Chương I khái quát chung về bảo hiểm phi nhân thọ và đại lý bảo hiểm 4 I. Tổng quan về bảo hiểm phi nhân thọ 4 1. Sự cần thiết về tác dụng của Bảo hiểm phi nhân thọ 4 2. Các loại hình bảo hiểm phi nhân thọ 7 II. Đại lý bảo hiểm phi nhân thọ 15 1. Sự cần thiết và vai trò của đại lý khai thác bảo hiểm 15 2. Vai trò của đại lý bảo hiểm 18 3. Các nhiệm vụ chính của đại lý bảo hiểm 18 4. Quyền lợi của đại lý bảo hiểm 19 III. Phân biệt giữa đại lý bảo hiểm phi nhân thọ với đại lý bảo hiểm nhân thọ 20 Chương II : thực trạng hoạt động khai thác của đại lý bảo hiểm tại công ty bảo hiểm Phú thọ 23 I. Vài nét về công ty bảo hiểm Phú thọ 23 1. Lịch sử hình thành Công ty bảo hiểm Phú Thọ 23 2. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty bảo hiểm Phú Thọ 28 3. Nhiệm vụ và chức năng của các phòng ban Công ty bảo hiểm Phú Thọ 29 4. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty bảo hiểm phú thọ qua 3 năm (20022004) 33 II. Thực trạng hoạt động khai thác của đại lý Bảo hiểm của Cty Bảo hiểm Phú Thọ 38 2. Tình hình khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 3 năm 2002 2004 41 3. Đánh giá tình hình hoạt động khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 43 Chương III Kiến nghị giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 45 I. Định hướng và mục tiêu những năm tới của Công ty Bảo hiểm Phú Thọ 45 II. Mục tiêu phát triển và nhiệm vụ của công ty Bảo hiểm Phú Thọ năm 2005 46 1. Những mục tiêu phát triển: Tăng trưởng hiệu quả tăng cường công tác quản lý 46 2. Để đạt được những mục tiêu trên thì công ty phải thực hiện những mục tiêu chính của công ty là 47 III. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 49 1. Công tác tuyển dụng đào tạo đại lý Bảo hiểm 49 2. Các chế độ chính sách đối với công tác Bảo hiểm 50 3. Các giải pháp phát triển khu vực thị trường 51 IV. Kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại lý tại Công ty Bảo hiểm Phú Thọ 53 1. Kiến nghị đối với các cơ quan nhà nước 53 2. Kiến nghị đối với Công ty Bảo hiểm tỉnh Phú Thọ 54 Kết luận 56
Trang 1MỤC LỤC
Lời nói đầu 2
Chương I khái quát chung về bảo hiểm phi nhân thọ và đại lý bảo hiểm 4
I Tổng quan về bảo hiểm phi nhân thọ 4
1 Sự cần thiết về tác dụng của Bảo hiểm phi nhân thọ 4
2 Các loại hình bảo hiểm phi nhân thọ 7
II Đại lý bảo hiểm phi nhân thọ 15
1 Sự cần thiết và vai trò của đại lý khai thác bảo hiểm 15
2 Vai trò của đại lý bảo hiểm 18
3 Các nhiệm vụ chính của đại lý bảo hiểm 18
4 Quyền lợi của đại lý bảo hiểm 19
III Phân biệt giữa đại lý bảo hiểm phi nhân thọ với đại lý bảo hiểm nhân thọ 20
Chương II : thực trạng hoạt động khai thác của đại lý bảo hiểm tại công ty bảo hiểm Phú thọ 23
I Vài nét về công ty bảo hiểm Phú thọ 23
1 Lịch sử hình thành Công ty bảo hiểm Phú Thọ 23
2 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty bảo hiểm Phú Thọ 28
3 Nhiệm vụ và chức năng của các phòng ban Công ty bảo hiểm Phú Thọ 29
4 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty bảo hiểm phú thọ qua 3 năm (2002-2004) 33
II Thực trạng hoạt động khai thác của đại lý Bảo hiểm của Cty Bảo hiểm Phú Thọ 38
2 Tình hình khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 3 năm 2002 - 2004 41
3 Đánh giá tình hình hoạt động khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 43
Chương III Kiến nghị giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 45
I Định hướng và mục tiêu những năm tới của Công ty Bảo hiểm Phú Thọ 45
II Mục tiêu phát triển và nhiệm vụ của công ty Bảo hiểm Phú Thọ năm 2005 46 1 Những mục tiêu phát triển: Tăng trưởng hiệu quả tăng cường công tác quản lý 46
2 Để đạt được những mục tiêu trên thì công ty phải thực hiện những mục tiêu chính của công ty là 47
III Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại lý Bảo hiểm Phú Thọ 49 1 Công tác tuyển dụng đào tạo đại lý Bảo hiểm 49
2 Các chế độ chính sách đối với công tác Bảo hiểm 50
3 Các giải pháp phát triển khu vực thị trường 51
Trang 2IV Kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại lý tại Công ty Bảo hiểm
Phú Thọ 53
1 Kiến nghị đối với các cơ quan nhà nước 53
2 Kiến nghị đối với Công ty Bảo hiểm tỉnh Phú Thọ 54
Kết luận 56
Trang 3Lời nói đầu
Trong lịch sử hình thành và phát triển ngành Bảo hiểm Việt Nam, có lẽ chưabao giờ cạnh tranh lại diễn ra gay gắt như hiện nay Cùng với hoạt động kinh doanhcủa nhiều công ty bảo hiểm có mặt trên thị trường địa bàn tỉnh Phú thọ, sự xuất hiệncủa các văn phòng đại diện của các công ty bảo hiểm nhân thọ như Pjico, BảoMinh… lại đang báo hiệu một giai đoạn "đua sức đua tài" mới của các doanhnghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ tại Phú Thọ
Nằm trên địa bàn tỉnh tỉnh Phú Thọ công ty bảo hiểm Phú Thọ là doanhnghiệp Nhà nước duy nhất kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ Trong những nămgần đây, Công ty phải đương đầu với sức ép cạnh tranh rất lớn từ các đối thủ cạnhtranh như công ty bảo hiểm phi nhân thọ 100% vốn nước ngoài, Pjico,hay BảoMinh,… giờ đây lại bị đe doạ cạnh tranh mạnh mẽ hơn bởi những công ty Bảo hiểmphi nhân thọ sẽ thành lập trong tương lai Phú Thọ chắc chắn sẽ bị chia sẻ thànhnhiều phần hơn trong khi khai thác hợp đồng mới gặp rất nhiều khó khăn
Trước tình hình đó, để tồn tại và phát triển, một vấn đề có tính chất "sốngcòn" đối với Công ty là nâng cao hiệu quả khai thác Bảo hiểm phi nhân thọ
Với mong muốn góp phần xây dựng một bảo hiểm phi nhân thọ Phú Thọđứng vững trong cạnh tranh, trong quá trình thực tập tại Công ty em mạnh dạn chọn
đề tài: "Một số kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại
lý bảo hiểm Phú Thọ" cho chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, chuyên đề được bố cục thành 3 chương:Chương I: Khái quát chung về bảo hiểm phi nhân thọ
Chương II: Thực trạng hoạt động khai thác của đại lý bảo hiểm tại Công tybảo hiểm Phú Thọ
Chương III: Kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác của đại
lý bảo hiểm Phú Thọ
Trang 4Chương I khái quát chung về bảo hiểm phi nhân thọ và đại lý bảo hiểm
I Tổng quan về bảo hiểm phi nhân thọ
1 Sự cần thiết về tác dụng của Bảo hiểm phi nhân thọ
Bảo hiểm phi nhân thọ là sự cam kết giữa người tham gia bảo hiểm với ngườibảo hiểm mà trong đó, người bảo hiểm sẽ trả cho người tham gia hoặc người thụhưởng quyền lợi bảo hiểm một số tiền nhất định khi có các sự kiện đã định trướcxảy ra, còn người tham gia phải nộp phí bảo hiểm đầy đủ, đúng hạn
Trong cuộc sống sinh hoạt cũng nhưu hoạt động sản xuất kinh doanh hàngngày dù đã luôn luôn chú ý ngăn ngừa và đề phòng nhưng con người vẫn có nguy
cơ gặp phải những rủi ro bất ngờ xảy ra Các rủi ro đó do nhiều nguyên nhân, ví dụnhư:
- Các rủi ro do môi trường thiên nhiên: Bão, lụt, động đất, rét, hạn, sươngmuối, dịch bệnh v.v
- Các rủi ro xảy ra do sự tiến bộ và phát triển của khoa học và kỹ thuật Khoahọc và kỹ thuật phát triển, một mặt thúc đẩy sản xuất và tạo điều kiện thuận lợi chocuộc sống của con người: nhưng mặt khác cũng gây ra nhiều tai nạn bất ngờ như tainạn ô tô, hàng không, tai nạn lao động v.v
- Các rủi ro do môi trường xã hội: Đây cũng là một trong những nguyên nhângây ra rủi ro cho con người Chẳng hạn, nếu xã hội tổ chức quản lý chặt chẽ - mọingười làm việc và sống theo pháp luật thì sẽ không xảy ra hiện tượng thất nghiệp,trộm cắp; nếu làm tốt cong tác chăm sóc sức khoẻ sẽ hạn chế được các rủi ro khôngđáng có như hoả hoạn, bạo lực, v v
Bất kể do nguyên nhân gì, khi rủi ro xảy ra thường đem lại cho con ngườinhững khó khăn trong cuộc sống như mất việc hoặc giảm thu nhập, phá hoại nhiềutài sản, làm ngưng trệ sản xuất và kinh doanh của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân,v.v làm ảnh hưởng đến đời sống kinh tế - xã hội nói chung
Để đối phó với các rủi ro, con người đã có nhiều biện pháp khác nhau nhằmkiểm soát cũng như khắc phục hậu quả do rủi ro gây nên Hiện nay, theo quan điểmcủa các nhà quản lý rủi ro, có hai nhóm biện pháp đối phó với rủi ro và hậu quả do
Trang 5rủi ro gây ra - đó là nhóm các biện pháp kiểm soát rủi ro và nhóm các biện pháp tàitrợ rủi ro.
+ Nhóm các biện pháp kiểm soát rủi ro bao gồm các hiện tượng tránh né rủi
ro, ngăn ngừa tổn thất, giảm thiếu rủi ro Các biện pháp này thường được sử dụng
để ngăn chặn hoặc giảm thiểu khả năng xảy ra rủi ro
- Tránh né được rủi ro là biện pháp được sử dụng thường xuyên trong cuộcsống Mỗi người, mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh đều lựa chọn những biện phápthích hợp để né tránh rủi ro có thể xảy ra, tức loại trừ cơ hội dẫn đến tổn thất Chẳnghạn, để tránh các tai nạn giao thông người ta hạn chế việc đi lại; để tránh các tai nạnlao động người ta chọn những nghề không nguy hiểm… Tránh né rủi ro chỉ vớinhững rủi ro có thể né tránh được Nhưng trong cuộc sống có rất nhiều rủi ro bấtngờ không thể né tránh được
- Ngăn ngừa tổn thất: Các biện pháp ngăn ngừa tổn thất đưa ra các hành độnglàm giảm tổn thất hoặc giảm mức thiệt hại do tổn thất gây ra Ví dụ, để giảm thiểucác tai nạn lao động, người ta tổ chức các khóa học nâng cao trình độ của người laođộng hay nâng cao chất lượng các hoạt động đảm bảo an toàn lao động; đề phòngchống hoả hoạn người ta thực hiện tốt việc phòng cháy chữa cháy
- Giảm thiểu tổn thất: người ta có thể giảm thiểu tổn thất thông qua các biệnpháp làm giảm giá trị thiệt hại khi tổn thất đã xảy ra Ví dụ, như khi có hoả hoạn, đểgiảm thiểu tổn thất, người ta cố gắng cứu các tài sản còn dùng được; hay trong mộttai nạn giao thông; để giảm thiểu các thiệt hại về người và của người ta đưa ra ngaynhững người bị thương đến nơi cấp cứu và điều trị
Mặc dù các biện pháp kiểm soát rủi ro rất có hiệu quả trong việc ngăn chặnhoặc giảm thiểu rủi ro nhưng khi rủi ro đã xảy ra, người ta không thể lường hếtđược hậu quả
+ Nhóm các biện pháp tài trợ rủi ro bao gồm các biện pháp chấp nhận rủi ro
và bảo hiểm Đây là các biện pháp được sử dụng trước khi rủi ro xảy ra với mụcđích khắc phục các hậu quả tổn thất do rủi ro gây ra nếu có
+ Chấp nhận rủi ro: Đây là hình thức mà người gặp phải tổn thất tự chấpnhận khoản tổn thất đó Một trường hợp điển hình của chấp nhận rủi ro là tự bảohiểm Có rất nhiều cách thức khác nhau trong biện pháp chấp nhận rủi ro, tuy nhiên
Trang 6có thể phân chia làm hai nhóm: chấp nhận rủi ro thụ động và chấp nhận rủi ro chủđộng Trong chấp nhận rủi ro thụ động, người gặp tổn thất không có sự chuẩn bịtrước và họ có thể phải vay mượn để khắc phục hậu quả tổn thất Đối với chấp nhậnrủi ro chủ động, người ta lập ra quĩ dự trữ dự phòng và quỹ này được sử dụng để bùđắp tổn thất do rủi ro gây ra Tuy nhiên, việc này dẫn đến việc nguồn vốn khôngđược sử dụng một cách tối ưu hoặc nếu đi vay thì sẽ bị động và còn gặp phải cácvấn đề gia tăng về lãi suất…
- Bảo hiểm: Đây là một phần quan trọng trong các chương trình quản lý rủi rocủa các tổ chức cũng như cá nhân Theo quan điểm của các nhà quản lý rủi ro, bảohiểm là sự chuyển giao rủi ro trên cơ sở hợp đồng Theo quan điểm xã hội, bảohiểm không chỉ là chuyển giao rủi ro mà còn là sự giảm rủi ro do việc tập trung một
số lớn các rủi ro cho phép có thể tiên đoán về các tổn thất khi chúng xảy ra Bảohiểm là công cụ đối phó với hậu quả tổn thất do rủi ro gây ra, có hiệu quả nhất Nhưvậy, bảo hiểm ra đời là đòi hỏi khách quan của cuộc sống, của hoạt động sản xuấtkinh doanh
Do đòi hỏi về sự tự chủ và sự an toàn về tài chính cũng như các nhu cầu củacon người, hoạt động bảo hiểm ngày càng phát triển và khôn thể thiếu đối với mỗi
cá nhân, doanh nghiệp và mỗi quốc gia Ngày nay, sự giao lưu kinh tế, văn hoá giữacác quốc gia càng phát triển thì bảo hiểm cũng ngày càng mở rộng
Vì vậy, khái niệm "bảo hiểm" trở nên gần gũi, gắn bó với con người, với cácđơn vị sản xuất kinh doanh Có được quan hệ đó vì bảo hiểm đã mang lại lợi íchkinh tế xã hội thiết thực cho mọi thành viên, mọi đơnvị có tham gia bảo hiểm
Tác dụng đó được thể hiện:
- Người tham gia bảo hiểm (cá nhân hay tổ chức) được trợ cấp, bồi thườngnhững thiệt hại thực tế do rủi ro, bất ngờ gây ra thuộc phạm vi bảo hiểm Nhờ đó họnhanh chóng ổn định kinh tế, khôi phục đời sống và sản xuất kinh doanh…
- Nhờ có bảo hiểm những người tham gia đóng góp một số phí tạo thànhnguồn quỹ bảo hiểm lớn ngoài chi trả hay bồi thường còn là nguồn vốn để đầu tưphát triển kinh tế…
- Bảo hiểm, nhất là bảo hiểm thương mại còn đóng góp tích luỹ cho ngânsách…
Trang 7- Bảo hiểm cùng với người tham gia bảo hiểm thực hiện các biện pháp đểphòng ngừa tai nạn xảy ra nhằm giảm bớt và hạn chế hậu quả thiệt hại.
- Bảo hiểm là chỗ dựa tinh thần cho mọi người, mọi tổ chức; giúp họ yên tâmtrong cuộc sống, trong sinh hoạt sản xuất kinh doanh; bảo hiểm thể hiện tính cộngđồng, tương trợ, nhân văn sâu sắc
- Bảo hiểm còn góp phần thúc đẩy phát triển quan hệ kinh tế giữa các nước,nhất là thông qua hoạt động tái bảo hiểm v.v
- Cuối cùng, hoạt động bảo hiểm thu hút một số lao động nhất định, góp phầngiảm bớt tình trạng thất nghiệp cho xã hội (theo thống kê, bảo hiểm các nước thuhút 1% lực lượng lao động xã hội)
2 Các loại hình bảo hiểm phi nhân thọ
Để không ngừng phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước,bảo hiểm phi nhân thọ đã luôn chú trọng phát triển các nghiệp vụ nhằm đa dạng hoásản phẩm Bảo hiểm, đáp ứng được nhu cầu da dạng và phong phú của con người.Hiện nay nếu căn cứ vào đối tượng bảo hiểm phi nhân thọ được chia làm 3 loại:
- Bảo hiểm tài sản
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự
- Bảo hiểm con người phi nhân thọ
2.1 Bảo hiểm tài sản
Đây là loại bảo hiểm mà đối tượng bảo hiểm là tài sản (cố định hay lưu động)của người được bảo hiểm Ví dụ như: Bảo hiểm cho thiệt hại vật chất xe cơ giới,bảo hiểm cho hàng hoá của các chủ hàng trong bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu,bảo hiểm tài sản của ông chủ nhà trong bảo hiểm trộm cắp
Các bảo hiểm về tài sản đều có một số đặc điểm chung sau:
a) áp dụng nguyên tắc bồi thường khi thanh toán chi trả bảo hiểm Số tiền bồithường mà bên được bảo hiểm nhận được trong mọi trường hợp không được vượtquá thiệt hại thực tế trong sự cố bảo hiểm Ví dụ, một chủ xe máy tham gia bảohiểm cho toàn bộ chiếc xe của mình trị giá 20 triệu đồng Trong một vụ tai nạn, xe
bị hư hỏng giá trị thiệt hại là 8 triệu đồng, số tiền bồi thường mà chủ xe nhận đượctrong bất kỳ trường hợp nào cũng chỉ là 8 triệu đồng
Trang 8b) áp dụng nguyên tắc thế quyền hợp pháp khi xuất hiện người thứ ba có lỗi
và do đó có trách nhiệm đối với thiệt hại của người được bảo hiểm Theo nguyêntắc này, sau khi trả tiền bồi thường, người bảo hiểm sẽ được hưởng các quyền vàhành động của người bảo hiểm để thực hiện việc truy đòi trách nhiệm của người thứ
ba có lỗi Nguyên tắc thế quyền hợp pháp nhằm đảm bảo quyền lợi của người bảohiểm, chống lại hành vi rũ bỏ trách nhiệm của người thứ ba có lỗi, đồng thời đảmbảo cả nguyên tắc bồi thường
Lấy lại ví dụ trên, trong vụ tai nạn lỗi một phần là của xe ô tô đi ngược chiều(70%) Lúc này, thiệt hại 8 triệu đồng của chủ xe máy sẽ được truy cứu rách nhiệm5,6 triệu đồng của ông chủ xe ô tô (70% x 8 tr.đ = 5,6 triệu đồng) Sau khi bồithường 8 triệu đồng theo hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cho chủ xe máy, công tybảo hiểm được thay quyền của chủ xe máy này truy đòi trách nhiệm 5,6 triệu đồngđối với chủ xe ô tô Nguyên tắc thế quyền được áp dụng, và người được bảo hiểmtrong ví dụ này (chủ xe máy) cũng không thể nhận số tiền bồi thường vượt quá 8triệu đồng thiệt hại, như vậy nguyên tắc bồi thường được đảm bảo
Tuy nhiên, có một số ngoại lệ khi áp dụng nguyên tắc thế quyền hợp pháp, đó
là khi người thứ ba gây lỗi là trẻ em, hoặc là con cái, vợ chồng, cha mẹ… củangười được bảo hiểm
c) Bảo hiểm trùng: Trong bảo hiểm tài sản, nếu một đối tượng bảo hiểm đồngthời được bảo đảm bằng nhiều hợp đồng bảo hiểm cho cùng một rủi ro với nhữngngười bảo hiểm khác nhau, những hợp đồng bảo hiểm này có điều kiện bảo hiểmgiống nhau, thời hạn bảo hiểm trùng nhau, và tổng số tiền bảo hiểm từ tất cả nhữnghợp đồng này lớn hơn giá trị bảo hiểm của đối tượng bảo hiểm đó thì gọi là bảohiểm trung
Trong trường hợp có bảo hiểm trung, tuỳ thuộc vào nguyên nhân xảy ra đểgiải quyết Thông thường, bảo hiểm trung liên quan đến sự gian lận của bên thamgia bảo hiểm nhằm trục lợi bảo hiểm Do đó, về nguyên tắc chung, công ty bảohiểm có thể huỷ bỏ hợp đồng bảo hiểm nếu phát hiện thấy gian lận Ngược lại, nếucác công ty bảo hiểm chấp nhận bồi thường thì lúc này, trách nhiệm của mỗi công tyđối với tổn thất sẽ được phân chia theo tỷ lệ trách nhiệm mà họ đảm nhận Cụ thể:
= x
Trang 9Trên thực tế, một trong số các công ty bảo hiểm đã cấp hợp đồng cho đốitượng được bảo hiểm trùng này có thể sẽ đứng ra bồi thường theo số thiệt hại thực
tế, sau đó sẽ đòi lại các công ty khác phần trách nhiệm của họ
d) Một số chế độ bồi thường bảo hiểm áp dụng trong bảo hiểm tài sản
- Chế độ bảo hiểm theo nguyên tắc trách nhiệm vượt giới hạn (theo mức miễnthường):
Người bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm đối với những tổn thất mà giá trị thiệthại thực tế vượt quá một mức đã thoả thuận (mức miễn thường) Miễn thường làmột hình thức từ chối bồi thường của công ty bảo hiểm dựa trên một số tiền quyđịnh Có hai loại miễn thường: Miễn thường có khấu trừ và miễn thường khôngkhấu trừ
Trong chế độ bảo hiểm miễn thường có khấu trừ tổn thất được bồi thườngphải đảm bảo yêu cầu lớn hơn mức miễn thường quy định nhưng khi bồi thường sẽ
bị trừ đi mức miễn giảm này
= -
Chế độ bảo hiểm miễn thường không khấu trừ bảo đảm chi trả cho những tổnthất vượt quá mức miễn thường nhưng số tiền bồi thường không bị khấu trừ theomức miễn thường:
=
Chế độ miễn thường được áp dụng nhằm loại trừ các hao hụt tự nhiên thươngmại thường phát sinh trong quá trình chuyên chở đối với một số loại hàng hoá đặcbiệt ra khỏi trách nhiệm của người bảo hiểm Tránh cho người bảo hiểm phải bồithường những tổn thất quá nhỏ so với giá trị bảo hiểm đồng thời dành một tỷ lệkhông bồi thường để bên được bảo hiểm cùng chịu trách nhiệm và có ý thức hơntrong đề phòng hạn chế rủi ro
- Chế độ bảo hiểm theo tỷ lệ
Có hai loại bảo hiểm được áp dụng: Tỷ lệ số tiền bảo hiểm/giá trị bảo hiểm(STBH/GTBH) và tỷ lệ số phí đã nộp Tỷ lệ STBH/STBH được áp dụng trong cáctrường hợp bảo hiểm dưới giá trị:
= x
Trang 10Còn trong trường hợp có sự khai báo có sự khai báo không chính xác rủi ro,bên bảo hiểm thường áp dụng tỷ lệ thứ hai để thanh toán nếu chấp nhận bồi thường:
= x
- chế độ bảo hiểm theo rủi ro đầu tiên:
Số tiền bồi thường bảo hiểm được trả sẽ dựa vào số tiền bảo hiểm được thoảthuận , tức là:
số tiền bồi thường số tiền bảo hiểm
2.2 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự
Bên cạnh các nghiệp vụ bảo hiểm tài sản còn có các nghiệp vụ bảo hiểmtrách nhiệm dân sự như : bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới ,bảo hiểm TNDS củachủ lao động , Bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm , bảo hiểm trách nhiệm công cộng,
…Theo luật dân sự , trách nhiệm dân sự của một chủ thể ( như chủ tài sản, chủdoanh nghiệp, chủ nghề nghiệp…) được hiểu là trách nhiệm phải bồi thường cácthiệt hại về tài sản, về con người… gây ra cho người khác do lỗi của người chủ đó.Trách nhiệm dân sự bao gồm trach nhiệm dân sự trong hợp đồng và trách nhiệmdân sự ngoài hợp đồng Thông thường các dịch vụ bảo hiểm cung cấp sự bảo đảmcho các trách nhiệm dân sự ngoài hợp đồng
Vì đối tượng được bảo hiểm là phần trách nhiệm dân sự phát sinh của ngườiđược bảo hiểm đối với người bị thiệt hại (một người thứ ba khác) nên trong loại bảohiểm này người được bảo hiểm là người có trách nhiệm dân sự cần được bảo đảm
và cũng thường là người tham gia bảo hiểm Còn người thụ hưởng quyền lợi bảohiểm lại là những người thứ ba khác Người thứ ba trong bảo hiểm trách nhiệm dân
sự là những người có tính mạng, tài sản bị thiệt hại trong sự cố bảo hiểm và đượcquyền nhận bồi thường từ người bảo hiểm với tư cách là người thụ hưởng Ngườithứ ba có quan hệ về mặt trách nhiệm dân sự với người được bảo hiểm nhưng chỉ cómối quan hệ gián tiếp với người bảo hiểm
Cần chú ý trong một số nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự, người thụhưởng có thể xác định cụ thể hơn tên gọi của nghiệp vụ Ví dụ, đó là người lao độnggặp tai nạn lao động trong bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ lao dộng đối với ngườilao động
Trang 11Mặc dù, đối tượng được bảo hiểm của loại bảo hiểm này là một khái niệmtrừu trượng khi hợp đồng được ký kết Tuy vậy, trách nhiệm bồi thường của bảohiểm vẫn căn cứ vào các thiệt hại thực tế xảy ra cho người thứ ba Vì vậy, bảo hiểmtrách nhiệm dân sự cũng được coi là bảo hiểm thiệt hại như bảo hiểm tài sản vàcũng áp dụng một số nguyên tắc như: nguyên tắc bồi thường, nguyên tắc thế quyềnhợp pháp.
2.3 Bảo hiểm con người phi nhân thọ
Mặc dù cũng là loại hình bảo hiểm con người, nhưng bảo hiểm con người phinhân thọ trong BHTM có những đặc điểm chủ yếu sau đây:
- Hậu quả của những rủi ro mang tính chất thiệt hại vì rủi ro bảo hiểm ở đây
là tai nạn, bệnh tật, ốm đau thai sản liên quan đến thân thể và sức khoẻ của conngười Những rủi ro ở đây khác với 2 sự kiện “sống” và “chết” trong bảo hiểm nhânthọ và vì thế tính chất rủi ro được bộc lộ khá rõ còn tính chất tiết kiệm không đượcthể hiện
- Người được bảo hiểm thường được quy địn trong một khoảng tuổi nào đó,các công ty bảo hiểm không chấp nhận bảo hiểm cho những có độ tuổi quá thấphoặc quá cao tình trạng rủi ro diễn biến phức tạp, xác suất rủi ro cao, việc kiểm soát
và quản lý rủi ro rất khó thực hiện Chẳng hạn ở nước ta, các công ty bảo hiểmkhông chấp nhận bảo hiểm cho những em bé dưới 12 tháng tuổi và những ngườitrên 65 tuổi Nhưng ở nước Anh lại quy định khác, những đứa trẻ dưới 3 tuổi vànhững người trên 65 tuổi không được các công ty bảo hiểm chấp nhận bảo hiểm
- So với bảo hiểm nhân thọ, thời hạn bảo hiểm con người phi nhân thọ ngắnhơn và thường là 1 năm như: Bảo hiểm tai nạn 24/24, bảo hiểm trợ cấp nằm việnphẫu thuật Thậm chí có nghiệp vụ, thời hạn bảo hiểm chỉ trong vòng vài ngày, phíbảo hiểm thường được nộp 1 lần khi ký kết hợp đồng bảo hiểm
- Các nghiệp vụ bảo hiểm con người phi nhân thọ thường được triển khai kếthợp với các nghiệp vụ bảo hiểm khác trong cùng một hợp đồng bảo hiểm Chẳnghạn: bảo hiểm tai nạn được lồng ghép trong bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp, bảo hiểmtai nạn lái phụ xe được triển khai kết hợp với bảo hiểm trách nhiệm dân sự và bảohiểm vật chất thân xe trong trường hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới v.v Việc triển
Trang 12khai kết hợp náy sẽ làm cho chi phí khai thác, chi phí quản lý của công ty bảohiểm giảm đi từ đó có điều kiện giảm phí bảo hiểm.
- ở hầu hết các nước trên thế giới, trong giai đoạn đầu của sự phát triểnngành bảo hiểm con người phi nhân thọ được triển khai, vừa rút kinh nghiệm, đếnkhi điều kiện kinh tế - xã hội đã chín muồi mới tổ chức triển khai bảo hiểm nhânthọ Chính vì vậy, bảo hiểm con người phi nhân thọ được coi là loại hình bảo hiểm
bổ sung hữu hiệu nhất cho các loại hình BHXH, BHYT ở Việt Nam, hầu hết cácnghiệp vụ bảo hiểm con người phi nhân thọ đều ra đời trong những năm cuối thập
kỷ 80 và đầu thập kỷ 90,mãi đến năm 1996 mới tổ chức triển khai bảo hiểm nhânthọ
2.3.1 Các nghiệp vụ bảo hiểm con người phi nhân thọ
Bảo hiểm con người phi nhân thọ được triển khai rất đa dạng và linh hoạt tùytheo tình hình cụ thể ở từng nước và ngay trong phạm vi một nước, cũng có sự khácnhau giữa các thời kỳ, giữa các công ty bảo hiểm về một số nội dung cơ bản như:phạm vi bảo hiểm, phí bảo hiểm và số tiền bảo hiểm, thủ tục trả tiền bảo hiểm v.v Điều này cũng thật dễ hiểu vì BHTM là hoạt động mang tính kinh doanh vì mụctiêu lợi nhuận Tuy nhiên trong quá trình ký kết hợp đồng hoặc triển khai một sảnphẩm mới đều phải tuân thủ khung pháp lý của mỗi nước Vì thế nội dung của phầnnày chỉ xin được đề cập đến một số nghiệp vụ chủ yếu mang tính phổ biến
2.3.2 Bảo hiểm tai nạn con người 24/24.
Bảo hiểm tai nạn cong người 24/24 là một nghiệp vụ của BHTM mà ở đây,nhà bảo hiểm sẽ chi trả số tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm (hay người đượchưởng quyền lợi bảo hiểm) khi người được bảo hiểm bị tai nạn thuộc phạm vị bảohiểm đổi lại người được bảo hiểm (hay người tham gia bảo hiểm) phải nộp phí bảohiểm khi họ ký kết hợp đồng
2.3.3 Bảo hiểm tai nạn hành khách
Đã trở thành quy luật , khi nền kinh tế - xã hội ngay càng phát triển, nhu cầu đilại của nhân dân ngày càng tăng và lưu lượng hành khách tham gai giao thông ngàycàng lớn Kéo theo đó là số lượng các loại phương tiện tham gia giao thông cũngngày càng gia tăng và hết sức đa dạng, phong phú Mặc dù các loại phương tiệntham gia giao thông ngày càng được cải tiến và hiện đại, cơ sở hạ tầng giao thông
Trang 13ngày càng được mở rộng, nâng cấp và hoàn thiện, song tai nạn giao thông vẫn ngàymột gia tăng đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tình trạng sức khoẻ củamọi hành khách Theo số liệu thống kê trên thế giới, hàng năm có hơn 70% lượnghành khách tham gia giao thông đều là những người chủ chốt trong trong gia đình,
cơ quan và doanh nghiệp, mỗi khi tai nạn giao thông không may đối với họ đã làmảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của mỗi gia đình, người dân, cơ quan, doanhnghiệp và toàn xã hội Vì thế, bảo hiểm tai nạn hành khách ra đời là hết sức cầnthiết mà ở nhiều nước trên thế giới đã được triển khai dưới hình thức bắt buộc
2.3.4 Bảo hiểm trợ cấp nằm viện phẫu thuật.
Các rủi ro ốm đau, bệnh tật phải nằm viện điều trị hoặc phẫu thuật thường ítngười tránh khỏi Khi tình trạng này diễn ra đã làm phát sinh các chi phí điều trị vàphẫu thuật, đồng thời còn làm người bệnh phải ngừng lao động hoặc mất khả nănglao động Trong khi đó, chi phí cho các dịch vụ khám chữa bệnh, điều trị và phẫuthuật có xu hướng ngày càng tăng do kỹ thuật và phương tiện chẩn đoán của ngành
y tế ngày càng tinh xảo và hiện đại, do các loại thuốc đặc trị ngày càng được sửdụng phổ biến Để đối phó với tình hình này, nhiều người đã tìm đến bảo hiểm trợcấp nằm viện phẫu thuật Thực chất đây là loại hình bảo hiểm sức khoẻ, nhưng cóphạm vi hẹp hơn, song nó đã mang lại lợi ích to lớn cho con người
2.3.5 Bảo hiểm học sinh
Bảo hiểm trẻ em và bảo hiểm sinh viên đại học là những nghiệp vụ đượcnhiều nước trên thế giới áp dụng Đây là những nghiệp vụ bảo hiểm hỗn hợp cả “tainạn" và "ốm đau, bệnh tật" Còn bảo hiểm học sinh thực chất là sự kết hợp giữa 2nghiệp vụ, song thực tế triển khai ở nước ta lại tỏ ra rất phù hợp và có hiệu quả
II Đại lý bảo hiểm phi nhân thọ
1 Sự cần thiết và vai trò của đại lý khai thác bảo hiểm
Trang 14Theo Luật kinh doanh bảo hiểm Việt Nam thì "ĐLBH là tổ chức, cá nhânđược doanh nghiệp bảo hiểm uỷ quyền trên cơ sở hợp đồng ĐLBH để thực hiệnhoạt động đại lý bảo hiểm theo quy định của Luật này và các quy định khác củapháp luật có liên quan" (Điều 84, chương IV).
Hoạt động đại lý là phương thức bán bảo hiểm theo đó đại lý chịu tráchnhiệm thu xếp việc ký kết các hợp đồng bảo hiểm giữa doanh nghiệp bảo hiểm vàngười mua bảo hiểm theo uỷ quyền của doanh nghiệp bảo hiểm trên cơ sở hợp đồngđại lý để được hưởng hoa hồng bảo hiểm
Đại lý bảo hiểm là những người hoặc tổ chức trung gian giữa doanh nghiệpbảo hiểm và người tham gia bảo hiểm, đại diện cho doanh nghiệp và hoạt động vìquyền lợi của doanh nghiệp bảo hiểm Đại lý có thể là các tổ chức ngân hàng hayluật sư Những tổ chức này làm đại lý bảo hiểm rất thuận lợi do có sự tiếp xúc vớinhiều khách hàng; đồng thời bảo hiểm là một dịch vụ bổ sung cho khách hàng của
họ Đại lý có thể là một cá nhân hoạt động chuyên trách hoặc bán chuyên trách
Đại lý bảo hiểm hoạt động tại văn phòng hoặc đi đến từng nhà, từng doanhnghiệp để bán bảo hiểm, thu phí bảo hiểm và đàm phán những thay đổi về nhu cầubảo hiểm của khách hàng thực tế và tiềm năng
Luật kinh doanh bảo hiểm Việt Nam quy định về điều kiện hoạt động đại lýbảo hiểm như sau:
a) Cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm phải có đủ các điều kiện sau đây:
- Là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam
- Từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
- Có chứng chỉ đào tạo đại lý bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm hoặc Hiệphội bảo hiểm Việt Nam cấp
b) Tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm phải có đủ các điều kiện sau đây:
Trang 15pháp luật không được ký kết hoạt động đại lý bảo hiểm" (Điều 80, mục 1, chươngIV).
Ngoài ra, doanh nghiệp bảo hiểm có thể quy định bổ sung các chỉ tiêu khác
để đảm bảo chất lượng và ràng buộc trách nhiệm của đại lý Ví dụ, quy định về kinhnghiệm hoặc sự thành công và ổn định trong các công việc cũ, bằng cấp, hình dáng,khả năng giao tiếp, thái độ tích cực, tiền ký quỹ, thời gian học việc doanh nghiệpbảo hiểm có thể không cho phép nhân viên của doanh nghiệp làm đại lý cho chínhmình; hoặc không cho phép tổ chức và cá nhân được đồng thời làm đại lý chodoanh nghiệp bảo hiểm khác nếu không được sự chấp thuận của doanh nghiệp bảohiểm mà đại lý đang làm việc…
1.2 Phân loại đại lý bảo hiểm
Đại lý được phân loại theo các tiêu thức sau:
Căn cứ vào tư cách pháp lý, có hai loại đại lý là cá nhân và tổ chức Cáchphân loại này giúp doanh nghiệp bảo hiểm quản lý tốt lực lượng bán hàng của mình,đặc biệt là khâu tuyển dụng đại lý
Căn cứ theo loại hình bảo hiểm và tính chất rủi ro, có hai loại đại lý là đại lýbảo hiểm nhân thọ và đại lý bảo hiểm phi nhân thọ
- Đại lý bảo hiểm nhân thọ: là người được doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ
uỷ quyền thực hiện các hoạt động liên quan đến công việc khai thác bảo hiểm nhânthọ, thu phí bảo hiểm và các hoạt động khác trong khuôn khổ về quyền và tráchnhiệm của đại lý được nêu trong hợp đồng đại lý
- Đại lý bảo hiểm phi nhân thọ: là tổ chức hoặc cá nhân được doanh nghiệpbảo hiểm phi nhân thọ uỷ quyền thực hiện các hoạt động liên quan đến công việckhai thác bảo hiểm phi nhân thọ, thu phí bảo hiểm và các hoạt động khác trongkhuôn khổ về quyền và trách nhiệm của đại lý được nêu trong hợp đồng đại lý
Do đặc điểm hoạt động kinh doanh bảo hiểm, cách phân loại này rất cần thiết
và được sử dụng phổ biến trên thị trường bảo hiểm vì nó đáp ứng được yêu cầu vềmarketing bảo hiểm, nhất là trong chính sách phân phối, đồng thời giúp hoạt độngquản lý đại lý đạt hiệu quả cao
So với đại lý bảo hiểm phi nhân thọ thì đại lý bảo hiểm nhân thọ có số lượngđông hơn, công tác quản lý đại lý phức tạp hơn, nhất là khâu tuyển dụng, đào tạo và
Trang 16quản lý Đồng thời, đại lý bảo hiểm nhân thọ được hưởng quyền lợi nhiều hơn dotính phức tạp của công việc và tính ổn định cao hơn…
Ngoài ra, còn có một số tiêu thức phân loại đại lý khác như: Căn cứ vào thư
bổ nhiệm, có đại lý giới thiệu dịchvụ và đại lý thu phí Căn cứ theo trình độ chuyênmôn, có đại lý học việc và đại lý chính thức Căn cứ theo phạm vi hoạt động của đại
lý, có đại lý phụ thuộc và đại lý độc lập…
Đối với đại lý bảo hiểm nhân thọ, có nhiều cách phân loại: Căn cứ theo phạm
vi quyền hạn, có đại lý toàn quyền, tổng đại lý và đại lý uỷ quyền Căn cứ theo thờigian hoạt động, có đại lý chuyên nghiệp và đại lý bán chuyên nghiệp Căn cứ theonhiệm vụ chủ yếu, có đại lý chuyên khai thác và đai lý chuyên thu… Việc phân loạinày giúp doanh nghiệp bảo hiểm quản lý tốt mạng lưới đại lý và nâng cao hiệu quảhoạt động kinh doanh
2 Vai trò của đại lý bảo hiểm
- Đối với doanh nghiệp bảo hiểm: Đại lý là lực lượng tiếp thị có hiệu quảnhất, giúp doanh nghiệp bán sản phẩm Thông qua bán hàng, đại lý giải thích chokhách hàng tiềm năng những điều họ chưa biết hoặc chưa rõ về sản phẩm cũng nhưthương hiệu của doanh nghiệp bảo hiểm
Đại lý cũng là người trực tiếp nhận các thông tin phản hồi về sản phẩm bảohiểm từ phía khách hàng Vì vậy những ý kiến họ đóng góp với doanh nghiệp bảohiểm về các vấn đề chính sách sản phẩm, phát hàh và quản lý hợp đồng… rất có giátrị thực tế, giúp doanh nghiệp bảo hiểm nghiên cứu, điều chỉnh kịp thời để nâng caotính cạnh tranh
- Đối với khách hàng: Đại lý là người trực tiếp tiếp xúc với khách hàng Thay
vì người mua phải tự tìm hiểu về bảo hiểm thì đại lý sẽ làm công việc này Như vậy,
sẽ giúp khách hàng tiết kiệm thời gian về tiền của
- Đối với xã hội: Đại lý là người cung cấp dịch vụ cho xã hội, mang đến sựđảm bảo cho mỗi cá nhân, tổ chức và gia đình và sự yên tâm cho những người cótrách nhiệm trong gia đình Do vậy, xét trên một khía cạnh nào đó, đại lý bảo hiểmcòn góp phần đảm bảo an toàn cho xã hội
3 Các nhiệm vụ chính của đại lý bảo hiểm
a Tư vấn cho khách hàng ký hợp đồng bảo hiểm
Trang 17Sau khi xác định được nhu cầu của khách hàng thì giới thiệu, đưa ra cácnghiệp vụ bảo hiểm thích hợp, và giới thiệu luôn về công ty, doanh nghiệp bảo hiểmcủa mình như: khả nưng tài chính trách nhiệm vị thế, uy tín, địa chỉ, các vấn đề cóliên quan Sau đó giải thích rõ quyền lợi và nghĩa vụ của khách hàng khi tham gialoại hình bảo hiểm Khi được sự đồng ý của khách hàng tham gia bảo hiểm thìhướng dẫn họ các thủ tục và đánh giá những rủi ro ban đầu để kê khai trung thực vềcác yếu tố cần thiết Khi chấp nhận bảo hểm đồng thời thu phí bảo hiểm, cấp giấychứng nhận bảo hiểm (đơn bảo hiểm) và theo dõi.
b Theo dõi giúp đỡ khách hàng và tái tục hợp đồng bảo hiểm
Các hợp đồng bảo hiểm có thời hạn ngắn, dài tuỳ thuộc vào người tham giabảo hiểm theo các loạ hình bảo hiểm khác nhau Nhưng khi cấp đơn bảo hiểm xongcòn phải tiếp tục quan hệ giao tiếp, theo dõi khách hàng để nhằm giúp đỡ kháchhàng khi cần thiết và từ mối quan hệ thường xuyên này káhch hàng sẽ giới thiệugiúp đại lý bảo hiểm mở mang thêm các khách hàng khác, cũng như giúp công tybảo hiểm phát triển Đại lý nhận thông tin hai chiều từ khách hàng - đại lý - Công tybảo hiểm sẽ giúp các hợp đồng bảo hiểm đạt kết quả trong theo dõi phuc vụ đồngthời tạo sự tin cậy và uy tín cho việc tái tục hợp đồng khi đến thời gian đáo hạn
c Chấp hành các nội quy và quy định của công ty bảo hiểm
Bảo hiểm là một nghề kinh doanh dịch vụ đặc biệt do vậy nội quy, quy địnhquản lý về nghiệp vụ, quản lý về tài chính đòi hỏi mỗi đại lý phải thực hiện nghiêmtúc như: Thu nộp phí bảo hiểm, hoá đơn, giấy chứng nhận bảo hiểm phải thực hiệnnộp đúng đủ, đúng địa điểm thời gian quy định, việc quản lý hoá đơn ấn chỉ bảohiểm đúng nguyên tắc, hoá đơn thu phí cấp giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc đơn bảohiểm không để hư hỏng mất mát Thực hiện đầy đủ việc báo cáo thống kê nghiệp vụtài chính theo quy định
d Tham gia đầy đủ các buổi tập huấn nghiệp vụ
Việc tham gia này là để giúp cho đại lý nắm được các thông tin trang bị kiếnthức mới về nghiệp vụ, các kinh nghiệm trong quản lý mới của công ty để góp phầnnâng cao trình độ năng lực khai thác và các nghiệp vụ khác của đại lý Đặc biệt tăngcường khả năng giao tiếp mở rộng các khách hàng
4 Quyền lợi của đại lý bảo hiểm
Trang 18a Đại lý được đào tạo cơ bản và nâng cao theo các chương trình đào tạo bảohiểm cấp 1 và đào tạo các khoá học cao hơn: Đại lý cấp 2, đào tạo về quản lý đại lý,đào tạo về marketing.
b Được hưởng chế độ hỗ trợ trong thời gian học nghề và các chế độ phúc lợi.Thời gian học nghề thường là 3 tháng hoặc ngắn hơn Đại lý sẽ được hưởng trợ cấphọc nghề trong thời gian học nghề Trong thời gian học nghề nếu đại lý thực tập đikhai thác bảo hiểm đem lại doanh thu cho công ty thì được hưởng nguyên 100%hoa hồng các nghiệp vụ theo quy định của Bộ Tài chính
c Được xem xét khen thưởng khi có thành tích trong quá trình khai thác:Bằng hiện vật hoặc các giấy khen, bằng khen các cấp, được hưởng chế độ thamquan, nghỉ mát du lịch…
d Được thăng tiến trong nghề nghiệp: Phụ thuộc vào khả năng phấn đấu vàtinh thần trách nhiệm của cá nhân đại lý thì được bổ nhiệm vào các chức vụ lãnhđạo đại lý: Tổ trưởng, tổ phó, trưởng phòng hoặc phó trưởng phòng đại lý
e Được tham gia sinh hoạt vào các tổ chức đoàn thể như: Đoàn thanh niên,công đoàn, nữ công và tham gia các sinh hoạt văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao
f Được hưởng một số các quyền lợi khác như: Chủ động quyết định trongcác công việc bảo hiểm mà mình được giao, có thu nhập không bị giới hạn
III Phân biệt giữa đại lý bảo hiểm phi nhân thọ với đại lý bảo hiểm nhân thọ
Dựa vào tính đặc trưng cơ bản của bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm nhânthọ mà đại lý bảo hiểm phi nhân thọ và đại lý bảo hiểm nhân thọ cũng có nhữnghình thức hoạt động, tiếp xúc khách hàng thu phí bảo hiểm, theo dõi, thụ lý hồ sơgiải quyết bồi thường cũng có khác nhau
- Đại lý bảo hiểm nhân thọ: một loại hình bảo hiểm qua đó Công ty bảo hiểmcam kết sẽ trả một số tiền theo thoả thuận ghi trong hợp đồng, khi có sự kiện bảohiểm như quy định trong hợp đồng xảy ra liên quan đến sinh mạng và sức khoẻ conngười như sống đến thời hạn nhất định, ốm đau, thương tật, nằm viện, chi phí chămsóc, chết do mọi nguyên nhân Hoạt động của đại lý chủ yếu là hoạt động cá nhânriêng lẻ Phí bảo hiểm theo tháng, quý, năm, 1 vài năm… hoặc cả hợp đồng bảohiểm Phí bảo hiểm nhân thọ không thay đổi trong suốt quá trình của hợp đồng bảohiểm còn hiệu lực Các hợp đồng bảo hiểm còn hiệu lực Các hợp đồng bảo hiểm
Trang 19nhân thọ là dài hạn, trung hạn… không có ngắn hạn: 1 vài ngày, vài tháng, 1 năm…Nên khách hàng phải có tài chính ổn định thường xuyên Đồng thời khi tham gialoại hình bảo hiểm này người ta có thể hiểu được như là một hình thức tiết kiệmtiền, có lãi, và được bảo hiểm theo một số điều khoản cam kết, kết thúc hợp đồng sẽnhận được tiền của mình đóng góp vào Đại lý bảo hiểm nhân thọ sẽ thu phí địnhkỳ: tháng, quý, năm… ổn định theo thoả thuận đã cam kết.
Nhưng đại lý bảo hiểm phi nhân thọ có tính chất hoạt động khác hơn: vì bánsản phẩm bảo hiểm là vô hình người mua không dễ gì cảm nhận được sản phẩmmình định mua như: chất lượng, độ bền… yêu cầu đại lý có tính chuyên nghiệp cao,gây lòng tin Hợp đồng bảo hiểm cam kết chỉ khi nào xảy ra sự kiện bảo hiểm thìkhách hàng mới được hưởng quyền lợi bảo hiểm Còn không xảy ra thì không đượchưởng
Phí bảo hiểm phi nhân thọ được tính theo thời hạn bảo hiểm thường là 1 năm,
1 vài ngày, từng chuyến hàng Đối tượng tham gia bảo hiểm có thể là tổ chức, cánhân Phí có thể thay đổi không cố định, có thể thay đổi của các năm tiếp theo như
có sự thay đổi các điều kiện bảo hiểm, phụ thuộc vào mức độ rủi ro Nếu ngườitham gia bảo hiểm giới hạn phạm vi bảo hiểm vào 1 vài rủi ro không tham gia bảohiểm thì bảo hiểm sẽ xem xét giảm bớt phí và ngược lại, nếu mở rộng phạm vi bảohiểm thêm một số rủi ro phụ khác thì phí bảo hiểm sẽ tăng lên
Các nghiệp vụ bảo hiểm khác như: tài sản, trách nhiệm dân sự giữa ngườibảo hiểm - người được bảo hiểm và đối với người thứ ba có liên quan tới rủi ro bảohiểm thì đều có mối quan hệ về quyền lợi và trách nhiệm bồi thường những thiệthại
Trang 20Chương II : thực trạng hoạt động khai thác của đại lý bảo hiểm tại công ty bảo
hiểm Phú thọ
I Vài nét về công ty bảo hiểm Phú thọ
1 Lịch sử hình thành Công ty bảo hiểm Phú Thọ
Công ty bảo hiểm Phú Thọ thành lập vào cuối năm 1980, bắt đầu hoạt độngnăm 1981 thực hiện các nhiệm vụ kinh doanh trên lĩnh vực Bảo hiểm nhằm gópphần vào sự phát triển kinh tế xã hội ở địa phương
Với hơn 25 năm hoạt động Bảo hiểm Phú Thọ đã đạt được những kết quảnhư sau:
1.1 Phát triển nghiệp vụ đáp ứng nhu cầu Bảo hiểm của đời sống và sản phẩm, phục vụ công cuộc đổi mới của đất nước
Từ khi mới thành lập Công ty Bảo hiểm Phú Thọ tiến hành 2 nghiệp vụ bảohiểm là Bảo hiểm tai nạn hành khách đi lại trên các phương tiện vận tải công cộng
và Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ 3 với doanhthu còn rất nhỏ bé, khả năng tài chính còn chưa vững chắc, tầm phục vụ còn hạnhẹp Đến những năm gần đây, khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, cácdoanh nghiệp Nhà nước được giao vốn, tự chủ về tài chính, đầu tư nước ngoài vàoViệt Nam gia tăng, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, Bảo Việt PhúThọ đã phát triển thêm nhiều loại hình Bảo hiểm mới, phục vụ nhu cầu của sản xuất
và đời sống của nhân dân
Cuối năm 1996 Bảo Việt Phú Thọ bắt đầu đưa các loại hình bảo hiểm nhânthọ lần đầu tiên phục vụ nhu cầu Bảo hiểm của nhân dân Đến nay Bảo hiểm nhânthọ đã phát triển nhanh chóng và được nhiều người dân trong tỉnh quan tâm, thamgia
Cùng với việc thực hiện nhiệm vụ kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn nhànước, Bảo Việt còn tiến hành một số nghiệp vụ nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trịcủa nhà nước như: Bảo hiểm cây lúa, cây công nghhiệp, vật nuôi, bảo hiểm laođộng cho người nông dân, bảo hiểm học sinh…
Đến năm 2000 cùng với chủ trương của Tổng Công ty và sự phát triển lớnmạnh, Công ty Bảo hiểm Phú Thọ đã tách ra thành hai Công ty; Công ty bảo hiểm
Trang 21Nhân Thọ hoạt động trên lĩnh vực nhân thọ và Công ty Bảo hiểm Phú Thọ hoạtdộng trên lĩnh vực phi nhân thọ.
Đến nay Bảo Việt Phú Thọ tiến hành trên các nghiệp vụ Bảo hiểm thuộc hầuhết các lĩnh vực khác nhau như: Bảo hiểm tài sản, bảo hiểm con người và bảo hiểmtrách nhiệm
1.2 Các nghiệp vụ bảo hiểm chính
Bao gồm:
- Bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu và vận chuyển nội địa
- Bảo hiểm thân tàu (tàu biển, tàu sông, tàu đánh cá)
- Bảo hiểm trách nhiệm các chủ xe cơ giới và thân xe
- Bảo hiểm thuỷ thủ thuyền viên
- Bảo hiểm tai nạn hành khách
- Bảo hiểm tai nạn lái xe và phụ xe và người ngồi trên xe
- Bảo hiểm tai nạn khách du lịch
- Bảo hiểm tai nạn con người kết hợp 03 điều kiện : A, B,C
- Bảo hiểm toàn diện học sinh
- Bảo hiểm cho người đình sản
- Bảo hiểm xây dựng lắp đặt
- Bảo hiểm hoả hoạn và rủi ro đặc biệt
- Bảo hiểm trách nhiệm của người sử dụng lao động
- Các loại bảo hiểm khác
Tóm lại: Mọi nhu cầu bảo hiểm của các tầng lớp dân cư, các thành phần kinh
tế, các chủ đầu tư nước ngoài đề được Bảo Việt Phú Thọ đáp ứng bằng các hìnhthức bảo hiểm thích hợp góp phần quan trọng vào việc phát triển thị trường bảohiểm ở Việt Nam
1.3 Cung cấp nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế, mang lại hiệu quả kinh
Trang 22và biện pháp đầu tư thích hợp đem lại hiệu quả kinh tế và đảm bảo an toàn BảoViệt thường xuyên tham gia đấu thầu trái phiếu kho bạc Nhà nước, cho các tổ chứctài chính và doanh nghiệp vay theo quy định của Nhà nước, tham gia góp vốn hợpđồng, hợp tác kinh doanh…
Việc tham gia liên doanh và cổ phần với 11 công ty thuộc các lĩnh vực khácnhau như ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất, du lịch và dịch vụ… với tổng vốn hàngchục tỷ đồng đã góp phần bảo đảm an toàn cho hoạt động đầu tư, tăng sức mạnh tàichính, tăng khả năng tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều ngànhkinh tế
Hoạt động đầu tư tài chính đang thực sự góp phần vào phát triển kinh tế đấtnước mang lại thu nhập lớn và đóng vai trò quan trọng đến sự phát triển của Bảohiểm Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay
1.4 Doanh thu tăng nhanh, bồi thường kịp thời góp phần ổn định sản xuất và đời sống
Liên tục trong những năm trở lại đây ngay cả khi nước ta chịu ảnh hưởng củakhủng hoảng tài chính khu vực châu á, Công ty Bảo hiểm Phú Thọ vẫn có tốc độtăng trưởng cao Mặc dù có sự cạnh tranh mạnh mẽ của các công ty ngoài hệ thốngBảo Việt trên thị trường nhưng với việc liên tục phát triển mở rộng các loại hìnhBảo hiểm mới, nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, Bảo Việt Phú Thọ đã thuhút ngày càng đông các đơn vị và cá nhân tham gia bảo hiểm Doanh thu phí Bảohiểm các năm từ 2002 đến 2004 đều tăng từ 6% đến 16% đặc biệt trong năm 2003doanh thu tăng 25%
Việc bồi thường cho các đối tượng bảo hiểm không may bị thiên tai, tai nạnbất ngờ gây thiệt hại đã được giải quyết nhanh chóng, chất lượng phục vụ ngàycàng được nâng cao Đến nay các thủ tục đòi bồi thường của khách hàng đã đượcđơn giản hoá, thời gian giải quyết được rút ngắn (nhất là trong Bảo hiểm học sinh,Bảo hiểm con người chỉ từ 7 đến 14 ngày
Trong nhiều năm qua Công ty bảo hiểm Phú Thọ giải quyết bồi thường hàngchục tỉ đồng cho các thiệt hại thuộc trách nhiệm giải quyết hàng năm bao gồm hàngtrăm vụ thiệt hại về ô tô, hàng chục nghìn vụ thiệt hại về người
Trang 23Nhiều đơn vị cơ quan, xí nghiệp nếu không tham gia bảo hiểm sẽ gặp nhiềukhó khăn phục hồi sản xuất Nhiều cá nhân do có tiền chi trả Bảo hiểm mà đã yêntâm sớm khắc phục khó khăn ổn định đời sống và sản xuất Hoạt động bảo hiểm củaCông ty Bảo hiểm Phú Thọ đã giúp cho ngân sách Nhà nước không phải chi nhiềukhoản tiền lớn do thiên tai, tai nạn bất ngờ xảy ra.
Ngoài việc chi bồi thường tổn thất thuộc trách nhiệm bảo hiểm trong nhiềunăm qua Bảo Việt Phú Thọ đã thường xuyên tuyên truyền trên các phương tiệnthông tin đại chúng về việc đề phòng và hạn chế tổn thất, thường xuyên phối hợpvới các ban ngành như ban an toàn giao thông tỉnh, ngành giao thông, ngành giáodục, ngành công an, tỉnh đoàn thanh niên… Tổ chức tuyên truyền các biện phápphòng ngừa tai nạn đã chi hàng trăm triệu đồng cho công tác phòng ngừa hạn chếtai nạn Ngoài ra Công ty bảo hiểm Phú Thọ còn tham gia vào các hoạt động xã hộikhác như "quỹ đền ơn đáp nghĩa", "Quỹ người nghèo", ủng hộ đồng bào bị thiên tai,
lũ lụt
1.5 Tạo nhiều công ăn việc làm, đời sống cán bộ ổn định và ngày càng được nâng cao
Cùng với việc không ngừng tăng trưởng và phát triển mọi mặt, đội ngũ cán
bộ công nhân viên của công ty được tăng thêm không ngừng từ buổi đầu mới thànhlập có 3 cán bộ đến nay đội ngũ đã có trên 30 cán bộ công nhân viên và hàng trămcán bộ đại lý khai thác bảo hiểm phi nhân thọ, hầu hết chị em còn trẻ độ tuổi bìnhquân trên 30, được đào tạo cơ bản, nhiệt tình hăng say trong công việc đang lànhững nhân tố nội lực rất quan trọng trong việc phát triển của Bảo Việt Phú Thọtrong tương lai Hàng năm đã tạo thêm nhiều việc làm mới với mức thu nhập ngàycàng được nâng cao Cùng với việc đào tạo giáo dục đội ngũ, đơn vị kiên quyết xử
lý những cán bộ vi phạm kỷ luật
Cán bộ công chức thường xuyên đào tạo nâng cao trình độ cả trong và ngoàinước, được tham gia các cuộc hội thảo chuyên đề về lĩnh vực: định phí, giám địnhtổn thất, các kiến thức về marketing và quản trị doanh nghiệp
1.6 Làm tốt nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước
Là doanh nghiệp Nhà nước hoạt động theo Pháp luật trong nhiều năm gầnđây Công ty Bảo hiểm Phú Thọ là đơn vị nộp ngân sách nhà nước đầy đủ với mức
Trang 24trung bình theo đầu người đạt cao Công ty bảo hiểm Phú Thọ luôn tìm tòi biệnpháp bảo toàn và phát triển vốn được giao, tài sản và mức nộp ngân sách đều tăngqua các năm.
Trang 252 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty bảo hiểm Phú Thọ
Công ty bảo hiểm Phú Thọ
Phòng
tổng hợp
Phòng Tài chính kế
toán
Phòng QLĐL
Phòng PVKH
số I
Phòng Bảo hiểm PT
Phòng bảo hiểm con người
Phòng Bảo hiểm cháy kỹ thuật
Tổng đại lý
TP Việt Trì
Tổ đai lý huyện Đoan Hùng
Tổ đai lý huyện
Hạ Hoà
Tổ đai lý huyện Thanh Ba
Tổ đai lý huyện Cẩm Khê
Tổ đai lý huyện Yên Lập
Tổ đai lý huyện
TX Phú Thọ
Tổ đai lý huyện Phù Ninh
Tổ đai lý huyện Lâm Thao
Tổ đai lý huyện Tam Nông
Tổ đai lý huyện Tanh Thuỷ
Tổ đai lý huyện Thanh Sơn
Trang 263 Nhiệm vụ và chức năng của các phòng ban Công ty bảo hiểm Phú Thọ
3.1 Phòng Tổng hợp
a Chức năng tham mưu cho lãnh đạo công ty và tổ chức thực hiện các mặtcông tác như công tác tổ chức cán bộ, hành chính quản trị, tuyên truyền quảng cáo,pháp chế thi đua khen thưởng
b Các nhiệm vụchính: Công tác tổ chức cán bộ như: Xây dựng mô hình tổchức bộ máy hoạt động kinh doanh trình phê duyệt, xây dựng nội quy lao động, nộiquy cơ quan, hợp đồng thoả ước lao động, xây dựng bản quy định chức năng, nhiệm
vụ quy định phân cấp với các phòng ban Xây dựng kế hoạch tuyển dụng, bố trí cán
bộ phục vụ cho công tác kinh doanh
Tham mưu cho lãnh đạo về quản lý toàn diện đối với cán bộ thuộc quyềnquản lý theo phân cấp như bổ nhiệm mới, bổ nhiệm lại theo nhiệmkỳ, miễn nhiệmđối với lãnh đạo các phòng, xếp chuyển chức danh, chuyển ngạch, xếp lương, nânglương…
Thực hiện các công việc khác như kế hoạch đào tạo bồi dưỡng cán bộ, quyhoạch cán bộ
Thực hiện công tác hành chính quản trị như: Công văn, kho, quỹ, ấn chỉ cácloại…
Công tác tuyên truyền, sáng chế, thi đua khen thưởng
3.2 Phòng tài chính kế toán
Làm chức năng tham mưu cho lãnh đạo công ty về kế hoạch tài chính hàngnăm như:
- Kế toán thu chi
- Kế toán các loại vốn bằng tiền, nghĩa vụ với nhà nước
- Kế toán vật tư ấn chỉ, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, công đoàn
- Kế toán các khoản công nợ
Về công tác tài chính của công ty như: Kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản muasắm tài sản, kế hoạch kinh doanh của công ty tháng, quý, năm - kiểm tra và giám sátviệc thực hiện các chế độ hoá đơn, ấn chỉ, quản lý thu chi và thực hiện các côngviệc khác trong quy định của ngành, cấp trên
3.3 Phòng quản lý đại lý