Tiểu luận cao hoc - khoa hoc lanh dao nguyên tắc lựa chọn hiền tài của người lãnh đạo

PHẦN I: MỞ ĐẦULãnh đạo là một quá trình mà một người ảnh hưởng đến những người khác để thực hiện một mục tiêu nào đó, đồng thời hướng tổ chức tới sự gắn kết chặt chẽ.Hoạt động lãnh đạo là việc một nhà lãnh đạo thực hiện một loạt hành động nhằm đem tầm ảnh hưởng của mình đến một hoặc một nhóm người nhằm thực hiện mục tiêu ban đầu, và hướng tổ chức tới sự gắn kết chặt chẽ. Và với tôi hoạt động lãnh đạo chính là nghệ thuật và cũng là khoa học. Khoa học dùng người được đánh giá là một trong những yếu tố không thể thiếu trong hoạt động lãnh đạo.Khoa học dùng người có thể được hiểu là khoa học của người lãnh đạo biêt dùng người có lợi cho việc khơi dậy tính tích cực, phát huy đầy đủ tính năng động, tự giác của quần chúng, biết cách sử dụng nhân tài. Nhân tài là người trong điều kiện xã hội nhất định có thể lao động một cách sáng tạo, có cống hiến nhất định cho sự phát triển xã hội và tiến bộ của nhân loại. Sự hưng thịnh, phát đạt của một quốc gia trước hết là biểu hiện ở sự phát đạt, hưng vượng của nhân tài. Nhân tài xuất hiện nhiều báo hiệu sự hưng vượng, phát đạt của xã hội. Xã hội phát triển đã tạo ra vô số nhân tài, tạo điều kiện cho nhân tài phát triển, ngược lại nhân tài với tác dụng năng động to lớn của mình, lại thúc đẩy xã hội phát triển tiến bộ. Đó là biện chứng lịch sử. Chính bởi tầm quan trọng của khoa học dùng người trong hoạt động lãnh đạo, nên tôi quyết định lựa chọn đề tài: “Nguyên tắc lựa chọn hiền tài của người lãnh đạo” làm đề tài tiểu luận lần này của tôi.Tiểu luận ngoài phần mở đầu và kết luận còn có phần nội dung gồm 2 chương:Chương I: Khái lược khoa học dùng người trong hoạt động lãnh đạoChương II: Nguyên tắc dùng người của nhà lãnh đạọ

PHẦN I: MỞ ĐẦU

Lãnh đạo là một quá trình mà một người ảnh hưởng đến những người khác

để thực hiện một mục tiêu nào đó, đồng thời hướng tổ chức tới sự gắn kết chặt chẽ

Hoạt động lãnh đạo là việc một nhà lãnh đạo thực hiện một loạt hành động nhằm đem tầm ảnh hưởng của mình đến một hoặc một nhóm người nhằm thực hiện mục tiêu ban đầu, và hướng tổ chức tới sự gắn kết chặt chẽ

Và với tôi hoạt động lãnh đạo chính là nghệ thuật và cũng là khoa học Khoa học dùng người được đánh giá là một trong những yếu tố không thể thiếu trong hoạt động lãnh đạo

Khoa học dùng người có thể được hiểu là khoa học của người lãnh đạo biêt dùng người có lợi cho việc khơi dậy tính tích cực, phát huy đầy đủ tính năng động,

tự giác của quần chúng, biết cách sử dụng nhân tài

Nhân tài là người trong điều kiện xã hội nhất định có thể lao động một cách sáng tạo, có cống hiến nhất định cho sự phát triển xã hội và tiến bộ của nhân loại

Sự hưng thịnh, phát đạt của một quốc gia trước hết là biểu hiện ở sự phát đạt, hưng vượng của nhân tài Nhân tài xuất hiện nhiều báo hiệu sự hưng vượng, phát đạt của

xã hội Xã hội phát triển đã tạo ra vô số nhân tài, tạo điều kiện cho nhân tài phát triển, ngược lại nhân tài với tác dụng năng động to lớn của mình, lại thúc đẩy xã hội phát triển tiến bộ Đó là biện chứng lịch sử

Chính bởi tầm quan trọng của khoa học dùng người trong hoạt động lãnh đạo, nên tôi quyết định lựa chọn đề tài: “Nguyên tắc lựa chọn hiền tài của người lãnh đạo” làm đề tài tiểu luận lần này của tôi

Tiểu luận ngoài phần mở đầu và kết luận còn có phần nội dung gồm 2 chương:

Chương I: Khái lược khoa học dùng người trong hoạt động lãnh đạo

Chương II: Nguyên tắc dùng người của nhà lãnh đạọ

PHẦN II: NỘI DUNG

Chương I: KHÁI LƯỢC KHOA HỌC DÙNG NGƯỜI TRONG

HOẠT ĐỘNG LÃNH ĐẠO

1.1 Người lãnh đạo phải biết dùng người

1.1.1 Quan niệm về nhân tài

Nhân tài là người tong điều kiện xã hội nhất định có thể lao động một cách sáng tạo, có cống hiến nhất định cho sự phát triển xã hội và tiến bộ của nhân loại Nhân tài là bộ phần tinh hoa, tiên tiến trong quần chúng nhân dân, là đại biểu thúc đẩy lịch sử tiến lên Về tổng thể, nhân tài là một cơ cấu hữu cơ của những biến động nhiều hàng nhiều lớp Nhân tài vừa có các loại hình khác nhau, lại vùa có các tầng lớp khác nhau Trong các bộ phận khác nhau của xã hội, họ đều phát huy tác dụng tích cực, trong những thời gian nhất điịnh và điều kiện nhất định, tuy không thể thay đổi lẫn nhau nhưng có thể chuyển háo lẫn nhau, bổ sung và phối hợp với nhau

Nhân tài là tài sản quý giá nhất, là mấu chốt thành bại của sự nghiệp Những cải biến xã hội vĩ đại, an bang trị quốc, thành tự sự nghiệp đều gắn liền với các nhân tài Tất cả mọi chí sĩ, nhà lãnh đọa sáng suốt, bao gồm cả những bậc đế vương khai sáng dân tộc, đều hiểu rõ điều này

Sự hưng thịnh, phát đạt của một quốc gia trước hết là biểu hiện ở sự phát đạt, hưng vượng của nhân tài Nhân tài xuất hiện nhiều báo hiệu sự hưng vượng, phát đạt của xã hội Xã hội phát triển đã tạo ra vô số nhân tài, tạo điều kiện cho nhân tài phát triển, ngược lại nhân tài với tác dụng năng động to lớn của mình, lại thúc đẩy xã hội phát triển tiến bộ Đó là biện chứng lịch sử

1.1.2 Vị trí, tác dụng của việc dùng người trong công tác lãnh đạo

Tất cả mọi dự cạnh tranh hiện nay, suy đến cùng là cạnh tranh nhân tài Xã hội hiện đại, bất kể là trên lĩnh vực chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa hay khoa học kỹ thuật đều đang diễn ra sự cạnh tranh quyết liệt Thắng bại của cạnh tranh quyết định ở cạnh tranh nhân tài Trong cạnh tranh phải dựa vào nhân tài, và cũng thông qua cạnh tranh sẽ xuất hiện nhân tài

Dùng người đúng là yêu cầu của việc thực hiện đường lối chính trị của Đảng Những người có thái độ do dự, thậm chí hoài nghi, nghiêng ngả về lập trường quan điểm thì không thể kiên quyết quán triệt và thực hiện đường lối Do

đó, người lãnh đạo phải nắm chắc tư tưởng chính trị, lập trường quan điểm của cán bộ, phải tìm hiểu thái độ và năng lực của họ, lựa chọn thận trọng, sử dụng chính xác, bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối chính trị của Đảng

Biết dùng người sẽ có lợi cho việc khơi dậy tính tích cực, phát huy đầy đủ tính năng động, tự giác của quần chúng Người lãnh đạo muốn phát huy hữu hiệu mọi loại chức năng đều không thể tách rời con người, mà con người lại có ý chí, tư tưởng và nguyện vọng riêng Nếu người lãnh đạo biết dựa vào yêu cầu bố trí người

và việc thích hợp, lựa chọn và sử dụng đúng đắn, cán bộ hiểu rõ ý nghĩa và mối quan hệ giữa công việc của mình với toàn cục thì sẽ làm việc một cách tích cực, chủ động và mạnh dạn, phát huy sở trường Nếu người lãnh đạo biết làm công tác

tư tưởng lại càng có thể nâng cao tính tích cực, khơi dậy mọi tiềm lực, nâng cao hiệu năng

Biết dùng người sẽ có ý nghĩa hiện thực to lớn Hiện nay, nươc ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa, xây dựng chủ nghĩa xã hội để phát triển kinht ế nhanh chóng bắt kịp với nhịp đi của thế giới, tạo nên những bước nhảy đột phá, tiến bộ lớn, chấn hưng đất nước, việc dựa vào nhân tài và sử dụng hợp lý nhân tài có ý nghĩa rất to lớn

Người lãnh đạo biết dùng người có ý nghĩa chiến lược lâu dài Xây dựng đất nước trong giai đoạn hiện nay theo mục tiêu của Đảng đề ra là sự nghiệp vĩ đại và gian khó chưa từng có trong lịch sử dân tộc ta, phải qua phấn đấu bền bỉ liên tục sáng tạo của nhiều thế hệ mới có thể thực hiện được Sự nghiệp đó đòi hỏi phải không ngừng đào tạo, bồi dưỡng những lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng Cho nên chúng ta không những cần hoàn thành nhiệm vụ trước mắt mà phải xem xét cả chiến lược lâu dài, phải có kế hoạch hợp lý, chuẩn xác đối với công tác cán

bộ, xây dựng, phát hiện, đào tạo, tổ chức thành nhiều người xung kích, hạt nhân nòng cốt để có thể nối tiếp nhau; ngày càng mạnh hơn, chất lượng cao hơn

Người lãnh đạo các cấp phải coi trọng và nắm chắc công tác bồi dưỡng đội ngũ kế cận, theo tiêu chuẩn và đường lối cán bộ của chủ nghĩa Mác – Lênin, tu tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng linh hoạt, đúng đắn vào hoàn cảnh thực tế mà lựa chọn bồi dưỡng, sử dụng cán bộ

1.2 Người lãnh đạo phải giỏi phân loại cán bộ

1.2.1 Nhìn nhận, phân loại cán bộ một cách khoa học

Việc nhìn nhận, phân loại cán bộ chính xác không hề dễ dàng Khó mà thu nhận được nhân tài và khó mà phát hiện được nhân tài Đồng thời, nhận thức đối với con người thường là một quá trình liên tục trong một thời gian dài Muốn khảo sát, nhìn nhận, phân loại cán bộ chính xác, người lãnh đạo phải nắm chắc một số quan điểm và phương pháp cơ bản

Phải dựa vào quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sửa, phải phân tích con người một cách toàn diện, trong điều kiện lịch sử nhất định Cán bộ luôn phải sống

và xem xét mọi viejc trong điều kiện lịch sử nhất định, bản thân từng người hoặc ít hoặc nhiều đều có dấu ấn của thời đại Trong xã hội có giai cấp, con người còn mang dấu ấn của giai cấp Muốn hiểu cán bộ, người lãnh đạo phải tiến hành phân

tích hoàn cảnh lịch sử, tính giai cấp, môi trường xã hội, quan hệ xã hội, sự từng trải trong xã hội và biểu hiện công tác của cán bộ Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu người lãnh đạo phải giỏi nhìn nhận và phân loại cán bộ, không những phải xem xét từng thời gian, từng công việc của cán bộ mà còn phải xem xét toàn bộ lịch sử và toàn bộ công tác của họ

Đứng vững trên quan điểm duy vật biện chứng, xem xét con người trong sự phát triển, biến hóa Mọi sự vật, hiện tượng đều nằm trong mối liên hệ phổ biến, nằm trong quá trình biến hóa, phát triển Tư tưởng, tình cảm, tác phong và năng lực của con người cũng phát triển theo những điều kiện khách quan khác nhau Khi khảo sát, nhìn nhận, phân loại cán bộ, người lãnh đạo không được xem xét theo quan điểm tách rời, bất biến, mà phải xem xét cán bộ một cách biện chứng, xem xét họ trong trạng thái phát triển biến đổi Đương nhiên, sự phát triển, biến đổi của

sự vật có quá trình, sự biến đổi thành tốt, xấu của cán bộ cũng có quá trình Khi xem xét cán bộ, người lãnh đạo không những phải thực sự cầu thị, phân tích cụ thể

mà còn phải đánh giá cơ bản từ lượng đến chất

Đứng cững trên quan điểm thực tiễn, thông qua thực tiễn để biết người Thực tiễn là nguồn nhận thức của con người, cũng là tiêu chuẩn khách quan kiểm nghiệm nhận thức chân lý của con người Người cán bộ sống, công tác trong thực tiễn khách quan, do đó, người lãnh đạo phải bồi dưỡng, tuyển chọn và đề bạt cán

bộ trong thực tế đấu tranh của quần chúng nhân dân; xem xét, nhìn nhận, phân loại nhân tài trong thực tiễn đấu tranh của quần chúng nhân dân, và phải trải qua thời

kỳ lâu dài từ điểm đến diện, từ nông đến sâu, từ hiện tượng đến bản chất, từ cảm tính đến lý trí Không đánh giá một chiều, nhìn nhận một mặt, lấy hiện tượng để che giấu bản chất

1.2.2 Nhìn nhận, phân loại cán bộ phải theo đường lối quần chúng

Đường lối quần chúng là một trong những quan điểm cơ bản của Đảng ta Quần chúng nhân dân là nguồn gốc tạo ra nhân tài, nhân tài sản sinh và trưởng thành trong quần chúng, quần chúng hiểu rất rõ và cũng đầy đủ tư cách để đánh giá cán bộ Người xưa có câu: “Quan hữu cân lượng dân hữu xung” (Quan có cái cân của quan, dân có cái cân của dân), ai là “hiền”, ai là “tài”, mắt của quần chúng chính là bàn cân Người lãnh đạo không thể tiếp xúc với toàn bộ nhân viên dưới quyền, hơn nữa những người thường tiếp xúc bên cạnh lại là thiểu số Đồng thời, vì nhiều nguyên nhân khác, hiểu biết đối với nhân tài còn có hạn chế nhất định, khó tránh khỏi chủ quan, phiến diện Do đó, đòi hỏi người lãnh đạo phải đứng vững trên quan điểm quần chúng, đi theo đường lối quần chúng, bám sát thực tiễn cơ sở, bồi bổ cả kiến thức lý luận và thực tế, thực hiện tốt các chính sách để quần chúng phát huy đầy đủ dân chủ, lắng nghe ý kiến rộng rãi của quần chúng, dựa vào đó mà lựa chọn hiền tài

1.2.3 Nhìn nhận, phân loại cán bộ phải loại bỏ mọi thiên kiến và những quan niệm bảo thủ

Nhìn nhận và phân loại cán bộ không chỉ liên quan đến việc nhận thức tiêu chuẩn nhân tài mà còn liên quan đến việc tuyển chọn tố chất tư duy của nhân tài Nhìn nhận, phân loại cán bộ một cách khoa học phải loại bỏ các loại thiên kiến, khắc phục tư duy sai lầm

Thứ nhất, muốn nhìn nhận, phân loại cán bộ đúng đắn, lãnh đạo phải có quan điểm toàn diện, nhìn nhận, phân loại cán bộ một cách chính xác, phải xem xét mối liên quan giữa quá trình học tập, tư cách, kinh nghiệm và năng lực của cán bộ Nói chung trong một mức độ nhất định, thì quá trình học tập, tư cách và kinh nghiệm từng trải có thể phản ánh đầy đủ năng lực thực tế của con người

Thứ hai, muốn nhìn nhận phân loại chính xác cán bộ, người lãnh đạo phải chống khuynh hướng sai lầm là chỉ dùng người thân, dùng kẻ biết thuần phục

Dùng người chỉ biết thuần phục là lấy “thật thà nghe lời” làm tiêu chuẩn duy nhất để chọn lựa cán bộ

Thứ ba, muốn nhìn nhận, phân loại cán bộ chính xác, người lãnh đạo phải khắc phục và đề phòng tư duy sai lầm khi dùng người Nhận biết cán bộ cần đặc biệt chú ý khắc phục tư duy sai lầm trong dùng người, đó là tình trạng một số cán

bộ lãnh đạo không muốn dùng những người có năng lực hơn mình

Chương II: NGUYÊN TẮC DÙNG NGƯỜI CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO

3.1 Phải coi sự nghiệp là gốc, nhân tài là trọng

Quần chúng nhân dân là người tạo ra lịch sử, trong quá trình sang tạo ra lịch

sử đó những nhân tài kiệt xuất có tác dụng to lớn Sự nghiệp cần nhân tài, tuyển chọn và sử dụng nhân tài có quan hệ đến sự hung suy, thàn bại của sự nghiệp Chỉ

có những người lãnh đạo chân chính của đông đảo nhân dân lao động và những người lãnh đạo luôn luôn coi sự phát triển tiến bộ của quốc gia, dân tộc, của nhân loại là gốc, coi nhân tài là quan trọng mới tích cực lựa chọn và sử dụng nhân tài

Xem xét các nhà lãnh đạo, những nhà thống trị từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây cho thấy, do điểm xuất phát từ vị trí đứng khác nhau cho nên tình trạng lựa chọn và sử dụng hiền tài cũng khác nhau Chỉ những người lãnh đạo hết lòng vì sự tiến bộ, vì thành công của sự nghiệp quyết tâm cải cách, gian khổ sang nghiệp mới thực sự coi trọng nhân tài Nhưng cũng có không ít nhà lãnh đạo cho rằng, một khi

sự nghiệp đã thành công, không cần cải cahs và gian khổ sang nghiệp, không đặt

sự nghiệp lên trên, từ đó cũng không coi trọng việc sử dụng nhân tài Với ý nghĩa

đó, người lãnh đạo không những phải có tấm lòng vì dân, vì nước mà còn phải coi

sự nghiệp là trọng, phải luôn cố gắng tuyển lựa và sử dụng hiền tài

3.2 Chí công vô tư, chỉ dùng người hiền tài

Muốn lựa chọn và sử dụng hiền tài, những nhà lãnh đạo cách mạnh phải thực hiện đường lối chí công vô tự, chỉ dùng người hiền tài Chỉ dùng người hiền tài, đó là vấn để luôn đặt ra trước mắt các nhà lãnh đạo

Lịch sử luôn luôn chứng minh, chỉ khi dùng người hiền tài thì đất nước hung vượng và phát triển Trong thời kỳ hung thịnh của các chế độ xã hội nô lệ, phong kiến và tư bản, những nhà lãnh đạo sang suốt đại biểu cho giai cấp, tầng lớp tiến bộ

đương thời phấn đấu vì sự tiến bộ của sự nghiệp thường chú ý thực hiện đường lối chỉ sử dụng nhân tài, do đó tác dụng thúc đẩy sự phát triển của lịch sử Nhưng trong thời kỳ cuối của các chế độ đó, đa số những kẻ thống trị đều hủ bại và thực hiện đường lối chỉ sử dụng người thân Họ kìm hãm, gây trở ngại cho sự phát triển, tiến bộ của lịch sử nhân loại

Đường lối cán bộ đúng đắn là đường lối chí công vô tư, chỉ dùng người hiền tài Trong quá trình cách mạng và kiến thiết lâu dài, lãnh đạo các cấp của Đảng và Nhà nước ta nói chung đã kiên trì đường lối dùng người hiền tài Nhưng hiện tượng chỉ dùng người thân cũng không phải là cá biệt, có địa phương, có đơn vị thậm chí còn rất nghiêm trọng Đó còn là do sự tác động của tư tưởng trục lợi cá nhân trong tình hình hiện nay bị ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường Do một bộ phạn cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất, thích hưởng thụ, tham nhũng, đục khoét… Tóm lại, chỉ có kiên trì nguyên tắc tính Đảng, loại trừ nọc độc và ảnh hưởng của sự ích kỷ, tự tư tự lợi, bè phái, dùng người thân; kiên quyết thực hiện chí công vô tư, dùng người hiền tài mới có thể tạo ra một thời kỳ mới, nhân tài nảy

nở, bảo đảm cho sự phát triển toàn diện đất nước

3.3 Coi trọng cả tài và đức, lấy đức làm gốc

Thực hiện dùng người hiền tài phải giữ vững tiêu chuẩn dùng người và đường lối cán bộ của Đảng, phải coi trọng cả tài và đức Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nhắc: “Có tài mà không có đức là hỏng Có đức mà chỉ i, tờ thì dạy thế nào? Đức phải có trước tài” Tài đức song toàn là thể hoàn chỉnh thống nhất giữa đức và tài, đức và tài không thể tách rời nhau, không thể thiếu một trong hai Tách rời đức, tài sẽ mát đi phương hướng; không có tài, đức trở thành một thứ trống rỗng Cán

bộ, đảng viên phải nỗ lực nâng cao trình độ, chuyên môn và nghiệp vụ, làm cho bản thân mình trở thành “vừa hồng vừa chuyên”

Lựa chọn, đề bạt cán bộ vừa phải có đức, có tài, lấy đức làm gốc Người có đức, có tài sẽ làm được nhiều việc tốt, kẻ xấu có tài như hổ thêm vuốt, càng trở nên nguy hiểm Cho nên những người có kinh nghiệm làm công tác tổ chức lâu năm khi nói đến vấn đề này đã chỉ ra một cách chính xác rằng, có đức mà không cáo tài làm không được việc, có tài mà không có đức chỉ làm việc xấu Quán triệt nguyên tắc tài đức song toàn với đức là gốc, ở các thời kỳ khác nhau phải chú ý các khuynh hướng khác nhau Trong thời kỳ bao cấp ở nước ta, có lúc, có nơi có khuynh hướng chỉ nhấn mạnh đức quá mức hoặc theo kiểu đánh giá người đức tốt

là người sống trình trĩnh trong xử sự, né tránh công việc khó, ít va chạm… mà không coi trọng tài Vì thế, trong giai đoạn hiện nay phải hết sứ đề phòng khuynh hướng coi trọng tài quá mức và không coi trọng đức Để quán triệt đúng nguyên tắc này, phải lấy đức làm tiền đề, chọn tài trong số đó

3.4 Phát huy sở trường, hạn chế sở đoản, tận dụng tài năng

Yêu cầu cán bộ tài đức song toàn là đúng đắn, song trên thực tế “ngọc còn

có vết, nhân vô thập toàn” Trong cách nhìn nhận, sử dụng cán bộ cũng phải theo nguyên tắc: “Dụng nhân như dụng mộc Cây cong dùng việc cong, cây thẳng dùng việc thẳng” Nó cũng tương tự như việc người giỏi nề phải giao việc nề, người giỏi mộc giao việc mộc, nếu giao nhầm thì vừa hỏng việc vừa hỏng người

Theo quan điểm của phép biện chứng duy vật, mọi sự vật, hiện tượng đều được hình thành trên cơ sở tồn tại của các mặt đối lập, nhân tài cũng như vậy Người tài năng xuất chúng thì khuyết điểm của họ cũng tương đối rõ rang, còn kẻ không có những điểm yếu rõ rệt, thường cẩn thận từng ly thì cũng không có tài cán

gì nổi bật Một người lãnh đạo có tư cách, có năng lực, một lòng một dạ vì thành công của sự nghiệp, mong muống thu được thành tựu to lớn trên cương vị công tác của mình, lại thường có khiếm khuyết trên mặt nào đó, họ có thể dùng những