp

Thứ hai, kế hoạch giáo dục cần tích hợp các hoạt động ngoại khóa, hoạt

động đoàn đội, phối hợp với các đơn vị ngoài nhà trường, phụ huynh,v.v… để nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò giáo dục đạo đức và làm phong phú các hoạt động hướng tới giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học Như đối với công tác đoàn đội, cần chủ động phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn tổ chức tốt phong trào rèn luyện đội viên theo năm điều Bác Hồ dạy, giáo dục tinh thần yêu nước, thăm viếng các bà mẹ Việt Nam anh hung ở địa phương Thông qua các tổ chức Đoàn Đội, các buổi sinh hoạt đội, sinh hoạt sao nhi đồng, thông qua phong trào “Đọc và làm theo báo Đội” thông qua các buổi chào cờ dạy cho các em những tấm gương tốt ở trường, ở lớp, đồng thời cũng phê bình những em chưa thật

sự cố gắng Từ đó kích thích tinh thần phấn đấu vươn lên trong học tập, lao động, rèn luyện đạo đức của các em Hay gần đây nhất là phong trào: “Nuôi heo đất”, giáo dục cho các em tinh thần tương thân tương ái, ý thực tiết kiệm để làm những việc có ích Ngoài ra các cuộc thi như: “Hội khoẻ Phù Đổng chào mừng ngày 22/12, Hội diễn văn nghệ chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 Giáo dục cho học sinh tinh thần: “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo”

Thứ ba, xây dựng các tiêu chí để đánh giá việc giáo dục đạo đức tại

trường tiểu học, áp dụng đối với từng đối tượng: Học sinh, giáo viên

Đối với giáo viên, BGH nhà trường cần đánh giá nhận thức và năng lực của giáo viên đối với môn đạo đức Cùng với việc trang bị về kiến thức cho học sinh thì việc cung cấp những chuẩn mực đạo đức cho học sinh là một nhiệm vụ hết sức quan trọng Vì vậy mỗi giáo viên cần có nhận thức đúng đắn về mục tiêu của môn học đạo đức và cách đánh giá học sinh Giáo viên cần tích cực tự bồi dưỡng chuyên

môn, nghiệp vụ, thực hiện nghiêm túc đổi mới phương pháp dạy học và cần nắm chắc cách đánh giá học sinh theo hướng định tính song cần đặc biệt chú ý đánh giá một cách khách quan, công bằng, tránh hiện tượng đánh giá chung chung cào bằng, xem nhẹ Trường tiểu học tôi đang phụ trách đã áp dụng đánh giá nhận thức và năng lực của giáo viên trong giảng dạy đạo đức và lối sống cho giáo viên thông qua

ba nhóm tiêu chí về Kiến thức, Kĩ năng, Thái độ Tiêu chí đánh giá thể hiện trong bảng dưới Tiêu chí đánh giá này áp dụng cho mọi giáo viên trong nhà trường Việc

áp dụng tiêu chí đánh giá định kỳ theo học kỳ, khiến mỗi giáo viên đều tăng nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh tiểu học

Đối với học sinh, việc đánh giá kể quả môn Giáo dục công dân sẽ được giác định trên mức độ đạt được của học sinh về phẩm chất và năng lực so với các yêu cầu cần đạt đặt ra cho mỗi lớp học Cụ thể, đánh giá thông qua các nhiệm vụ học tập (bài kiểm tra, bài tập thực hành, bài tập nghiên cứu, ) với đánh giá thông qua quan sát biểu hiện về thái độ, hành vi ứng xử của học sinh trong quá trình tham gia các hoạt động học tập được tổ chức trên lớp học, hoạt động nhóm, tập thể hay cộng đồng, cũng như trong sinh hoạt và giao tiếp hàng ngày Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của học sinh, đánh giá của phụ huynh học sinh và đánh giá của cộng đồng Kết quả đánh giá sau mỗi học kỳ và cả năm học đối với mỗi học sinh là kết quả tổng hợp đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT

Thứ tư, tổ chức bài giảng chuyên đề về giáo dục đạo đức: Tổ chức thực

hiện chuyên đề dạy học môn Đạo đức ở tất cả các khối lớp 1, 2, 3, 4, 5 Thành phần tham dự chuyên đề gồm có BGH và toàn thể các đồng chí giáo viên trực tiếp đứng lớp Các bài giảng chuyên đề được tất cả các đồng chí giáo viên trong mỗi khối xây dựng, đóng góp ý kiến và hoàn thiện Các bài dạy có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, chu đáo, thực hiện tốt mục tiêu của bài Trong tiết dạy học sinh đều tự giác, tích cực xây dựng bài Các hoạt động học tập diễn ra nhịp nhàng, học sinh rất hứng thú khi được tham gia thảo luận, đóng vai xử lí tình huống

Sau tiết dạy toàn thể các đồng chí cán bộ, giáo viên tham dự chuyên đề đã tham gia đóng góp ý kiến và chia sẻ được rất nhiều kinh nghiệm về phương pháp dạy học môn Đạo đức Có thể nói qua mỗi chuyên đề lại góp phần trang bị thêm cho các đồng chí giáo viên kiến thức và những kinh nghiệm bổ ích về phương pháp, hình thức dạy học

Chuyên đề sẽ giúp cho giáo viên, học sinh có cách nhìn mới, cách học và tư duy mới trong quá trình cung cấp kiến thức và lĩnh hội kiến thức Giúp cho cô và trò tự tin, gần gũi, cởi mở hơn trong quá trình dạy và học

Giải pháp 2: Làm tốt phương pháp giảng dạy môn đạo đức cho học sinh tiểu học

Thứ nhất, đổi mới công tác chủ nhiệm lớp GVCN mỗi lớp có vai trò lớn

trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp giúp GVCN nắm bắt được hoàn cảnh gia đình, đạo đức của học sinh trong lớp Trường tiểu học tôi đang phụ trách từ đầu năm học 2019-2020 đã yêu cầu các GVCN phải nắm được tình hình học sinh, đặc điểm lớp mình chủ nhiệm, chú ý vào những vấn đề sau:

- Thông tin cơ bản: Nơi ở, Hoàn cảnh sống, Lối sống, Hoàn cảnh kinh tế gia đình

- Thông tin giáo dục: Giáo dục của gia đình, Sự quan tâm của cha mẹ đối với con cái

- Quan hệ: Quan hệ của gia đình láng giềng, Quan hệ của học sinh với cha mẹ, ông bà, anh chị em trong gia đình; Quan hệ của học sinh với bạn bè, thầy cô giáo và ngoài xã hội, cộng đồng

- Đặc điểm học sinh: Sức khỏe, Hạnh kiểm, Năng lực học tập, Động cơ học tập,

Các thông tin trên giúp GVCN phối hợp với phụ huynh tốt hơn trong giáo dục đạo đức cho học sinh, lựa chọn những câu chuyện phù hợp, thân quen với các em học sinh để truyền đạt các thông điệp đạo đức

Thứ hai, áp dụng linh hoạt và hiệu quả đối với các phương pháp dạy học môn đạo đức: Nhằm hướng dẫn giáo viên có cơ sở để lựa chọn và vận dụng linh

hoạt các phương pháp dạy học môn đạo đức, nhà trường đã đưa ra một số nguyên tắc trong lựa chọn phương pháp dạy học môn đạo đức Cụ thể:

Một là: Lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp với bài học: Mỗi

phương pháp mà nhà trường đang áp dụng, như Phương pháp thuyết phục, phương pháp rèn luyện, phương pháp thúc đẩy đều có những ưu nhược điểm riêng, do vậy người giáo viên phải có lựa chọn kết hợp giữa các phương pháp, cho phù hợp với đặc trưng của các môn học đặc biệt là môn Đạo đức Mỗi phương pháp cần phải sử dụng đúng thời điểm của tiết dạy

Hai là: Sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học: Để thực hiện đổi mới

phương pháp, việc sử dụng đồ dùng dạy học là rất quan trọng với tất cả các môn

học Đồ dùng dạy học có tầm quan trọng trong sự thành công của một tiết dạy Vì vậy trước mỗi tiết dạy người giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng phục

vụ cho tiết dạy của mình Mỗi khi thiết kế bài học giáo viên cần căn cứ vào mục tiêu, nội dung tính chất, hình thức của bài học để lựa chọn thiết bị dạy học cho phù hợp, dễ sử dụng

Hiện nay trang thiết bị và đồ dùng dạy học môn Đạo đức chỉ có tranh ảnh nên giáo viên cần sử dụng các tranh ảnh trong Vở bài tập Đạo đức cho học sinh quan sát một cách triệt để Ngoài ra giáo viên có thể sử dụng các đồ dùng tự làm hoặc phải sưu tầm thêm, chuẩn bị trước mỗi tiết học những đồ dùng cần thiết cho từng hoạt động của từng bài

Ba là: Dạy đạo đức cho học sinh thông qua các môn học khác.

Dạy môn Đạo đức qua các môn học khác là hình thức giáo dục rất quan trọng Dạy đạo đức cho học sinh không chỉ bó hẹp ở một môn học Đạo đức mà có thể nói rằng dạy đạo đức ở mọi lúc, mọi nơi và tất cả các môn học Trong môn Tiếng việt học sinh được học các bài tập đọc với chủ điểm của từng tuần, từng tháng, học sinh biết những tấm gương tốt, khi học đạo đức các em có thể liên hệ đến Ở môn tự nhiên

và xã hội, học sinh được nhận biết các loài vật sống dưới nước, trên cạn, và nêu được ích lợi của chúng

Giải pháp 3: Giải pháp tuyên truyền

Thứ nhất, cải thiện điều kiện vật chất hỗ trợ thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức của trường tiểu học.

Thứ hai, tích cực thực hiện công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức

đến phụ huynh học sinh- quần chúng nhân dân khu vực về nhiệm vụ giáo dục đạo đức trong nhà trường Kết hợp chặt chẽ 3 môi trường giáo dục (Gia đình, nhà trường, xã hội), phối hợp với các tổ chức đoàn thể và các nhà tâm huyết với giáo dục tham gia ủng hộ nhà trường về điều kiện học tập của học sinh

Trong cuộc họp phụ huynh học sinh , giáo viên cần nêu rõ tầm quan trọng của việc tổ chức cho học sinh điều tra thực tế trong tất cả các môn học nói chung và môn đạo đức nói riêng Cần cho phụ huynh thấy rằng đây là một cách học tích cực tạo điều kiện để các em rèn kĩ năng giao tiếp, kĩ năng quan sát, nhận định và kết luận vấn đề, một cách học giúp các em gắn liền kiến thức học được ở trường vào thực tế cuộc sống.Giáo viên yêu cầu phụ huynh cần hợp tác và tạo điều kiện , giúp

đỡ để các em tiến hành công việc thuận lợi Nếu cần thiết có thể cùng các em thảo luận về những vấn đề có liên quan đến nội dung điều tra thực tế ở địa phương

Đặc biệt khi điều tra nội dung có tính chất tế nhị như bài:"Tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo", học sinh tìm hiểu về hoàn cảnh của những người khuyết tật ở địa phương, thì ngoài sự hợp tác của bản thân người đó còn có sự phối hợp của người thân trong gia đình, hàng xóm về hoàn cảnh thực tế của mỗi người, sự quan tâm của cộng đồng …

+ Về khả năng áp dụng của sáng kiến:

Tất cả các giải pháp mà sáng kiến đưa ra nhằm đạt tới một mục đích cuối cùng là: Sau khi học xong mỗi tiết đạo đức các em sẽ biết ứng xử tốt nhất các mối quan hệ với bản thân, gia đình, nhà trường và biết giữ gìn bảo vệ vệ sinh môi trường nơi công cộng Các em nắm vững các chuẩn mực hành vi đạo đức; biết thực hành vận dụng hàng ngày để những hành vi đạo đức đó trở thành phẩm chất đạo đức tốt của người học sinh trong nhà trường, gia đình và xã hội

Các giải pháp đã phát huy tác dụng, nâng cao nhận thức về giáo dục đạo đức

và các em học sinh vi phạm đạo đức cũng đã giảm đáng kể trong học kỳ I,

2019-2020 Thực trạng tại trường tiểu học tôi đang phụ trách về giáo dục đạo đức cho học sinh trong năm 2018-2019 cho thấy vẫn tồn tại sự xem nhẹ đối với giáo dục đạo đức, các phương pháp giảng dạy đạo đức vẫn chưa linh hoạt và chưa tạo sự hấp dẫn cho các em học sinh, sự quan tâm của phụ huynh tới giáo dục đạo đức cũng còn hạn chế Nhóm giải pháp trên đã được áp dụng tại trường trong học kỳ I năm học 2019-2020 và được hiệu quả nhanh chóng, mang lại lợi ích thiết thực đối với nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức tại cấp tiểu học

Nhóm giải pháp trên cũng có thể áp dụng cho giáo dục đạo đức tại cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông

- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp trong đơn theo ý kiến của tác giả với các nội dung sau:

Sau khi áp dụng sáng kiến vào thực tiễn, tôi nhận thấy rằng nhận thức của giáo viên, học sinh, phụ huynh về giáo dục đạo đức đã tăng lên, cải thiện đáng kể Kết quả giáo dục đạo đức của học sinh trường nơi tôi đang công tác cũng có nhiều cải tiến, cụ thể:

Áp dụng sáng kiến Tổng

số

Số GV trước khi

áp dụng sáng kiến

Số GV sau khi áp dụng sáng kiến

So sánh

Giáo viên chủ 24 3 12,5 24 100 Tăng

nhiệm áp dụng

phương pháp quản

lý mới

87,5%

Giáo viên có lồng

ghép nội dung giáo

dục đạo đức trong

khi giảng dạy các

môn văn hóa

24 5 20,8 24 100 Tăng

79,2%

Số học sinh vi

phạm nội quy

trường học

728 346 47,5 60 8,2 Giảm

39,3%

Số học sinh rèn

luyện tốt

728 382 52,5 668 91,8 Tăng

39,3%

+ So sánh lợi ích kinh tế:

Áp dụng sáng kiến sẽ giúp nâng cao hiệu quả của việc giáo dục đạo đức tại cấp

tiểu học Mặc dù vẫn duy trì 1 tiết học/1 tuần đối với môn đạo đức, nhưng các em học sinh vẫn được giáo dục đạo đức thường xuyên ở các môn học khác, trong các hoạt động ngoại khóa Do đó, việc này giúp sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện

có để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, mà không làm phát sinh chi phí thêm đối với thay đổi chương trình học tập

+ So sánh lợi ích xã hội:

 Giáo viên:

- Sử dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục đạo đức đối với từng nội dung giảng dạy đạo đức giúp giáo viên nâng cao hiệu quả các giờ học và tạo hứng thú cho học sinh

- Chủ động, tự tin hơn trong việc giảng dạy đạo đức và lồng ghép nội dung đạo đức trong các môn học khác

- Giáo viên có nhận thức đúng đắn hơn đối với giáo dục đạo đức, tinh thần trách nhiệm cao hơn trong việc giảng dạy đạo đức, luôn có ý thức tự bồi dưỡng chuyên môn và nhân cách để trở thành tấm gương đạo đức cho các em học sinh noi theo

 Học sinh:

- Học sinh có hứng thú cao trong học tập, rèn luyện đạo đức

- Học sinh có ý thức hơn đối với việc áp dụng các bài học đạo đức trong cuộc sống, vận dụng vào các tình huống thực tế hàng ngày

 Phụ huynh :

- Phụ huynh ý thức hơn trong rèn luyện đạo đức cho học sinh, coi trọng việc rèn luyện đạo đức và lối sống cho học sinh

- Củng cố thêm lòng tin của phụ huynh dành cho giáo viên trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh

- Các thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không

d) Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến;

- Nhà trường: Về cơ sở vật chất, các lớp học cần được trang bị các tư liệu và

đồ dùng dạy học gồm: tranh; ảnh; băng, đĩa; sách, tài liệu tham khảo có nội dung giáo dục về đạo đức, kỹ năng sống, kinh tế, pháp luật và đầu đĩa DVD; máy chiếu projector; màn hình tivi; giá để thiết bị; giá và nẹp treo tranh, ảnh; các văn phòng phẩm khác

- Giáo viên: Phải có năng lực, nhận thức và chuyên môn cao trong giáo dục đạo đức Giáo viên cũng phải là tấm gương đạo đức cho học sinh noi theo

- Học sinh: Ham học hỏi, hăng hái tham gia hoạt động giáo dục

- Phụ huynh: Quan tâm, trao đổi phối hợp với giáo viên thường xuyên trong quá trình học tập và hoạt động giáo dục khác

đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối tượng, cơ quan, tổ chức nào hoặc những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có):

Có thể áp dụng được sáng kiến này đối với các trường học lần đầu áp dụng sáng kiến Tuy nhiên, để tạo điều kiện thuận lợi, các trường cần phải nâng cao nhận