MỞ ĐẦU 1. Lí do và tính cấp thiết của đề tài Chủ nghĩa xã hội khoa học là môn khoa học về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong việc thực hiện việc xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa xã hội khoa học được coi là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác, nhưng nếu hiểu theo nghĩa rộng thì nó cũng chính là toàn bộ chủ nghĩa Mác như V.I Lênin đã viết khi đánh giá tác phẩm “Tư Bản” của C. Mác: Tác phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủ nghĩa xã hội khoa học, chủ nghĩa xã hội khoa học là chủ nghĩa Mác hay chủ nghĩa Mác là chủ nghĩa cộng sản khoa học. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người kế thừa sự nghiệp vĩ đại của các nhà kinh điển C. Mác, Ph.Ăngghen và V.I Lênin trong việc tiếp tục phát triển chủ nghĩa Mác Lênin trong điều kiện hoàn cảnh lịch sử mới, trong thực tiễn của cách mạng Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại. Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân... Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lí do và tính cấp thiết của đề tài
Chủ nghĩa xã hội khoa học là môn khoa học về sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân trong việc thực hiện việc xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa
xã hội Chủ nghĩa xã hội khoa học được coi là một trong ba bộ phận cấu thành củachủ nghĩa Mác, nhưng nếu hiểu theo nghĩa rộng thì nó cũng chính là toàn bộ chủ
nghĩa Mác như V.I Lênin đã viết khi đánh giá tác phẩm “Tư Bản” của C Mác: Tác
phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủ nghĩa xã hội khoa học, chủ nghĩa xã hộikhoa học là chủ nghĩa Mác hay chủ nghĩa Mác là chủ nghĩa cộng sản khoa học
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người kế thừa sự nghiệp vĩ đại của các nhà kinhđiển C Mác, Ph.Ăngghen và V.I Lênin trong việc tiếp tục phát triển chủ nghĩaMác - Lênin trong điều kiện hoàn cảnh lịch sử mới, trong thực tiễn của cách mạngViệt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc
về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa
và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoánhân loại Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóngcon người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dântộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân,
vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về pháttriển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm
lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vữngmạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung
Trang 2thành của nhân dân Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh củanhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta.
2 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Tiểu luận tập trung phân tích tư tưởng của Hồ Chí Minh về điều kiệnthắng lợi của cách mang dân tộc dân chủ nhân dân ở các nước thuộc địa
- Tiểu luận phân tích sự vận dụng tư tưởng của Hồ Chí Minh về nhữngđiều kiện thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong thời đại ngày nay
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích
Trên cơ sở làm rõ bối cảnh, điều kiện, tiền đề cho sự ra đời các tác phẩm của
Hồ Chí Minh, tiểu luận đi vào phân tích những tư tưởng của Hồ Chí Minh về điềukiện thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở các nước thuộc địa trongcác tác phẩm của Hồ Chí Minh từ đó chỉ ra những ý nghĩa của nó cũng như phântích sự vận dụng tư tưởng này đối với công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng ởViệt Nam hiện nay
4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài
- Phương pháp luận: để nghiên cứu đề tài này em dựa trên quan
điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử về chủ thể vàđộng lực của cách mạng Việt Nam theo tư tưởng của Hồ Chí Minh
Trang 3- Phương pháp nghiên cứu chung: Trong quá trình nghiên cứu
em sử dụng phương pháp: phân tích – tổng hợp, khái quát hóa để hoàn thànhtốt tiểu luạn này
- Các phương pháp cụ thể: phương pháp logic – lịch sử, phương
pháp so sánh, thu thập tài liệu, lược thuật tài liệu,…
5 Đóng góp mới của đề tài
- Tiểu luận góp phần vào việc nghiên cứu quan điểm của chủ tịch Hồ ChíMinh về điều kiện thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân
- Tiểu luận có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu liênquan đến các vấn đề của chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là ca ́c vấn đề xoay quanh tưtưởng về điều kiện thắng lợi của cách mạng Việt Nam
6 Bố cục của đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận gồm có 3 chương 7 tiết.
Trang 4NỘI DUNG CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ CÁCH MẠNG DÂN TỘC DÂN CHỦ
NHÂN DÂN Ở CÁC NƯỚC THUỘC ĐỊA 1.1 Khái niệm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân
Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam của Viện Hàn lâm Khoa học xã
hội, tập 1, tr 356 cũng định nghĩa : Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là mộtloại hình đấu tranh dân tộc và giai cấp ở các nước thuộc địa và phụ thuộc Nhiệm
vụ của nó là đánh đổ ách thống trị của thực dân để giành độc lập cho đất nước, xóa
bỏ mọi áp bức của chế độ phong kiến để đem lại quyền tự do dân chủ cho nhândân Lực lượng cách mạng đó là nhân dân được tập hợp trong một mặt trận thốngnhất Tương quan lực lượng của các giai cấp và đảng phái chính trị của từng nướcquy định cuộc cách mạng đó có thể do giai cấp tư sản hoặc do giai cấp công nhân,thông qua các đảng chính trị của giai cấp đó, nắm quyền lãnh đạo Điều này quyếtđịnh mức độ triệt để cách mạng và xu thế phát triển tiếp theo sau khi cuộc cáchmạng đó đã thắng lợi Các cuộc cách mạng dân tộc dân chủ do giai cấp tư sản lãnhđạo thắng lợi sẽ mở đường đưa đất nước phát triển theo con đường tư bản chủnghĩa; nó thuộc phạm trù cách mạng dân chủ tư sản kiểu cũ Các cuộc cách mạngdân tộc dân chủ do giai cấp công nhân lãnh đạo nhằm thực hiện triệt để các nhiệm
vụ dân tộc và dân chủ, dựa vào các lực lượng cách mạng của mặt trận dân tộcthống nhất rộng rãi, lấy liên minh công nhân, nông dân và tiểu tư sản làm động lực,xây dựng và phát triển chế độ dân chủ nhân dân, mở đường đưa đất nước tiến dầntừng bước theo con đường xã hội chủ nghĩa – đó chính là cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân
Trang 5Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là cuộc cách mạng mang tính chấtnhân dân sâu sắc, nhằm đánh đổ thực dân phong kiến, xây dựng chế độ cộng hòadân chủ rồi chuyển sang cách mạng xã hội chủ nghĩa.
1.2 Chủ nghĩa Mác-Lênin về cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân
Ngay từ khi bắt đầu có những nhận thức cơ bản về cách mạng ở giai cấp
vô sản các nước trên thế giới, nhất là ở các thuộc địa – nó là khâu yếu nhất của chủnghĩa đế quốc và là nơi bùng nổ cách mạng mạnh mẽ nhất, Mác và Ăngghen trongkhi nghiên cứu thực tiễn cách mạng thế giới đã đề xuất ra lý thuyết ‘‘cách mạngkhông ngừng’’ trong những năm 1849 – 1850, tiền đề của cách mạng dân tộc dânchủ ở Việt Nam Trong lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương gửi Liên đoànnhững người Cộng sản vào tháng 3/1850 , Mác viết : “Lợi ích của chúng ta là phảilàm cho cách mạng trở thành cách mạng không ngừng, cho đến khi tất cả các giaicấp ít hay nhiều hữu sản đều bị gạt ra khỏi chính quyền nhà nước, cho đến khichúng những ở một nước mà ở tất cả mọi nước thống bị trên thế giới, các hội liênhiệp những người vô sản do tiên bộ đến mức có thể chấm dứt sự cạnh tranh giữanhững người vô san ở các nước đỏ và ít nhất là tập trung nhưng lực lượng san xuấtquyết định vào tay những người vô sản” Vậy lý luận “cách mạng không ngừng”theo Mác và Ăngghen là gì ? Theo hai ông, cách mạng không ngừng là một quátrình đấu tranh giai cấp quyết liệt, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau nhưng pháttriển liên tục Mỗi giai đoạn có những yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể tạo tiền đề chogiai đoạn phát triển tiếp theo để đi đến mục tiêu cuối cùng Ở các quốc gia có chínhquyền thối nát của phong kiến – tư sản đang cầm quyền thì giai cấp vô sản chính làgiai cấp kiên quyết và có tinh thần cách mạng nhất Họ có thể chuyển từ cách mạngdân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa một khi giai cấp đó giành đượcchính quyền
Trang 6Về sau, Lênin trong quá trình hoạt động cách mạng của mình đã vậndụng và phát triển thêm lý luận của Mác và Ăngghen về sự chuyển hóa khôngngừng từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa Lênin nhậnđịnh rằng, ‘‘sự phát triển không đều về kinh tế và chính trị là quy luật tuyệt đối củachủ nghĩa tư bản’’ và ông nhận thấy rằng chủ nghĩa xã hội sẽ toàn thắng chỉ trong
1 nước hay vài nước tư sản ; giai cấp vô sản sẽ là người lãnh đạo cách mạng vôsản, là giai cấp chính quyết định tiến trình cách mạng từ giai đoạn cách mạng dânchủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong quá trình làm cách mạng vôsản thì họ sẽ thực hiện liên tục – không có sự gián đoạn nào (từ cách mạng dân chủ
tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa Lênin cũng nói rõ rằng, sau khi tiến hànhxong cách mạng dân tộc dân chủ thì quá độ ngay sang cách mạng xã hội chủ nghĩa
1.3 Hoàn cảnh lịch sử hình thành đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở các nước thuộc địa
Sự hình thành đường lối cách mạng dân tộc dân chủ ở các nước thuộcđịa của Nguyễn Ái Quốc diễn ra trong một hoàn cảnh lịch sử phức tạp
Về hoàn cảnh quốc tế :
- Vào cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản cạnh tranh
tự do ở các nước tư bản đã chuyển sang chủ nghĩa đế quốc Cùng với những mâuthuẫn vốn có giữa giai cấp vô sản và tư sản, trong lòng nước tư bản (và cả nướcthuộc địa, phụ thuộc) xuất hiện những mâu thuẫn mới, trong đó có những mâuthuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc đang diễn ra ngày càngquyết liệt và mạnh mẽ Sau khi cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất đã kết thúc, mặcdù đã thống nhất lại thế giới theo một trật tự mới – nhưng nhìn chung vẫn còn bấtổn do những xung đột và bất đồng về quyền lợi giữa các nước thắng trận cũng nhưcác nước bại trận, góp phần tạo mầm mống cho cuộc chiến tranh thế giới kế tiếp sẽ
Trang 7bùng nổ vào 20 năm sau (theo lời tuyên bố của thủ tướng Anh Loyd George năm1919) Về các nước thuộc địa, các đế quốc cũng thi hành chính sách thống trị khắcnghiệt đã làm nhân dân thuộc địa bất bình sâu sắc, mâu thuẫn diễn ra giữa đế quốc
và thuộc địa là khó tránh khỏi
- Giai cấp công nhân các nước phát triển mạnh mẽ về số lượng, chấtlượng, có thành lập các chính đảng và vẫn tiến hành đấu tranh chống lại quyền lựccủa đế quốc Do ảnh hưởng của phong trào công nhân thế giới, công nhân Nga đãphối hợp với nhân dân trong nước làm cuộc cách mạng Tháng Mười Nga giànhthắng lợi, mở ra thời đại mới trong lịch sử loài người – thời đại xã hội chủ nghĩa
- Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản đã đóng vai trò to lớn đối vớiphong trào cộng sản trên thế giới
Về hoàn cảnh trong nước :
- Sau thất bại của phong trào yêu nước theo các khuynh hướngchính trị khác nhau, cách mạng nước ta đang lâm vào tình trạng khủng hoảng sâusắc về đường lối cứu nước
- Nhu cầu bức thiết đặt ra lúc này là cần phải tìm ra một đường lốicứu nước đúng đắn, đáp ứng được những nhu cầu của cách mạng Việt Nam và phùhợp với xu thế phát triển của thời đại Nhiều chiến sĩ yêu nước vẫn tiếp tục đi tìmđường cứu nước Nguyễn ái Quốc là một trong những chiến sĩ đó
Trang 8CHƯƠNG II: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐIỀU KIỆN THẮNG LỢI CỦA CÁCH MẠNG DÂN TỘC DÂN CHỦ NHÂN DÂN Ở CÁC NƯỚC
THUỘC ĐỊA
Lý luận “Cách mạng không ngừng” của Mác-Lênin được Hồ Chí Minhsau này áp dụng để hình thành tư tưởng về vấn đề dân tộc-dân chủ cho cách mạngViệt Nam sau này Nó được hình thành khi Nguyễn Ái Quốc (tức Hồ Chí Minh)đang ở Pháp (1917-1923) Người nhận thức được rằng ở Việt Nam lúc này, phongkiến và thực dân áp buwscraats tàn bạo, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộcđang phát triển mạnh mẽ nên nó là mảnh đất tốt cho một thứ chủ nghĩa mới màtheo Người, đó là chủ nghĩa xã hội (hay chủ nghĩa cộng sản) Người nghĩ rằng, chủnghĩa xã hội sẽ xảy ra ở Việt Nam và đó là điều tất yếu và hợp với quy luật lịch sử.Người viết: “Sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: chủ nghĩa xã hộichỉ còn làm cái việc gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi” [C.Mác vàPh.Ăngghen tt, t7, tr346-347] Để thực hiện được công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam, Người sẽ phải suy nghĩ và tìm ra phương cách thích hợp-cuốicùng Người cho rằng chỉ có cách mạng, và cách mạng mới giải quyết được vấn đềnan giải này Hình thức cách mạng sẽ là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân.Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là cuộccách mạng do nhân dân lãnh đạo, nhằm giải quyết hai vấn đề dân tộc; dân chủ để
từ đó tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Cụ thể nhất là vấn đề “dân tộc” trong tư tưởng Hồ Chí Minh Vậy mộtvấn đề đặt ra là, trong hai nhiệm vụ “dân tộc” và “dân chủ” thì Hồ Chí Minh vì saolại đưa vấn đề “dân tộc” lên trước, rồi mới tới “dân chủ” Vấn đề này Người đã đặt
ra từ lâu, từ khi Người còn bé và phải sống trong một đất nước nô lệ-người dânViệt bị thực dân phong kiến Nguyễn bóc lột và đàn áp tàn bạo nên một ý nghĩ đãlóe lên trong đầu Người là làm thế nào để giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ?
Trang 9Người có thm gia phong trào của Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh, nhưng khôngtán thành con đường cứu nước của họ; thế là Người quyết định ra nước ngoài tìmkiếm con đường giải phóng dân tộc Ở Pháp khi đọc Luận cương về vấn đề dân tộc
và thuộc địa Người đã ngộ ra và tìm thấy con đường cứu nước của mình-conđường để giải phóng dân tộc Tư tưởng của Người về điều kiện thắng lợi cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân được đúc kết thành các nội dung chính như sau:Cách mạng dân tộc dan chủ nhân dân muốn thắng lợi thì không còn con đường nàokhác là cách mạng vô sản, cách mạng muốn thắng lợi thì phải có sự lãnh đạo củaĐảng, cách mạng là sự nghiệp của toàn dân và dựa trên cơ sở liên minh công-nông…
2.1 Cách mạng dân tộc dân chủ nhân muốn giành thắng lợi phải có Đảng lãnh đạo
Cách mạng muốn giành thắng lợi phải có Đảng lãnh đạo Luận điểm nàykhông phải không có căn cứ Thế kỷ XIX, Công xã Paris thất bại là do chưa cóchính đảng lãnh đạo nên trong lời kêu gọi công nhân thế giới, Mác kêu gọi cầnphải có một chính đảng để lãnh đạo, giai cấp công nhân lãnh đạo và tư tưởng đượclấy làm cốt trong Đảng Hồ Chí Minh kế thừa quan điểm đó và làm rõ thêm: muốnlàm cách mạng thì “Trước hết phải có đảng cách mệnh Đảng có vững cách mệnhmới thành công” [Hồ Chí Minh tt, t2, tr267-268]
Trong tác phẩm Ðường Kách mệnh Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh vai tròquan trọng hàng đầu của Ðảng - nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạngViệt Nam và việc lựa chọn mô hình nhà nước trong tương lai: Nhận thức sâu sắcnguyên nhân của cuộc khủng hoảng đường lối cứu nước, Hồ Chí Minh đã luận giải
về bản chất của thời đại mới, về nhiệm vụ và sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản,
về vai trò của những nhân tố đảm bảo cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc theo
Trang 10quỹ đạo của cách mạng vô sản đi đến thắng lợi cuối cùng và nêu rõ trong ÐườngKách mệnh: "Trước hết phải có Ðảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chứcdân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi.Ðảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyềnmới chạy Ðảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt Bây giờ học thuyếtnhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cáchmệnh nhất là chủ nghĩa Lê-nin" [Hồ Chí Minh tt, t2, tr289].
Đường Kách mệnh khẳng định rằng, muốn cách mệnh thành công thìphải có Đảng Cách mạng lãnh đạo, phải lấy dân chúng (công nông) làm gốc, phảibền gan, phải hy sinh, phải thống nhất Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc
Tư và Lênin
Theo Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp côngnhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam Đây là luận điểm Người đãphát triển học thuyết Mác – Lê-nin về Đảng Cộng sản, nhờ đó mà Đảng Cộng sảnViệt Nam có sự gắn bó chặt chẽ với nhân dân, với toàn dân tộc trong mọi thời kỳcủa cách mạng Việt Nam.Đồng thời HCM cũng khẳng định “ Đảng giải phóngcông nhân và nông dân thoát khỏi ách tư bản.” [Hồ Chí Minh tt, t3, tr.4] để nhấnmạnh vai trò của Đảng
Ngay từ khi mới ra đời, Đảng do Hồ Chí Minh sáng lập đã qui tụ được lựclượng và sức mạnh của toàn bộ giai cấp công nhân và cả dân tộc Việt Nam Đó làmột đặc điểm, đồng thời là ưu điểm của Đảng Nhờ đó, ngay từ khi mới ra đời,Đảng đã nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng Việt Nam và trở thànhnhân tố hàng đầu đảm bảo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam
2.2 Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là sự nghiệp của toàn dân, phải dựa trên cơ sở liên minh công-nông
Trang 112.2.1 Liên minh công-nông
Hồ Chí Minh viết: cách mạng “là việc chung cả dân chúng chứ khôngphải việc việc của một hai người”, vì vậy phải đoàn kết toàn thể các tầng lớp nhândân trong nước Việt Nam là nông dân, công nhân; đồng thời “phải hết sức liên lạcvới tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt để kéo họ đi vào phe
vô sản giai cấp Còn đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam màchưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng tậptrung” [Hồ Chí Minh tt, t3, tr3] Trong sự tập hợp rộng rãi đó, Người khẳng địnhcái cốt của nó là công – nông, vì “công nông là người chủ cách mệnh công nông
là gốc cách mệnh” [Hồ Chí Minh tt, t3, tr266] Và trong khi thực hiện liên kết cáctầng lớp nhân dân thì phải “rất cẩn thận, không khi nào nhượng một chút lợi ích gìcủa công nông mà đi vào đường thỏa hiệp” [Hồ Chí Minh tt, t3, tr3] Về sau, đểthực hiện chiến lược đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh chủ trương cần vận động, tậphợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân Việt Nam đang mất nước, đang bị làm nô lệtrong một Mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi nhằm huy động sức mạnh của toàndân tộc, đấu tranh giành độc lập, tự do
Thứ nhất, Ở nông thôn, bần nông là lớp người đông nhất, và nghèo khổ
nhất Họ là đồng minh chắc chắn nhất của giai cấp công nhân Trung nông là lớpngười mình cày ruộng của mình, không bóc lột ai, cũng không phải làm thuê cho
ai Họ cũng bị bọn địa chủ, bọn cho vay nặng lãi, và bọn đế quốc áp bức bóc lột Vìvậy, họ là đồng minh chắc chắn của giai cấp công nhân
Thứ hai, Đại đa số trí thức và học sinh thuộc giai cấp tiểu tư sản Nói
chung, thì họ cũng bị đế quốc và phong kiến áp bức, thường bị thất nghiệp, thấthọc Họ có học thức, dễ có cảm giác chính trị Họ không trực tiếp bóc lột lao động
Vì vậy, họ dễ tiếp thụ sự giáo dục cách mạng và cùng đi với công nông Những lớp
Trang 12tiểu tư sản khác (những nhà công nghệ và thương nghiệp nhỏ, những người làmnghề tự do, v.v.) cũng bị đế quốc và phong kiến bóc lột Kinh tế của họ bấp bênh,thường bị thất nghiệp, phá sản Cho nên số đông cũng tham gia và ủng hộ khángchiến, cách mạng Họ cũng là đồng minh quan trọng của giai cấp công nhân Nóichung là giai cấp tiểu tư sản có những nhược điểm: tự tư tự lợi, rời rạc, kém kiênquyết Cho nên đối với họ, giai cấp công nhân cần phải tuyên truyền, tổ chức họ,giúp họ phát triển ưu điểm, sửa chữa nhược điểm, cần phải khôn khéo lãnh đạo họ,làm cho họ quyết tâm phụng sự nhân dân, cải tạo tư tưởng, cùng với công nông kếtthành một khối, thì họ mới trở nên tác dụng to lớn trong công cuộc kháng chiến,cách mạng.
Thứ ba, Liên minh công nông là nền tảng rộng rãi và chắc chắn nhất của
dân chủ chuyên chính Trong cuộc kháng chiến cứu nước, hai giai cấp ấy cũngđóng góp nhiều nhất, hy sinh to nhất, thành tích lớn nhất Giai cấp công nông là lựclượng chủ chốt để giữ gìn Tổ quốc, xây dựng nước nhà Vì vậy công nông liênminh là nền tảng tự nhiên của mặt trận dân tộc thống nhất
Trong tác phẩm này, Hồ Chí Minh còn phân tích nội dung liên minh toàndiện giữa giai cấp công nhân với nông dân và tiểu tư sản trong cách mạng dân chủmới: liên minh trong chính trị, trong quân sự, trong kinh tế và trong tổ chức đờisống xã hội
Hồ Chí Minh cũng đã từng khẳng định: “Trong thời đại ngày nay, giai cấpcông nhân là độc nhất và duy nhất có sứ mệnh lịch sử là lãnh đạo cách mạng đếnthắng lợi cuối cùng, bằng cách liên minh với nông dân Những trào lưu cơ hội chủnghĩa, mơn trớn nông dân, coi nông dân là một lực lượng chủ yếu, là động lực duynhất của cách mạng, là đội ngũ cách mạng nhất, đều chỉ đi tới chủ nghĩa phiêu lưu,chủ nghĩa cực đoan, vô chính phủ và đi tới chỗ phản bội chủ nghĩa Lênin mà thôi”
Trang 13Hồ Chí Minh luôn lấy nhân dân làm nguồn sức mạnh, coi sức mạnh vĩ đại
và năng lực sáng tạo vô tận của quần chúng nhân dân là then chốt bảo đảm thắnglợi, Người nói: “Đối với tôi câu trả lời đã rõ ràng: trở về nước, đi vào quần chúng,thức tỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự
do độc lập”[Hồ Chí Minh tt, t1, tr.209].Người luôn nhận thấy vai trò quan trọngcủa quần chúng “nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù Từ ngày cóĐảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng” [Hồ ChíMinh tt, t15, tr.622] Đồng thời HCM cũng khẳng định “cuộc cách mạng vô sảnkhông thể thắng lợi ở các nước nông nghiệp và nửa nông nghiệp nếu như giai cấp
vô sản cách mạng không được quần chúng nông dân ủng hộ tích cực” [Hồ ChíMinh tt, t2, tr.564]
Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa là đánh đổ
đế quốc giành độc lập dân tộc Cần vận động tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhândân để huy động sức mạnh của đại đoàn kết toàn dân.Hồ Chí Minh phân tích: “Đểgiành lấy thắng lợi trong cuộc chiến đấu khổng lồ này cần phải động viên toàn dân,tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân” [Hồ ChíMinh tt, t15, tr.617] Đồng thời HCM cũng nhấn mạnh: "Chúng ta đã hy sinh làmcách mệnh thì nên làm cho đến nơi, nghĩa là làm sao cách mệnh rồi thì quyền giaocho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người Thế mới khỏi hy sinhnhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc" [Hồ Chí Minh tt, t2, tr.292]
Sách lược vắn tắt chỉ rõ “Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, tríthức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Cònvới bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản An Nam mà chưa rõ mặt phản cáchmạng thì phải lợi dụng, chí ít là làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào ra mặtphản cách mạng (như Đảng Lập hiến) thì cần phải đánh đổ”[Hồ Chí Minh tt, t3,tr.3]
Trang 142.2.2 Đoàn kết quốc tế
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cần được tiến hành chủ động, sángtạo và có khả năng giành thắng lợi trước chính quốc Chúng ta xem xét quan điểmnày Chúng ta biết rằng: Đầu thế kỷ XX, trong phong trào Cộng sản quốc tế đãtừng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc trực tiếpvào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc Quan điểm này vô hình trung đãlàm giảm tính chủ động, sáng tạo của các phong trào cách mạng ở thuộc địa Phátbiểu tại Đại hội V Quốc tế cộng sản (tháng 6-1924), Hồ Chí Minh đã phântích: “Vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh của giai cấp
vô sản ở các nước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị ápbức ở các thuộc địa” [Hồ Chí Minh tt, t1, tr 273-274]
Vận dụng công thức của Mác: “Sự giải phóng của giai cấp công nhân
phải là sự nghiệp của bản thân giai cấp công nhân”, Hồ Chí Minh đi tới nhận định:
cách mạng thuộc địa có thể được thực hiện được bằng sự nỗ lực của chính bản thânngười dân thuộc địa Trong “Đường kách mệnh”, Người nhận định: “Muốn người
ta giúp cho, thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã” [Hồ Chí Minh tt, t3,tr293] Ngoài ra, Người cũng đã khảo sát và đánh giá rất khách quan tình hìnhchính quốc và thuộc địa Nghiên cứu về đế quốc và thuộc địa, Người viết: “tất cảsinh lực của chủ nghĩa tư bản quốc tế đều lấy ở các xứ thuộc địa Đó là nơi chủnghĩa tư bản lấy nguyên liệu cho các nhà máy của nó, nơi nó đầu tư, tiêu thụ hàng,
mộ nhân công rẻ mạt cho đạo quân lao động của nó, và nhất là tuyển những binhlính bản xứ cho các đạo quân phản cách mạng của nó” [Hồ Chí Minh tt, t1,tr274] và “nọc độc và sức sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ởcác thuộc địa hơn là ở chính quốc” Nếu muốn phá bỏ, xóa bỏ “nọc độc” này củachủ nghĩa đế quốc thì nhiệm vụ đầu tiên của người cách mạng là phải thức tỉnh tưtưởng của quần chúng, kêu gọi quần chúng ở nước thuộc địa phải liên kết với nhau
Trang 15tạo thành một khối đoàn kết vững mạnh, dưới sự chỉ đạo của một Đảng Cộng sản
có tư tưởng, đường lối rõ ràng về vấn đề thuộc địa để tiến hành cách mạng giảiphóng dân tộc; đó là điều mà các Đảng ở chính quốc (đế quốc) không làm được Ởchính quốc vẫn có bóc lột, Đảng Cộng sản vẫn lãnh đạo nhân dân đấu tranh, thếnhưng có lẽ do đường lối không đúng, đặc biệt có một số chính đảng coi nhẹ đấutranh giải phóng dân tộc, nên cách mạng ở chính quốc không thể thắng lợi Mộtcuộc cách mạng muốn thắng lợi phải hội đủ nhiều yếu tố, trong đó yếu tố đoàn kếtvới các giai cấp trên thế giới để nhận được sự ủng hộ của nhân dân (các tầng lớpkhác) thì họ không làm được Ở các nước thuộc địa, chính vì bị ách thống trị tànbạo của thực dân, nên họ được ý thức tư tưởng về giải phóng dân tộc (ở chính quốckhá mơ hồ, không rõ ràng về vấn đề này), tạo thuận lợi cho Đảng tiến hành đườnglối cách mạng một cách chủ động, sáng tạo và phù hợp với thực tiễn đất nước, kêugọi sự đồng lòng và nhất trí của nhân dân tạo nên sức mạnh để tiến hành cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân Do nhận thức được như thế, Hồ Chí Minh đãkhẳng định: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cần được tiến hành chủ động,sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc Đó
là một khẳng định đúng, hiển nhiên đúng Khi nhân dân thuộc địa tiến hành cáchmạng giành thắng lợi rồi, họ có thể “giúp đỡ những người anh em mình ở phươngTây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn” [Hồ Chí Minh tt, t1, tr36]
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là một bộ phận của cách mạng thờiđại ( gắn liền với giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động)
Đồng thời, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở các nước thuộc địa vàcách mạng vô sản ở “chính quốc” có quan hệ khăng khít với nhau như hai cái cánhcủa con chim cách mạng thời đại