DANH M C CÁC T≅ VI T TΑT AD Tυng cοu Agrregate Demand AS Tυng cung Agrregate Supply BP Cán cân thanh toán Balance of Payments CPI Chε s giá tiêu dùng CSTK Chính sách tài khoá CSTT C
Trang 1
L I CAM ðOAN
Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên c u
c a riêng tôi Các s li u, k!t qu# nêu trong lu∃n án là trung th%c và chưa t(ng công b trong b∗t kỳ m,t công trình nào
Tác gi# lu∃n án
Vương Th Th o Bình
Trang 2L I C M ƠN
Lu∃n án ựư.c hoàn thành dư0i s% hư0ng d1n khoa h2c c a PGS.TS Hoàng đình Tu∗n và PGS.TS Hoàng Y!n Tôi xin bày t9 lòng bi!t ơn sâu s<c t0i s% hư0ng d1n t∃n tình, chu ựáo c a các giáo viên hư0ng d1n Tôi cũng xin c#m ơn Khoa Toán kinh t! trư?ng đ≅i h2c Kinh t! Qu c dân ựã cho nhiΧu ý ki!n quý báu vΧ chuyên môn
Trong th?i gian làm nghiên c u sinh, tôi nh∃n ựư.c nhiΧu s% quan tâm và ự,ng viên c a khoa Cơ b#n, Ban Giám hi u c a trư?ng đ≅i h2c Ngo≅i thương
Γ nơi tôi ựang công tác Trong quá trình vi!t lu∃n án, tôi cũng nh∃n ựư.c nhiΧu
ý ki!n góp ý quý báu c a các chuyên gia kinh t! t( các vi n nghiên c u trong nư0c như Vi n Nghiên c u Giá c#, Vi n Nghiên c u Kinh t! Trung ương, Trư?ng đ≅i h2c Kinh t! Qu c dân Tôi xin trân tr2ng c#m ơn
Nhân dΚp này, tôi xin chân thành c#m ơn cơ sΛ ựào t≅o Γ Vi n đào t≅o Sau ự≅i h2c trư?ng đ≅i h2c Kinh t! Qu c dân ựã t≅o ựiΧu ki n r∗t thu∃n l.i ựΜ tôi hoàn thành chương trình nghiên c u này
Trang 3M C L C
TRANG PHΠ BÌA
LΡI CAM ðOAN i
LΡI CςM ƠN ii
DANH MΠC CÁC TΖ VI[T T∴T v
DANH MΠC CÁC BςNG vi
DANH MΠC CÁC HÌNH vii
PH]N M⊥ ð]U 1
TαNG QUAN 6
CHƯƠNG 1 9
M T S LÝ THUY T CƠ B N V L M PHÁT THEO CÁCH TI P C#N MÔ HÌNH 9
1.1 Gi0i thi u chung vΧ l≅m phát 9
1.1.1 Khái ni m l≅m phát 9
1.1.2 Các chε s ño lư?ng l≅m phát 10
1.1.3 Cách tính tι l l≅m phát 16
1.1.4 Phân lo≅i l≅m phát 16
1.1.5 Tác ñ,ng c a l≅m phát ñ i v0i tăng trưΛng kinh t! 18
1.2 M,t s mô hình phân tích ñ,ng thái giá c# Γ l≅m phát 21
1.2.1 M,t s mô hình phân tích giá c# Γ l≅m phát theo lý thuy!t kinh t! 22
1.2.1.1 Mô hình ñư?ng Phillips 22
1.2.1.2 Mô hình l≅m phát cοu kéo 23
1.2.1.3 Mô hình l≅m phát chi phí ñθy 26
1.2.1.4 Mô hình l≅m phát theo trư?ng phái tiΧn t 27
1.2.1.5 Mô hình l≅m phát theo quan ñiΜm kỳ v2ng 31
1.2.1.6 Mô hình l≅m phát theo trư?ng phái cơ c∗u 33
1.2.2 Mô hình kinh t! lư.ng phân tích ñ,ng thái giá c# Γ l≅m phát 37
1.2.2.1 M,t s mô hình chuσi th?i gian ñơn bi!n phân tích ñ,ng thái giá c# Γ l≅m phát 37
1.2.2.2 M,t s mô hình chuσi th?i gian ña bi!n phân tích ñ,ng thái giá c# Γ l≅m phát 41
1.3 Tóm t<t chương 1 43
CHƯƠNG 2 45
PHÂN TÍCH TH+C TR NG DI.N BI N GIÁ C / L M PHÁT C0A VI1T NAM GIAI ðO N 1986/2008 45
2.1 Diτn bi!n l≅m phát trong th?i kỳ ñυi m0i 45
2.1.1 Giai ño≅n 1986Γ1991 48
Trang 42.1.2 Giai ño≅n 1992Γ1998 54
2.1.3 Giai ño≅n 1999Γ2003 56
2.1.4 Giai ño≅n 2004Γ2008 58
2.2 Phân tích m,t s y!u t #nh hưΛng ñ!n l≅m phát Vi t Nam giai ño≅n gοn ñây 61
2.2.1 ςnh hưΛng c a y!u t tâm lý, kỳ v2ng 61
2.2.2 ςnh hưΛng c a s% thay ñυi s#n lư.ng 63
2.2.3 ςnh hưΛng c a s c giá th! gi0i 66
2.2.4 Tác ñ,ng c a tăng trưΛng tiΧn t 68
2.3 Tóm t<t chương 2 76
CHƯƠNG 3 78
XÂY D+NG MÔ HÌNH PHÂN TÍCH ð NG THÁI GIÁ C / L M PHÁT VI1T NAM GIAI ðO N G8N ðÂY 78
3.1 M,t s kinh nghi m nghiên c u vΧ diτn bi!n giá c# Γ l≅m phát theo ti!p c∃n mô hình 79
3.1.1 M,t s nghiên c u trên th! gi0i 79
3.1.2 M,t s nghiên c u vΧ diτn bi!n giá c# Γ l≅m phát Vi t Nam 87
3.2 Xây d%ng mô hình phân tích ñ,ng thái giá c# Γ l≅m phát theo ti!p c∃n ñư?ng Phillips 92
3.2.1 Xây d%ng mô hình 93
3.2.2 Mô t# s li u và th ng kê các bi!n 96
3.2.3 ðo lư?ng kho#ng chênh l ch s#n lư.ng 97
3.2.4 Ư0c lư.ng mô hình và phân tích k!t qu# 99
3.3 Xây d%ng mô hình phân tích ñ,ng thái giá c# Γ l≅m phát theo ti!p c∃n mô hình kinh t! lư.ng ñơn bi!n 105
3.3.1 Mô hình ARIMA mùa vψ ñΜ d% báo l≅m phát Vi t Nam 105
3.3.2 Mô hình phψc hζi trung bình phân tích ñ,ng thái giá c# 109
3.4 Tóm t<t chương 3 112
K T LU#N 115
M T S KI N NGH: 116
KI N NGH: V NH;NG NGHIÊN C=U TI P THEO 119
NH;NG CÔNG TRÌNH C0A TÁC GI ðà CÔNG B 120
TÀI LI1U THAM KH O 121
PH L C 128
Trang 5DANH M C CÁC T≅ VI T TΑT
AD Tυng cοu (Agrregate Demand)
AS Tυng cung (Agrregate Supply)
BP Cán cân thanh toán (Balance of Payments)
CPI Chε s giá tiêu dùng
CSTK Chính sách tài khoá
CSTT Chính sách tiΧn t
EIA Cơ quan Thông tin Năng lư.ng M• (Energy Information
Administration) EUR ðζng Euro
FED Cψc d• tr• Liên bang M• (Federal Reserve System)
GDP Tυng s#n phθm qu c n,i (Gross Domestic Product)
IMF Qu• tiΧn t qu c t! (International Monetary Fund)
M2 Bao gζm M1 c,ng v0i các tho# thu∃n mua l≅i qua ñêm, ñô la
Châu Âu, các qu• hσ tương trên thΚ trư?ng tài chính, tiΧn gƒi ti!t ki m và tiΧn gƒi có kỳ h≅n
NHNN Ngân hàng Nhà nư0c Vi t Nam
NHTM Ngân hàng Thương m≅i
NHTW Ngân hàng Trung ương
NSNN Ngân sách Nhà nư0c
TCTK Tυng cψc Th ng kê
TTTC ThΚ trư?ng tài chính
USD ðζng ñô la M•
VND ðζng Vi t Nam
WTO Tυ ch c thương m≅i th! gi0i (World Trade Organization)
Trang 6DANH M C CÁC B NG
B#ng 2.1: Tι l l≅m phát và t c ñ, tăng trưΛng GDP giai ño≅n 1986Γ2008 46
B#ng 2.2: Mψc tiêu và th%c tiτn c a tι l tăng trưΛng, l≅m phát 65
B#ng 2.3: Thay ñυi d% tr• ngo≅i h i c a Vi t Nam 2000Γ2006 70
B#ng 2.4: Tι phοn M2/GDP c a Vi t Nam, Thái Lan, Trung Qu c 73
B#ng 2.5: KiΜm ñΚnh ADF vΧ tính d(ng c a chuσi l≅m phát và t c ñ, tăng M2 giai ño≅n 1995M1Γ2008M10 74
B#ng 2.6: KiΜm ñΚnh nhân qu# Granger quan h l≅m phát và t c ñ, tăng M2 giai ño≅n 1995M1Γ2008M10 75
B#ng 2.7: KiΜm ñΚnh nhân qu# Granger quan h l≅m phát và t c ñ, tăng M2 giai ño≅n 1995M1Γ2003M12 75
B#ng 3.1: Mô t# các bi!n cơ sΛ và ký hi u sƒ dψng 97
B#ng 3.2: Tóm t<t th ng kê các bi!n giai ño≅n 1995Q1Γ2008Q3 97
B#ng 3.3: H s tương quan c a HPGAP và TGAP, giai ño≅n 1995Γ2008 99
B#ng 3.4: KiΜm ñΚnh tính d(ng c a các bi!n trong mô hình theo ti!p c∃n ñư?ng Phillips 100
B#ng 3.5: Ư0c lư.ng mô hình theo các ñ, dài trτ khác nhau 101
B#ng 3.6: D% báo l≅m phát CPI quý I năm 2009 105
B#ng 3.7: KiΜm ñΚnh tính d(ng c a LCPI giai ño≅n 2004M01Γ2009M05 107
B#ng 3.8: Mô hình SARIMA(p,d,q) (P, D, Q)s c a LCPI 108
B#ng 3.9: D% báo l≅m phát CPI tháng 6Γ9 năm 2009 109
B#ng 3.10: KiΜm ñΚnh DF c a LCPI_VH 111
Trang 7DANH M C CÁC HÌNH
Hình 1.1: Quan h l≅m phát và tăng trưΛng 21
Hình 1.2: Mô hình chi tiêu quá kh# năng cung ng 24
Hình 1.3: Chi phí tăng ñθy giá lên cao 27
Hình 1.4: Mô hình l≅m phát c a Aukrust Γ EFO 33
Hình 2.1: L≅m phát và tăng trưΛng Vi t Nam giai ño≅n 1986Γ2008 47
Hình 2.2: L≅m phát và tăng trưΛng Vi t Nam giai ño≅n 1992Γ2008 47
Hình 2.3: Tι l l≅m phát và t c ñ, tăng trưΛng GDP giai ño≅n 1986Γ1991 49
Hình 2.4: Tι l l≅m phát và t c ñ, tăng trưΛng GDP giai ño≅n 1992Γ1998 54
Hình 2.5: Tι l l≅m phát và t c ñ, tăng trưΛng GDP giai ño≅n 1999Γ2003 57
Hình 2.6: Tι l l≅m phát và t c ñ, tăng trưΛng GDP giai ño≅n 2004Γ2008 58
Hình 2.7: Kho#ng chênh l ch s#n lư.ng giai ño≅n 1986Γ2008 64
Hình 2.8: Giá dοu thô trên th! gi0i trong giai ño≅n 1995Γ2008 67
Hình 2.9: Quan h giá dοu th! gi0i và l≅m phát Vi t Nam giai ño≅n 1995Γ2008 68
Hình 2.10: Tăng trưΛng M2 c a Vi t Nam, Thái Lan và Trung Qu c giai ño≅n 1998Γ2007 70
Hình 2.11: M2/GDP c a Vi t Nam giai ño≅n 1998Γ2007 71
Hình 2.12: L≅m phát và t c ñ, tăng M2 t( 1996Γ2007 71
Hình 3.1: Kho#ng chênh l ch s#n lư.ng ư0c lư.ng theo HPGAP và TGAP 98
Hình 3.2: ðζ thΚ bi!n thiên c a các bi!n trong mô hình theo ti!p c∃n ñư?ng Phillips 99
Hình 3.3: Diτn bi!n chε s CPI giai ño≅n 1995Γ2008 106
Hình 3.4: Lư.c ñζ tương quan c a LCPI (Correlogram of LCPI) 107
Hình 3.5: ðζ thΚ diτn bi!n chε s văn hoá thΜ thao gi#i trí 110
Hình 3.6: Lư.c ñζ tương quan c a LCPI_VH 111