Câu 1 Làm rõ bản chất chính luận và chính luận báo chí (Phong cách chính luận báo chí). Gợi ý: Giải mã được khái niệm chính luận và chính luận báo chí. Đặc điểm của chính luận báo chí (sách tham khảo: Thể loại chính luận báo chí, Thể loại thông tấn, Tin, Tác phẩm báo chí). Trả lời: a. Chính luận là gì? 1. Chính luận là một nhóm thể tài báo chí. Nó có chung hình thức là thông tin lý luận. Chính luận bao gồm một số thể tài độc lập (bản thân nó chứa đựng phương pháp, bản chất riêng không phụ thuộc vào thể tài khác) như: xã luận, bình luận, tiểu luận, chuyên luận, điểm báo,... 2. Trong thực tế, những quan niệm về chính luận và các thể tài trong nhóm chính luận hiện nay không thống nhất. Cụ thể: Không thống nhất trong bản thân những người nghiên cứu báo chí. Không thống nhất giữa báo chí của ta với thế giới. Trên thế giới không có nhóm chính luận mà có từng thể tài cụ thể. Còn ở Việt Nam thể loại xã luận, bình luận... là một thể loại riêng nhưng được xếp vào một nhóm là chính luận. Nhưng trong đó các thể tài có tính chất, bản chất khác nhau. 3. Mặc dù còn có nhiều quan điểm chưa thống nhất nhưng ở những điểm cơ bản thì nó có được sự thống nhất như: về phạm vi, đề cập đến những cái khái quát mang tính tiêu biểu, chỉ ra hướng vận động; thống nhất về đối tượng tác động. Trong tác phẩm chính luận, các sự kiện riêng rẽ nhưng được xem xét một cách có hệ thống, có logic. 4. Chính luận là nhóm thể tài báo chí dùng lý lẽ để soi sáng sự kiện, giúp công chúng hiểu đúng sự thật, hướng họ đến hoạt động tích cực, phù hợp với quan điểm, tư tưởng, ý đồ của tác giả. Chính luận báo chí? b. Báo chí Chính luận? Báo chí chính luận là một thể loại văn học đồng thời là một loại thể báo chí, có nội dung phản ánh các vấn đề có tính thời sự về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, văn học, tư tưởng, v.v... Các tác phẩm chính luận hướng tới mục đích tác động đến dư luận xã hội đương thời, đến lối sống, các quyền lợi chính trị hiện hành; đề xuất việc củng cố hoặc thay đổi chúng cho phù hợp với quyền lợi giai cấp hoặc với lý tưởng xã hội, đạo đức. Đối tượng phản ánh của chính luận là toàn bộ cuộc sống quá khứ và hiện tại, cuộc sống cá nhân cũng như đời sống xã hội, đời sống thực và đời sống được phản ánh trong báo chí, nghệ thuật. Những bức tranh về thực tại, tính cách và số phận con người biểu hiện trong tác phẩm chính luận như những chứng cứ lấy từ chính đời sống, như một hệ thống những luận cứ, như đối tượng của sự phân tích hoặc được dùng làm cơ sở cho xúc cảm, làm tác nhân kích thích, làm nguyên cớ để lên án, tố cáo, hoặc chất ván cácgiới hữu quan để khẳng định lý tưởng. c. Đặc điểm chính luận báo chí? Chính luận mang đặc điểm chung của báo chí. Ngoài ra, chính luận còn có những đặc điểm riêng: Chính luận báo chí là nhóm thể tài báo chí dùng lý luận để soi sáng sự kiện. Mục đích: nhằm thay đổi nhận thức, tư duy lý luận của công chúng chứ không phải để cung cấp thông tin. Chính luận báo chí coi là một dạng văn nghị luận.( là một dạng văn mà ở đó người ta dùng lý lẽ, dẫn chứng để bàn bạc, làm rõ vấn đề nào đó nhằm để cho người đọc, người nghe hoạt động theo. Chính luận thể hiện trực tiếp quan điểm của chủ thể sáng tạo để công chúng hiểu và hoạt động theo. Biểu hiện: + Lối tư duy trong văn nghị luận khác với lối tư duy trong căn phản ánh (lối tư duy hình tượng). Trong chính luận là lối tư duy logic, nó dựa trên những dữ kiện, phán đoán để tư duy. + Hình thức: thông thường, lối thể hiện của của văn là tình tiết, diễn biến được thể hiện, triển khai theo mạch cảm xúc. Còn trong văn chính luận, nó lại diễn biến theo diễn biến của sự kiện đó hoặc diễn biến theo trình tự nhận thức và theo cách khai triển vấn đề. Cụ thể, nếu trong văn học được thể hiện qua các tình tiết, hành động, lời nói thì trong chính luận, chủ đề tác phẩm được thể hiện qua hệ thống luận điểm, luận chứng, luận cứ. Nói cách khác, văn nghị luận là văn được thể hiện qua phương pháp nghên cứu khoa học rất chặt chẽ. Có 2 loại chính luận: chính luận nghệ thuật và chính luận báo chí. Tuy nhiên sự phân biệt này chỉ mang tính chất tương đối. Chính luận thể hiện rõ nét, tập trung tư tưởng tác giả. Bản thân báo chí là phương tiện định hướng tư tưởng. Bởi lẽ chính luận báo chí là nhóm những thể tài không phản ánh hình thức mà phản ánh bên trong, làm thay đổi nhận thức của của công chúng về sự kiện ấy. Do đó tác giả phải bày tỏ quan điểm, tư tưởng của mình để định hướng cho nhận thức hoạt động. Nói cách khác, chính luận báo chí là xem xét, soi sáng những sự kiện bằng lý luận, mà đặc trưng của lý luận có tính chất định hương, chỉ đường. Do đó tác giả các phải bày tỏ quan điểm, thái độ.
Trang 1Câu 1
Làm rõ bản chất chính luận và chính luận báo chí (Phong cách chính luận báo chí).
Gợi ý:
- Giải mã được khái niệm chính luận và chính luận báo chí
- Đặc điểm của chính luận báo chí (sách tham khảo: Thể loại chính luận báo chí, Thể loại thông tấn, Tin, Tác phẩm báo chí)
Trả lời:
a Chính luận là gì?
1 Chính luận là một nhóm thể tài báo chí Nó có chung hình thức là thông tin lý luận Chính luận bao gồm một số thể tài độc lập (bản thân nó chứa đựng phương pháp, bản chất riêng không phụ thuộc vào thể tài khác) như: xã luận, bình luận, tiểu luận, chuyên luận, điểm báo,
2 Trong thực tế, những quan niệm về chính luận và các thể tài trong nhóm chính luận hiện nay không thống nhất Cụ thể:
- Không thống nhất trong bản thân những người nghiên cứu báo chí
- Không thống nhất giữa báo chí của ta với thế giới Trên thế giới không có nhóm chính luận mà có từng thể tài cụ thể Còn ở Việt Nam thể loại xã luận, bình luận là một thể loại riêng nhưng được xếp vào một nhóm là chính luận Nhưng trong đó các thể tài có tính chất, bản chất khác nhau
3 Mặc dù còn có nhiều quan điểm chưa thống nhất nhưng ở những điểm cơ bản thì nó có được sự thống nhất như: về phạm vi, đề cập đến những cái khái quát mang tính tiêu biểu, chỉ ra hướng vận động; thống nhất về đối tượng tác động Trong tác phẩm chính luận, các sự kiện riêng rẽ nhưng được xem xét một cách có
hệ thống, có logic
4 Chính luận là nhóm thể tài báo chí dùng lý lẽ để soi sáng sự kiện, giúp
công chúng hiểu đúng sự thật, hướng họ đến hoạt động tích cực, phù hợp với quan điểm, tư tưởng, ý đồ của tác giả
Chính luận báo chí?
b Báo chí Chính luận?
Báo chí chính luận là một thể loại văn học đồng thời là một loại thể báo chí,
có nội dung phản ánh các vấn đề có tính thời sự về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, văn học, tư tưởng, v.v
Các tác phẩm chính luận hướng tới mục đích tác động đến dư luận xã hội đương thời, đến lối sống, các quyền lợi chính trị hiện hành; đề xuất việc củng cố hoặc thay đổi chúng cho phù hợp với quyền lợi giai cấp hoặc với lý tưởng xã hội, đạo đức
Trang 2Đối tượng phản ánh của chính luận là toàn bộ cuộc sống quá khứ và hiện tại, cuộc sống cá nhân cũng như đời sống xã hội, đời sống thực và đời sống được phản ánh trong báo chí, nghệ thuật
Những bức tranh về thực tại, tính cách và số phận con người biểu hiện trong tác phẩm chính luận như những chứng cứ lấy từ chính đời sống, như một hệ thống những luận cứ, như đối tượng của sự phân tích hoặc được dùng làm cơ sở cho xúc cảm, làm tác nhân kích thích, làm nguyên cớ để lên án, tố cáo, hoặc chất ván cácgiới hữu quan để khẳng định lý tưởng
c Đặc điểm chính luận báo chí?
Chính luận mang đặc điểm chung của báo chí Ngoài ra, chính luận còn có những đặc điểm riêng:
- Chính luận báo chí là nhóm thể tài báo chí dùng lý luận để soi sáng sự kiện Mục đích: nhằm thay đổi nhận thức, tư duy lý luận của công chúng chứ không phải để cung cấp thông tin
- Chính luận báo chí coi là một dạng văn nghị luận.( là một dạng văn mà ở
đó người ta dùng lý lẽ, dẫn chứng để bàn bạc, làm rõ vấn đề nào đó nhằm để cho người đọc, người nghe hoạt động theo
- Chính luận thể hiện trực tiếp quan điểm của chủ thể sáng tạo để công chúng hiểu và hoạt động theo
Biểu hiện:
+ Lối tư duy trong văn nghị luận khác với lối tư duy trong căn phản ánh (lối
tư duy hình tượng) Trong chính luận là lối tư duy logic, nó dựa trên những dữ kiện, phán đoán để tư duy
+ Hình thức: thông thường, lối thể hiện của của văn là tình tiết, diễn biến được thể hiện, triển khai theo mạch cảm xúc Còn trong văn chính luận, nó lại diễn biến theo diễn biến của sự kiện đó hoặc diễn biến theo trình tự nhận thức và theo cách khai triển vấn đề Cụ thể, nếu trong văn học được thể hiện qua các tình tiết, hành động, lời nói thì trong chính luận, chủ đề tác phẩm được thể hiện qua hệ thống luận điểm, luận chứng, luận cứ Nói cách khác, văn nghị luận là văn được thể hiện qua phương pháp nghên cứu khoa học rất chặt chẽ
- Có 2 loại chính luận: chính luận nghệ thuật và chính luận báo chí Tuy nhiên sự phân biệt này chỉ mang tính chất tương đối
- Chính luận thể hiện rõ nét, tập trung tư tưởng tác giả
- Bản thân báo chí là phương tiện định hướng tư tưởng Bởi lẽ chính luận báo chí là nhóm những thể tài không phản ánh hình thức mà phản ánh bên trong, làm thay đổi nhận thức của của công chúng về sự kiện ấy Do đó tác giả phải bày tỏ quan điểm, tư tưởng của mình để định hướng cho nhận thức hoạt động Nói cách khác, chính luận báo chí là xem xét, soi sáng những sự kiện bằng lý luận, mà đặc trưng của lý luận có tính chất định hương, chỉ đường Do đó tác giả các phải bày tỏ quan điểm, thái độ
Trang 3- Thái độ, quan điểm của tác giả được bày tỏ bao nhiêu thì càng có khả năng định hướng bấy nhiêu
- Những sự kiện trong tác phẩm chính luận được soi sáng bởi tư duy lý luận,
tư duy logic
* Phong cách ngôn ngữ chính luận là một trong nhiều phong cách được vận dụng
trong ngôn ngữ báo chí
Vài điểm cần phân biệt như sau:
* Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức, thời sự trong nước và
quốc tế, nó phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy tiến bộ của xã hội
* Đặc trưng ngôn ngữ báo chí: có 3 đặc trưng:
- Tính thời sự cập nhật: thời gian, địa điểm, sự kiện, ý kiến
-Tính thông tin ngắn gọn: Mỗi câu là một thông tin cần thiết
- Tính sinh động hấp dẫn: gây tò mò chú ý, độc giả
SO SÁNH CÁC THỂ LOẠI:
Nhóm thông tấn:
Trong nhóm này tập hợp một số thể loại có nhiệm vụ thông tin (dưới sự chi phối của các yêu cầu củatính xác thực, thời sự) mà trong đó thể loại tin giữ vị trí hàng đầu Bên cạnh tin còn có một số thể loại khác như bài thông tấn, tường thuật, điều tra, ghi nhanh, phỏng vấn sự kiện, phóng sự sự kiện v.v Đặc điểm nổi bật nhất của các thể loại trong nhóm này là chúng đều thể hiện rõ năng lực thông tin sự kiện thời sự Sự kiện được thông tin trong các thể loại thuộc nhóm này được biểu hiện với những cấp độ khác nhau, nhưng dù ở cấp độ nào thì cũng phải đáp ứng các yêu cầu về tính thời sự và tính xác thực tối đa Với mục đích rõ rang là ưu tiên tối đa cho nhiệm vụ thông tin sự kiện, TTBC cung cấp kịp thời cho công chúng những thông tin về những sự kiện mới
Nhóm các thể loại Chính luận báo chí
Chính luận là nhóm thể tài báo chí dùng lý lẽ để soi sáng sự kiện, giúp công chúng hiểu đúng sự thật, hướng họ đến hoạt động tích cực, phù hợp với quan điểm,
tư tưởng, ý đồ của tác giả Đây là một nhóm bao gồm các thể loại có nhiệm vụ đánh giá, phân tích, giải thích, bàn luận về những sự thật của đời sống Thế mạnh chủ yếu của các thể loại trong nhóm thể loại này biểu hiện ở năng lực thông tin lý
lẽ Tất nhiên lý lẽ phải gắn liền với những sự kiện thời sự Nói cách khác, đây là nhóm không chỉ có nhiệm vụ thông tin về sự thật mà còn có nhiệm vụ phân tích, lý giải, bàn luận, đánh giá những sự thật đó trên cơ sở của một thái độ rõ ràng nhằm hướng dẫn, điều chỉnh dư luận “Nội dung của tác phẩm chính luận báo chí tập trung một cách rõ nhất, nhiều nhất lập trường, quan điểm trong sứ mệnh định hướng tư tưởng và hành động theo mục đích của từng tờ báo”
Trang 4Trong nhóm này có các thể loại như bình luận, xã luận, điều tra, bài phê bình, phỏng vấn vấn đề… Trong đó, thể loại bình luận giữ vai trò là hạt nhân vì nó
đã thể hiện sinh động nhất những đặc điểm cơ bản của cả nhóm Chúng ta sẽ lần lượt điểm qua những nét tiêu biểu nhất của các thể loại đó
Nhóm các thể loại ký BC
Không hoàn toàn giống với hai nhóm nêu trên, các thể loại trong nhóm này
có nhiệm vụ mô tả, diễn tả một cách có hình ảnh, có cảm xúc và giọng điệu về những sự thật đời sống Nói cách khác, vẫn trên cơ sở của những sự thật (xác thực, thời sự), các thể loại trong nhóm này có phương pháp phản ánh linh hoạt, sinh động do đã kết hợp được những đặc điểm của cả bên trong và bên ngoài hệ thống thể loại báo chí Về hình thức thể hiện, trong các tác phẩm thuộc nhóm này thường
có vai trò quan trọng của nhân vật trần thuật và sử dụng ngôn từ, bút pháp, giọng điệu giàu chất văn học Nhóm các thể loại này là sự kết hợp yếu tố chính luận ( tư liệu, sự kiện, lý lẽ, hùng biện…) với yếu tố nghệ thuật ( hình ảnh, cảm xúc, thái độ, khái quát…) để phản ánh và lý giải vấn đề Nói cách khác, các sự kiện, hiện tượng, quá trình có thật của đời sống xã hội được phản ánh một cách sinh động hấp dẫn bằng cách sử dụng hình ảnh, cảm xúc và các thế mạnh khác nhau của ngôn từ ( ẩn
dụ, ngoa dụ, tính ngữ, so sánh…) Có thể nói thông tin sự kiện, lý lẽ và thẩm mỹ là tính trội của nhóm thể loại này Đặc trưng: xuất hiện nhân vật trần thuật cùng với việc sử dụng ngôn ngữ, giọng điệu, bút pháp giàu chất văn học
Thể loại được coi là hạt nhân của nhóm này là phóng sự Ngoài ra trong nhóm này còn có các thể loại có hình thức thể hiện sinh động, giàu tính chất văn học như phỏng vấn chân dung, ký chân dung, ký chính luận, thư phóng viên, sổ tay phóng viên, nhật ký phóng viên cùng với một vài biến thể khác nữa Điều đáng lưu
ý là một dạng của thể loại tiểu phẩm cũng có thể được xếp vào nhóm này Tiểu phẩm, về bản chất là một thể loại văn học với nhiều dạng khác nhau (văn xuôi, đối thoại, văn vần hoặc là sự kết hợp giữa ba dạng đó) Tuy nhiên nếu tác phẩm tiểu phẩm lấy đối tượng phản ánh là người thật, việc thật và đáp ứng được yêu cầu thông tin xác thực, thời sự và tính định hướng trực tiếp (vốn là những đặc trưng cơ bản của tác phẩm báo chí) thì có thể coi nó như một dạng giao thoa giữa tiểu phẩm văn học với nhóm các thể ký BC này
Cũng cần phải nhấn mạnh rằng, trong hệ thống hệ thống thể loại báo chí với
ba nhóm như đã nêu ở trên, các thể loại có thể tồn tại độc lập nhưng cũng có thể giao thoa với các thể loại (và các loại thể) ở trong và ở bên ngoài hệ thống Trong
số đó, trừ một số thể loại tương đối ổn định, các thể loại khác ít nhiều đều có sự giao thoa, chuyển hoá lẫn nhau Đó là một hiện tượng bình thường trong đời sống các thể loại báo chí
Thể loại này là một ngoại lệ vì nó không hoàn toàn thuộc vào một nhóm thể loại nào Tuỳ vào từng tác phẩm cụ thể, tác phẩm phỏng vấn sẽ thuộc vào một nhóm thể loại nào đó Tương tự như vậy, thể loại phóng sự tuy được coi là hạt nhân
Trang 5của nhóm các thể Ký BC nhưng một dạng của nó là phóng sự sự kiện vẫn có thể được xếp vào nhóm các thể Thông tấn báo chí
Trang 6Câu 2
Vai trò của chính luận báo chí (Chức năng của chính luận báo chí, hoặc ý nghĩa của báo chí đối với đời sống xã hội)
Gợi ý: Chính luận báo chí có vai trò gì, đóng góp gì và phân tích nó.
Trả lời:
Vai trò của chính luận trong hoạt động báo chí
Có thể nói rằng, chính luận là nhóm thể tài có vai trò quan trọng trong hoạt động sáng tạo báo chí Nó có khả năng giáo dục, tuyên truyền, lý luận cho công chúng Cụ thể: Là nhóm thể tài có khả năng chuyển tải thông tin tổng hợp, khái quát cao Có khả năng chuyển tải thông tin mang tính định hướng, chiến lược Tạo
ra cho công chúng 1 tầm nhận thức mới cao hơn, khái quát hơn
Chính luận báo chí bao hàm trong nó sư tranh luận xã hội, luận chiến xã hội hay đối thoại xã hội mà chính luận nhằm bày tỏ và bảo vệ chính kiến, luận điểm, lập truờng xã hội của mình trước sự kiện và vấn đề thời cuộc đang được công chúng và DLXH quan tâm
Báo chí chính luận là một loại hình của hoạt động sáng tạo của nhà báo cho nên nó phải mang đặc trưng cơ bản của báo chí Hai yếu tố tạo nên đặc trưng của loai tác phẩm này: Chính luận báo chí trước tiên phải mang phong cách chính luận; tiếp đó nó phải thỏa mãn yêu cầu của tính chất báo chí
Theo sách Tác phẩm báo chí tập III, tác giả Trần Thế Phiệt thì chính luận
báo chí là một dạng văn nghị luận; mà văn nghị luận là một loại văn trong đó người viết đưa ra những lý lẽ, dẫn chứng về một vấn đề nào đó và thông qua cách thức bàn luận mà làm cho nguời đọc, nguời nghe hiểu tin, tán đồng những ý kiến của mình và hành động theo những điều mà mình đề xuất
- Chính luận báo chí thể hiện tập trung tính tư tưởng (thông tin trong tác phẩm chính luận báo chí là thông tin lý lẽ; thái độ trong nội dung thông tin là bày
tỏ chính kiến, bộc lộ công khai quan điểm tư tưởng, chính trị của người viết, của bản báo đối với nhưng vấn đề thời sự quan trọng thiết yếu; Nội dung của tác phẩm chính luận báo chí tập trung một cách rõ nhất, nhiều nhất lập trường, quan điểm trong sứ mệnh định hướng tư tưởng và hành động theo mục đích của từng tờ báo)
- Chính luận báo chí có hình thức trình bày thể hiện yêu cầu và đòi hỏi rất cao hoạt động tư duy luận lý chặt chẽ thể hiện qua các luận điểm, luận cứ, luận chứng đuợc triển khai trong tác phẩm Chính luận báo chí có nhiệm vụ đánh giá, phân tích, giải thích, bàn luận về những sự thật của đời sống Nội dung của tác phẩm chính luận báo chí tập trung một cách rõ nhất, nhiều nhất lập trường, quan điểm trong sứ mệnh định hướng tư tưởng và hành động theo mục đích của từng tờ báo
Trong thực tế cuộc sống mới, dù hòa bình, bao giờ cũng vẫn đặt ra những vấn đề cần đuợc lý giải, phân tích, thẩm định Vì vậy xã hội cần đến báo chí không
Trang 7những chỉ ở thông tin sự kiện mà còn cả ở thông tin lý lẽ Chính tính chất thông tin
lý lẽ tạo nên vị trí không thể thay thế của chính luận báo chí
Đây là loại tác phẩm khó viết, người viết phải có quá trình tích lũy, có tầm tư tuởng và có trình độ chính trị, lý luận nhất định
Trang 8Câu 3
Phân tích một vấn đề thời sự đang diễn ra và đưa ra quan điểm của mình về vấn đề đó.
Gợi ý: Chọn một vấn đề cụ thể và đi vào phân tích sâu
- Trong nước: Văn hóa, giáo dục, kinh tế, an ninh quốc phòng (Chú ý: quan điểm tiếp cận, cách thức giải thích nó, mỗi quan điểm tiếp cận có những cái hay, cái dở gì)
- Quốc tế: Vấn đề Trung đông: Cuộc chiến seri, cuộc khủng hoảng Ucaraina (2011 đến nay), vấn đề khủng bố, vấn đề biển đông
Trả lời:
Phân tích bài báo: Chiến tranh biên giới phía Bắc 1979: Con của những
người anh hùng – Tác giả Mai Thanh Hải - Ngọc Minh- chuyên mục “Tiêu điểm
– Báo Thanh Niên”, số ra ngày 17/02/2016
Bài báo đã giúp độc giả hồi niệm lại Cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979 Lịch sử BĐBP ghi rõ: Từ 4 giờ sáng ngày 17.2.1979, lính bộ binh và 20
xe tăng Trung Quốc với sự yểm hộ của pháo tầm xa ào ạt vượt sông Thủy Khẩu tấn công vào ĐBP Tà Lùng, để mở cửa di chuyển theo Quốc lộ 3, đánh xuống đèo Khau Chỉ, vào thị xã Cao Bằng Các cán bộ chiến sĩ biên phòng sau khi nổ súng đánh trận mở màn ở Trạm Kiểm soát Thủy Khẩu, đã quay về đồn tăng cường lực lượng chiến đấu, ngăn cản không cho bộ binh địch tiếp cận các chiến hào ngoài cùng
Một số xe tăng lọt được vào sân bóng, liên tục nã pháo lên các lô cốt, ụ súng nhưng bị B40 của bộ đội lần lượt tiêu diệt đến chiếc thứ 4 Từ 4 giờ sáng đến 8 giờ tối ngày 17.2.1979, Chính trị viên Vạn và Chính trị viên phó Ngân Xuân Bình trực tiếp chỉ huy chiến đấu phòng ngự, mặc dù bị thương nhưng vẫn đến từng cụm – tổ chiến đấu chỉ thị mục tiêu, động viên bộ đội và các anh ngã xuống ngay cuối giờ chiều, cùng với 2 chiến sĩ, khi vừa tiêu diệt xong chiếc tăng thứ 4 của quân Trung Quốc, khiến địch điên cuồng nã pháo trả đũa
Suốt 1 ngày trời ròng rã, lực lượng của Trung Quốc bị chôn chân bởi hỏa lực đánh trả mãnh liệt của ĐBP Tà Lùng và khoảng thời gian này, cũng tạo điều kiện cho lực lượng tiếp ứng của ta cơ động lên từ phía sau Đêm 17.2.1979, cả ĐBP Tà Lùng nén nước mắt đưa thi hài 4 liệt sĩ, 8 thương binh, phá vòng vây của 12 chiếc
xe tăng bật đèn pha sáng trưng và hàng ngàn lính của quân đoàn 41 Trung Quốc
Qua những tấm bia ghi danh 26 liệt sĩ bộ đội biên phòng (BĐBP) Ma Lù Thàng (Phong Thổ, Lai Châu) đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc Qua lời kể của ông Phạm Trục, nguyên Chính trị viên ĐBP Ma Lù Thàng (giai đoạn 1977 - 1980) hiện đang nghỉ hưu tại Yên Bái, kể: Rạng sáng 17.2.1979, quân Trung Quốc ồ ạt tấn công vào đồn Thiếu úy Nguyễn Văn Hiền chỉ huy phân đội chặn đánh địch ở mũi chính diện, đẩy lùi 15 đợt tấn công liên tiếp, diệt hàng
Trang 9trăm tên, bắn cháy 2 xe tăng Trầy trật nửa ngày không chiếm được đồn, quân Trung Quốc tăng viện ồ ạt tấn công Thiếu úy Hiền bị thương ở tay nhưng tự băng
bó và tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu Lần thứ ba, bị thương gãy cả hai chân, Nguyễn Văn Hiền vẫn không rời vị trí, chỉ huy bộ đội đánh trả quyết liệt Địch dùng chiến thuật “biển người” ào lên khiến cơ số đạn cạn kiệt, thiếu úy Hiền lệnh cho 12 chiến sĩ phá vây, rút về tuyến sau Một mình anh ở lại, bắn đến viên đạn cuối cùng ghìm chân địch và anh dũng hy sinh Ngày 19.12.1979, liệt sĩ Nguyễn Văn Hiền được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu anh hùng lực lực vũ trang nhân dân
37 năm sau khi bố hy sinh, con trai đầu của liệt sĩ Hiền là Nguyễn Viết Hùng (sinh năm 1973) đã đi theo nghiệp bố, hiện là thượng úy quân nhân chuyên nghiệp, Quân y sĩ tại Hải đội 2, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Thanh Hóa, kể với chúng tôi: “Mất chồng khi mới 28 tuổi, nhưng chưa bao giờ mẹ tôi có ý định đi bước nữa Mọi công việc đều mẹ cáng đáng nhưng không kêu ca mà chỉ động viên các con phấn đấu, xứng đáng với sự hi sinh vì Tổ quốc của bố” “Tôi là con của người anh hùng, nhưng cũng thấy hiểu đằng sau danh hiệu đó là mất mát hy sinh, nên phải sống cho xứng đáng với bố, với Tổ quốc”, thượng úy Hùng nói
Thiếu tá Ngân Thế Phong (sinh năm 1975), hiện là Phó Tiểu đoàn trưởng của Tiểu đoàn Huấn luyện – cơ động, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Cao Bằng Bố của anh là liệt sĩ Ngân Xuân Bình (dân tộc Tày) hy sinh ngày 17.2.1979 khi đang đeo quân hàm trung úy, Chính trị viên phó ĐBP Tà Lùng, Cao Bằng Bố hy sinh khi vừa tròn 4 tuổi, tháng 3.1994, Ngân Thế Phong đi nghĩa vụ quân sự, đóng quân ở Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động Năm 1995, Phong được cấp trên cho đi học tại Trường Văn hóa - Ngoại ngữ BĐBP đóng tại Văn Giang Hưng Yên và năm 1997, được vào học Học viện Biên phòng Sau 4 năm, thiếu úy Phong ra trường, về công tác tại ĐBP Lũng Nặm (Hà Quảng, Cao Bằng), ĐBP Đức Long (Thạch An, Cao Bằng) và năm 2007 về Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động, giữ chức vụ Đội trưởng Đặc nhiệm, rồi Phó Tiểu đoàn trưởng Suốt quãng đời quân ngũ, lúc nào Phong cũng đau đáu lời dặn của mẹ, trong ngày nhập ngũ: “Trước khi hy sinh, về thăm nhà, bố chỉ mong con trai khỏe mạnh, cứng cáp để đi theo nghiệp bố, giữ đất đai cho quê hương, thôn xóm”…
Bài báo đã nhận được 25 nhận xét, phản hồi từ độc giả Với các ý kiến như: Chúng ta cần đưa cuộc chiến tranh biên giới phía bắc vào ngày 17/2/1979, vào sách giáo khoa môn lịch sử để cho các thế hệ học sinh biết rõ ràng Cùng những lời cảm ơn báo Thanh Niên đã không quên cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc này Chúng ta phải đời đời ghi nhớ và biết ơn những người đã hy sinh Thật tuyệt vời vì đã quá lâu rồi khi mà đến ngày 17/2 mới được đọc bài viết về những Anh hùng Liệt sỹ đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến tranh biên giới phía bắc năm 1979 Mong rằng các báo vượt qua sự cấm kỵ để viết nhiều hơn nữa về những người đã ngã xuống nơi biên giới phía bắc Bài báo đã nhắc nhở chúng ta – những người còn sống,
Trang 10đang sống trong thời bình đời đời nhớ ơn những người đã ngã xuống khi bảo vệ từng tấc đất biên cương của tổ quốc
Qua bài báo, độc giả mong có nhiều hơn những bài báo thắp sáng và vun đắp tình yêu Tổ quốc như thế này Rất cảm ơn Ban Biên tập và các phóng viên Báo Thanh niên
Trong cuộc đấu tranh trên mặt trận thông tin - tư tưởng, chính luận là vũ khí
và phương thức không thể thiếu Nghệ thuật khai thác câu chuyện lịch sử và dùng
ý nghĩa của câu chuyện tạo nên sợi dây (đường link) liên tưởng và so sánh trong nhận thức của công chúng và DLXH Ở đây nhà báo - nhà chính luận có kiến thức,
am hiểu lịch sử; vì không hiểu lịch sử thì khó cắt nghĩa được hiện tại và càng không thể phác thảo ra đường nét tương lai của vấn đề nhận thức Sự kiện và vấn
đề lịch sử trong mối liên hệ với hiện tại, được nhà chính luận khơi thức, làm sống lại và dẫn dắt nó theo cách riêng của mình, thu hút công chúng và tạo cho họ
đường link từ quá khứ, đến hiện tại và định hướng tới tương lai
Qua việc chứng minh tác phẩm báo chí chính luận trong chuyên mục “Tiêu điểm” của báo Thanh niên bạn đọc có thể thấy tính cấp thiết phải phản ánh tính hiện thực của cuộc sống xã hội hiện nay, những vấn đề lịch sử xã hội Chuyên mục mang phong cách báo chí chính chức năng của ngôn ngữ được hiện thực hóa trong phong cách chính luận Phong cách viết trong sáng, sâu sắc, và súc tích… những bài viết đó mang tính thời sự chính trị xã hội thời đại
Đặc trưng của phong cách báo chí chính luận trong chuyên mục này là tuyên truyền, giáo dục, cổ động, tính lập luận chặt chẽ và tính truyền cảm mạnh
mẽ Phong cách báo chính chí chính luận trong chuyên mục này của báo Thanh Niên có tính lập luận chặt chẽ Bởi vì muốn thuyết phục người đọc thi cần phải giải thích, thuyết minh một cách có lí lẽ, có căn cứ vững chắc, nghĩa là phải dựa trên cơ
sở những luận điểm, luận cứ khoa học Về điểm này, phong cách báo chí chính luận của chuyên mục có tính truyền cảm mạnh mẻ, diễn đạt sinh động, có sức hấp dẫn và đạt hiệu quả cao, thuyết phục cả bằng lí trí, tình cảm, và đạo đức
Đối tượng tiếp nhận báo chí chính luận đông đảo về số lượng và đa dạng về trình độ Vì vậy, ngôn ngữ phong cách báo chí chính luận trong chuyên mục giản
dị, rõ ràng, chính xác, có khả năng diễn đạt dễ hiểu
Chuyên mục “Tiêu điểm” của báo Thanh Niên đang được nhiều độc giả quan tâm theo sát từng sự kiện hàng ngày của báo Chuyên mục trong một thời gian phát triển đã có nhiều phong cách viết nội dung mới mẻ chuyền tải đến bạn đọc những vấn đề cấp thiết của cuộc sống, những vấn đề mang tính thời sự cần phải phản ánh để mọi người có cái nhìn tổng quát về xã hội hiện tại rút ra nhũng điều mới mẻ, khắc phục những mặt hạn chế trong cuộc sống để xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu đẹp và văn minh hơn