M t s bi n pháp pháp tăng c ộ ố ệ ườ ng Ti ng Vi t cho tr em dân t c ế ệ ẻ ộ
thi u s trong tr ể ố ườ ng m m non Ng c Thanh A ầ ọ
Xu t phát t c s lý lu n, căn c vào tình hình th c t Nh n th cấ ừ ơ ở ậ ứ ự ế ậ ứ
đượ ầc t m quan tr ng c a vi c tăng cọ ủ ệ ường Ti ng Vi t cho tr emế ệ ẻ là ngườidân t c thi u s trong trộ ể ố ường m m non Tôi đã quy t đ nh kh o sát,ầ ế ị ảnghiên c u, tham kh o ý ki n chuyên viên ngành h c m m non thành phứ ả ế ọ ầ ốPhúc Yên, các đ ng chí cán b qu n lý, đ i ngũ cán b , giáo viên trong nhàồ ộ ả ộ ộ
phương mình Giáo d c k t h p v i lao đ ng s n xu t, lý lu n g n li n v iụ ế ợ ớ ộ ả ấ ậ ắ ề ớ
th c ti n giáo d c c a nhà trự ễ ụ ủ ường k t h p v i giáo d c gi a gia đình và xãế ợ ớ ụ ữ
h i, chú tr ng giáo d c v i th c ti n, tích h p n i dung theo ch đ , tăngộ ọ ụ ớ ự ễ ợ ộ ủ ề
cường các ho t đ ng c a tr thông qua ho t đ ng nhóm, ho t đ ng cáạ ộ ủ ẻ ạ ộ ạ ộnhân
Đ kh c ph c nh ng khó khăn trên tôi đã th c hi n m t s bi n pháp nhể ắ ụ ữ ự ệ ộ ố ệ ưsau:
N m v ng nh ng đ c đi m phát tri n v ngôn ng c a tr các đ tu i.ắ ữ ữ ặ ể ể ề ữ ủ ẻ ở ộ ổ
Có các gi i pháp hả ướng d n tr h c Ti ng Vi t m t cách linh ho t, phùẫ ẻ ọ ế ệ ộ ạ
h p v i kh năng và đi u ki n th c t c a nhà trợ ớ ả ề ệ ự ế ủ ường, phù h p v i đ aợ ớ ị
phương và kh năng nh n th c c a tr trong l p.ả ậ ứ ủ ẻ ớ
Trang 2Thường xuyên tham kh o tài li u, s u t m các thông tin trên m ngả ệ ư ầ ạintenet, d gi ki n t p đ ng nghi p, h c h i kinh nghi m.ự ờ ế ậ ồ ệ ọ ỏ ệ
Tuyên truy n cho các b c ph huynh cùng v i giáo viên tích c c d y Ti ngề ậ ụ ớ ự ạ ế
Tr h c hi u nghĩa c a t và câu tr ẻ ọ ể ủ ừ ướ c khi nói chính xác t và câu đó: ừ
Bước vào trường m m non tr b t đ u làm quen v i ngôn ng th hai vàầ ẻ ắ ầ ớ ữ ứđây cũng là th i kỳ đ u tiên trong quá trình tr h c nói Ti ng Vi t, ti pờ ầ ẻ ọ ế ệ ếthu ki n th c b ng Ti ng Vi t M i l i nói hế ứ ằ ế ệ ọ ờ ướng d n, cách truy n đ t c aẫ ề ạ ủ
cô đ u th t khó đ i v i tr N a đ u h c kỳ I, nhi m v quan tr ng nh tề ậ ố ớ ẻ ử ầ ọ ệ ụ ọ ấ
là phát tri n kh năng nghe hi u l i nói c a cô.ể ả ể ờ ủ
V i m c đích tr hi u nghĩa c a t ng r i tr th c hành Ti ng Vi t Yêuớ ụ ẻ ể ủ ừ ữ ồ ẻ ự ế ệ
c u đ i v i giáo viên không c m tr nói Ti ng m đ và c n tránh d y trầ ố ớ ấ ẻ ế ẹ ẻ ầ ạ ẻnói mà không hi u nghĩa đây tôi thể Ở ường xuyên s d ng đ dùng tr cử ụ ồ ựquan, hành đ ng v i đ v t, b ng ngôn ng hình th đ di n đ t m t cáchộ ớ ồ ậ ằ ữ ể ể ễ ạ ộ
c th d hi u nh t giúp tr m t ph n n m b t d dàng và hi u m t cáchụ ể ễ ể ấ ẻ ộ ầ ắ ắ ễ ể ộchính xác v n đ ấ ề
Ví d : Tr làm quen v i tên g i các b n: đây là b n Mai chi, đây là b n Maiụ ẻ ớ ọ ạ ạ ạTrang… cô d t tr lên và gi i thi u cho các b n nghe, l n lắ ẻ ớ ệ ạ ầ ượt các b n trongạ
l p Cho tr làm quen v i tên g i và đ dùng đ ch i các góc trong l p h c:ớ ẻ ớ ọ ồ ồ ơ ở ớ ọ
Trang 3Đây là viên g ch, đây là qu táo…Khi cô gi i thi u cho tr nghe cô h i l i đạ ả ớ ệ ẻ ỏ ạ ể
ki m tra đ i v i các tr Cô gi i thi u và làm m u m t s hành đ ng c th :ể ố ớ ẻ ớ ệ ẫ ộ ố ộ ụ ể
đ ng lên, ng i xu ng, đi ra ngoài… k t h p s d ng ti ng m đ đ gi iứ ồ ố ế ợ ử ụ ế ẹ ẻ ể ảthích nghĩa c a t và câu, nh t là nh ng t tr u tủ ừ ấ ữ ừ ừ ượng, khó hi u Tôi thể ườngxuyên dùng nh ng t ng nh nhàng đ khen ng i tr , nêu nh ng đi m n iữ ừ ữ ẹ ể ợ ẻ ữ ể ổ
b t làm tr thích thú và chăm chú nghe cô nói.ậ ẻ
S d ng đ dùng cho tr ti p c n theo nhóm đ i tử ụ ồ ẻ ế ậ ố ượng giúp tr d sâuẻ ễchu i đỗ ược v n đ h n: ấ ề ơ
Vi d : Cho tr quan sát tranh các con v t cô h i “ Con gì đây” và “đây là conụ ẻ ậ ỏgì” đ u tiên tr ch a bi t tôi hầ ẻ ư ế ướng d n tr l i r i cho tr b t chẫ ả ờ ồ ẻ ắ ước sau
đó tr t tr l i, và c nh v y tr sẽ t hi u đó là nh ng con v t Vì v yẻ ự ả ờ ứ ư ậ ẻ ự ể ữ ậ ậkhi cho tr ti p súc đ i tẻ ế ố ượng tôi thường đ a các đ i tư ố ượng có cùng ch ngủ
lo i: các lo i qu , các đ ch i ạ ạ ả ồ ơ
Tôi thường xuyên trao đ i v i tr b ng cách ch n t ng sao cho ng nổ ớ ẻ ằ ọ ừ ữ ắ
g n, d hi u k t h p họ ễ ể ế ợ ướng d n giúp tr hi u nh ng v n đ , nhi m vẫ ẻ ể ữ ấ ề ệ ụ
g n gũi đ i v i tr :ầ ố ớ ẻ Ví d : Khi tr đ n l p cô nh c “ Chào cô nào” và côụ ẻ ế ớ ắ
hướng d n cho tr th c hi n nói “ Cháu chào cô” và các khái ni m, các tẫ ẻ ự ệ ệ ừ
ch tên ngỉ ười, đ v t ví d : Tên b n, qu n áo, bát đĩa, tên đ dùng đ ch iồ ậ ụ ạ ầ ồ ồ ơtrong l p, m t s ho t đ ng hàng ngày tr ph i th c hi n ví d : con hátớ ộ ố ạ ộ ẻ ả ự ệ ụnào, con hãy đ c th , con th c hi n cùng cô nào…ọ ơ ự ệ
Tôi luôn chú ý phát rõ âm đ tr d ti p thu, d y tr c n ph i kèm tranhể ẻ ễ ế ạ ẻ ầ ảminh h a, v t th t đôi khi c n có c s gi i thích, khi s d ng t ng côọ ậ ậ ầ ả ự ả ử ụ ừ ữ
l a ch n c u t ng n g n, d hi u phù h p v i tr Chú ý cung c p t m iự ọ ầ ừ ắ ọ ễ ể ợ ớ ẻ ấ ừ ớcho tr ph i nh c đi nh c l i giúp tr nghe rõ và hi u v n đ m t cách cẻ ả ắ ắ ạ ẻ ể ấ ề ộ ụ
th ể
T o cho tr năng l c b t chạ ẻ ự ắ ước k t h p âm thanh, tr thế ợ ẻ ường xuyên h cọ
nh c l i nh ng gì nghe đắ ạ ữ ượ ừc t cô và các b n, đây cũng là m t trong nh ngạ ộ ữ
Trang 4bi n pháp tr d h c d hi u nh t: Ví d : Trong gi h c tôi đ a m t b cệ ẻ ễ ọ ễ ể ấ ụ ờ ọ ư ộ ứtranh và h i tr cô có gì đây? M t s tr tr l i “ Tranh con v t” cô kh ngỏ ẻ ộ ố ẻ ả ờ ị ẳ
đ nh là đúng và cho c l p và cá nhân b t chị ả ớ ắ ước nói gi ng cô và các b n cố ạ ứ
nh v y tr h c r t nhanh và hi u qu cũng r t cao.ư ậ ẻ ọ ấ ệ ả ấ
Nghe v i nh ng hình nh đ ng: Các hình nh đính kèm nh ng ngôn ng làmớ ữ ả ộ ả ữ ữcho tr ‘hi u’ đẻ ể ược ít nhi u n i dung c a v n đ , mà không c n ph i ‘d ch’ề ộ ủ ấ ề ầ ả ị
t ng câu.ừ
Ví d : Thụ ường xuyên m các bài hát, đo n video v các con v t, các hi nở ạ ề ậ ệ
tượng t nhiên hay các s ki n… cho tr xem, tr chăm chú phán đoán vàự ự ệ ẻ ẻ
tr cũng d n hi u m t s câu t trong nh ng đo n video, clip đó.ẻ ầ ể ộ ố ừ ữ ạ
Luy nệ nghe cho trẻ cũng r tấ quan tr ng,ọ luy nệ cho trẻ nghe đượ các âm vc
c u trúc âm
ị ấ ti tế khác nhau , nghe bi uể c mả v phề ươ di nng ệ âm thanh
M c dù có th h i khó v i tr nh ng đ c hay k chuy n cho tr nghe ngayặ ể ơ ớ ẻ ư ọ ể ệ ẻ
t nh ng ngày đ u t i l p c a tr là m t trong nh ng cách t t nh t giúpừ ữ ầ ớ ớ ủ ẻ ộ ữ ố ấ
tr làm quen v i ngôn ng Ti ng Vi t Thông qua vi c dành th i gian đ c,ẻ ớ ữ ế ệ ệ ờ ọ
k cho tr nghe t đó giúp tr nh n bi t nh ng đi u kỳ di u mà ngôn ngể ẻ ừ ẻ ậ ế ữ ề ệ ữđem l i và s thích thú c a tr đ i v i nh ng đi u kỳ di u đó sẽ bi n trạ ự ủ ẻ ố ớ ữ ề ệ ế ẻthành người ham h c.ọ
Yêu c u n i dung này cô c n ph i kiên trì, thầ ở ộ ầ ả ường xuyên trò chuy n giaoệ
ti p cùng tr có nhi u bi n pháp giúp tr nghe hi u m t cách chính xácế ẻ ề ệ ẻ ể ộ
n i dung cô c n truy n đ t Do v y tôi luôn chú ý đ n l i nói ph i chínhộ ầ ề ạ ậ ế ờ ảxác, rõ ràng, m ch l c, tránh nói l p, nói ng ng.ạ ạ ắ ọ
L a ch n n i dung giáo d c và ho t đ ng phù h p v i kh năng c a tr ự ọ ộ ụ ạ ộ ợ ớ ả ủ ẻ
Ví d : L a ch n nh ng bài th , bài hát ng n g n d hi u, tìm nh ng bài th ,ụ ự ọ ữ ơ ắ ọ ễ ể ữ ơ
ca dao, đ ng dao giúp tr d đ c d nh và cũng thu n l i trong vi c khaiồ ẻ ễ ọ ễ ớ ậ ợ ệthác n i dung.ộ
Trang 5Luôn chú ý h th ng câu h i đàm tho i v i tr đ đ m b o tình phù h p,ệ ố ỏ ạ ớ ẻ ể ả ả ợchính xác và có tính m chú tr ng l y tr làm trung tâm Đ c bi t khi l aở ọ ấ ẻ ặ ệ ự
ch n đ tài này c n ph i chú tr ng h n khi xây d ng n i dung giáo d c đọ ề ầ ả ọ ơ ự ộ ụ ể
đ m b o tính hi u qu phù h p v i n i dung và đ i tả ả ệ ả ợ ớ ộ ố ượng vùng mi n.ề
Tr h c ti ng Vi t g n v i nh ng tình hu ng th c t : ẻ ọ ế ệ ắ ớ ữ ố ự ế
Hình nh, trò ch i, nh c h a, di n k ch… nói chung là các ho t đ ng nh mả ơ ạ ọ ễ ị ạ ộ ằgiúp tr tham gia vào môi trẻ ường s d ng Ti ng Vi t m t cách t nhiên,ử ụ ế ệ ộ ựkhông gượng ép Các ho t đ ng đa d ng sẽ giúp tr t ng bạ ộ ạ ẻ ừ ước hình thànhphong cách riêng trong h c t p và s d ng Ti ng Vi t Phong cách riêngọ ậ ử ụ ế ệchính là n n t ng c a ch t lề ả ủ ấ ượng và hi u qu h c t p Ti ng Vi t cho trệ ả ọ ậ ế ệ ẻ
em N m b t đắ ắ ược đ c đi m này tôi đã không ng ng h c s u t m nh ngặ ể ừ ọ ư ầ ữtrò ch i hay, m i l trên báo chí, thông tin đ i chúng đ t o các tình hu ngơ ớ ạ ạ ể ạ ố
và đ a vào d y tr phù h p theo n i dung t ng ch đi m.ư ạ ẻ ợ ộ ừ ủ ể
Ví d : T ch c các trò ch i cho tr nh :ụ ổ ứ ơ ẻ ư
- Trò ch i nh ng chi c thuy n: Cô đ nơ ữ ế ề ổ ước vào ch u ho c bát to Đ 3 cáiậ ặ ể
h p r ng vào C n th i chúng chuy n đ ng t b bên này sang b khác Côộ ỗ ầ ổ ể ộ ừ ờ ờnói v i Tr : “Con tớ ẻ ưởng tượng xem, đây là bi n nhé Đ cho tàu ra kh i,ể ể ơ
c n có gió đ y thuy n đi Con hít sâu vào r i th i m nh đi!” Đi u quanầ ẩ ề ồ ổ ạ ề
tr ng là theo dõi vi c th ra và khuy n khích tr th c hi n theo yêu c uọ ệ ở ế ẻ ự ệ ầ
c a cô Đ kích thích kh u ng c a bé, cô đ t nh ng câu h i: “Th i ti tủ ể ẩ ữ ủ ặ ữ ỏ ờ ếtrên bi n th nào con nh ?”, “Con th y m t nể ế ỉ ấ ặ ước trông nh th nào?”…côư ếcho tr ch i theo nhóm nh các tr khác quan sát và nh n xét v các conẻ ơ ỏ ẻ ậ ềthuy n, nh n xét cách ch i c a các b n cùng v i nh ng l i tán thề ậ ơ ủ ạ ớ ữ ờ ưởng c aủ
cô tr r t thích thú c vũ cho nh ng con thuy n, đây cũng là m t hình th cẻ ấ ổ ữ ề ộ ứ
tr đẻ ược ch i m t cách tho i mái nh t nh ng tr l i nh lâu nh ng tơ ộ ả ấ ư ẻ ạ ớ ữ ừ
m i nh “con thuy n”, “m t nớ ư ề ặ ước”, “th i m nh”, “thuy n đi nhanh, thuy nổ ạ ề ề
đi ch m”… b i qua lúc ch i tr hò reo c vũ theo cô và các b n.ậ ở ơ ẻ ổ ạ
Trang 6- Trò ch i dàn nh c đ c bi t: C n 6 cái h p và 3 lo i v t li u h t r i (ngũơ ạ ặ ệ ầ ộ ạ ậ ệ ạ ờ
c c, đố ường, b t, h t cộ ạ ườm…) Đi u quan tr ng là đ t ng đôi h p s lề ọ ổ ừ ộ ố ượng
v t li u nh nhau đ âm thanh trùng nhau chính xác Nh ng âm thanh c aậ ệ ư ể ư ủđôi h p này c n khác bi t v i đôi khác M t b đ a cho tr , còn b kia côộ ầ ệ ớ ộ ộ ư ẻ ộ
gi Cô l c “H p” b t kì, còn tr c n tìm trong b c a mình cái thùng có âmữ ắ ộ ấ ẻ ầ ộ ủthanh y nh th Cô tăng d n s lư ế ầ ố ượng h p Cô nghĩ ra nh ng tên g i lí thúộ ữ ọcho nh ng d ng c đó: Ti ng n, qu bom, lúc l c, l o s o…ữ ụ ụ ế ồ ả ắ ạ ạ tr đẻ ược
ch i c l p và cô yêu c u cá nhân lên ch n “H p”ơ ả ớ ầ ọ ộ c l p cùng nh c giúpả ớ ắ
b n v i s g iạ ớ ự ợ ý c a cô Cô nói các con chú ý xem chi c “H p”ủ ế ộ này có ti ngếkêu th nào ? ai gi i lên tìm h p có ti ng kêu gi ng h p c a cô nào Tr sẽế ỏ ộ ế ố ộ ủ ẻ
ph i l c các h p đ tìm cùng v i s ch d n c a các b n “ H p này, h pả ắ ộ ể ớ ự ỉ ẫ ủ ạ ộ ộkia, đúng r i, sai r i, tìm đi, l c h p đi…” đó là nh ng t đồ ồ ắ ộ ữ ừ ược nh c nhi uắ ềtrong trò ch i, tr c vũ, ch d n cho b n, đây cũng là cách tr đơ ẻ ổ ỉ ẫ ạ ẻ ược h cọ
nh ng t m i mà không c n cô ch d n song v n đ t yêu c u… tr em r tữ ừ ớ ầ ỉ ẫ ẫ ạ ầ ẻ ấthích đi u đó.ề
- Trò ch i cái bao bí n: C n m t cái bao ho c túi không trong su t đơ ẩ ầ ộ ặ ố ểkhông nhìn th y đấ ược nh ng v t d ng bên trong túi Cho vào đó nh ng đữ ậ ụ ữ ồ
v t hình oval và hình tròn (tr ng, qu bóng nh , bóng l c l c, cái h p…).ậ ứ ả ỏ ụ ạ ộ
Trước khi cô cho nh ng v t trên vào bao, hãy cho tr s chúng trữ ậ ẻ ờ ước và g iọtên nh ng v t đó Sau đó, đ ngh tr tìm v t c n thi t qua c m ng: “Bànữ ậ ề ị ẻ ậ ầ ế ả ứtay con có đôi m t th n kì đó Con hãy dùng tay l y cho cô qu bóng xemắ ầ ấ ảnào!” (ho c v t khác) Cô h i tr v đ v t tr l y ra kh i bao: “Đây là cáiặ ậ ỏ ẻ ề ồ ậ ẻ ấ ỏgì?”, “Có th ch i bóng nh th nào nh ?”.ể ơ ư ế ỉ
- Các tình hu ng g n li n v i ho t đ ng trong ngày cũng là nh ng c h iố ắ ề ớ ạ ộ ữ ơ ộ
đ giáo viên giúp tr tăng cể ẻ ường Ti ng Vi t cho tr Tôi giúp tr làm giàuế ệ ẻ ẻthêm v n t v ng c a mình và giúp tr phát tri n kh năng nghe, ph n xố ừ ự ủ ẻ ể ả ả ạ
b ng cách yêu c u tr nêu tên t t c nh ng đ v t mà tr bi t b t đ uằ ầ ẻ ấ ả ữ ồ ậ ẻ ế ắ ầ
b ng nh ng tên b n trong l p, tên cô, tên các đ dùng đ ch i.ằ ữ ạ ớ ồ ồ ơ
Trang 7Ví d : Cô hụ ướng tr v i nh ng s v t hi n tẻ ớ ữ ự ậ ệ ượng xung quanh đ trò chuy nể ệ
và m r ng ngôn ng cho tr , g i ý t o s tò mò c a tr vào nh ng thay đ iở ộ ữ ẻ ợ ạ ự ủ ẻ ữ ổkhác thường ch ng h n: Cây đào sân trẳ ạ ường ra hoa, tr i m a r t to, b n Hoaờ ư ấ ạ
có áo m i…ớ
Bi n pháp 2: D y tr h c Ti ng Vi t qua ph ệ ạ ẻ ọ ế ệ ươ ng pháp tr c ự quan hành đ ng: ộ
Phương pháp này r t hi u qu đ i v i ngấ ệ ả ố ớ ườ ắi b t đ u h c m t ngôn ngầ ọ ộ ữ
m i (ngoài ti ng m đ ), cho phép ngớ ế ẹ ẻ ườ ọi h c ti p thu ngôn ng m i m tế ữ ớ ộcách d dàng và t nhiên mà không b t bu c ph i quá t p trung hay căngễ ự ắ ộ ả ậ
th ng Phẳ ương pháp này được áp d ng r ng rãi và hi u qu nhi u hìnhụ ộ ệ ả ở ề
th c khác nhau V i phứ ớ ương pháp này, người h c đọ ược s d ng tích c cử ụ ựcác giác quan và v n đ ng c a c th trong su t quá trình tham gia vàoậ ộ ủ ơ ể ố
ho t đ ng h c t p và th c hành ngôn ng m i Các kỹ năng nghe - quan sátạ ộ ọ ậ ự ữ ớ
- ph n h i (b ng hành đ ng c a c th ) đả ồ ằ ộ ủ ơ ể ượ ử ục s d ng hi u qu trong quáệ ảtrình h c t p Phọ ậ ương pháp này giúp giáo viên và tr có th áp d ng m tẻ ể ụ ộcách linh ho t, sáng t o các ho t đ ng d y và h c đ đ t đạ ạ ạ ộ ạ ọ ể ạ ược nh ng giữ ờ
h c th c s tích c c S d ng đ dùng tr c quan đ p, b t m t đó cũng làọ ự ự ự ử ụ ồ ự ẹ ắ ắcách làm tr tò mò xem đó là gì, thích đẻ ược tham gia vào ho t đ ng v i đạ ộ ớ ồdùng đó
Đ góp ph n đ a các bi n pháp d y Ti ng Vi t cho tr m m non Làể ầ ư ệ ạ ế ệ ẻ ầ
người lãnh đ o nhà trạ ường tôi đã ch đ o cán b , giáo viên t ch c h pỉ ạ ộ ổ ứ ọtuyên truy n ph huynh tích c c h p tác v i nhà trề ụ ự ợ ớ ường, cùng th ng nh tố ấ
d y Ti ng Vi t cho tr m i lúc m i n i Đ c bi t khi tr nhà các thànhạ ế ệ ẻ ọ ộ ơ ặ ệ ẻ ởviên trong gia đình c n dùng Ti ng Vi t giao l u v i tr thầ ế ệ ư ớ ẻ ường xuyên M iỗgiáo viên c n ph i có trách nhi m g n gũi trò chuy n v i tr k t h p v iầ ả ệ ầ ệ ớ ẻ ế ợ ớ
c ch , hành đ ng đ tr d n đử ỉ ộ ể ẻ ầ ược làm quen v i Ti ng Vi t m t cách tớ ế ệ ộ ựnhiên không gò bó
Trang 8Ví d : Thông qua bi n pháp tr c quan hành đ ng giúp cho ngụ ệ ự ộ ườ ọi h c ti pếthu có hi u qu và h c ngôn ng m i m t cách t nhiên h ng thú M cệ ả ọ ữ ớ ộ ự ứ ụđích c a phủ ương pháp này nh m giúp cho ngằ ười h c đ t đọ ạ ược các m cụđích nh : hi u và s d ng ngôn ng m i trong giao ti p, hình thành và rènư ể ử ụ ữ ớ ếluy n kỹ năng nghe, nói m t ngôn ng m i Không cho tr nói khi ch aệ ộ ữ ớ ẻ ư
th c hi n thành th o đự ệ ạ ược các hành đ ng, đ có th t p trung l ng ngheộ ể ể ậ ắchu n xác Khi đã nghe rõ, hi u, thu c và t tin làm đúng, tr xẽ t mu nẩ ể ộ ự ẻ ự ốnói và có th t th c hành v i b n c a mình, giáo viên c n cho tr đ uể ự ự ớ ạ ủ ầ ẻ ề
được th c hành m i l n h c Ch s d ng ngôn ng đ n gi n, ng n gon,ự ở ỗ ầ ọ ỉ ử ụ ữ ơ ả ắkhông d n d t, gi ng gi i nhi u vì tr ch a hi u Ti ng Vi t Khi d y tr ,ẫ ắ ả ả ề ẻ ư ể ế ệ ạ ẻgiáo viên c n xác đ nh trầ ị ước nh ng lo i t , câu nào sẽ s d ng khi hữ ạ ừ ử ụ ướng
d n tr Nên s d ng các đi u b c ch đ ra hi u cho tr hi u ý đ c aẫ ẻ ử ụ ệ ộ ử ỉ ể ệ ẻ ể ồ ủmình, thay cho vi c nói nhi u c a ngệ ề ủ ười d y Lúc đ u d y t 1-2 t dạ ầ ạ ừ ừ ễ
hi u k t h p v i hành đ ng nh : Đ ng lên, ng i xu ng đ n ngày hômể ế ợ ớ ộ ư ứ ồ ố ếsau cô giáo c n cho tr ôn l i nh ng gì đầ ẻ ạ ữ ược h c ngày hôm trọ ước, đ kh cể ắsâu s ghi nh b ng hình th c ch i mà không c n ph i gi nguyên th tự ớ ằ ứ ơ ầ ả ữ ứ ự
t các bừ ước ngày hôm trước d y n a ví d : Đ ng lên - ng i xu ng, ng iạ ữ ụ ứ ồ ố ồ
xu ng - đ ng lên, r a tay - r a chân…D y Ti ng Vi t v i bi n pháp tr cố ứ ử ử ạ ế ệ ớ ệ ựquan hành đ ng v i đ v t, bi n pháp này d y tr các t m i nh : Cái bàn,ộ ớ ồ ậ ệ ạ ẻ ừ ớ ưcái gh , quy n v …Ngoài ra còn s d ng các bi n pháp d y tr h c Ti ngế ể ở ử ụ ệ ạ ẻ ọ ế
Vi t qua k chuy n, đóng vai, đ i v i m i câu chuy n, làm các đ ch iệ ể ệ ố ớ ỗ ệ ồ ơminh ho , đ n gi n tạ ơ ả ượng trương cho các nhân v t chính, s d ng cácậ ử ụnhân v t có s n đ làm đ dùng minh ho Ho c tr h c Ti ng Vi t thôngậ ẵ ể ồ ạ ặ ẻ ọ ế ệqua vi c d y tr nh n bi t và phát âm đúng 29 ch cái Ti ng Vi t N iệ ạ ẻ ậ ế ữ ế ệ ộdung ch y u c a vi c d y này là giúp tr nh n bi t và phát âm đúng chủ ế ủ ệ ạ ẻ ậ ế ữcái Chúng ta có th coi vi c giúp tr làm quen v i ch cái là c t lõi c aể ệ ẻ ớ ữ ố ủ
vi c làm quen v i Ti ng Vi t có nghĩa là vi c cho tr làm quen v i ch cáiệ ớ ế ệ ệ ẻ ớ ữ
ch a ph i là t t c nh ng n i dung công vi c giúp tr làm quen v i Ti ngư ả ấ ả ữ ộ ệ ẻ ớ ế
Trang 9Vi t Cách g i làm quen v i Ti ng Vi t thệ ọ ớ ế ệ ường g i ra m t ph m vi n iợ ộ ạ ộdung r ng rãi h n so v i cách g i làm quen v i ch cái Do đó có th th yộ ơ ớ ọ ớ ữ ể ấ
n i dung d y tr làm quen v i Ti ng Vi t không ch là d y tr phát âm,ộ ạ ẻ ớ ế ệ ỉ ạ ẻ
d y tr t p tô 29 ch cái mà còn d y tr đ c đúng các ch cái, các t trongạ ẻ ậ ữ ạ ẻ ọ ữ ừtranh, hi u để ược n i dung c a t và bi t dùng t đ di n đ t thành câu,ộ ủ ừ ế ừ ể ễ ạ
mu n đố ược nh v y trư ậ ước h t ta ph i giúp tr nh n bi t và phát âm đúngế ả ẻ ậ ế
29 ch cái trong Ti ng Vi t Có m t s ít tr nói đữ ế ệ ộ ố ẻ ược Ti ng Vi t nh ngế ệ ư
ch a bi t các ch cái hay t ng c a Ti ng Vi t Vì v y vi c d y tr làmư ế ữ ừ ữ ủ ế ệ ậ ệ ạ ẻquen v i ch cái giúp tr nh n bi t chính xác c u t o c a ch cái, cáchớ ữ ẻ ậ ế ấ ạ ủ ữphát âm đ t đó tr nghe cô phát âm đ tìm để ừ ẻ ể ược ch cái tữ ương ng, nhìnứ
ch cái phát âm đữ ược ch cái.ữ
Ví d : Hôm nay cô cho tr nh n bi t ch s – x ch ng h n: Cô cho tr xemụ ẻ ậ ế ữ ẳ ạ ẻtranh " Hoa Sen xanh" cho tr đ c t : Hoa Sen xanh Tr nh n bi t trong tẻ ọ ừ ẻ ậ ế ừHoa Sen xanh có bao nhiêu ti ng ? Có m y con ch cái ? R i cô ghép thế ấ ữ ồ ẻ
ch r i cho cháu nh n bi t d u thanh tìm ch đã h c r i phát âm l iữ ờ ậ ế ấ ữ ọ ồ ạ
nh ng ch đó Còn l i cô gi i thi u cho tr làm quen s- x, tôi phân tích cácữ ữ ạ ớ ệ ẻnét c b n c u t o nên ch cái s-x, cho tr phát âm ch s-x nhi u l n giúpơ ả ấ ạ ữ ẻ ữ ề ầ
tr kh c sâu c u t o c a ch cái và tr nh n bi t m t cách chính xác t ngẻ ắ ấ ạ ủ ữ ẻ ậ ế ộ ừ
ch cái.ữ
Bi n pháp 3: Cung c p v n Ti ng Vi t cho tr thông qua vi c làm ệ ấ ố ế ệ ẻ ệ quen v i ch cái: ớ ữ
N i dung ch y u c a vi c d y này là giúp tr nh n bi t và phát âm đúngộ ủ ế ủ ệ ạ ẻ ậ ế
ch cái Chúng ta có th coi vi c giúp tr làm quen v i ch cái là c t lõi c aữ ể ệ ẻ ớ ữ ố ủ
vi c làm quen v i Ti ng Vi t có nghĩa là vi c cho tr làm quen v i ch cáiệ ớ ế ệ ệ ẻ ớ ữ
ch a ph i là t t c nh ng n i dung công vi c giúp tr làm quen v i Ti ngư ả ấ ả ữ ộ ệ ẻ ớ ế
Vi t Cách g i làm quen v i Ti ng Vi t thệ ọ ớ ế ệ ường g i ra m t ph m vi n iợ ộ ạ ộdung r ng rãi h n so v i cách g i làm quen v i ch cái Do đó có th th yộ ơ ớ ọ ớ ữ ể ấ
Trang 10n i dung d y tr làm quen v i Ti ng Vi t không ch là d y tr phát âm,ộ ạ ẻ ớ ế ệ ỉ ạ ẻ
d y tr t p tô 29 ch cái mà còn d y tr đ c đúng các t , hi u đạ ẻ ậ ữ ạ ẻ ọ ừ ể ược n iộdung c a t và bi t dùng t đ di n đ t thành câu, mu n đủ ừ ế ừ ể ễ ạ ố ược nh v yư ậ
trước h t ta ph i giúp tr nh n bi t và phát âm đúng 29 ch cái trongế ả ẻ ậ ế ư
Ti ng Vi t.ế ệ
Có m t s tr nói độ ố ẻ ược Ti ng Vi t nh ng ch a bi t các ch cái hay t ngế ệ ư ư ế ữ ừ ữ
c a Ti ng Vi t Vì v y, vi c d y tr làm quen v i ch cái giúp tr nh nủ ế ệ ậ ệ ạ ẻ ớ ữ ẻ ậ
bi t chính xác c u t o c a ch cái, cách phát âm đ t đó tr nghe cô phátế ấ ạ ủ ữ ể ừ ẻ
âm đ tìm để ược ch cái tữ ương ng, nhìn ch cái phát âm đứ ữ ược ch cáiữ
tương ng.ứ
Ví d :ụ Hôm nay cô cho tr nh n bi t chẻ ậ ế ữ h - k ch ng h n:ẳ ạ
Cô cho tr xem tranh " Hoa loa kèn" cho tr đ c t : Hoa loa kènẻ ẻ ọ ừ
Tr nh n bi t trong t Hoa loa kèn có bao nhiêu ti ng? Có m y con chẻ ậ ế ừ ế ấ ữcái?
r i cô ghép th t r i cho cháu nh n bi t d u thanh tìm ch đã h c r iồ ẻ ừ ờ ậ ế ấ ữ ọ ồphát âm l i nh ng ch đó Còn l i cô gi i thi u cho tr làm quen h- k, tôiạ ữ ữ ạ ớ ệ ẻphân tích các nét c b n c u t o nên ch cái h-k, cho tr phát âm ch h-kơ ả ấ ạ ữ ẻ ữnhi u l n giúp tr kh c sâu c u t o c a ch cáiề ầ ẻ ắ ấ ạ ủ ữ và tr nh n bi t m t cáchẻ ậ ế ộchính xác t ng ch cái.ừ ữ
Sau khi giúp tr làm quen và n m đẻ ắ ược 29 ch cái trong Ti ng Vi t tôi ti nữ ế ệ ếhành cho tr tham gia các trò ch i v i ch cái, cho tr t p tô ch cái giúpẻ ơ ớ ữ ẻ ậ ữ
tr d n d n n m đẻ ầ ầ ắ ược toàn b h th ng ch cái qui đ nh trong chộ ệ ố ữ ị ươngtrình, đ ng th i chính xác hoá cách phát âm Do đ c đi m c a l a tu i nênồ ờ ặ ể ủ ứ ổ
vi c giáo d c tr m u giáo đệ ụ ẻ ẫ ược ti n hành theo phế ương châm h c b ngọ ằ
ch i, ch i mà h c T đó tôi luôn nghĩ c n ph i phát huy h t tác d ng c aơ ơ ọ ừ ầ ả ế ụ ủcác trò ch i đ d y tr Đi u đáng chú ý là tr m m non xã Ng c Thanhơ ể ạ ẻ ề ẻ ầ ọ
Trang 11r t ham thích đấ ược h c qua hình nh tr c quan, t ch c ho t đ ng h cọ ả ự ổ ứ ạ ộ ọthông qua các trò ch i M i khi đơ ỗ ược nhìn th y đ dùng, đ ch i tr r tấ ồ ồ ơ ẻ ấvui, thích tìm hi u s mó và cùng nhau khám phá n m b t để ờ ắ ắ ược đ c đi mặ ểnày chúng tôi đã không ng ng h c s u t m nh ng trò ch i hay, m i l trênừ ọ ư ầ ữ ơ ớ ạbáo chí, thông tin đ i chúng đ đ a vào d y tr phù h p theo n i dungạ ể ư ạ ẻ ợ ộ
t ng ch đi m Ví d : Trò ch i tìm ch cái s-x trong bài th "Hoa Sen" Tôiừ ủ ể ụ ơ ữ ơ
vi t bài th lên gi y tô ki (m i t tranh đã đế ơ ấ ỗ ờ ược vi t n i n i dung m tế ộ ộ ộbài), tôi m i l p tôi chia làm 2 đ i lên dùng bút tìm và g ch chân ch s-x cóờ ớ ộ ạ ữtrong t có trong m i câu th và đ c ch cái mình đang g ch chân đ i nàoừ ỗ ơ ọ ữ ạ ộtìm g ch chân đạ ược nhi u ch s-x thì chi n th ng và đề ữ ế ắ ược tuyên dương.Tôi còn cho tr nh n bi t và phát âm ch cái qua nhi u trò ch i khác nhẻ ậ ế ữ ề ơ ư
"N i ch cái v i t có ch a ch cái đó"… "D y tr phát âmố ữ ớ ừ ứ ữ ạ ẻ Ti ng Vi tế ệthông qua trò ch i tìm ch cái theo yêu c u c a cô" Tăng cơ ữ ầ ủ ường Ti ng Vi tế ệthông qua trò ch i g n ch cái trên đ dùng, đ ch i, " X p ch cái b ngơ ắ ữ ồ ồ ơ ế ữ ằ
h t h t" "X p các nét c b n t o thành ch cái" Bên c nh đó tôi luônộ ạ ế ơ ả ạ ữ ạtranh th th i gian t làm thêm m t s đ dùng đ ch i đ cho tr đủ ờ ự ộ ố ồ ồ ơ ể ẻ ược
th c hành tr i nghi m Tôi thi t nghĩ tr đự ả ệ ế ẻ ược th c hành tr i nghi mự ả ệnhi u v i đ dùng đ ch i sẽ giúp tr ghi nh ch cái m t cách sâu s cề ớ ồ ồ ơ ẻ ớ ữ ộ ắ
h n, t p phát âm Ti ng Vi t m t cách chu n h n.T đó cũng góp ph nơ ậ ế ệ ộ ẩ ơ ừ ầkhông nh vào vi c cung c p v n Ti ng Vi t cho tr Qua m t th i gianỏ ệ ấ ố ế ệ ẻ ộ ờ
th c hi n tr có ti n b rõ r t, tr h ng th trong h c t p, nhi u trự ệ ẻ ế ộ ệ ẻ ứ ứ ọ ậ ề ẻthu c ch cái và phát âm đúng ch cái do tôi cung c p Tôi ti n hành lên kộ ữ ữ ấ ế ế
ho ch ch đ o giáo viên áp d ng vi c cung c p Ti ng Vi t vào các ho tạ ỉ ạ ụ ệ ấ ế ệ ạ
đ ng nh :ộ ư
Bi n pháp 4: Cung c p v n Ti ng Vi t cho tr thông qua môn Văn h c: ệ ấ ố ế ệ ẻ ọ
Đ giúp tr h c ngôn ng và nâng cao kh năng s d ng ngôn ng Ti ngể ẻ ọ ữ ả ử ụ ữ ế
Vi t trong h c t p cũng nh trong cu c s ng Tôi nghĩ trệ ọ ậ ư ộ ố ước h t c n d yế ầ ạ