Giáo án Sinh học 12 - Chương II: Tính quy luật của hiện tượng di truyền, quy luật Menđen, quy luật phân li với mục tiêu giải thích được tại sao Menđen lại thành công trong việc phát hiện ra các quy luật di truyền; Rèn luyện kĩ năng suy luận loogic và khả năng tích hợp kiến thức toán học trong việc giải quyết vấn đề của sinh học.
Trang 1Chương II TÍNH QUI LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN
QUI LUẬT MENĐEN - QUI LUẬT PHÂN LI
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giải thích được tại sao Menđen lại thành công trong việc phát hiện ra các
quy luật di truyền
- Rèn luyện kĩ năng suy luận loogic và khả năng tích hợp kiến thức toán học
trong việc giải quyết vấn đề của
2 Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài:
- Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
- Kĩ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, quản lí thời gian và
đảm nhận trách nhiệm, hợp tác trong hoạt động nhóm
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về:các quy luật di truyền của Menđen
3 Thái độ: Giúp học sinh phát triển niềm tin khoa học.
II Phương pháp dạy học:
- Trực quan - tìm tòi
- Vấn đáp - tìm tòi
- Dạy học nhóm
III Phương tiện dạy học:
- Hình 8.2 SGK
- Phiếu bài tập
IV Tiến trình tổ chức dạy học:
1 Khám phá:
* Ổn định lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
2 Kết nối:
* Hoạt động 1: Phương pháp
nghiên cứu di truyền của Men đen.
GV: Phương pháp lai và phân tích
con lai của Menđen được thể hiện
như thế nào?
HS: Trình bày các bước trong
phương pháp lai và phân tích con lai
của Menđen
GV: yêu cầu HS nêu thí nghiệm và
cách suy luận của Menđen
HS : trình bày
GV: Nhận xét và bổ sung để hoàn
thiện kiến thức
I PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN CỦA MEN ĐEN.
1 Phương pháp lai và phân tích con lai của Menđen.
- Tạo dòng thuần về từng tính trạng
- Lai các dòng thuần chủng khác biệt về 1 hoặc 2 tính trạng rồi phân tích kết quả lai ở F1, F2, F3
- Sử dụng toán xác suất để phân tích kết quả lai sau đó đưa ra giả thuyết để giải thích kết quả
- Tiến hành thí nghiệm chứng minh cho giả thuyết
2 Thí nghiệm và cách suy luận khoa học của Menđen.
F2: 3 đỏ: 1 trắng
Trang 2* Hoạt động 2: Tìm hiểu về hình
thành giả thuyết khoa học.
GV: Menđen đã đưa ra giả thuyết
như thế nào để giải thích kết quả
phân li kiểu gen ở F1: 1:2:1?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK,
trình bày giả thuyết và viết sơ đồ lai
GV: Nhận xét, đánh giá, bổ sung để
hoàn thiện kiến thức
GV: Theo em Men đen đã thực hiện
phép lai như thế nào để kiểm tra lại
giả thuyết của mình?
HS: Lai cây dị hợp với cây đồng hợp
tử lặn aa
GV: Hãy phát biểu nội dung của qui
luật phân li theo thuật ngữ hiện đại?
HS: Tham khảo phần in nghiên SGK
trang 35, liên hệ kiến thức lớp 9 trả
lời
Tự thụ phấn
100% đỏ 3đỏ: 1trắng 100% trắng
II HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC.
1 Nội dung giả thuyết:
- Mỗi tính trạng đều do 1 cặp nhân tố di truyền qui định Trong tế bào nhân tố di truyền không hòa trộn vào nhau
+ Bố (mẹ) chỉ truyền cho con (qua giao tử) một trong 2 thành viên của nhân tố di truyền
+ Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp với nhau một cách ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử
Quy ước: alen A- hoa đỏ > alen a- hoa trắng
GF1: (0,5A : 0,5a) (0,5A : 0,5a)
F2: KG: (0,25 AA: 0,5Aa: 0,25aa)
trắng
2 Kiểm tra giả thuyết:
- Bằng phép lai phân tích (lai kiểm nghiệm): Tiến hành ở 7 tính trạng khác nhau, cho F1 lai với cây hoa trắng cho tỉ lệ kiểu hình xấp xỉ 1:1
- Sơ đồ lai như dự đoán của Men đen
3 Nội dung qui luật:
- Mỗi tính trạng được qui định bởi 1 cặp alen
- Các alen của bố, mẹ tồn tại trong tế bào của cơ thể con một cách riêng rẽ, không hòa trộn vào nhau
- Khi hình thành giao tử, các thành viên của cặp alen phân li đồng đều về các giao tử, nên 50% số giao tử chứa alen này và 50% số giao tử chứa alen kia
Trang 3* Hoạt động 3: Cơ sở tế bào học
của qui luật phân li.
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 8.2
SGK phóng to và cho biết: Hình này
thể hiện điều gì? Vị trí của alen A so
với alen a trên NST? Sự phân li của
NST và sự phân li của các gen trên
đó? Tỉ lệ giao tử chứa alen A và tỉ lệ
chứa alen a? (ngang nhau)
Điều gì quyết định tỉ lệ này?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK
trang 35 và 36 để trả lời
III CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUI LUẬT PHÂN LI.
- Trong tế bào sinh dưỡng, các gen và các NST luôn tồn tại thành từng cặp Các gen nằm trên các NST
- Khi giảm phân tạo giao tử, các thành viên của một cặp alen, mỗi NST trong từng cặp NST tương đồng phân li đồng đều về các giao tử
- Lôcut: là vị trí xác định của gen trên NST
- Alen: là những trạng thái khác nhau của cùng 1 gen
3 Thực hành/ Luyện tập: (7 p)
- GV: Yêu cầu HS làm bài tập trong: Phiếu bài tập
4 Vận dụng: (3p)
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài trong SGK
- Đọc trước bài 9