Trước những lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Tích hợp giáo dục tư tưởng, chính trị trong giảng dạy địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8” để nghiên cứu, áp dụng ở trường Trung học cơ sở …….., Huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc, từ đó rút ra giải pháp tốt nhất nhằm giúp học sinh qua môn học này mà thêm yêu đất nước, tự hào về đất nước Việt Nam giàu đẹp, từ đó có ý thức trách nhiệm và hành động thiết thực để bảo vệ chủ quyền toàn vẹn của tổ quốc. Bao gồm: đất liền, vùng biển và vùng trời. Đồng thời xây dựng lý tưởng cho học sinh sau này lớn lên với kiến thức, tình yêu đất nước, lòng nhiệt tình của tuổi trẻ sẽ mang hết trí lực, tài lực xây dựng đất nước ta ngày càng to lớn hơn, giàu đẹp hơn, sánh vai với các cường quốc năm châu như lời Bác căn dặn.
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN VĨNH TƯỜNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
=====***=====
BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: TÍCH HỢP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG, CHÍNH TRỊ TRONG
GIẢNG DẠY ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN VIỆT NAM LỚP 8
Tác giả sáng kiến: LÊ MẠNH HÙNG
Môn: Địa Lý
Mã số: 34
Trường THCS: Lũng Hòa
VĨNH TƯỜNG THÁNG 1 NĂM 2020
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: TÍCH HỢP GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG, CHÍNH TRỊTRONG GIẢNG DẠY ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN VIỆT NAM LỚP 8
Trang 3Mục lục
1 LỜI GIỚI THIỆU
2 TÊN SÁNG KIẾN
3 LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
4 THỜI GIAN SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG THỬ
5 MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
5.1 Thực trạng của việc giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh
trong môn Địa lí ở các trường Trung học cơ sở trong huyện, Tỉnh…
5.2 Cơ sở của việc xác định yêu cầu giáo dục tư tưởng chính trị
trong môn Địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8
5.3 Yêu cầu giáo dục tư tưởng chính trị trong giảng dạy Địa lí tự
nhiên Việt Nam lớp 8
5.3.1 Giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội
5.3.2 Giáo dục ý thức trách nhiệm xây dựng và bảo vệ đất nước
5.4 Những nội dung tích hợp giáo dục tư tưởng chính trị trong môn
Địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8
5.4.1 Từ những đặc điểm tự nhiên nước ta, chỉ ra cho học sinh thấy
hết những thuận lợi về mặt tự nhiên đối với đời sống của nhân dân ta
5.4.1.1 Thuận lợi về vị trí địa lý ( Bài 22, 23)
5.4.1.2 Thuận lợi về địa hình (Bài 28,29,30)
5.4.1.3 Thuận lợi về khí hậu (Bài 31, 32)
5.4.1.4 Thuận lợi về sông ngòi (Bài 33, 34)
5.4.1.5 Thuận lợi về tài nguyên thiên nhiên
5.4.2 Bên cạnh những thuận lợi phải vạch rõ những khó khăn trở
ngại do các điều kiện tự nhiên gây ra
5.4.3 Nêu bật lên những cảnh đẹp thiên nhiên của nước ta và những
di tích lịch sử gắn liền với cảnh vật thiên nhiên
5.4.4 Thông qua những bài địa lí, nêu bật lên những thành quả của
nhân dân ta trong công cuộc chinh phục, cải tạo và sử dụng thiên
nhiên…
5.4.5 Từ những bài học địa lí, liên hệ đến những nhiệm vụ trước mắt
của nhân dân ta và của học sinh hiện nay
6 CÁC THÔNG TIN MẬT:
7 CÁC ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
8 ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH THU ĐƯỢC TỪ VIỆC ÁP DỤNG SÁNG
KIẾN
9 DANH SÁCH CÁC TỔ CHỨC , CÁ NHÂN ĐÃ THAM GIA ÁP
DỤNG THỬ HOẶC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN LẦN ĐẦU
10 LỜI CÁM ƠN
Trang 4Trang 5Trang 5Trang 5Trang 6Trang 6Trang 6Trang 7
Trang 8Trang 8
Trang 8Trang 10Trang 10Trang 11Trang 12Trang 13Trang 16Trang 17
Trang 18
Trang 19Trang 19Trang 21Trang 22Trang 22
Trang 4BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 LỜI GIỚI THIỆU
Thiên nhiên Việt Nam rất giàu và đẹp, có vai trò quan trọng trong côngcuộc xây dựng và phát triển đất nước, có ý nghĩa quan trọng về an ninh quốcphòng Cũng chính vì thế mà các thế lực thù địch hàng nghìn năm nay vẫn muốnchiếm lĩnh những giá trị vốn có đó của nhân dân ta
Tuy nhiên, hiện nay trước sự phát triển nhanh, mạnh của nền kinh tế thịtrường, đã tác động tiêu cực làm cho thế hệ trẻ của người dân Việt Nam phầnnào bị mai một về ý thức trách nhiệm bảo vệ chủ quyền đất nước, bảo vệ tàinguyên thiên nhiên giàu có của quốc gia Mặt khác, để phục vụ cho công cuộcđổi mới nền kinh tế nước ta, tài nguyên thiên nhiên đã bị khác thác một cách quámức, nhiều tài nguyên dần dần bị cạn kiệt, không thể phục hồi, môi trường tựnhiên ngày càng ô nhiễm và suy thoái
Do đó, việc giáo dục tư tưởng, chính trị cho thế hệ trẻ nói chung và họcsinh nói riêng là rất quan trọng Đặc biệt mấy năm gần đây, hiện tượng TrungQuốc đặt giàn khoan HD981 vi phạm chủ quyền vùng đặc quyền kinh tế vùngbiển nước ta, lấn chiếm mở rộng các đảo ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa làchủ quyền không thể tranh cãi của nước ta, thì việc giáo dục lòng tự hào dântộc, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ củaquốc gia cho học sinh là cực kì cần thiết
Trong nhà trường phổ thông, chúng ta có thể tiến hành giáo dục tư tưởngchính trị cho học sinh trong nhiều môn học khác nhau, trong đó có môn Địa lý,
và Địa lý tự nhiên Việt Nam lớp 8 là môn học rất thích hợp
Thực tế, việc giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh trong phần Địa lý tựnhiên Việt Nam lớp 8 đã được nhiều giáo viên tiến hành nhiều năm Tuy nhiênviệc giáo dục đó còn có nhiều mặt hạn chế, kém hiệu quả Nguyên nhân do nộidung giáo dục còn phiến diện, chưa thực tế, hời hợt hoặc do phương pháp giảngdạy còn đơn điệu gò bó Vì vậy từ thực tế và kinh nghiệm giảng dạy của bảnthân, tôi đã bước đầu khẳng định một số vấn đề trong giáo dục tư tưởng, chínhtrị qua giảng dạy địa lí lớp 8 phần Địa lí tự nhiên Việt Nam nhằm tăng cườngmột bước tính giáo dục của bộ môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và họctập Địa lí
Trước những lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Tích hợp giáo dục tư tưởng,
chính trị trong giảng dạy địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8” để nghiên cứu, áp
dụng ở trường Trung học cơ sở …… , Huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc, từ đó rút
Trang 5ra giải pháp tốt nhất nhằm giúp học sinh qua môn học này mà thêm yêu đấtnước, tự hào về đất nước Việt Nam giàu đẹp, từ đó có ý thức trách nhiệm vàhành động thiết thực để bảo vệ chủ quyền toàn vẹn của tổ quốc Bao gồm: đấtliền, vùng biển và vùng trời Đồng thời xây dựng lý tưởng cho học sinh sau nàylớn lên với kiến thức, tình yêu đất nước, lòng nhiệt tình của tuổi trẻ sẽ mang hếttrí lực, tài lực xây dựng đất nước ta ngày càng to lớn hơn, giàu đẹp hơn, sánh vaivới các cường quốc năm châu như lời Bác căn dặn
4 THỜI GIAN SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG THỬ
Sáng kiến được áp dụng thử vào công tác giảng dạy và bồi dưỡng họcsinh giỏi các môn Địa lí lớp 8 ở trường Trung học cơ sở trong năm học
2016 – 2017
Sau khi áp dụng và đạt kết quả cao, hiện sáng kiến đang được áp dụngchính thức và thường xuyên hàng năm trong dạy học và bồi dưỡng học sinh giỏimôn Địa lí lớp 8 và bồi dưỡng học sinh giỏi các môn Khoa học xã hội
Trang 65 MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
5.1 Thực trạng của việc giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh trong môn Địa lí ở các trường Trung học cơ sở trong Huyện Vĩnh Tường, Tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay:
Vấn đề giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh trong trường trung học cơ
sở nói chung và trong môn Địa lý lớp 8 nói riêng là vấn đề hết sức quan trọng.Thực tế trong giảng dạy, bình thường giáo viên vẫn thực hiện giáo dục tư tưởngchính trị cho học sinh lồng ghép vào việc dạy kiến thức môn học Tuy nhiênviệc giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh trong môn học còn hời hợt, qualoa, đại khái, chưa trọng tâm, hiệu quả giáo dục chưa cao Do đó nhận thức củahọc sinh về chủ quyền quốc gia, sự giàu đẹp của đất nước…chưa trọn vẹn Từ
đó dẫn đến ý thức trách nhiệm của một bộ phận không nhỏ trong thế hệ trẻ hiệnnay đối với việc bảo vệ chủ quyền của đất nước, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên,bảo vệ môi trường … ngày càng hờ hững, vô cảm, thậm chí trốn tránh Điều đó
sẽ là nguy hiểm cho quốc gia mỗi khi có âm mưu xâm lược của kẻ thù…
Nguyên nhân của thực trạng trên:
- Phần lớn do giáo viên chưa có giải pháp cụ thể trong việc tích hợp giáo dục tưtưởng, chính trị cho học sinh trong môn học
- Nhiều giáo viên giảng dạy môn Địa không phải là giáo viên chính ban nên cònhạn chế về phương pháp giảng dạy
- Một bộ phận giáo viên còn chưa nhiệt tình, chưa thật sự tâm huyết với việc tíchhợp giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh vì việc này tốn kém thời gian(trong khi đó kiến thức bài học lại dài), đòi hỏi giáo viên phải nắm bắt sâu rộng
về thực trạng của đất nước
5.2 Cơ sở của việc xác định yêu cầu giáo dục tư tưởng chính trị trong môn Địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8.
Việc xác định yêu cầu giáo dục tư tưởng chính trị phải xuất phát từ nhiệm
vụ và mục tiêu của nhà trường (là đào tạo con người mới có tri thức nhằm phục
vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước) và đặc điểm của mônhọc
Con người mà nhà trường phải đào tạo là con người mới xã hội chủ nghĩa,làm chủ công nghệ thông tin, có tư tưởng lập trường kiên định theo con đường
mà Đảng và Bác đã chọn, là người có tình cảm cao đẹp, có đủ trí trức để làmchủ xã hội, làm chủ thiên nhiên và làm chủ bản thân …
Trang 7Chương trình Địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8 đề cập đến tương đối toàndiện và hệ thống những điều kiện tự nhiên mà nhân dân ta đã bao đời nay laođộng và chiến đấu để bảo vệ, khai thác và tô điểm thêm cho vẻ đẹp hùng vĩ rấtriêng của Việt Nam
5.3 Yêu cầu giáo dục tư tưởng chính trị trong giảng dạy Địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8
5.3.1 Giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội
Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước qua địa lí tự nhiên Việt Nam là làmcho các em có lòng tự hào về sự giàu đẹp của đất nước Bác Hồ đã từng nói: Nước ta xứ nóng khí hậu tốt
Rừng vàng biển bạc, đất phì nhiêu
Nhân dân ta anh dũng và cần kiệm
Các nước anh en giúp đỡ nhiều
Đó là lòng tự hào về sự giàu đẹp của thiên nhiên, giàu có tài nguyên, vềsức lao động cần cù, lòng dũng cảm của nhân dân ta trong việc khai thác nhữngđiều kiện tự nhiên, đã chống lại thiên tai và nhất là đã chiến đấu anh hùng đểbảo vệ từng tấc đất của tổ quốc Cho đến ngày nay nhân dân ta đã làm chủ hoàntoàn được toàn bộ lãnh thổ và tài nguyên của đất nước từ rừng núi đến đồngbằng, từ đất liền đến thềm lục địa và hải đảo xa xôi, cả vùng biển và vùngtrời…, đã thống nhất non sông về một mối từ đỉnh Đồng Văn đến mũi Cà Mau
Lòng yêu nước gắn liền với lòng căm thù giặc ngoại xâm và giai cấpthống trị, tay sai (Thực dân Pháp cùng với chế độ phong kiến, Đế quốc Mĩ cùngvới bọn tay sai bán nước) đã vơ vét tài nguyên, khai thác bừa bãi, phá hoại môitrường tự nhiên của nước ta để làm giàu cho riêng chúng
Lòng yêu nước gắn liền với lòng yêu chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hộivới bản chất tốt đẹp và mục đích cao cả là xây dựng đất nước giàu mạnh, nhândân ta ấm no hạnh phúc Chỉ có dưới chế độ xã hội chủ nghĩa thì những điềukiện và tài nguyên thiên nhiên của nước ta mới được đánh giá đầy đủ, mới đượckhai thác có kế hoạch, mới được bảo vệ và phát triển một cách tích cực nhất.Những thành tích cải tạo, khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên trên đất nước
ta, nhất là ở miền Bắc là những bằng chứng hùng hồn về tính ưu việt của chủnghĩa xã hội
5.3.2 Giáo dục ý thức trách nhiệm xây dựng và bảo vệ đất nước
Trên cơ sở giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội và nội dungchương trình, cần và có thể giáo dục cho học sinh ý thức trách nhiệm xây dựng
và bảo vệ tổ quốc
Trang 8Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội đòi hỏi phải am hiểu thiên nhiênmột cách tường tận, phải có kế hoạch cải tạo và sử dụng thiên nhiên với quy môlớn và toàn diện Phải làm cho học sinh thấy rõ mình là người chủ xã hội thìcũng cần phải làm chủ thiên nhiên, làm chủ tập thể những tài nguyên của đấtnước Muốn làm chủ thiên nhiên phải không ngừng học tập để nắm vững khoahọc kĩ thuật, để thăm dò, khám phá, chế ngự, sử dụng thiên nhiên Phải giáo dụccho học sinh tích cực tham gia lao động cải tạo thiên nhiên, đẩy mạnh sản xuất,phát triển kinh tế Hiện nay chúng ta đang dần xây dựng một nền sản xuất xã hộichủ nghĩa Nhiệm vụ này đòi hỏi phải có sự tác động vào thiên nhiên một cáchrất chủ động và sâu sắc Trách nhiệm của thanh niên, học sinh là phải sẵn sàngtham gia vào công cuộc đó, vào bất cứ đâu trên đất nước ta.
Giáo dục ý thức xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải điđôi với giáo dục ý thức bảo vệ đất nước, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ từ biên giớiđến hải đảo, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đập tan mọi âm mưu và hành độngcủa bọn đế quốc hòng xâm lấn đất nước ta, cướp đoạt tài nguyên thiên nhiênnước ta
Cần giáo dục ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho học sinh: Bảo vệthiên nhiên là bảo vệ các nguồn tài nguyên của đất nước, khai thác và sử dụngmột cách hợp lí nhất, lâu dài và có lợi trên cơ sở nắm vững được các quy luật tựnhiên là bảo vệ và phát huy được những thuận lợi hạn chế những mặt tiêu cựcnhất là ngăn ngừa những việc làm nông nổi hoặc vô ý thức tổn hại đến các điềukiện tự nhiên dẫn đến những hậu quả không lường được
Những yêu cầu giáo dục tư tưởng chính trị trên đây không những là đòihỏi sự nghiệp cách mạng của nước ta hiện nay mà còn là nội dung giáo dục tấtyếu của các bài địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 8
5.4 Những nội dung tích hợp giáo dục tư tưởng chính trị trong môn Địa lí
tự nhiên Việt Nam lớp 8.
5.4.1 Từ những đặc điểm tự nhiên nước ta, chỉ ra cho học sinh thấy hết những thuận lợi về mặt tự nhiên đối với đời sống của nhân dân ta.
Hoàn cảnh địa lí tự nhiên là điều kiện tất yếu cho cuộc sống và hoạt độngcủa con người Nó không có tính chất quyết định đối với sự phát triển của xã hộinhưng nó có vai trò rất quan trọng Những thuận lợi về hoàn cảnh tự nhiên nước
ta tạo ra cho ta những khả năng và triển vọng rất tốt đẹp trong công cuộc xâydựng và phát triển kinh tế Thấy được những thuận lợi đó học sinh sẽ phấn khởi
tự hào, tin tưởng và thấy rõ trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng đấtnước
Giáo viên cần biết cách khai thác kiến thức để chỉ ra những thuận lợi vềnhiều mặt của tự nhiên để giáo dục cho học sinh Cụ thể là:
Trang 95.4.1.1 Thuận lợi về vị trí địa lý (Bài 22,23)
* Đối với tự nhiên:
- Nước ta nằm ở vị trí rìa đông của bán đảo Đông Dương, hoàn toàn trong vànhđai nhiệt đới của nửa cầu Bắc, do đó thiên nhiên mang tính chất nhiệt đới giómùa ẩm, với hai mùa rõ rệt trong năm (mùa đông bớt nóng và khô, mùa hạ nóng
và mưa nhiều) Cũng vì thế mà thực vật bốn mùa xanh tốt, khác hẳn với cảnhquan hoang mạc như một số nước cũng vĩ độ ở Tây Nam Á, Bắc Phi
- Nước ta nằm giáp biển Đông nên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển, làm tăngcường tính chất ẩm cho khí hậu
- Nước ta nằm ở nơi giao nhau của hai vành đai sinh khoáng lớn của thế giới(vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và Địa trung Hải) nên có nguồn tàinguyên khoáng sản phong phú, là cơ sở phát triển một nền công nghiệp đangành, trong đó có nhiều ngành công nghiệp trọng điểm và mũi nhọn
- Nằm ở nơi giao thoa giữa các luồng di cư của nhiều luồng sinh vật nên tàinguyên sinh vật phong phú và đa dạng
- Vị trí trải dài trên nhiều vĩ độ nên thiên nhiên cũng phân hóa đa dạng từ Bắcvào Nam
* Đối với kinh tế:
- Nước ta giáp biển nên có tiềm năng phát triển một nền kinh tế toàn diện
- Nước ta nằm ở ngã tư đường giao thông hàng hải và hàng không quốc tế, đầumút của tuyến đường bộ xuyên Á nên nước ta có nhiều điều kiện phát triểnnhiều loại hình giao thông, thuận lợi trong phát triển quan hệ ngoại thương vớicác nước trong và ngoài khu vực
- Việt nam còn là cửa ngõ ra biển của Lào, đông bắc Thái Lan, Cam-pu-chia vàtây nam Trung Quốc Do đó có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển cácngành kinh tế, các vùng lãnh thổ, tạo điều kiện thực hiện chính sách mở cửa hộinhập với các nước trên thế giới, thu hút đầu tư nước ngoài
* Đối với văn hóa xã hội:
- Nước ta nằm ở nơi giao thoa các nền văn hóa khác nhau nên có nhiều néttương đồng trong lịch sử, văn hóa - xã hội và mối giao lưu lâu đời với các nướctrong khu vực Điều đó góp phần làm giàu bản sắc văn hóa, kể cả kinh nghiệmsản xuất trên cơ sở một nền văn hóa chung nhưng đa dạng về hình thức biểuhiện
- Vị trí trên cũng thuận lợi cho nước ta chung sống hòa bình, hữu nghị và cùngphát triển với các nước, nhất là các nước trong khu vực
Trang 10* Đối với chính trị, quốc phòng:
- Nước ta có vị trí đặc biệt quan trọng của vùng Đông Nam Á – một khu kinh tếnăng động và nhạy cảm với những biến động chính trị trên thế giới
- Biển Đông của nước ta là một hướng chiến lược có ý nghĩa sống còn trongcông cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ tổ quốc
Như vậy cho thấy nước ta có một vị trí địa lý cực kỳ thuận lợi là tiền đềtốt để phát triển kinh tế, xã hội giao lưu hợp tác với các nước trong khu vực vàtrên thế giới Đồng thời nước ta còn giữ vững hòa bình ổn định khu vực châu ÁThái Bình Dương đặc biệt là vấn đề Biển Đông đòi hỏi các em nhận thức rõtrách nhiệm của mình phải biết phát huy tốt lợi thế này của đất nước
5.4.1.2 Thuận lợi về địa hình (Bài 28,29,30)
Địa hình nước ta rất đa dạng: đồi núi, cao nguyên, đồng bằng, bờ biển,thềm lục địa cho phép phát triển một nền kinh tế toàn diện
- Vùng đồi núi, cao nguyên:
+ Có nhiều khoáng sản (đồng, chì, than, sắt, bô xít, crôm…) thuận lợi pháttriển nhiều ngành công nghiệp
+ Sông ngòi vùng đồi núi lắm thác, nhiều ghềnh…nên tiềm năng thủyđiện lớn (sông Đà, sông Hồng…)
+ Có nhiều rừng ….thuận lợi cho bảo tồn hệ sinh thái, phát triển lâmnghiệp…
+ Nhiều đồng cỏ thuận lợi chăn nuôi gia súc lớn
+ Nhiều đất feralit thuận lợi trồng cây công nghiệp lâu năm
+ Khí hậu ôn hòa thuận lợi trồng cây ôn đới, cận nhiệt, phát triển du lịchsinh thái, nghỉ dưỡng…
- Vùng đồng bằng:
+ Địa hình bằng phẳng, đất phù sa màu mỡ, nguồn nước dồi dào…thuận lợicho sản xuất lương thực, xây dựng mặt bằng, phát triển đô thị, giao thông… + Thuận lợi cho sản xuất và cư trú của con người
Trang 11+ Thềm lục địa có nhiều khoáng sản, đặc biệt là dầu khí (ở thềm lục địa phíanam)… thuận lợi phát triển công nghiệp khai khoáng, công nghiệp năng lượng.
5.4.1.3 Thuận lợi về khí hậu (Bài 31, 32)
- Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm với nhiệt độ trung bình nămcao trên 20 độ C, nhiều nắng, lượng mưa và độ ẩm lớn…do đó thuận lợi chophát triển một nền nông nghiệp nhiệt đới, cây trồng, gia súc sinh trưởng nhanh,quanh năm, có khả năng xen canh, gối vụ, tăng vụ Đặc biệt thuận lợi cho pháttriển một nền nông nghiệp lúa nước (1-3 vụ/năm)
- Nước ta có mùa đông lạnh làm phong phú cơ cấu cây trồng vật nuôi (cảnhiệt đới, ôn đới và cận nhiệt)
- Khí hậu phân hóa theo độ cao nên có nhiều vành đai sinh vật, vùng núicao có khí hậu mát mẻ, thuận lợi cho cây dược liệu, rau quả ôn đới và cận nhiệtphát triển
- Khí hậu phân hóa đa dạng từ Bắc vào Nam nên thuận lợi cho việc hìnhthành các vùng chuyên canh nông nghiệp khác nhau với nhiều hướng, nhiều sảnphẩm
- Nhiều vùng núi, cao nguyên có khí hậu mát mẻ thuận lợi cho phát triển
du lịch, nghỉ dưỡng, chữa bệnh…(Tam Đảo, Đà Lạt…)
5.4.1.4 Thuận lợi về sông ngòi (Bài 33, 34)
- Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, nhiều nước… thuận lợi chosản xuất nông nghiệp: cung cấp nước tưới, thau chua, rửa mặn cho đồngruộng…
- Sông ngòi còn cung cấp nước cho sản xuất công nghiệp (VD: để sảnxuất 1 tấn gang cần 130 tấn nước, 1 tấn vải cần 200 tấn nước, 1 tấn giấy cần 600tấn nước…)…ngoài ra nước còn dung để xử lý chất thải công nghiệp…do đócác nhà máy thường gần sông
- Sông ngòi nước ta có nhiều phù sa, là nguồn phân bón rất tốt cho đồngruộng, đồng thời chống thoái hóa đất, bồi đắp phù sa, mở rộng diện tích chođồng bằng
- Sông ngòi nước ta là địa bàn tốt để nuôi trồng thủy sản nước ngọt, nước
lợ …
- Sông ngòi nước ta nhiều, lại chảy trong vùng có độ dốc lớn nên lắm thác,nhiều ghềnh, trữ năng thủy điện lớn từ 20 -30 triệu kw (bằng 260 – 279 kwh).Sông Hồng 11 triệu kw, sông Đà 6 triệu kw (bằng 37% trữ năng thủy điện cảnước), hệ thống sông Đồng Nai bằng 19% trữ năng thủy điện cả nước Đó là tàinguyên thuận lợi để chúng ta thực hiện “Điện lực đi trước một bước” để đất