Chính vì vậy, muốn được sống trong môi trường lành mạnh thì việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường là việc làm quan trọng cần phải thực hiện ngay từ bậc học mầm non.. Khi trẻ có ý thức b
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
HỒ SƠ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Mã số:………
Tên sáng kiến: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO TRẺ 5-6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON
Tác giả: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG
Đơn vị công tác: Trường mầm non Quất Lưu
Chức vụ: Giáo viên
Trình độ chuyên môn: Đại học
Quất Lưu, năm 2020
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bình Xuyên
a) Tác giả sáng kiến: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG
- Ngày tháng năm sinh: 04/05/1991 Nam, nữ: Nữ
- Đơn vị công tác: Trường mầm non Quất Lưu
- Chức danh: Giáo viên
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm
- Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến: 100%
b) Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG
c) Tên sáng kiến:
- Tên sáng kiến: “Một số giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
- Lĩnh vực áp dụng: Nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ 5-6 tuổi
- Mô tả sáng kiến:
+ Về nội dung của sáng kiến
Trang 3Trong trái đất thân yêu này có rất nhiều điều khiến chúng ta phải suy ngẫm Trong đó ô nhiễm môi trường hiện nay đang là vấn đề nóng bỏng được cả thế giới quan tâm hàng đầu Môi trường bao gồm tất cả các yếu tố tự nhiên và xã hội cần thiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người, như tài nguyên thiên nhiên, không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội Môi trường tự nhiên vẫn đang từng phút cung cấp cho cuộc sống con người những nguồn lợi
vô giá Thế nhưng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chúng
ta có thể dễ dàng bắt gặp những hình ảnh, những thông tin về việc ô nhiễm môi trường, bất chấp những lời kêu gọi bảo vệ môi trường thì tình trạng ô nhiễm vẫn đang ngày càng trở nên trầm trọng Nguyên nhân cơ bản là do sự thiếu hiểu biết
và ý thức của con người gây nên Chính vì vậy, muốn được sống trong môi trường lành mạnh thì việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường là việc làm quan trọng cần phải thực hiện ngay từ bậc học mầm non Vì lứa tuổi mầm non là lứa tuổi mà cơ thể non nớt của trẻ chịu sự tác động mạnh mẽ của môi trường xung quanh Lứa tuổi này rất nhạy cảm, tính đồng cảm, dễ xúc cảm với con người và cảnh vật xung quanh đang phát triển mãnh liệt, do đó việc hình thành và giáo dục tình cảm, thái độ của trẻ với cuộc sống, với môi trường xung quanh là điều tương đối dễ dàng Khi trẻ có ý thức bảo vệ môi trường sẽ giúp trẻ hình thành ý thức tự giác, có thói quen, hành vi tốt, trẻ biết sống thân thiện với môi trường nhằm phát triển về cơ thể và trí tuệ, tạo nền tảng cho sự hình thành nhân cách vững chắc sau này Thực tế cho thấy ở các trường mầm non hiện nay, việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ tuy đã được chú trọng nhưng vẫn còn gặp không ít hạn chế, các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ chủ yếu
Trang 4mang tính chất giải pháp tình thế, tích hợp lồng ghép vào các hoạt động giáo dục khác, chưa đồng đều và chưa mang tính hệ thống Vì thế mà việc lựa chọn giải pháp nào để giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở giai đoạn này cũng trở nên vô cùng quan trọng Hiểu được như vậy, tôi đã nghiên cứu những vấn đề cơ sở lý luận về giáo dục bảo vệ môi trường Tiếp theo là tôi nghiên cứu thực trạng rồi đưa ra các giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Thực trạng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ; Giải pháp nâng cao chất
lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ Từ kết quả nghiên cứu lý luận và
thực tiễn cho phép tôi rút ra một số giải pháp để giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non như sau:
Giải pháp thứ nhất: Tạo môi trường thân thiện để trẻ tích cực
Trường mầm non là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ từ bước khởi đầu trong cuộc đời Môi trường xanh, sạch, đep, thân thiện sẽ tạo hứng thú, tâm lý thoải mái để trẻ học tập và vui chơi Nó còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục trẻ có ý thức, có thói quen giữ gìn, bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến môi trường gia đình, cộng đồng nơi các em đang sống, đồng thời góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi mầm non
Ngay từ đầu năm học, tôi đã chú trọng tới việc tạo cảnh quan trong và ngoài lớp học Tôi luôn sắp xếp các đồ dùng, đồ chơi trong lớp gọn gàng, ngăn nắp, vừa tầm với trẻ, trẻ có thể tự lấy và cất gọn gàng, từ đó tạo cho trẻ sự gần gũi và tâm thế vui vẻ, hứng thú tham gia các hoạt động trong lớp Tôi cũng
Trang 5thường xuyên thay đổi, làm mới vị trí các kệ góc để hấp dẫn trẻ, tạo cho trẻ sự thích thú và mong muốn được sắp xếp ngăn nắp
Tôi cũng tìm hiểu và xây dựng môi trường lớp học với màu sắc nhẹ nhàng, hài hoà Ngoài ra tôi còn trang trí môi trường lớp học bằng chính sản phẩm của trẻ, hình ảnh trong các góc chơi được thay đổi theo các chủ điểm tạo cho trẻ sự hứng thú với những điều mới lạ
Hình ảnh Góc bán hàng
Tôi đặc biệt tập trung xây dựng góc thiên nhiên, trồng thêm nhiều cây, hoa có màu sắc đẹp, trồng cây thân leo, trang bị bình tưới nước, xẻng làm đất và kéo cắt tỉa cây,… Tôi còn ươm 1 số loại hạt để trẻ được quan sát sự nảy mầm của cây, chăm sóc cây, theo dõi sự phát triển của cây, tạo thêm niềm thích thú và phấn khởi cho trẻ Ngoài ra tôi còn chuẩn bị một bể
Trang 6cá nhỏ để trẻ được trực tiếp cho cá ăn, quan sát môi trường sống của cá,… Tôi cho trẻ được trực tiếp lao động, ươm các hạt giống vào đất, tưới nước, qua việc thực hành giúp trẻ biết để có cây xanh, vườn rau phải trồng và chăm sóc như thế nào Từ đó giúp giờ học của trẻ thêm sinh động, giúp trẻ thêm yêu lao động, yêu thiên nhiên, gần gũi với thiên nhiên
Hình ảnh Góc thiên nhiên
Để giúp trẻ chú ý hơn, tôi đã cùng với trẻ trang trí cho chiếc thùng rác của lớp thêm ngộ nghĩnh, sinh động bằng cách cắt dán thêm mặt cười, đôi bàn tay xòe ra để xin rác Tôi cảm thấy trẻ thích thú hơn và tự giác bỏ rác vào thùng hơn
Bản thân tôi luôn cố gắng làm tấm gương để trẻ noi theo Tôi luôn giữ vệ sinh trong và ngoài phòng học Không lãng phí nước, khóa vòi nước ngay khi dùng xong, tắt điện khi đi ra khỏi lớp, đóng cửa khi ra về Từ đó giúp trẻ hình thành thói quen vệ sinh sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp, trẻ biết cách sử dụng tiết kiệm điện, nước
Trang 7Tôi lên lịch vệ sinh phòng nhóm cụ thể từng ngày cho các tổ trong lớp và trao đổi với các thành viên trong tổ về công việc cần làm hàng ngày Cho trẻ tự thảo luận, phân chia nhiệm vụ cho từng thành viên Sau mỗi buổi, tôi đều cho trẻ nhận xét về kết quả đạt được, tuyên dương, khen ngợi những thành viên làm việc tích cực Tôi nhận thấy trẻ rất hăng hái thi đua lau dọn lớp học và vui thích khi được nhìn thấy thành quả của mình
Giải pháp thứ hai: Dạy trẻ làm đồ dùng, đồ chơi từ phế liệu
Trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, thường có rất nhiều sản phẩm bị loại bỏ sau khi sử dụng, như vỏ chai dầu gội, sữa tắm, lon bia, vỏ hộp sữa, bìa cattong cũ, vỏ sò, vỏ hến, lốp xe… đó là nguồn vật liệu rất phong phú và đa dạng để chúng ta tận dụng nó tạo ra nhiều sản phẩm đồ chơi cho trẻ Việc dạy trẻ làm đồ dùng, đồ chơi từ phế liệu sẽ giúp nâng cao chất lượng học tập, vui chơi của trẻ Đồng thời, tạo cơ hội cho trẻ được thoải mái sáng tạo và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường
Tôi đã tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ chơi đơn giản được tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ và hướng dẫn trẻ làm cùng cô Khi trẻ được tự khám phá, lựa chọn những nguyên liệu tưởng chừng như bỏ đi ấy để trực tiếp bắt tay vào làm tạo ra những sản phẩm mà trẻ yêu thích thì đó là một điều rất ý nghĩa Nó tạo nên sự đa dạng, sinh động về đồ dùng, đồ chơi và nét độc đáo riêng có của mỗi lớp học, giúp tiết kiệm được kinh phí cho việc mua sắm thêm đồ dùng, đồ chơi, đồng thời góp phần giảm bớt đi một lượng rác thải rất lớn đang thải ra môi trường
Trang 8Ví dụ: Hướng dẫn trẻ làm con bướm để phục vụ tiết làm quen với toán, bài về số lượng Với các nguyên liệu: bìa catton, vỏ ngao, len, hạt đỗ, màu nước Cách làm cũng không hề phức tạp: quét màu nước lên mặt bìa catton, dùng vỏ ngao gắn thành hình cánh bướm, dùng len làm râu, hạt đỗ đen làm mắt Sau đó dán số lượng con bướm lên tấm bìa Hoặc có thể tận dụng những vỏ hộp sữa susu sau khi uống xong, kết hợp với giấy màu xanh lá cây, cắt và dán để tạo thành những luống rau cải xanh mát, hay những lốp xe cũ hỏng chỉ với một vài
lọ màu nước đã có thể tạo thành những chậu cây cảnh vô cùng rực rỡ và đẹp mắt Còn vô vàn những sản phẩm ra đời từ những phế liệu bỏ đi như: con công bằng hộp và thìa sữa chua, con cá bằng đĩa CD hỏng, con voi bằng lọ nước xả vải, đoàn tàu bằng vỏ hộp sữa tươi, lọ hoa bằng lõi cuộn giấy vệ sinh,…
Hình ảnh đồ chơi tự làm từ phế liệu
Qua cách làm này giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, làm giàu cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ Sản phẩm trẻ tạo ra có thể ứng dụng rộng rãi vào hoạt động học tập, vui chơi và dùng trang trí trường lớp Trẻ được tham gia thực hiện cùng
cô một cách dễ dàng ở mọi nơi, mọi lúc với sự say mê, vui vẻ
Trang 9Giải pháp thứ ba: Lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào những
chủ đề học
Giáo dục bảo vệ môi trường là một trong những nội dung quan trọng nhằm nâng cao đạo đức, lối sống và kỹ năng sống cho trẻ Để giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non đạt hiệu quả, khi mà giáo dục bảo vệ môi trường chưa thể là một môn học thì việc lồng ghép, tích hợp nội dung bảo vệ môi trường vào các hoạt động giáo dục gắn với các chủ đề thích hợp sẽ giúp trẻ có thái độ và hành vi đúng đắn với việc bảo vệ môi trường, có suy nghĩ và hành động cụ thể trước những sự việc xảy ra trong thực tế và nhận thấy được trách nhiệm của chính mình, mặc dù có thể là những hành động chưa lớn nhưng cũng sẽ hình thành cho trẻ tinh thần trách nhiệm trước môi trường
đang bị đe dọa
Ví dụ: Chủ đề “Trường mầm non”, tôi giới thiệu cho trẻ về các khu vực trong trường, các khu vệ sinh, nơi vứt rác Giáo dục trẻ ý thức giữ vệ sinh trường lớp: biết chăm sóc, bảo vệ cây, không vẽ bậy lên tường, bàn ghế Hoặc
có thể tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi để trẻ nhận biết hành vi đúng, sai Như trò chơi: “Thể hiện thái độ” Ở trò chơi này, tôi đưa ra rất nhiều tình huống trên máy chiếu về hành vi đúng như: bỏ rác vào thùng rác, tưới cây, lau dọn đồ chơi trong lớp, nhặt lá trên sân trường và những hành vi sai như: vứt rác bừa bãi, ngắt
lá, bẻ cành, không khoá vòi nước sau khi rửa tay Tôi cho trẻ quan sát, nếu trẻ thấy tình huống nào có hành vi tốt, đúng thì trẻ sẽ vỗ tay to, nếu tình huống nào
có hành vi sai, xấu thì trẻ sẽ cúi mặt xuống buồn bã Sau đó tôi nhận xét về từng hành vi để trẻ hiểu rõ hơn và giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường
Trang 10Ở chủ đề “Bản thân”, tôi giáo dục trẻ lợi ích của việc giữ gìn thân thể, những ảnh hưởng của môi trường xung quanh đến sức khoẻ con người Giáo dục trẻ những thói quen tốt trong ăn uống như rửa tay trước khi ăn, biết mời cô, mời các bạn, trong khi ăn không nói chuyện riêng, không làm rơi cơm, sau khi ăn xong biết rửa tay, lau miệng sạch sẽ Trong giờ khám phá khoa học “Bé cần gì
để lớn lên và khoẻ mạnh”, tôi cung cấp cho trẻ lợi ích của việc ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, bên cạnh đó để có 1 cơ thể khoẻ mạnh thì ngoài việc ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, tôi còn giáo dục trẻ phải thường xuyên tập thể dục thể thao
để tăng cường sức khoẻ, ăn chín uống sôi, giữ vệ sinh cơ thể và môi trường xung quanh sạch sẽ để phòng tránh bệnh tật
Chủ đề “Gia đình” tôi giáo dục trẻ nhận biết được môi trường sạch – bẩn trong gia đình, giáo dục trẻ biết giữ gìn đồ dùng gia đình luôn sạch sẽ, ngăn nắp,
có ý thức tiết kiệm năng lượng điện, biết tắt điện khi ra khỏi phòng, khoá vòi nước khi không sử dụng Khi chơi hoạt động góc, ở góc gia đình, tôi gợi ý trẻ đóng vai các thành viên trong gia đình làm các công việc dọn dẹp nhà cửa, lau chùi nền nhà sạch sẽ, ngăn nắp, gấp quần áo gọn gàng, nấu các món ăn hợp vệ sinh, vệ sinh dụng cụ nhà bếp, sử dụng tiết kiệm nước
Chủ đề “Nghề nghiệp” tôi giới thiệu cho trẻ biết về tên gọi, đặc điểm, lợi ích các ngành nghề trong xã hội Khi nói đến nghề dịch vụ tôi nhấn mạnh cho trẻ
về công việc của các cô bác lao công hàng ngày phải quét dọn đường phố, xử lý rác thải để môi trường sống xung quanh ta trong sạch hơn Nói về sự vất vả của các cô bác cũng như giáo dục trẻ hãy góp phần công sức nhỏ bé của mình để
Trang 11giảm bớt nỗi vất vả của các cô bác lao công và giúp môi trường sống sạch đẹp hơn
Chủ đề “Thế giới động vật”, tôi cung cấp cho trẻ kiến thức về đặc điểm, ích lợi cũng như tác hại của một số con vật đối với đời sống con người Tôi làm
rõ vấn đề môi trường sống ảnh hưởng trực tiếp đến các con vật như thế nào bằng cách cho trẻ tiến hành thí nghiệm với 2 con cá được thả ở trong 2 bình nước, 1 bình nước sạch, 1 bình nước bẩn Cho trẻ quan sát, nhận xét về sự tồn tại của 2 con cá đó Từ đó trẻ rút ra được bài học phải giữ gìn môi trường sống cho các con vật, không xả rác bừa bãi ra các ao, hồ, sông, suối
Với chủ đề “Thế giới thực vật”, tôi giáo dục trẻ biết quá trình phát triển của cây, lợi ích của cây xanh đối với môi trường sống Nếu không có cây xanh thì không khí sẽ ra sao, các thiên tai sẽ xảy đến như thế nào Từ đó trẻ biết yêu quý, chăm sóc, bảo vệ cây xanh Tôi còn tổ chức các buổi dạo chơi ngoài trời, cho trẻ được thực hành trồng cây, tưới cây, nhổ cỏ, bắt sâu cho cây
Trong chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” tôi cho trẻ xem video về các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường Cho trẻ tự nhận xét sau khi quan sát Hay cho trẻ tô màu những bức tranh về phương tiện giao thông không gây ô nhiễm môi trường Qua đó giáo dục trẻ biết đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, bịt khẩu trang khi đi đường, khi bố mẹ đưa đến trường cần để xe đúng nơi quy định, không đi xe vào trong sân trường để đảm bảo an toàn và hạn chế tiếng
ồn, khói xe làm ô nhiễm môi trường trường học
Chủ đề “Nước và hiện tượng tự nhiên” tôi giúp trẻ nhận biết về nước sạch, nước bẩn, các hiện tượng tự nhiên: gió, mưa, sấm chớp, hạn hán, lũ lụt qua
Trang 12các video, giúp trẻ biết được một phần nguyên nhân của các thiên tai mà con người đang phải gánh chịu: do chặt phá rừng trái phép dẫn đến sạt lở đất, lũ lụt,
do môi trường bị ô nhiễm nặng nề Từ đó trẻ có ý thức bảo vệ hơn đối với môi trường mình đang sống
Chủ đề “Quê hương, đất nước” tôi giới thiệu cho trẻ những danh lam, thắng cảnh ở địa phương nơi trẻ sinh sống cũng như danh lam thắng cảnh trên đất nước Việt Nam Từ đó khơi gợi ở trẻ niềm tự hào, tình yêu quê hương, đất nước và cần phải làm gì để xây dựng và gìn giữ vẻ đẹp đó
Tôi nhận thấy việc kết hợp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các chủ đề trên là việc làm thực sự cần thiết và bổ ích Qua đó giúp trẻ có thêm những kiến thức, hiểu biết về chăm sóc bản thân cũng như có cái nhìn tích cực
về việc bảo vệ môi trường xung quanh trẻ
Giải pháp thứ tư: Phối kết hợp với phụ huynh trong việc giáo dục ý
thức bảo vệ môi trường cho trẻ
Chúng ta không thể phủ nhận công tác phối hợp với phụ huynh của giáo viên ngày càng trở nên quan trọng và được nhiều trường học áp dụng Nếu như chỉ có giáo viên nỗ lực cố gắng mà không có sự phối kết hợp với gia đình và các bậc phụ huynh thì hiệu quả giáo dục sẽ không thể cao Vậy phải phối hợp như thế nào là câu hỏi được đặt ra Vì công tác tuyên truyền thì hầu như giáo viên nào cũng đã thực hiện nhưng tuyên tryền như thế nào để đạt được hiệu quả, khoa học và giúp trẻ phát triển toàn diện mới là điều quan trọng Nhận thức được điều
