LUẬN văn THẠC sĩ xây dựng đảng và CQNN, chất lượng đội ngũ biên tập viên của nhà xuất bản chính trị quốc gia sự thật hiện nay

MỞ ĐẦU1. Lý do chọn đề tàiTừ trước đến nay, các giai cấp, các đảng phái, các quốc gia dân tộc cho đến các tổ chức chính trị xã hội đều rất coi trọng sách lý luận, chính trị, vì nó vừa là sản phẩm văn hóa, tinh thần đặc biệt, vừa là công cụ sắc bén trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng để bảo vệ những lợi ích chính trị của giai cấp, các đảng phái, các quốc gia dân tộc và các tổ chức chính trị đó.Thực tiễn hơn 85 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn luôn coi trọng và quan tâm đến hoạt động xuất bản sách lý luận, chính trị để truyền bá, bảo vệ, phát triển chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; góp phần xây dựng nền tảng tư tưởng, thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng, giáo dục, nâng cao trình độ, bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên, nhân dân, xây dựng con người mới; đấu tranh bác bỏ các quan điểm sai trái. Sách lý luận, chính trị là một bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng văn hóa, công tác xây dựng Đảng nhân tố hàng đầu cấu thành hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với xã hội và quyết định sức mạnh, sự thành bại của cách mạng và sinh mệnh chính trị của Đảng.Sau gần 30 năm đổi mới, sách lý luận, chính trị đã góp phần tích cực vào quá trình đổi mới tư duy, đổi mới công tác lý luận, công tác tư tưởng của Đảng, nâng cao nhận thức lý luận, chính trị và trình độ dân trí, góp phần tích cực vào việc ổn định chính trị xã hội; động viên các phong trào quần chúng thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, trong đó Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật là nhà xuất bản trụ cột trong lĩnh vực này.Tuy nhiên, sách lý luận, chính trị còn bộc lộ một số khuyết điểm, yếu kém về chất lượng, tính chiến đấu, tính khoa học, tính hấp dẫn. Số lượng sách hay, sách có giá trị lớn về mặt lý luận, chính trị còn hạn chế. Cơ cấu sách chưa hợp lý, sách chuyên đề, sách hướng dẫn thực hành, sách tra cứu, sách tổng kết thực tiễn còn ít. Hình thức sách chưa phong phú, chưa phù hợp với các đối tượng và vùng miền khác nhau. Sách đấu tranh chống tiêu cực, bác bỏ các luận điểm sai trái còn ít, thiếu sắc bén, chưa kịp thời. Thực trạng trên có nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan: Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng đang diễn ra rất phức tạp. Một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân có những dao động, hoài nghi, giảm sút lòng tin, nhận thức mơ hồ, lệch lạc đối với chủ nghĩa Mác Lênin, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, cũng như đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta. Trong khi đó, công tác tư tưởng, công tác lý luận còn những bất cập. Tình trạng trên có nguyên nhân do thiếu những biên tập viên sách lý luận, chính trị có trình độ, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị còn những hạn chế, chưa được quan tâm đầy đủ và đúng mức; chưa có những chính sách phù hợp trong công tác tuyển chọn, đào tạo nhằm thu hút, tập hợp biên tập viên sách lý luận, chính trị có chất lượng. Phương thức đào tạo nghiệp vụ xuất bản và kiến thức về chính trị còn mang tính truyền nghề, tính kinh nghiệm. Bên cạnh đó, hoạt động xuất bản sách lý luận, chính trị gặp nhiều thách thức, khó khăn. Trong xu thế hội nhập và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội, nhu cầu đọc của các tầng lớp xã hội ngày càng đa dạng, phong phú và phức tạp, đòi hỏi phải có một đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị có trình độ cao về chuyên môn; có vốn sống và kiến thức, có kinh nghiệm thực tiễn phong phú, bao quát nhiều lĩnh vực đời sống, có đạo đức nghề nghiệp, đặc biệt là sự nhạy cảm chính trị. Trong tình hình mới đòi hỏi đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có tác phong của người làm công tác khoa học, luôn có tinh thần ham học hỏi, cầu tiến bộ, không ngừng trau dồi phẩm chất và kiến thức về chuyên môn, ngoại ngữ; tỉnh táo, sắc bén và vững vàng đấu tranh chống lại các luận điểm sai trái với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta.Để có được đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị đạt các yêu cầu trên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật cần tiến hành khảo sát, đánh giá chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị hiện có và làm tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này. Đây cũng là vấn đề cần được nghiên cứu, triển khai thực hiện đề tài. Việc triển khai nghiên cứu đề tài này còn là cơ sở cho việc hoạch định phương hướng phát triển đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trong những năm tiếp theo. Vì các lý do trên, tác giả chọn đề tài “Chất lượng đội ngũ biên tập viên của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật hiện nay” làm luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BIÊN TẬP VIÊN SÁCH LÝ LUẬN, CHÍNH TRỊ CỦA CÁC NHÀ XUẤT BẢN 9

1.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm của đội ngũ biên tập viên sách lý luận,chính trị 91.2 Vai trò, đặc điểm của sách lý luận, chính trị và tiêu chí đánh giá chấtlượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị 241.3 Những yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận,chính trị 31

Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BIÊN TẬP VIÊN SÁCH LÝ LUẬN, CHÍNH TRỊ CỦA NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT HIỆN NAY 38

2.1 Khái quát về hệ thống tổ chức bộ máy và đội ngũ biên tập viên các nhàxuất bản và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật 382.2 Về đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chínhtrị quốc gia - Sự thật 522.3 Những vấn đề đặt ra về chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận,chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật hiện nay 58

Chương 3 QUAN ĐIỂM, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BIÊN TẬP VIÊN SÁCH LÝ LUẬN, CHÍNH TRỊ CỦA NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT TRONG THỜI GIAN TỚI 68

3.1 Quan điểm và phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viênsách lý luận, chính trị trong tình hình mới 683.2 Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chínhtrị trong thời gian tới 76

KẾT LUẬN 89 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ

Bảng 2.1 Kết quả hoạt động xuất bản giai đoạn 2010-2014 48Bảng 2.2 Nhân lực Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật giai đoạn

2010 - 2014 52Bảng 2.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực 53Bảng 2.4 Trình độ học vấn, trình độ khoa học, chuyên môn, kỹ năng

nghề nghiệp của nhân lực làm công tác biên tập 54Bảng 3.1 Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng kiến thức của biên tập viên sách lý

luận, chính trị Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật 83Hình 2.1 Doanh thu từ hoạt động xuất bản của Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia - Sự thật (2010-2014) 49

Thực tiễn hơn 85 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn luôn coi trọng

và quan tâm đến hoạt động xuất bản sách lý luận, chính trị để truyền bá, bảo

vệ, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm,đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; góp phần xây dựngnền tảng tư tưởng, thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng, giáo dục, nângcao trình độ, bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên, nhân dân, xây dựng conngười mới; đấu tranh bác bỏ các quan điểm sai trái Sách lý luận, chính trị làmột bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, công tác xây dựngĐảng - nhân tố hàng đầu cấu thành hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với xãhội và quyết định sức mạnh, sự thành bại của cách mạng và sinh mệnh chínhtrị của Đảng

Sau gần 30 năm đổi mới, sách lý luận, chính trị đã góp phần tích cựcvào quá trình đổi mới tư duy, đổi mới công tác lý luận, công tác tư tưởngcủa Đảng, nâng cao nhận thức lý luận, chính trị và trình độ dân trí, góp phầntích cực vào việc ổn định chính trị - xã hội; động viên các phong trào quầnchúng thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, vănminh, trong đó Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật là nhà xuất bản trụcột trong lĩnh vực này

Tuy nhiên, sách lý luận, chính trị còn bộc lộ một số khuyết điểm, yếukém về chất lượng, tính chiến đấu, tính khoa học, tính hấp dẫn Số lượng sáchhay, sách có giá trị lớn về mặt lý luận, chính trị còn hạn chế Cơ cấu sách chưahợp lý, sách chuyên đề, sách hướng dẫn thực hành, sách tra cứu, sách tổng kếtthực tiễn còn ít Hình thức sách chưa phong phú, chưa phù hợp với các đốitượng và vùng miền khác nhau Sách đấu tranh chống tiêu cực, bác bỏ các luậnđiểm sai trái còn ít, thiếu sắc bén, chưa kịp thời

Thực trạng trên có nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan: Cuộcđấu tranh trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng đang diễn ra rất phức tạp Một

bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân có những dao động, hoài nghi, giảmsút lòng tin, nhận thức mơ hồ, lệch lạc đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, vềcon đường đi lên chủ nghĩa xã hội, cũng như đường lối, chính sách của Đảng

và Nhà nước ta Trong khi đó, công tác tư tưởng, công tác lý luận còn nhữngbất cập Tình trạng trên có nguyên nhân do thiếu những biên tập viên sách lýluận, chính trị có trình độ, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ biên tập viênsách lý luận, chính trị còn những hạn chế, chưa được quan tâm đầy đủ vàđúng mức; chưa có những chính sách phù hợp trong công tác tuyển chọn,đào tạo nhằm thu hút, tập hợp biên tập viên sách lý luận, chính trị có chấtlượng Phương thức đào tạo nghiệp vụ xuất bản và kiến thức về chính trị cònmang tính truyền nghề, tính kinh nghiệm Bên cạnh đó, hoạt động xuất bảnsách lý luận, chính trị gặp nhiều thách thức, khó khăn Trong xu thế hội nhập

và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội, nhu cầu đọc của các tầng lớp xã hộingày càng đa dạng, phong phú và phức tạp, đòi hỏi phải có một đội ngũ biêntập viên sách lý luận, chính trị có trình độ cao về chuyên môn; có vốn sống

và kiến thức, có kinh nghiệm thực tiễn phong phú, bao quát nhiều lĩnh vựcđời sống, có đạo đức nghề nghiệp, đặc biệt là sự nhạy cảm chính trị Trongtình hình mới đòi hỏi đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có tác

phong của người làm công tác khoa học, luôn có tinh thần ham học hỏi, cầutiến bộ, không ngừng trau dồi phẩm chất và kiến thức về chuyên môn, ngoạingữ; tỉnh táo, sắc bén và vững vàng đấu tranh chống lại các luận điểm saitrái với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta.

Để có được đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị đạt các yêu cầutrên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật cần tiến hành khảo sát, đánhgiá chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị hiện có và làm tốtcông tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này Đây cũng là vấn đề cần được nghiêncứu, triển khai thực hiện đề tài Việc triển khai nghiên cứu đề tài này còn là cơ

sở cho việc hoạch định phương hướng phát triển đội ngũ biên tập viên sách lýluận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật trong những nămtiếp theo

Vì các lý do trên, tác giả chọn đề tài “Chất lượng đội ngũ biên tập viên của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật hiện nay” làm luận văn Thạc sĩ

chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị nói chung vàđội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốcgia - Sự thật nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm và đã có chủtrương, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước ban hành về công tác này Tiêu biểunhư: Văn kiện Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương (khoá VII),Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương (khoá VIII), Hội nghị lầnthứ sáu Ban Chấp hành Trung ương (khoá IX) của Đảng đã khẳng định cảicách hành chính nhà nước và chiến lược cán bộ, trong đó có nội dung xâydựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là vấn đề thuộcđường lối chiến lược của Đảng ta

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng Cộng sản

Việt Nam đã nhấn mạnh: "Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cả về lý luận chính trị,

phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và năng lực thực tiễn, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cả cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, các nhà doanh nghiệp và các chuyên gia Trước hết là đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị, coi trọng cả đức và tài, lấy đức là gốc" [17]

Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 27-01-2003 của Ban Bí thư Trung ươngĐảng (khóa IX) "về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản, pháthành sách lý luận, chính trị trong tình hình mới"; Chỉ thị số 42-CT/TW ngày25-8-2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX) "về nâng cao chấtlượng toàn diện của hoạt động xuất bản"; Nghị quyết số 42-NQ/TW, ngày30-11-2004 của Bộ Chính trị về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lýthời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Văn kiện Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ XI, phần Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng hệ thống thông tin, báo chí,

internet, xuất bản”; Chỉ thị số 15-CT/TW, ngày 12-5-2012 của Bộ Chính trị

"về thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa XI "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay"

Nhiều công trình nghiên cứu khoa học, sách, báo, tạp chí trong và

ngoài nước nghiên cứu liên quan đến đề tài này, như: Mác - Ăngghen - Lênin

- Stalin về công tác cán bộ, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1974; PGS.TS Bùi Đình Phong, Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002; PGS.TS Đức Vượng, Hồ Chí Minh với vấn đề đào tạo cán bộ, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội, 1995; Nguyễn Thị Khoa, Giáo viên Khoa xây dựng Đảngtại Hội thảo khoa học, trang Thông tin điện tử Trường Chính trị tỉnh Nghệ

An, Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ; PGS.TS Nguyễn Phú Trọng

và PGS.TS Trần Xuân Sầm chủ biên, Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Nxb Chính trị quốc gia, 2001.

Có thể nêu một số đề tài cấp bộ và một số hoạt động về lĩnh vực xuất

bản sau đây: Đề tài “Hoạt động xuất bản trong cơ chế thị trường ở nước ta hiện nay: Thực trạng và giải pháp”, do PGS.TS Trần Văn Hải làm chủ

nhiệm, nghiên cứu thực trạng và tính tất yếu phải thích ứng của hoạt độngngành xuất bản đối với sự phát triển cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa, nghiệm thu năm 1998; Đề tài “Phát triển đồng bộ và hiện đại hoá ngành xuất bản phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”,

do ThS Trần Đăng Hanh làm chủ nhiệm, nghiên cứu và đưa ra các nhiệm vụ

cơ bản nhằm phát triển đồng bộ và hiện đại hoá ngành xuất bản phục vụ sự

nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nghiệm thu năm 1999; Đề tài “Nâng cao chất lượng xuất bản sách lý luận chính trị phổ thông trong cơ chế thị trường, phục vụ nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, do

ThS Trịnh Thúc Huỳnh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia làm chủ nhiệm,nghiên cứu thực trạng, nêu giải pháp nâng cao chất lượng sách lý luận, chínhtrị phổ thông, phục vụ nhiệm vụ giáo dục lý luận, chính trị, chủ trương, đườnglối, chính sách của Đảng và Nhà nước cho nhân dân, nghiệm thu năm 2003;

Đề tài “Nâng cao chất lượng xuất bản sách giáo khoa lý luận chính trị ở Nhà xuất bản Chính trị quốc phục vụ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay”, do PGS.TS Lê Văn Yên, Nhà xuất bản

Chính trị quốc gia làm chủ nhiệm, nghiên cứu việc nâng cao chất lượng, hiệuquả sách giáo khoa lý luận chính trị phục vụ công tác giáo dục chính trị, tưtưởng của Đảng, nghiệm thu năm 2007

Ngoài ra, đã có một số cuộc hội thảo khoa học về hoạt động xuất bản

như: Hội thảo khoa học thực tiễn “Hoạt động xuất bản trong cơ chế thị trường”, do Cục Xuất bản, Bộ Văn hoá - Thông tin tổ chức năm 1998,

nhằm định hướng, tìm bước đi, giải pháp phát triển ngành xuất bản nước ta

trong giai đoạn mới; Hội thảo khoa học “Chuẩn hoá giáo trình, giáo khoa

lý luận, chính trị”, do Nhà xuất bản Lý luận chính trị, thuộc Học viện

Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức năm 2004, nghiên cứu lĩnh vực

xuất bản sách giáo khoa các bộ môn Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,định ra những tiêu chí cơ bản trong xuất bản sách giáo khoa lý luận, chính

trị trong tình hình hiện nay Hội nghị chuyên đề “Thực trạng và phương hướng xây dựng đội ngũ biên tập sách lý luận - chính trị và sách khoa học

xã hội - nhân văn” với sự tham gia của một số nhà xuất bản (2012) Tài liệu bồi dưỡng lý luận và nghiệp vụ công tác tổ chức, cán bộ, do Ban Tổ

chức Trung ương phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minhbiên soạn, đã trình bày những vấn đề chủ yếu về xây dựng tiêu chuẩn cán

bộ và quy trình xây dựng tiêu chuẩn cán bộ; yêu cầu của việc sử dụng tiêuchuẩn cán bộ làm cơ sở cho công tác đánh giá, lựa chọn, bổ nhiệm, điềuđộng, luân chuyển, đào tạo cán bộ Nxb Chính trị quốc gia, 2011

Bên cạnh đó, cũng có một số luận văn thạc sĩ ở một số học viện, trườngđại học có liên quan như: Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chínhtrị, Hành chính Hồ Chí Minh; Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Qua nghiên cứu cho thấy, các công trình đều ít nhiều có liên quan đến đề tài tácgiả đã lựa chọn Tuy nhiên, tác giả chưa thấy đề tài nào nghiên cứu về chấtlượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trịquốc gia - Sự thật hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích của luận văn

- Nghiên cứu, đánh giá chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận,chính trị hiện đang làm việc tại Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật Quakết quả đánh giá, khảo sát, nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm nângcao chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị để đáp ứng tốt hơncông tác tư tưởng, chính trị của Đảng ta trong tình hình mới

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến công tác đào tạo,bồi dưỡng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

- Đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo, bồi dưỡng gắn với sử dụng độingũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sựthật hiện nay.

- Nêu quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trịquốc gia - Sự thật trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu chất lượng đội ngũ biên tập viên của Nhà xuất bản Chính trịquốc gia - Sự thật hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Luận văn tập trung khảo sát chất lượng đội ngũ biên tập viên sách

lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật (bao gồm

07 ban biên tập, 07 vụ chức năng và 06 chi nhánh, trung tâm phát hànhsách trực thuộc Nhà xuất bản)

- Thời gian nghiên cứu từ năm 2010 đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp khảo sát thực tế, kết hợp vớicác phương pháp khác như: lịch sử và lôgíc, thống kê và so sánh, phân tích vàtổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hoá để hoàn thành mục tiêu và nhiệm vụnghiên cứu của luận văn

6 Những đóng góp mới của luận văn

- Làm rõ một số vấn đề lý luận chung về chất lượng đội ngũ biên tập

viên sách lý luận, chính trị của các nhà xuất bản

- Từ số liệu cụ thể luận văn đánh giá một cách trung thực, đầy đủ vềchất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị hiện nay của Nhà xuấtbản Chính trị quốc gia - Sự thật

- Luận văn đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng caochất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bảnChính trị quốc gia - Sự thật

7 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận văn

- Luận văn cung cấp luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng độingũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sựthật hiện nay

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong công tác đào tạo, bồidưỡng, nâng cao chất lượng, xây dựng chuẩn hóa đội ngũ biên tập viên xuấtbản nói chung và đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị nói riêng

- Luận văn còn có thể làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viênngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước và ngành Xuất bản

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luậnvăn gồm 3 chương, 8 tiết

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về chất lượng đội ngũ biên

tập viên sách lý luận, chính trị của các Nhà xuất bản

Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật hiện nay

Chương 3: Quan điểm, phương hướng và giải pháp nâng cao chất

lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bảnChính trị quốc gia - Sự thật trong thời gian tới

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG

ĐỘI NGŨ BIÊN TẬP VIÊN SÁCH LÝ LUẬN, CHÍNH TRỊ

CỦA CÁC NHÀ XUẤT BẢN

1.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm của đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

1.1.1 Một số khái niệm liên quan

1.1.1.1 Khái niệm về chất lượng

Chất lượng là một khái niệm quen thuộc với loài người ngay từ thời cổđại, tuy nhiên chất lượng cũng là một khái niệm gây nhiều tranh cãi Tùy theođối tượng sử dụng, từ "chất lượng" có ý nghĩa khác nhau Do con người vànền văn hóa trên thế giới khác nhau, nên cách hiểu của họ về chất lượng vàđảm bảo chất lượng cũng khác nhau

Theo quan điểm triết học, chất lượng là tính xác định bản chất nào đócủa sự vật, hiện tượng, tính chất mà nó khẳng định nó chính là cái đó chứkhông phải là cái khác hoặc cũng nhờ nó mà nó tạo ra một sự khác biệt vớimột khách thể khác Chất lượng của khách thể không quy về những tính chấtriêng biệt của nó mà gắn chặt với khách thể như một khối thống nhất baochùm toàn bộ khách thể Tuy nhiên, trong quan điểm này thì chất lượng mangmột ý nghĩa hết sức trừu tượng, và hầu như không phù hợp với thực tế đangđòi hỏi trong việc đánh giá, so sánh bản chất sự vật, hiện tượng

Dưới góc độ sản xuất kinh doanh, Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế đãđịnh nghĩa về Chất lượng như sau: "Chất lượng là tổng thể các chỉ tiêu, nhữngđặc trưng sản phẩm thể hiện sự thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng, phùhợp với công dụng mà người tiêu dùng mong muốn với chi phí thấp nhất vàthời gian nhanh nhất" (ISO-9001)

Như vậy đúc kết từ hai khái niệm nêu trên, có thể nêu ra một số đặctrưng của yếu tố "chất lượng" như sau:

Thứ nhất, chất lượng được tạo ra do nhu cầu sử dụng Một sản phẩm

không đáp ứng được nhu cầu sử dụng của người tiêu dùng thì sẽ không đượccoi là một sản phẩm chất lượng

Thứ hai, chất lượng không có tính cố định do nhu cầu sử dụng luôn

biến đổi theo thời gian nên chất lượng cũng phải thay đổi cho phù hợp

Thứ ba, khi tạo dựng giá trị "chất lượng" cho sản phẩm, không nên chỉ

chú trọng tới những nhu cầu cụ thể, mà còn phải xét đến nhu cầu của các bênliên quan Ví dụ, một tạp chì về sức khỏe giới tính cho dù thỏa mãn nhu cầucủa khách hàng là tính chất thực, nội dung cụ thể, rõ ràng nhưng cũng khôngđược đi ngược lại với thuần phong mỹ tục, ngược lại những giá trị văn hóacủa cộng đồng, của xã hội

Thứ tư, chất lượng được đánh giá qua những tiêu chí, có những tiêu chí

có thể cân đo đong đếm được, nhưng cũng có những giá trị không thể cân đođong đếm cụ thể qua những con số Đó là những giá trị "vô hình" mang lạiqua cảm giác, hoặc mang lại qua quá trình sử dụng sản phẩm Điển hình nhưnhững "giá trị đặc biệt" của xuất bản phẩm trong việc truyền đạt kiến thức tớiđộc giả

Cuối cùng, chất lượng là một yếu tố không chỉ dành cho một sản phẩm

cụ thể nào, chất lượng có thể áp dụng rộng rãi cho một quy trình, một tập thể,một lĩnh vực, ngành nghề bất kỳ trong đời sống xã hội

Như vậy, qua từng quan điểm, có thể hiểu rằng, chất lượng của một sản phẩm hay một quy trình, một lĩnh vực nào đó đều được xác định theo mức độ thỏa mãn nhu cầu của người sử dụng sản phẩm Chất lượng được tạo ra xuât phát từ nhu cầu của người sử dụng và mục đích cuối cùng cũng

là để thỏa mãn chính nhu cầu đó Chất lượng có thể cao hoặc có thể thấp,

có thể tốt, có thể không tốt, nhưng để đánh giá chất lượng nhất thiết phải

có những tiêu chí cụ thể, dựa trên nhu cầu của các bên có liên quan đến lĩnh vực cần đánh giá

1.1.1.2 Khái niệm về chất lượng nguồn nhân lực

Trong thời đại ngày nay, con người được coi là một ''tài nguyên đặcbiệt'', một nguồn lực của sự phát triển kinh tế Bởi vậy, việc phát triển conngười, phát triển nguồn nhân lực trở thành vấn đề chiếm vị trí trung tâm trong

hệ thống phát triển Chăm lo đầy đủ đến con người là yếu tố bảo đảm chắcchắn cho sự phồn vinh, thịnh vượng của mọi quốc gia Đầu tư cho con người

là đầu tư có tính chiến lược, là cơ sở chắc chắn cho sự phát triển bền vững

Chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố tổng hợp của nhiều yếu tố bộ phậnnhư trí tuệ, trình độ, nhận thức, đạo đức, kỹ năng, sức khoẻ, thẩm mỹ…, củangười lao động Trong các yếu tố trên thì trí tuệ và thể lực là hai yếu tố quantrọng trong việc xem xét đánh giá chất lượng nguồn nhân lực Cơ cấu nguồnnhân lực là yếu tố không thể thiếu khi xem xét đánh giá về nguồn nhân lực

Cơ cấu nguồn nhân lực thể hiện trên các phương diện khác nhau như: cơ cấutrình độ đào tạo, giới tính, độ tuổi…

Chất lượng nguồn nhân lực là mức độ đáp ứng về khả năng làm việccủa người lao động với yêu cầu công việc của tổ chức và đảm bảo cho tổ chứcthực hiện thắng lợi mục tiêu cũng như thỏa mãn nhu cầu của người lao động

1.1.1.3 Khái niệm đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

Theo lý luận xuất bản, biên tập, là một khâu, một công đoạn trong dâychuyền sản xuất, phân phối và tiêu dùng xuất bản phẩm Biên tập là một quátrình sản xuất tinh thần nhằm tổ chức sản xuất, khai thác, lựa chọn những tácphẩm, tài liệu phục vụ cho nhu cầu truyền thông, là đánh giá, tu chỉnh, nângcao chất lượng xuất bản phẩm để cung cấp cho bạn đọc những xuất bản phẩm

có giá trị văn hóa - xã hội cao, phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của họ và yêu

cầu phát triển lành mạnh của xã hội Biên tập góp phần làm ra những tácphẩm văn hóa tinh thần có giá trị, song bản chất, không phải là hoạt độngsáng tác Người biên tập sách thường không phải là tác giả cuốn sách Biêntập viên là người sử dụng những thành quả của hoạt động sáng tác, gia công,hoàn thiện nó để phục vụ cho nhu cầu truyền thông xã hội Lao động củangười biên tập là lao động sản xuất tinh thần Sản phẩm của biên tập là nhữngbản thảo hoàn thiện, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu để truyền bá rộng rãitrong xã hội.

Việc biên tập cần cho hoạt động xuất bản, Nhưng từ buổi đầu nó chưaphải là nghiệp vụ độc lập, mà chỉ là một phần của việc nhân bản Người chépvăn bản gốc thành nhiều bản, hoặc làm bản khắc gỗ để in làm luôn việc sửachữa bản sao, bản in cho đúng với bản gốc, hoặc sửa những lỗi bản thảo gốc

mà tác giả còn để sót Lúc này, người nhân bản kiêm luôn công việc biên tập.Chỉ đến khi công nghệ in của Gutenberg ra đời (thế kỷ XV), việc biên tập mớithật sự trở thành một khâu công tác quan trọng, không thể thiếu của hoạt độngxuất bản sách Nhu cầu tăng vọt về số lượng bản thảo cần xuất bản, nhu cầu

"gác cổng" về quan điểm chính trị - tư tưởng, chọn lọc về giá trị học thuật vànghệ thuật của các tác phẩm; bảo đảm chính xác văn bản tác phẩm khi nhânbản đã hình thành một khâu độc lập trong hoạt động xuất bản - đó là công tácbiên tập Thiếu biên tập, hoạt động xuất bản hiện đại không thể thực hiện cóchất lượng và hiệu quả, không thể hoàn thành tốt vai trò xã hội của mình

Do vậy, những người làm công tác biên tập bản thảo là lực lượng laođộng chủ yếu, nòng cốt trong các nhà xuất bản Họ là những người sản xuất từkhâu đầu đến khâu cuối của quá trình xuất bản, tức là từ thiết kế xây dựng đềtài đến việc biên tập, chỉnh sửa để có sản phẩm

Đội ngũ cán bộ làm công tác biên tập trong các nhà xuất bản thường baogồm những người trực tiếp tham gia công tác biên tập và những người có liên

quan nhưng không tham gia trực tiếp vào quá trình biên tập chuyên môn; baogồm từ tổng biên tập (hoặc kiêm giám đốc) đến các phó tổng biên tập (hoặckiêm phó giám đốc), các trưởng ban biên tập và các biên tập viên

Biên tập viên trong một nhà xuất bản lại phân chia theo chức năng nhưbiên tập viên nội dung, biên tập viên mỹ thuật, biên tập viên kỹ thuật… và tất

cả được phân chia theo lĩnh vực chuyên ngành mà họ am hiểu, nắm vững,theo chức năng, nhiệm vụ của từng nhà xuất bản

1.1.2 Vai trò, đặc điểm của đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

1.1.2.1 Vai trò của đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

Xuất bản là sản phẩm của nền văn minh nhân loại khi đã phát triểnđến một giai đoạn nhất định, vừa là thành quả quan trọng của sự phát triểnvăn minh nhân loại, vừa là công cụ thiết yếu thúc đẩy sự phát triển của vănminh nhân loại Bởi thế, xuất bản là một lĩnh vực có vai trò quan trọngtrong đời sống xã hội, đặc biệt đối với phát triển tri thức con người Có thểkhái quát rằng, xuất bản là hoạt động tổ chức và biên tập để hoàn chỉnh tácphẩm, làm cho nó phù hợp với định hướng phát triển của xã hội, đáp ứngnhu cầu của độc giả và tiến hành nhân bản hàng loạt để truyền bá rộng rãitới các đối tượng độc giả khác nhau để phục vụ mục tiêu truyền bá tri thứckhác là gì? Các xuất bản phẩm rất đa dạng cả về thể loại xuất bản lẫn lĩnhvực đề cập, từ sách, báo, tạp chí, băng đĩa, chương trình truyền hình đếncác xuất bản phẩm điện tử…; từ lĩnh vực lý luận, chính trị, pháp luật đếnlịch sử, kinh tế, văn hóa nghệ thuật, phổ biến kiến thức, Trong đó có thểnói, các xuất bản phẩm sách in là phổ biến, lâu đời hơn cả và trong các sảnphẩm sách in đó, sách lý luận, chính trị là một trong những loại xuất bảnphẩm chiếm một vị trí rất quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay ởViệt Nam

Xuất bản sách lý luận, chính trị giữ một vai trò vô cùng quan trọng, bởiđây là các xuất bản phẩm trực tiếp tuyên truyền quan điểm, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 27-01-

2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản, phát hành sách lý luận chính trị trong tình hình mới đã

khẳng định: “Sách lý luận, chính trị có vai trò, vị trí quan trọng, trực tiếptruyền bá, bảo vệ, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; giới thiệukiến thức, kinh nghiệm có giá trị của các nước; góp phần xây dựng nền tảng

tư tưởng, thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng, giáo dục, nâng cao trình

độ và bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; xây dựng conngười mới, nếp sống mới; đấu tranh bác bỏ các quan điểm sai trái” [1, 1]

Trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa và hội nhập quốc tế, để thực hiện có kết quả công cuộc đổi mới, sách lýluận, chính trị có vai trò quan trọng trong việc định hướng suy nghĩ và hànhđộng của toàn thể xã hội, là một trong những nhân tố góp phần ổn định vàphát triển đất nước Trong quá trình hội nhập quốc tế, việc tranh thủ đượcnguồn lực đầu tư cho phát triển, tranh thủ được thành tựu khoa học - côngnghệ hiện đại để đẩy nhanh sự phát triển của kinh tế - xã hội, là rất cần thiết.Nhưng, cũng do hội nhập, nhiều phong cách hoạt động, phong cách tư duy -

cả tích cực và tiêu cực - từ bên ngoài cũng thâm nhập vào trong nước Vì vậy,việc làm cho mọi người dân thấy được những gì là tích cực, có thể tiếp thu,tham khảo; những gì tiêu cực cần phê phán, loại bỏ; việc xây dựng thế giớiquan, nhân sinh quan khoa học, cách mạng cho không chỉ đội ngũ cán bộ,đảng viên mà cả đông đảo quần chúng nhân dân là đòi hỏi khách quan và cấpthiết của công tác xuất bản nói chung và xuất bản sách lý luận, chính trị nóiriêng ở Việt Nam hiện nay

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, phần Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng hệ thống

thông tin, báo chí, internet, xuất bản Bảo đảm quyền được thông tin và cơ hộitiếp cận thông tin của nhân dân, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồngbào dân tộc Tiếp tục đổi mới cơ chế và nâng cao hiệu quả quản lý, đẩy mạnh

xã hội hóa các lĩnh vực văn hóa, thông tin, hình thành thị trường văn hóa lànhmạnh Đấu tranh chống các biểu hiện phi văn hóa, suy thoái đạo đức, lối sống,tác động tiêu cực của các sản phẩm văn hóa thông tin đồi trụy, kích động bạolực Đẩy mạnh phòng, chống tội phạm và các tệ nạn xã hội; giảm tệ nạn matúy, mại dâm; ngăn chặn có hiệu quả tai nạn giao thông Nâng cao chất lượngphong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa; xây dựng xã,phường, khu phố, thôn, bản đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, văn minh, lànhmạnh” [20, 127]

Để góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ theo tinh thần Văn kiệnĐại hội Đảng lần thứ XI, công tác xuất bản, trong đó có xuất bản các sảnphẩm sách lý luận, chính trị giữ một vai trò rất quan trọng Sách lý luận, chínhtrị có thuộc tính như các loại sách khác, đó là sản phẩm văn hóa tinh thần.Tuy nhiên, sách lý luận, chính trị với phương pháp trình bày trực tiếp, côngkhai lập trường, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật củaNhà nước, phục vụ nhiệm vụ chính trị trong từng thời kỳ cách mạng, vì thế nó

là công cụ sắc bén trong công tác chính trị, tư tưởng của Đảng và Nhà nước tatrong tình hình hiện nay Do đó, việc nâng cao chất lượng công tác xuất bảnsách lý luận, chính trị cần phải được xem là một nhiệm vụ thường xuyên vàliên tục Để nâng cao được chất lượng công tác xuất bản sách lý luận, chínhtrị nói riêng và công tác xuất bản nói chung, việc xây dựng và phát triển đượcđội ngũ biên tập xuất bản yêu nghề, giỏi chuyên môn, có lập trường tưtưởng chính trị vững vàng là một yếu tố quan trọng Vì vậy, các nhà xuất

bản, đặc biệt là các nhà xuất bản chuyên về xuất bản sách lý luận, chính trịnhư Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật có được đội ngũ biên tậpviên sách lý luận, chính trị chuyên nghiệp, yêu nghề sẽ góp phần quantrọng vào việc thực hiện thành công nhiệm vụ của ngành xuất bản đượcĐảng và Nhà nước giao cho.

Ngành xuất bản nước ta ra đời rất sớm, cùng tiến trình lịch sử của dântộc, xuất bản sách lý luận, chính trị cách mạng cũng đồng hành với sự ra đờicủa Đảng ta, đặc biệt là từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945 Nó

đã góp phần to lớn đưa đến thắng lợi sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng,luôn là vũ khí sắc bén trên mặt trận đấu tranh chính trị, tư tưởng của giai cấpcông nhân và nhân dân lao động chống lại các giai cấp bóc lột, chống lại mọithế lực đế quốc và phản cách mạng Nó chính là công cụ, là lực lượng chủ lực

để xây dựng, truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, giáo dục ý thức,niềm tin chính trị, đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước vào quần chúng nhân dân Nó còn là công cụ hữu hiệu để xâydựng đời sống văn hóa tinh thần của xã hội Xuất bản sách lý luận, chính trị làmột nhiệm vụ quan trọng để thực hiện và bảo đảm sự lãnh đạo của Đảngtrong quá trình xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh

Từ khi có Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 27 tháng 01 năm 2003 của Ban Bíthư Trung ương Đảng về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản,phát hành sách lý luận chính trị trong tình hình mới; Chỉ thị số 42-CT/TWngày 25 tháng 8 năm 2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về nâng cao chấtlượng toàn diện của hoạt động xuất bản đã tạo ra những bước chuyển biếnmới về chất lượng xuất bản sách nói chung và sách lý luận, chính trị nói riêng

Theo số liệu thống kê, mảng sách lý luận, chính trị hằng năm được xuấtbản chiếm khoảng 15-20% tổng số sách xuất bản của toàn ngành Chất lượng

đề tài loại sách này đã được quan tâm đầu tư, nội dung bám sát nhiệm vụchính trị của Đảng, góp phần cung cấp thông tin, tri thức, luận cứ khoa học

cho việc hoạch định đường lối, chính sách, xác lập hệ thống giá trị của xã hội,nâng cao trình độ lý luận chính trị, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Tuy nhiên, do đặc thù của loại sách này đòi hỏi

độ chính xác cao, phải có một quy trình xuất bản chặt chẽ, đồng thời cần cómột đội ngũ biên tập viên có trình độ chuyên sâu Vì vậy, ngoài các nhà xuấtbản chuyên ngành như Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, hầu như cácnhà xuất bản khác chưa tích cực, chủ động và thực hiện chặt chẽ quy trìnhxuất bản trong việc tổ chức các bản thảo thuộc loại sách này, đặc biệt lànhững đề tài có tính “nhạy cảm” Theo quy trình xuất bản sách lý luận, chínhtrị phải có hội đồng thẩm định bản thảo, hơn nữa một số nhà xuất bản cũngkhông thực sự hào hứng, ngại “nhập cuộc”, thậm chí “né tránh” Bên cạnh đó,sách lý luận, chính trị có một đối tượng đọc chọn lọc, lợi nhuận kinh tế thuđược từ xuất bản, phát hành loại sách này không cao, do đó việc nghiên cứunhu cầu xã hội về loại sách này chưa được các nhà xuất bản quan tâm đầu tư.Loại sách này được xuất bản thường theo chủ đích của những người làm côngtác xuất bản và các nhà nghiên cứu lý luận, ít có sách được xuất bản từ đòi hỏicủa thực tiễn, vì vậy chưa thật sự phản ánh đầy đủ, trúng tâm tư nguyện vọng

và những đòi hỏi thiết thực của xã hội

Chính sách đầu tư hỗ trợ của Nhà nước cho xuất bản loại sách này tuy

đã được quan tâm, nhưng việc cụ thể hoá bằng các chính sách, biện pháp cụthể còn chậm, chưa có những tác động hữu hiệu đến sự phát triển của từngnhà xuất bản, vì vậy việc đầu tư cho xuất bản loại sách này còn nhiều hạn chế,chưa tương xứng với yêu cầu phát triển của công tác tư tưởng, lý luận củaĐảng trong tình hình mới

1.1.2.2 Đặc điểm sáng tạo của đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

Biên tập sách lý luận, chính trị trước hết là công việc tìm kiếm, khaithác, tổ chức sáng tạo ra nhiều bản thảo tác phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị

và nhu cầu truyền thông Với công nghệ in hiện đại, thời gian sản xuất vậtchất cho mỗi xuất bản phẩm rút ngắn Sách được làm nhanh, nhiều, đòi hỏimột số lượng tác phẩm tinh thần rất lớn Đội ngũ các nhà khoa học của xã hộichỉ có hạn, không thể gia tăng một cách nhảy vọt được Để bảo đảm có đủ bảnthảo xuất bản phải có lực lượng tổ chức, khai thác các tác phẩm có sẵn trong

xã hội, thúc đẩy đội ngũ sáng tác, phát hiện, bồi dưỡng các nhân tài văn hóa

Do vậy, tổ chức khai thác bản thảo là nội dung cơ bản, quan trọng hàng đầucủa công tác biên tập sách lý luận, chính trị Người biên tập sách lý luận,chính trị trên cơ sở thu thập và xử lý đầy đủ các thông tin về nhu cầu bạn đọc,nhu cầu truyền thông của xã hội, tình hình nghiên cứu sáng tác, tình hình thịtrường và khả năng sản xuất phải đề xuất, xây dựng kế hoạch đề tài xuất bản;

tổ chức, giúp đỡ đội ngũ tác giả để có nhanh những bản thảo tốt phục vụ nhucầu xã hội Kỹ năng đề xuất và tổ chức thực hiện kế hoạch đề tài, kỹ năng tậphợp, hướng dẫn, giúp đỡ đội ngũ cộng tác viên sẽ quyết định không dưới 50%thành công của công tác biên tập sách của nhà xuất bản nói chung và công tácbiên tập sách lý luận, chính trị nói riêng

Đặc trưng nghề nghiệp của người làm công tác biên tập sách lý luận,chính trị biểu hiện ở vai trò xã hội họ phải đảm nhận Trong xã hội hiện nay,biên tập viên sách lý luận, chính trị phải đảm nhận nhiều vai trò khác nhau

Họ là “kỹ sư thiết kế”, là “tổng công trình sư” của các sản phẩm văn hóa bởi

có những cuốn sách, đầu tiên là do biên tập viên tổ chức thiết kế, sau đó “đặthàng” tác giả viết…; biên tập viên là người khai thác, tìm kiếm thành quả vănhóa vì có những sản phẩm văn hóa không phải do biên tập viên tổ chức mà làthành quả sáng tác có sẵn, kinh điển của tác giả hoặc có trong ý tưởng, kếhoạch sáng tác của tác giả; biên tập viên là người gác cửa, giữ cửa cho việctruyền bá văn hóa bởi chính họ là người quyết định những thông tin, tri thứcnào có thể phổ biến, có thể truyền bá đến cộng đồng Họ phải tiến hành

chỉnh lý nhiều thông tin, tri thức, có khi phải lọc bỏ và có khi lại phải giacông, chỉnh sửa thêm để đảm bảo tính tin cậy, tính khoa học của thông tin,tri thức phù hợp với nhu cầu xã hội, định hướng chính trị theo nguyên tắctính Đảng, phù hợp với đường lối, thể chế chính trị và các mục tiêu pháttriển của đất nước

Để thực hiện tốt nhất vai trò xã hội của mình, những người làm côngtác biên tập sách lý luận, chính trị cần ý thức được nghề nghiệp của mình Ýthức nghề nghiệp của người làm công tác biên tập sách lý luận, chính trị làquan niệm, tình cảm, trạng thái tâm lý được hình thành trong hoạt động nghềnghiệp của người biên tập Ý thức đó được thể hiện ở những phương diệnnhư: lòng tự trọng nghề nghiệp, ý thức trách nhiệm, quan điểm chính trị và lýtưởng nghề nghiệp… Nghề biên tập sách lý luận, chính trị là một nghề thầmlặng nhưng cao quý, nghề truyền bá và kế thừa văn hóa, tư tưởng chính trị,xây dựng tâm hồn con người, là một nghề hết sức sáng tạo Trong xã hội tiến

bộ văn minh, việc nâng cao tư tưởng đạo đức và phẩm chất văn hóa khoa họccho mọi người vừa là của tác giả và cũng là của mỗi biên tập viên Nghề biêntập sách lý luận, chính trị là nghề đầy sức quyến rũ, có thể phát huy khả năngsáng tạo, khả năng tưởng tượng to lớn trong công việc để từ đó đem lại chongười làm nghề cảm giác thỏa mãn, cảm giác thành công bởi những công sức

và tâm huyết mình bỏ ra đã thực sự có ý nghĩa Khi biên tập viên sách lý luận,chính trị lĩnh hội được ý nghĩa và thú vui của hoạt động biên tập trong thựctiễn nghề nghiệp, thì sẽ có lòng tự trọng nghề nghiệp, từ đó kính trọng nghề,yêu nghề, vui với nghề mặc dù công sức của mình bỏ ra ít được độc giả biếtđến như là biết đến tác giả

Trong cơ chế thị trường, xuất bản là hoạt động sản xuất hàng hóa đặcbiệt - một hoạt động kinh doanh dịch vụ văn hóa đặc thù Công tác biên tậpvới khâu tổ chức bản thảo sẽ quyết định kế hoạch sản xuất kinh doanh của cơ

quan xuất bản Có nghĩa là tổ chức bản thảo tốt sẽ quyết định chất lượng, hiệuquả của cơ quan xuất bản, làm cho xuất bản phẩm phù hợp với nhu cầu thịtrường, nâng cao năng lực cạnh tranh, thương hiệu của nhà xuất bản Do vậy,

ở các nước có nền công nghiệp xuất bản phát triển, người ta coi việc tổ chứckhai thác bản thảo, năng lực tổ chức đội ngũ trí thức là “linh hồn” của côngtác biên tập Người biên tập là người làm dịch vụ văn hóa, dịch vụ truyềnthông Họ phải “chạy” ngoài thị trường, giỏi quan hệ công chúng, tổ chứcnhiều bản thảo có giá trị khoa học, văn hóa - xã hội và giá trị kinh tế cao, xâydựng và phát triển thương hiệu của các nhà xuất bản

Giá trị của xuất bản phẩm được tạo nên bởi tác phẩm văn hóa tinh thần

mà nó truyền tải Giá trị về tinh thần của xuất bản phẩm chủ yếu do tài năngsáng tạo của các tác giả quyết định Tuy nhiên, người biên tập góp phần quantrọng vào chất lượng sáng tác, chất lượng truyền thông Bởi lẽ, trong đánh giálựa chọn các bản thảo tác phẩm, biên tập viên là cầu nối giữa bạn đọc và tácgiả, vừa đại diện cho bạn đọc, vừa đại diện cho người sáng tác Vì vậy, họ cóđiều kiện và trách nhiệm đánh giá chính xác những ưu, khuyết điểm của tácphẩm cả về nội dung và hình thức thể hiện Thẩm định cẩn thận, chính xácbản thảo là một yêu cầu đặc trưng của công tác biên tập Muốn vậy, ngườibiên tập phải có kỹ năng đọc và nguyên tắc thẩm định bản thảo riêng, khácvới các tác giả và người đọc bình thường Kỹ năng này cho phép họ phát hiệnsớm, phát hiện đầy đủ các thiếu sót của bản thảo Đây là yêu cầu rất cao vềnăng lực trí tuệ, về phương pháp làm việc khoa học, về tác phong cẩn trọng, tỉ

mỉ của những người biên tập sách lý luận, chính trị Việc thẩm định bản thảotrong công tác biên tập sách nói chung, sách lý luận chính trị nói riêng, xưanay được ví như “việc gác cổng” cho sự truyền bá văn hóa, như việc “khámbệnh” cho các tác phẩm văn hóa chính là lý do đó

Đánh giá đúng bản thảo sẽ giúp người biên tập có quyết định xử lý thỏađáng đối với các bản thảo tác phẩm đã nhận được Căn cứ vào các tiêu chí cụ

thể về chuyên môn học thuật, về truyền bá mà biên tập viên sách lý luận,chính trị quyết định các mức độ sử dụng bản thảo khác nhau như: Bản thảo cóxuất bản được không? Có cần sửa chữa, gia công không? Sửa chữa, gia côngtheo hướng nào? Thường thì có ba mức xử lý được đưa ra là: Bản thảo khôngdùng được; bản thảo phải trả lại để tác giả sửa chữa thêm và bản thảo có thểgia công chỉnh lý sử dụng ngay Ở hai mức xử lý đầu, biên tập viên sách lýluận, chính trị đều phải soạn bản nhận xét trả lại bản thảo cho tác giả nêu rõ lý

do không dùng hoặc phải sửa chữa, hướng sửa chữa cho các thiếu sót cụ thể.Mức xử lý thứ ba cho phép người biên tập trực tiếp gia công, chỉnh lý để nângcao chất lượng bản thảo Đây là công việc tỉ mỉ, tinh vi đầy chất sáng tạo.Biên tập ở nội dung này thể hiện đúng với nghĩa gốc là tu chỉnh, sửa chữa như

từ điển đã nêu Thực chất đây là việc gia công hoàn thiện Nó không làm thayđổi tính toàn vẹn về nội dung và hình thức tác phẩm Nó chỉ làm cho tác phẩmđẹp thêm, hoàn thiện thêm Những người biên tập thường ví khâu này như sự

“gọt giũa”, “đánh bóng” bản thảo, công việc “điểm hoa cho gấm”,v.v Việcgia công tuy chỉ là những “sửa chữa nhỏ bé” nhưng lại vô cùng quan trọngđối với chất lượng xuất bản phẩm Nó bảo đảm cho tác phẩm khi nhân bảnkhông còn những “hạt sạn”, bảo đảm sự chuẩn xác, chuẩn mực và tính thốngnhất cao trong toàn tác phẩm được xuất bản Gia công bản thảo là trực tiếpgóp phần nâng cao chất lượng bản thảo, là sự can thiệp trực tiếp của biên tậpviên vào tác phẩm của tác giả Vì vậy, nó phải đúng đắn, khách quan, tuântheo những nguyên tắc nhất định Người ta đã tổng kết thành bốn điều có thểsửa và bốn điều không được sửa trong gia công biên tập

Bốn điều có thể sửa là: 1) Tu từ, ngữ pháp không chuẩn mực - cần phảisửa; 2) Lời trích dẫn có lỗi - mạnh dạn sửa; 3) Cần xử lý kỹ thuật theo yêucầu xuất bản - cho phép sửa; 4) Nội dung không phù hợp với tiêu chuẩn vàquy phạm quốc gia - cần phải sửa

Bốn điểm không được sửa là: 1) Quan điểm học thuật của tác giả không được sửa; 2) Nội dung học thuật quan trọng của tác phẩm - không đượcthay đổi; 3) Không được sửa kết cấu cơ bản của tác phẩm; 4) Không làm thayđổi phong cách thể hiện, phong cách sáng tác của tác giả.

-Việc gia công tu chỉnh bản thảo là nội dung bắt buộc cho bất kể loạibản thảo nào, với tác giả ở mọi loại tầm cỡ Thực tế biên tập sách lý luận,chính trị đã chỉ rõ, dù bản thảo có chất lượng tốt đến mấy, dù tác giả đã chuẩn

bị rất công phu, khi tiến hành gia công, vẫn phát hiện được những thiếu sót

Đó có thể chỉ là sơ ý rất nhỏ, một cách viết thiếu thống nhất, nhưng nếukhông được phát hiện, sửa chữa kịp thời sẽ gây ra nhiều phiền toái, khó chịucho bạn đọc và cho cả tác giả Những người làm biên tập sách lý luận, chínhtrị có trách nhiệm không bao giờ được chủ quan, tự mãn khi thực hiện giacông bản thảo Khi tiến hành gia công bản thảo, người biên tập sách lý luận,chính trị phải bảo đảm các nguyên tắc chung như sau:

Một là, phải tôn trọng tác giả, cấm mọi sự áp đặt Tác phẩm là của tác

giả, do tác giả quyết định toàn bộ các yếu tố của nó, chịu trách nhiệm trước xãhội về toàn bộ ý nghĩa tác dụng của nó Bảo vệ tính toàn vẹn của tác phẩm làmột trong những nội dung cơ bản trong quyền tác giả đã được thế giới côngnhận Do vậy, biên tập viên sách lý luận, chính trị phải tôn trọng mọi sáng tạocủa tác giả Nếu tác phẩm không chứa đựng tư tưởng độc hại, không lợi chocông táctư tưởng - văn hóa, cho sự phát triển lành mạnh đời sống tinh thần xãhội, tác giả có quyền giữ nguyên mọi sáng tạo về quan điểm học thuật, vềphong cách sáng tác của mình Nguyên tắc tôn trọng tác giả đòi hỏi biên tậpviên sách lý luận, chính trị phải luôn đặt mình vào vị trí của tác giả để suynghĩ và sửa chữa bản thảo, không được tùy hứng theo sở thích, thị hiếu của cánhân mình Đối với những cách tân, tư tưởng nghệ thuật và học thuật mới củatác giả, người biên tập sách lý luận, chính trị phải chú ý phát hiện được nó,bảo vệ nó, giúp nó được hoàn thiện hơn, tăng cường hơn

Hai là, gia công sửa chữa phải triệt để, chu đáo, không để sót, không

làm dối, làm ẩu Những sửa chữa bảo đảm thống nhất phải làm từ đầu tới cuốibản thảo, trong mọi chi tiết của bản thảo Những sửa chữa bảo đảm tính chínhxác, tính cập nhật, phải sửa đến tận cùng khi điều kiện còn cho phép Mọi sửachữa đều phải có căn cứ, có lý do đầy đủ, bảo đảm chắc chắn Mọi nghi ngờkhi gia công đều phải được tra cứu lại cẩn thận ở bản gốc, ở sách công cụ, từđiển hoặc hỏi các chuyên gia để có kết luận chắc chắn rồi mới sửa

Ba là, mọi sửa chữa đều phải dựa theo chuẩn mực, không được chủ

quan, tùy tiện Tất cả các chi tiết chưa đúng chuẩn mực quốc gia, hoặc quyđịnh của nhà xuất bản phải được phát hiện và nghiêm chỉnh sửa chữa từng lỗi

cụ thể Đặc biệt là các chuẩn mực về chính tả, phiên âm, viết thuật ngữ, cáchthức chú thích, cách sắp xếp tiểu mục, biểu bảng,… Khi gia công phải bảođảm thống nhất trong toàn bản thảo Tuy nhiên, biên tập viên sách lý luận,chính trịcũng cần chú ý phát hiện những trường hợp lệch chuẩn cố ý trongcách trình bày nhằm tăng tính hiệu quả, sự độc đáo trong nghệ thuật diễn đạtcủa tác giả để bảo vệ, phát huy, không can thiệp một cách cứng nhắc vào cáctrường hợp “vượt chuẩn” trong bản thảo

Sau khi gia công để nâng cao chất lượng tác phẩm, biên tập viên sách

lý luận, chính trị còn phải hoàn thiện các văn bản phụ để bản thảo trở nênhoàn thiện của một bản mẫu sẵn sàng đưa sang chế bản, nhân bản Những chitiết phụ của xuất bản phẩm có tác dụng bổ sung, nâng cao giá trị cho tác phẩmchính Nó góp phần làm nổi bật chủ đề, ý đồ xuất bản và chỉ dẫn bạn đọc sửdụng đúng, hiệu quả các giá trị của xuất bản phẩm Quan trọng nhất của việchoàn thiện bản thảo là biên soạn và hoàn thiện hệ thống chỉ dẫn cho xuất bảnphẩm như: Lời đầu sách, Lời cuối sách, chú thích, tài liệu tham khảo, thiết

kế tổng thể cho cuốn sách Các văn bản này có thể do cộng tác viên là cácnhà văn hóa, chính trị, khoa học danh tiếng soạn thảo, cũng có thể do biên

tập viên sách lý luận, chính trị tự làm Song mọi chi tiết đều do biên tập viênsách lý luận, chính trị chủ động đề xuất, tổ chức và biên tập chu đáo Phụtrách ban biên tập, tổng biên tập phải đọc duyệt cuối cùng Những sáng tạocủa biên tập viên sách lý luận, chính trị trong công việc hoàn thiện bản thảotrực tiếp thể hiện vai trò cầu nối giữa tác giả và bạn đọc, là khâu trung giangắn kết quá trình sản xuất tinh thần với sản xuất vật chất để làm ra các xuấtbản phẩm.

Trong nền kinh tế tri thức với sự thâm nhập của công nghệ thông tinvào mọi lĩnh vực cuộc sống, nội dung công tác biên tập sách lý luận, chínhtrịcũng có nhiều thay đổi Các xuất bản phẩm điện tử, công nghệ xuất bản -truyền thông kỹ thuật số ngày càng phổ biến đang dần lấn át công nghệ xuấtbản sách truyền thống Việc tìm kiếm, khai thác bản thảo ngày nay được thựchiện nhờ công cụ hiện đại, nhanh chóng và hiệu quả hơn Bản thảo cho xuấtbản điện tử và xuất bản truyền thống được khai thác trên phạm vi toàn cầu,bằng các giao dịch điện tử trên toàn thế giới Công nghiệp xuất bản đang đượcđiện tử hóa, toàn cầu hóa Tuy nhiên, công việc truyền thông qua hoạt độngxuất bản vẫn không thể thiếu việc biên tập Những nội dung biên tập sách lýluận, chính trị cụ thể như tổ chức khai thác bản thảo, thẩm định lựa chọn bảnthảo, giao dịch ký hợp đồng bản quyền, biên tập thiết kế xuất bản phẩm, pháthành xuất bản phẩm,… vẫn không thể bỏ qua, thậm chí còn yêu cầu cao hơn.Song, các nội dung biên tập này được thực hiện bởi công nghệ thông tin điện

tử, bằng máy tính điện tử nối mạng toàn cầu

1.2 Vai trò, đặc điểm của sách lý luận, chính trị và tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

1.2.1 Vai trò, đặc điểm của sách lý luận, chính trị và mối quan hệ giữa chất lượng của đội ngũ biên tập viên với chất lượng sách lý luận, chính trị

1.2.1.1 Vai trò của sách lý luận, chính trị

Sách lý luận, chính trị là loại sách trực tiếp phản ánh, truyền bá hệ tưtưởng của chủ nghĩa xã hội, đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách,pháp luật của Nhà nước Đảng ta đánh giá rất cao vai trò của sách lý luận,chính trị trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đãban hành nhiều chỉ thị về xuất bản sách lý luận, chính trị, pháp luật như: Chỉthị số 20-CT/TW ngày 27-01-2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX)

về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản, phát hành sách lý luậnchính trị trong tình hình mới, Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 25-8-2004 của Ban Bíthư Trung ương Đảng (khóa IX) về nâng cao chất lượng toàn diện của hoạtđộng xuất bản

Vai trò của sách lý luận, chính trị thể hiện rõ trên các mặt sau:

Thứ nhất, sách lý luận, chính trị có nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục,

bảo vệ và phát triển lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ hai, sách lý luận, chính trị tuyên truyền, phổ biến chủ trương,

đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Thứ ba, sách lý luận, chính trị giới thiệu kiến thức, kinh nghiệm có giá

trị của các nước và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới

Thứ tư, kho tàng trí tuệ của loài người trong sách lý luận, chính trị đã

mang đến cho con người một năng lực mới, một trình độ mới, một sự pháttriển mới, góp phần hoàn thiện nhân cách

Sách lý luận, chính trị có tính thuyết phục cao, khi đã trở thành ý chícủa cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân sẽ là sức mạnh vật chất to lớntạo nên sự đồng thuận xã hội, vì thế, sách lý luận, chính trị là công cụ sắc béntrong công tác chính trị, tư tưởng của Đảng và Nhà nước

Đặc điểm của sách lý luận, chính trị:

Thứ nhất, nội dung thông tin trong sách lý luận, chính trị mang tính

chính trị trực tiếp

- Các tri thức đề cập trong sách lý luận, chính trị ở tất cả các cấp độ: lýluận trừu tượng, tri thức chính trị cụ thể; đường lối, chính sách, pháp luật; cáctri thức kinh nghiệp, kỹ năng hoạt động (công nghệ chính trị) đều trực tiếp thểhiện quan điểm, lập trường chính trị giai cấp.

- Xuất phát từ nhiệm vụ chính trị, tạo ra sự thống nhất về quan điểm và

sự đồng thuận về tư tưởng để thực hiện tốt nhất nhiệm vụ chính trị trong từngthời kỳ, ở từng lĩnh vực cụ thể là mục đích để lựa chọn đề tài và tiêu chí đểlựa chọn, sửa chữa mọi loại hình bản thảo sách lý luận, chính trị

- Giáo dục ý thức tự giác chính trị cho quần chúng cách mạng là chứcnăng cơ bản, quan trọng nhất của sách lý luận, chính trị Do vậy, sách nàyphải tác động toàn diện vào ý thức chính trị

+ Nâng cao nhận thức giáo dục tri thức chính trị

+ Nâng cao tình cảm, niềm tin chính trị

+ Hướng dẫn hành động chính trị

Sách lý luận, chính trị phải đồng thời thực hiện ba chức năng cơ bảncủa công tác tư tưởng là: tuyên truyền, cổ động và tổ chức nhằm hình thànhniềm tin chính trị vững chắc cho quần chúng

- Sách lý luận, chính trị là công cụ hoạt động chính trị của mọi đốitượng tham gia đời sống chính trị, tham gia hoạt động cách mạng Đó là:

+ Những nhà chính trị chuyên nghiệp (các lãnh tụ chính trị), các cán bộlãnh đạo, quản lý của Đảng, các công chức trong bộ máy nhà nước

+ Những nhà lý luận - tư tưởng: Những chuyên gia nghiên cứu, giảngdạy lý luận và cán bộ chuyên trách công tác tư tưởng của Đảng Sách lý luận,chính trị là công cụ không thể thiếu của họ

+ Với quần chúng cách mạng tham gia các phong trào chính trị, sách lýluận, chính trị là công cụ để tuyên truyền, cổ động và tổ chức quần chúngđộng viên quần chúng tích cực tham gia

Thứ hai, phương thức nhận thức, phản ánh của sách lý luận, chính trị là

phương thức khoa học, theo “con đường” tư duy logic

Nhận thức bằng tư duy khoa học là một trong hai phương thức cơ bảncủa tư duy sáng tạo Tư duy logic có đặc điểm đối lập với tư duy hình tượng ởcác phương diện:

- Tư duy logic đi sâu nhận thức bản chất, quy luật của sự vật và hiệntượng thông qua thao tác trừu tượng hóa, khái quát hóa

+ Bỏ qua những hiện tượng cảm tính ngẫu nhiên, hướng tới các thuộctính chung, khái quát

+ Chia nhỏ các sự vật và hiện tượng, cố định chúng lại để có thể đi sâuvào thuộc tính bản chất của các sự vật, hiện tương

- Tư duy logic phản ánh sự vật, hiện tượng bằng các khái niệm, phạm trù,các phán đoán logic… nên văn bản thường trừu tượng, súc tích, phi biểu cảm…

- Trong một số loại sách lý luận, chính trị trình bày tri thức kinhnghiệm, nghiệp vụ, hướng dẫn kỹ năng, có sự miêu tả sự vật, sự kiện, hànhđộng và nhân vật cụ thể trong hoạt động Song, thông tin ở đây là những trithức xác thực, không hư cấu, đã được kiểm nghiệm bằng thực tiễn

Thứ ba, sách lý luận, chính trị trình bày, phổ biến tri thức khoa học lý

luận, chính trị cho nhiều loại đối tượng với trình độ và vốn sống khác nhaunên sử dụng nhiều phong cách ngôn ngữ chức năng để xây dựng văn bản

- Sách lý luận, chính trị thường sử dụng phong cách khoa học với đặcđiểm chính xác, logic, khái quát cao

- Sách lý luận, chính trị để tuyên truyền, cổ động hướng dẫn hoạt động

sử dụng phong cách chính luận với đặc điểm chính xác, logic, truyền cảm vàphổ cập để thuyết phục và tác động

Sách văn kiện, sách pháp luật phải sử dụng phong cách hành chính công vụ với đặc điểm: chuẩn mực, trang trọng, khuôn mẫu, mạch lạc và phổ cập

-Ngoài ra có những thể loại sử dụng hỗn hợp nhiều phong cách, nhiềunhất là kết hợp phong cách chính luận và khoa học trong các văn bản luậnchiến, tổng kết kinh nghiệm, chân dung chính trị,…

Vì vậy, đòi hỏi biên tập viên sách lý luận, chính trị, ngoài những nhiệm

vụ đảm bảo về chuyên môn, nghiệp vụ như những biên tập viên sách nóichung, còn phải có nhãn quan về chính trị, tư cách đạo đức cao, lập trường tưtưởng luôn vững vàng

Biên tập viên sách lý luận, chính trị có nhiệm vụ khai thác, tìm kiếmthành quả văn hóa vì có những sản phẩm văn hóa không phải do biên tậpviên tổ chức mà là thành quả sáng tác có sẵn của tác giả hoặc có trong ýtưởng, kế hoạch sáng tác của tác giả

Biên tập viên sách lý luận, chính trị có nhiệm vụ là người gác cửa, giữcửa cho việc truyền bá văn hóa bởi chính họ là người quyết định nhữngthông tin, tri thức nào có thể phổ biến, có thể truyền bá đến cộng đồng Họphải tiến hành chỉnh lý nhiều thông tin, tri thức, có khi phải lọc bỏ và có khilại phải gia công, chỉnh sửa thêm để đảm bảo tính tin cậy, tính khoa học củathông tin, tri thức phù hợp với nhu cầu xã hội, định hướng chính trị, phù hợpvới đường lối, thể chế chính trị và các mục tiêu phát triển của đất nước

Biên tập viên sách lý luận, chính trị còn có nhiệm vụ là “người chữabệnh”, “người làm đẹp” cho bản thảo của tác giả bởi các biên tập viên sách lýluận, chính trị là những độc giả đầu tiên của bản thảo gốc Họ phải đọc cẩnthận từng câu chữ trong bản thảo với thái độ nhiệt tình và trách nhiệm rất lớn

và có thể nói, diện mạo cuối cùng của sách lý luận, chính trị là do tác giả vàbiên tập viên sách lý luận, chính trị cùng tạo nên

Người làm công tác biên tập sách lý luận, chính trị còn có nhiệm vụ lànhững cây cầu nối giữa tác giả và độc giả Nếu không có những cây cầu này, thìviệc truyền bá văn hóa từ ý tưởng của tác giả đến công chúng sẽ bị giảm đi rất

nhiều Mặc dù ngày nay, với các phương tiện thông tin đại chúng mới, tác giả cóthể kiêm luôn là người biên tập và chuyển tải thông tin đến độc giả thông quacác phương tiện truyền thông mới, nhưng đó là một cách thức hoàn toàn khác và

ít được độc giả coi đó là kênh truyền bá chính thống, đáng tin cậy

1.2.1.2 Mối quan hệ giữa chất lượng đội ngũ biên tập viên với chất lượng sách lý luận, chính trị

Biên tập viên sách lý luận, chính trị cần có kiến thức rộng để xử lý cácloại bản thảo rất đa dạng về lý luận, chính trị và nhiều chuyên ngành hẹp khácnhau, với nhiều tác giả và độc giả rất khác nhau; đồng thời, cần có tri thứcchuyên sâu về một số lĩnh vực gắn với nội dung công việc

Cơ cấu tri thức hợp lý của biên tập viên sách lý luận, chính trị phải

do các bộ phận tri thức sau cấu tạo thành

Một là, tri thức phông văn hóa, gồm tri thức văn hóa tối thiểu bậc đại

học của một bộ môn khoa học và tri thức các mặt khác như: lịch sử, triết học,khoa học xã hội - nhân văn, ngoại ngữ, tin học

Hai là, tri thức nghiệp vụ biên tập: bao gồm tri thức thao tác cụ thể

của các công đoạn như chọn đề tài, tổ chức bản thảo, gia công chỉnh lý, đốichiếu, kiểm tra

Ba là, tri thức chuyên môn tương quan với phạm vi mà biên tập viên

phụ trách

Bốn là, tri thức trong kinh doanh xuất bản phẩm, gồm có quy trình sản

xuất xuất bản phẩm và giá thành, giá bán, quá trình marketing phát hành xuấtbản phẩm và xu thế nhu cầu của độc giả

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

1.2.2.1 Về năng lực chuyên môn

Năng lực của biên tập viên sách lý luận, chính trị là khả năng tổ chứccác đề tài và hoàn thành xuất bản phẩm có giá trị về mặt khoa học, đảm bảo

đúng quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước, nắm vững chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Để thựchiện được công việc này đòi hỏi trước hết biên tập viên sách lý luận, chính trịphải tổ chức, xây dựng được đề tài, nắm vững chuyên môn, chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời, trong điều kiện phát triển của khoahọc - công nghệ với sự bùng nổ thông tin như hiện nay, đòi hỏi biên tập viênsách lý luận, chính trị phải luôn luôn cập nhật những thông tin về tình hìnhtrong nước và thế giới, nắm rõ những diễn biến đang diễn ra để phục vụ tốtcho công tác biên tập

1.2.2.2 Về phẩm chất chính trị

Trước hết, biểu hiện cao nhất, tập trung nhất về phẩm chất chính trị củatừng biên tập viên sách lý luận, chính trị hiện nay là phải nắm vững, quán triệtđược quan điểm, đường lối phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng chủ nghĩa xãhội theo quan điểm đổi mới của Đảng ta

Yêu cầu cụ thể về phẩm chất chính trị cho mỗi biên tập viên sách lýluận, chính trị cần có là:

+ Phải có quan điểm, lập trường chính trị vững vàng, có bản lĩnh vàkiên định theo con đường mà Đảng ta đã chọn

+ Có khả năng tự hoàn thiện, tự đánh giá kết quả công việc của bản thân.+ Biết biến nhận thức chính trị của mình thành nhận thức của mọingười thông qua việc tuyên truyền, quảng bá, phát hành những cuốn sách đếnvới mọi người

+ Hoạt động trong quá trình đổi mới, vừa cần phải có bản lĩnh chính trịvững vàng, vừa phải rất năng động, sáng tạo, nhạy bén trước những biểu hiện

“diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch

1.2.2.3 Về tinh thần trách nhiệm

Tiêu chí phản ánh về tinh thần trách nhiệm của đội ngũ biên tập viênsách lý luận, chính trị là luôn tận tuỵ với công việc, hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ chuyên môn; có tinh thần trách nhiệm trước Đảng, trước dân tộc,trước nhân dân và đặc biệt phải luôn nêu cao tinh thần tự phê bình và phêbình; thẳng thắn đấu tranh với những bất công, những tiêu cực nảy sinh,

1.2.2.4 Về đạo đức nghề nghiệp

Trước hết đội ngũ biên tập viên sách nói chung, đội ngũ biên tập viên sách

lý luận, chính trị nói riêng với tư cách là một công dân, phải sống và làm việctheo chuẩn mực đạo đức công dân, lấy việc gương mẫu sống và làm việc theopháp luật là tiêu chuẩn đạo đức cơ bản Yêu cầu đặc thù của chức nghiệp làmnghề là phải hoàn thành tốt công việc được giao, phải luôn có ý thức tự học hỏi,

tự rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn, phải có lập trường chính trị vữngvàng, luôn trung thực, khách quan

Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, đòi hỏi mỗi biên tậpviên sách lý luận, chính trị phải liêm khiết, khiêm tốn, trung thực, thẳngthắn, không vụ lợi, thực hiện bình đẳng giữa cống hiến và hưởng thụ, giữaquyền lợi và trách nhiệm như Bác Hồ đã dạy “Người cách mạng phải cóđạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạođược nhân dân”

1.3 Những yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viên sách

lý luận, chính trị

1.3.1 Về trình độ đào tạo

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc qua các nhiệm kỳ đã thể hiện rõquan điểm, đường lối của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ Những quanđiểm đó được cụ thể hoá trong các Nghị quyết Hội nghị của Ban Chấp hànhTrung ương Đảng Đặc biệt, Văn kiện Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành

Trung ương (khoá VII), Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương(khoá VIII), Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương (khoá IX) củaĐảng đã khẳng định cải cách hành chính nhà nước và chiến lược cán bộ, trong

đó có nội dung xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làvấn đề thuộc đường lối chiến lược của Đảng ta

Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức

là một trong những nội dung cải cách hành chính và là một trong 7 chươngtrình hành động của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giaiđoạn 2001-2010 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (Quyết định số136/2001/QĐ-TTg ngày 17-9-2001)

Về yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Văn kiện Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh: "Đào tạo, bồidưỡng cán bộ cả về lý luận chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn

và năng lực thực tiễn, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cả cán bộ lãnh đạo, cán bộquản lý, các nhà doanh nghiệp và các chuyên gia Trước hết là đội ngũ cán bộchủ chốt trong hệ thống chính trị, coi trọng cả đức và tài, lấy đức là gốc"

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định phải:

"Sớm xây dựng chiến lược cán bộ của thời kỳ mới" Hội nghị lần thứ ba BanChấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) ngày 18-6-1997 ra Nghị quyết: "Vềchiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước".Trên cơ sở tổng kết công tác cán bộ trong những năm qua, chủ yếu là trong 10năm đổi mới, Nghị quyết xác định phương hướng cơ bản, các chính sách vàgiải pháp lớn xây dựng đội ngũ cán bộ thời kỳ đến năm 2020 Mục tiêu là:

"Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức các cấp từ Trung ương đến cơ sở, đặcbiệt là cán bộ đứng đầu, có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị vữngvàng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, đủ về số lượng, đồng bộ về cơcấu, bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ

nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, giữ vữngđộc lập tự chủ, đi lên chủ nghĩa xã hội".

Nhằm tăng cường công tác quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả côngtác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức hiện nay, Thủ tướng Chính phủ raQuyết định số 874/TTg ngày 20-11-1996 về "công tác đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ và công chức nhà nước hiện nay" Mục tiêu và đối tượng của việc đào tạo,bồi dưỡng công chức, viên chức hiện nay là:

- Trang bị những kiến thức và kỹ năng cơ bản, bổ sung kiến thứcchuyên môn, nghiệp vụ và quản lý nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chứcnhà nước thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, trung thành với chế độ xã hộichủ nghĩa, tận tuỵ với công vụ, có trình độ, quản lý tốt, đáp ứng yêu cầu củaviệc kiện toàn và nâng cao hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước; thực hiệnchương trình cải cách nền hành chính nhà nước

- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức nhà nước theotiêu chuẩn của từng ngạch công chức và chức danh cán bộ quản lý đã đượcNhà nước ban hành nhằm khắc phục về cơ bản những khiếm khuyết, hẫnghụt hiện nay để thực thi công vụ, bảo đảm yêu cầu công việc và tạo nguồnnhân lực thường xuyên cho cơ quan nhà nước, bao gồm thi tuyển côngchức, đào tạo tiền công vụ, đào tạo, bồi dưỡng trước khi bổ nhiệm, thi nângngạch, bậc công chức

Trong đào tạo và xây dựng đội ngũ những người làm công tác biên tậpxuất bản, cần quán triệt quan điểm chung về phát triển nhân lực của đất nước

mà Đại hội Đảng lần thứ XI đã đề ra: “Mở rộng dân chủ, phát huy tối đa nhân

tố con người, coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu của

sự phát triển” Đồng thời lựa chọn phát triển nhanh nhân lực làm công tácbiên tập xuất bản chất lượng cao

Sự nghiệp xuất bản chỉ thành công khi chúng ta biết khai thác hợp lý và

sử dụng hiệu quả tất cả các nguồn lực Song, yếu tố giữ vai trò quyết định

nhất, đảm bảo cho sự thắng lợi của quá trình đó chính là nguồn lực con người,đặc biệt là nguồn nhân lực có chất lượng cao trong công tác xuất bản do đặcthù của lao động trí tuệ Các nguồn lực khác trong lĩnh vực xuất bản (ngoạitrừ nguồn nhân lực), xét về mặt số lượng có thể là dồi dào, nhưng nếu khaithác và sử dụng không hợp lý thì đến một lúc nào đó sẽ trở nên cạn kiệt Tráilại, nguồn lực con người làm công tác xuất bản với tiềm năng trí tuệ, chất xámthì luôn phát triển không ngừng, đó là yếu tố cơ bản để hoạt động xuất bảnphát triển một cách bền vững Đây là một ưu điểm nổi trội của nguồn nhânlực so với các nguồn lực khác trong hệ thống nguồn lực phục vụ cho công tácxuất bản nói riêng và phát triển kinh tế tri thức nói chung Ngày nay, trở ngạichủ yếu nhất được xác định chính là sự hạn chế về trí tuệ và năng lực sáng tạocủa con người khi thực hiện một công việc rất khó khăn và phức tạp như côngtác xuất bản.

Xác định được tầm quan trọng của đội ngũ biên tập viên sách lý luận,chính trị, việc đào tạo, bồi dưỡng có vai trò quan trọng đặc biệt, bởi vì:

- Trong hoàn cảnh nền kinh tế quốc dân phát triển cả về số lượng vàchất lượng, khoa học - công nghệ ngày càng phát triển cao, hoạt động xuấtbản đã, đang và sẽ phát triển một cách đa dạng và phức tạp, nhiệm vụ của độingũ biên tập viên sách lý luận, chính trị ngày càng nặng nề

- Việc thực hiện theo cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa, đòi hỏi những người biên tập sách lý luận, chính trị phải đổi mới tưduy, khắc phục sự thụ động, ỷ lại, bao cấp; thay vào đó là sự năng động, nhạybén nắm bắt nhu cầu thị trường để tổ chức được những đề tài có số lượng tiêuthụ lớn Để thực hiện được điều này, biên tập viên sách lý luận, chính trị cầnphải được thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, phải đượctrang bị các kiến thức mới, được học tập kinh nghiệm của các nước tiên tiến

- Để đảm bảo nâng cao hơn nữa hiệu quả của công tác xuất bản sách lýluận, chính trị, đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị phải ngày càng

được nâng cao trình độ cả về chuyên môn, lý luận chính trị, cả về năng lực tổchức thực thi chính sách và năng lực vận động quần chúng Đội ngũ biên tậpviên sách lý luận, chính trị phải được nâng cao trình độ về mọi mặt, phải đảmbảo các kiến thức cơ bản sau:

+ Nắm vững đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước

+ Tinh thông nghiệp vụ xuất bản

+ Biết sử dụng thành thạo máy tính và ứng dụng công nghệ thông tinvào công tác chuyên môn

+ Sử dụng được ít nhất một ngoại ngữ để nâng cao hiểu biết và phục vụcông tác chuyên môn

Tóm lại, việc sử dụng đội ngũ biên tập viên sách nói chung và biên tậpviên sách lý luận, chính trị nói riêng phải được coi trọng và quan tâm mộtcách thực sự và thường xuyên trong giai đoạn hiện nay

1.3.2 Về năng lực, kinh nghiệm thực tiễn

Biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có trình độ nghiệp vụ, chuyênmôn tốt, ngoài yêu cầu cơ bản để có thể đảm nhận nhiệm vụ của nhân viên kỹthuật chuyên ngành xuất bản, như: trình độ văn hóa phải tốt nghiệp đại học trởlên với chuyên ngành phù hợp, có trình độ lý luận trung, cao cấp, nắm vững ítnhất một ngoại ngữ, sử dụng thành thạo tin học văn phòng; có năng lực nghiệp

vụ thành thạo, năng lực hoạt động xã hội và năng lực tổ chức thực hiện

Kỹ năng nghiệp vụ thành thạo thể hiện ở khả năng thiết kế, khai thácsản phẩm văn hóa, lựa chọn, đánh giá bản thảo và năng lực viết, gia côngthành thạo, có thể trình bày đạt đến kỹ xảo Một người không thể tinh thôngtất cả các lĩnh vực khoa học trong công tác biên tập, nhưng phải cố gắng cókiến thức tổng hợp và khả năng đa dạng, vừa có sở trường về một lĩnh vựcnhất định, vừa có thể thích ứng với nhu cầu công tác ở một lĩnh vực khác

Biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có năng lực hoạt động xã hộicao, thể hiện chủ yếu ở khả năng giao tiếp với cộng tác viên, tác giả, xây dựngmối quan hệ và điều hòa được các mối quan hệ, cùng hợp tác để hoàn thànhnhiệm vụ biên tập xuất bản.

Biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có năng lực tổ chức thực hiện

để có thể tổ chức thành công những bản thảo có chất lượng đáp ứng nhu cầucủa xã hội

1.3.3 Về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp

1.3.3.1 Về phẩm chất chính trị

Biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có phẩm chất và bản lĩnhchính trị vững vàng Phẩm chất đó được phản ánh qua các yếu tố sau:

Một là: Phải có thế giới quan khoa học, thường xuyên học tập chủ

nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng lập trường, quan điểm,phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để nhậnthức, phân tích và xử lý các vấn đề một cách đúng đắn, khoa học

Hai là: Phải có lòng say mê và tâm huyết với sự nghiệp xuất bản, thực

sự yêu mến công tác biên tập, xuất bản, hết sức chuyên tâm vào sự nghiệpxuất bản, có lòng yêu nghề, nhiệt tình với công tác biên tập, xuất bản

Ba là: Cần có tinh thần cống hiến, phục vụ độc giả, coi đó là trách

nhiệm xã hội của mình phải thực hiện tốt nhất

1.3.3.2 Về đạo đức nghề nghiệp

Đạo đức nghề nghiệp là quy tắc, hành vi cơ bản của mọi người đều phảituân theo trong hoạt động nghề nghiệp, trong đó có nghề xuất bản Xây dựngđạo đức nghề nghiệp là một trong những nội dung cần chú trọng trong xâydựng đạo đức công dân, là một biên tập viên nhất định phải có đạo đức nghềnghiệp biên tập xuất bản

Đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị đượcthể hiện qua 3 nội dung cơ bản:

Một là: biên tập viên sách lý luận, chính trị là công dân, trước tiên phải

tuân thủ chuẩn mực đạo đức cơ bản trong hoạt động văn hóa nói chung vàhoạt động xuất bản nói riêng

Hai là: biên tập viên sách lý luận, chính trị là người làm nghề mang

tính xã hội rộng lớn, phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp mà mọingười làm nghề mang tính xã hội đều phải tuân thủ

Ba là: biên tập viên sách lý luận, chính trị phải có nhạy cảm chính trị,

đặt yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị và lợi ích xã hội lên đầu tiên, thể hiện

rõ trách nhiệm chính trị và tuân thủ pháp luật, tinh thần khách quan, trungthực, tôn trọng tác giả và hết lòng phục vụ độc giả

Tiểu kết Chương 1

Trong phạm vi chương 1, tác giả luận văn đã tập trung làm rõ nhữngvấn đề lý luận chung về chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chínhtrị Các vấn đề lý luận được đưa ra trong chương 1 bao gồm các nội dung:khái niệm, vai trò, đặc điểm của đội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị;vai trò, đặc điểm của sách lý luận, chính trị và tiêu chí đánh giá chất lượng độingũ biên tập viên sách lý luận, chính trị; những yêu cầu nâng cao chất lượngđội ngũ biên tập viên sách lý luận, chính trị

Trong các vấn đề trên, nội dung trọng tâm nhất là vai trò, đặc điểm và

hệ thống các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ biên tập viên sách lý luận,chính trị Các tiêu chí mà tác giả đưa ra gồm: về trình độ, năng lực chuyênmôn; về phẩm chất chính trị; về tinh thần trách nhiệm; về đạo đức nghềnghiệp Đây chính là cơ sở quan trọng để đánh giá chất lượng đội ngũ biêntập viên sách lý luận, chính trị của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thậttrong chương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BIÊN TẬP VIÊN

SÁCH LÝ LUẬN, CHÍNH TRỊ CỦA NHÀ XUẤT BẢN

CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT HIỆN NAY

2.1 Khái quát về hệ thống tổ chức bộ máy và đội ngũ biên tập viên các nhà xuất bản và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật

2.1.1 Khái quát tổ chức bộ máy và đội ngũ biên tập viên các nhà xuất bản

2.1.1.1 Về hệ thống tổ chức bộ máy xuất bản

Hiện nay, cả nước có 63 nhà xuất bản do nhiều ban, bộ, ngành ở Trungương và địa phương quản lý Trong đó, có 12 nhà xuất bản tổng hợp thuộc địaphương quản lý (các tỉnh, thành phố); 12 nhà xuất bản trực thuộc tổ chức hội,đoàn thể; 25 nhà xuất bản trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộcChính phủ; 14 nhà xuất bản trực thuộc trường đại học, học viện; 01 nhà xuấtbản trực thuộc Ban Bí thư Trong đó, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật

là đơn vị nòng cốt trong việc xuất bản, phát hành sách lý luận, chính trị còn cómột số nhà xuất bản như Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Chính trị -Hành chính, Tư pháp và một số nhà xuất bản tổng hợp, chuyên ngành kháctheo nhiệm vụ chính trị của bộ, ngành, đoàn thể, địa phương cũng tham giaxuất bản, phát hành sách lý luận, chính trị Tuy nhiên, trên thực tế, do sự giaothoa giữa các mảng đề tài, phân cấp chức năng, nhiệm vụ giữa các nhà xuấtbản chưa thực sự rõ ràng, chỉ mang tính tương đối nên hầu hết các nhà xuấtbản đều tham gia vào xuất bản, phát hành các loại sách chính trị - xã hội ởnhiều phạm vi, lĩnh vực khác nhau, như: sách tuyên truyền và giải thích phápluật của Nhà xuất bản Lao động, Nhà xuất bản Tài chính… Các đầu sáchchính trị của các nhà xuất bản: Khoa học xã hội, Thông tin và Truyền thông,