Kỹ năng tham gia giải quyết vụ án dân sự

Việc đầu tiên mà người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp sẽ trợ giúp cho nguyên đơn là thống nhất mục đích của phiên tòa sơ thẩm là gì, đây cũng chính là nhận thức đúng về tầm quan trọng cũng như vai trò của phiên tòa sơ thẩm. Phiên tòa sơ thẩm là một phiên họp do Tòa án điều khiển nhằm xét xử công khai lần đầu về các vấn đề mà đương sự tranh chấp đối với một vụ việc phát sinh tại Tòa. Một phiên tòa sơ thẩm xét xử do Tòa án điều khiển đương nhiên sẽ nhân danh Nhà nước nên phải được giải quyết một cách khách quan và công khai. Trong một vài vụ việc, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể khai thác dư luận xã hội, khai thác tính công khai của phiên tòa để gây bất lợi cho bị đơn, tăng khả năng thắng kiện của nguyên đơn. Và một trong những nguyên tắc khi tham gia phiên tòa sơ thẩm mà người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải nắm chắc là mọi lập luận, mọi lý lẽ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn đều phải dựa trên chứng cứ, tránh đi lạc vào những vấn đề không liên quan đến việc giải quyết tranh chấp, không sử dụng một cách vô lối những lập luận mang tính chất suy đoán.

Đề 13: Phân tích kỹ năng tham gia phiên tòa sơ thẩm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn

Bài làm

I Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự khi có yêu cầu của đương sự và được Tòa án đồng ý Người đó có thể là luật sư, trợ giúp viên pháp

lý, đại diện của tổ chức đại diện tập thể lao động, công dân Việt Nam….Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự giúp đương sự nhận thức đúng quyền, nghĩa vụ của mình và bảo vệ các quyền lợi đó trước Tòa án kho có sự vi phạm thông qua việc xác minh, thu thập chứng cứ, nghiên cứu hồ sơ, tham gia tại phiên tòa…Do đó, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trước hết phải là người am hiểu pháp luật và đáp ứng đủ các điều kiện tham gia

tố tụng dân sự theo quy định của pháp luật

Theo Điều 75 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định:

“ Điều 75 Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

1 Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

2 Những người sau đây được làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự khi có yêu cầu của đương sự và được Tòa án làm thủ tục đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự:

a) Luật sư tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật về luật sư;

b) Trợ giúp viên pháp lý hoặc người tham gia trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý;

c) Đại diện của tổ chức đại diện tập thể lao động là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong vụ việc lao động theo quy định của pháp luật về lao động, công đoàn;

d) Công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không có án tích hoặc đã được xóa án tích, không thuộc trường hợp đang bị áp dụng biện pháp

xử lý hành chính; không phải là cán bộ, công chức trong các cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát và công chức, sĩ quan, hạ sĩ quan trong ngành Công an.

3 Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhiều đương sự trong cùng một vụ án, nếu quyền và lợi ích hợp pháp của những người đó không đối lập nhau Nhiều người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể cùng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của một đương sự trong vụ án.

………… ”

II Kỹ năng tham gia phiên tòa sơ thẩm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn.

1 Xác định đúng tầm quan trọng của phiên tòa sơ thẩm

Việc đầu tiên mà người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp sẽ trợ giúp cho nguyên đơn là thống nhất mục đích của phiên tòa sơ thẩm là gì, đây cũng chính

là nhận thức đúng về tầm quan trọng cũng như vai trò của phiên tòa sơ thẩm Phiên tòa sơ thẩm là một phiên họp do Tòa án điều khiển nhằm xét xử công khai lần đầu về các vấn đề mà đương sự tranh chấp đối với một vụ việc phát sinh tại Tòa Một phiên tòa sơ thẩm xét xử do Tòa án điều khiển đương nhiên sẽ nhân danh Nhà nước nên phải được giải quyết một cách khách quan và công khai Trong một vài vụ việc, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể khai thác

dư luận xã hội, khai thác tính công khai của phiên tòa để gây bất lợi cho bị đơn, tăng khả năng thắng kiện của nguyên đơn Và một trong những nguyên tắc khi tham gia phiên tòa sơ thẩm mà người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải nắm chắc là mọi lập luận, mọi lý lẽ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn đều phải dựa trên chứng cứ, tránh đi lạc vào những vấn đề không liên quan đến việc giải quyết tranh chấp, không sử dụng một cách vô lối những lập luận mang tính chất suy đoán

Ngoài ra, trước khi tham gia vào phiên tòa sơ thẩm, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn phải loại bỏ được các căn cứ để xác định xem liệu phiên tòa diễn ra có đúng trình tự tố tụng hay không, đúng căn cứ pháp lý hay không, phải kiểm tra được vụ án không có căn cứ để tạm đình chỉ, không có

căn cứ để đình chỉ hay ra quyết định công nhận sự thỏa thuận giữa các đương

sự Việc xác định chắc chắn các vấn đề trên sẽ tạo cho người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn một tâm lý vững vàng để tham gia vào phiên tòa sơ thẩm, trong quá trình diễn ra phiên tòa cũng không nơm nớp lo sợ phiên tòa sẽ bị hoãn

Khi bước vào một phiên tòa sơ thẩm thì người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cũng phải nắm được diễn biến của phiên tòa phụ thuộc vào quyền tự định đoạt của các đương sự Ví dụ như đang tham gia phiên tòa nhưng bị đơn chủ động đề nghị về việc thỏa thuận với nhau tại phiên tòa thì phải xem xét xem đề nghị của họ có mang lại lợi ích cho mình hay không Nếu chứng

cứ của mình yếu, mong chờ cơ hội được thỏa thuận, vì kết quả của phiên tòa như thế nào hoàn toàn phụ thuộc vào chứng cứ do các bên đưa ra thì thỏa thuận

là phương án tốt nhất

Như vậy, xác định được tầm quan trọng của phiên tòa sơ thẩm là một trong những kỹ năng cần thiết đầu tiên của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn

2 Những công việc cần chuẩn bị trước khi diễn ra phiên tòa

Trước khi diễn ra phiên tòa sơ thẩm, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải tiến hành trao đổi với nguyên đơn để đi đến thống nhất một số vấn đề như sau:

Thứ nhất, về sự có mặt của nguyên đơn trong phiên tòa sơ thẩm Theo

Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định như sau:

“ Điều 227 Sự có mặt của đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

1 Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa; nếu có người vắng mặt thì Hội đồng xét xử phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Tòa án phải thông báo cho đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự về việc hoãn phiên tòa.”

Như vậy, theo bộ luật tố tụng dân sự quy định thì nguyên đơn có quyền định đoạt việc có tham gia phiên tòa sơ thẩm lần thứ nhất hay không Theo đó người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần thống nhất với nguyên đơn để chuẩn bị các phương án khác nhau Ví dụ trong những vụ việc liên quan đến bí mật đời tư cá nhân, nguyên đơn không muốn có mặt thì có thể làm đơn xin xét

xử vắng mặt ( theo khoản 1 điều 227 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015) Nếu có đơn xin xét xử vắng mặt thì hội đồng sẽ xét xử vắng mặt, không có đơn thì hội đồng xét xử sẽ hoãn phiên tòa lần thứ nhất Trong trường hợp nguyên đơn không muốn tham gia phiên tòa thì về mặt chứng cứ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải thay nguyên đơn trình cho tòa, nên phải trao đổi với nguyên đơn để thu thập hết các chứng cứ mà nguyên đơn đang có Khi nguyên đơn vắng mặt thì nghĩa vụ chứng minh của nguyên đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

sẽ làm thay, vì trong phần tranh tụng, trong phiên tòa sơ thẩm thì người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có quyền hỏi, có quyền đưa ra chứng cứ tài liệu… nên phải sử dụng các quyền đấy một cách hợp lý Còn trường hợp nguyên đơn muốn hoãn phiên tòa sơ thẩm để thu thập thêm chứng cứ, kéo dài thời gian thì không cần làm đơn và chỉ cần không có mặt tại phiên tòa sơ thẩm lần thứ nhất Tuy nhiên, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần trao đổi để nguyên đơn nắm rõ được về việc vắng mặt không có lí do tại phiên tòa Lần thứ nhất nguyên đơn vắng mặt thì phiên tòa sẽ được hoãn, lần thứ hai diễn ra phiên tòa mà nguyên đơn vẫn vắng mặt và không có đơn xin xét xử vắng mặt thì hậu quả pháp lý mà nguyên đơn phải nhận có thể là vụ án bị đình chỉ ( Điều 227 Bộ luật

tố tụng dân sự năm 2015)

Thứ hai, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải trao đổi với nguyên

đơn những tài liệu khi có mặt tại phiên tòa sơ thẩm nguyên đơn phải mang theo, ngoài chứng cứ tài liệu thì phải mang theo cả giấy tờ tùy thân Việc kiểm tra căn cước lúc bắt đầu phiên tòa là thủ tục mang tính máy móc rất cao, không mang giấy tờ thì không được công nhận tham gia phiên tòa với tư cách tố tụng Người

bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cũng cần nói cho nguyên đơn biết trước các thủ tục sẽ diễn ra tại phiên tòa để nguyên đơn nắm được và có sự chuẩn bị

Thứ ba, trong giấy triệu tập bao giờ cũng có thời gian địa điểm diễn ra

phiên tòa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần đến sớm để chuẩn bị tâm

lý tốt hơn, nhặt nhạnh những thông tin có ích ngoài phiên tòa Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi đến sớm có thể quan sát sự có mặt của những đương sự đối lập để chuẩn bị trước phương án, ví dụ biết luật quy định nếu đương sự vắng mặt lần thứ nhất sẽ hoãn phiên tòa thì phải xem những đương sự liên quan đã đến chưa, nếu chưa đến có khả năng diễn ra hoãn phiên tòa thì có lợi hay bất lợi cho nguyên đơn

3 Trợ giúp nguyên đơn tham gia thủ tục bắt đầu phiên tòa sơ thẩm

Một là, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải giúp đương sự yêu

cầu hoặc phản đối yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng vì người tiến hành tố tụng đại diện cho Nhà nước, nguyên tắc giải quyết phải khách quan, nếu người tiến hành tố tụng có biểu hiện không khách quan thì có quyền yêu cầu thay đổi ( Điều 76 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015)

“ Điều 76 Quyền, nghĩa vụ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

4 Thay mặt đương sự yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người tham gia

tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này.”

Ví dụ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phát hiện thẩm phán là thân thích của bị đơn thì phải yêu cầu thay đổi Nếu bên bị đơn yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp xem xét, trong trường cho rằng bị đơn làm vậy là để kéo dài thời hạn tố tụng thì phải phản đối yêu cầu, cho rằng không có căn cứ để thay đổi Yêu cầu thay đổi hay phản đối thay đổi phải nhận diện được có căn cứ thay đổi hay không nên đòi hỏi người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải nắm rõ các quy định của pháp luật và sử dụng một cách linh hoạt ( các trường hợp thay đổi người tiến hành tố tụng, thay

đổi thẩm phán, hội đồng nhân dân hay thư ký được quy định tại Điều 52, Điều

53, Điều 54 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015)

Hai là, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần chuẩn bị rất kỹ các

phương án, xem xét phiên tòa có bị hoãn hay không và đôi khi giải pháp tìm kiếm căn cứ để hoãn phiên tòa lại mang lại lợi thế cho nguyên đơn Ví dụ phía nguyên đơn chưa chuẩn bị tốt về chứng cứ, hoặc có chứng cứ nhưng phải một thời gian nữa mới thu thập được thì cần phiên tòa hoãn lại ( các trường hợp dùng

để hoãn phiên toãn được quy định tại Điều 227, Điều 229, Điều 230 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015)

“ Điều 229 Sự có mặt của người làm chứng

1 Người làm chứng có nghĩa vụ tham gia phiên tòa theo giấy triệu tập của Tòa án.

2 Trường hợp người làm chứng vắng mặt thì Hội đồng xét xử quyết định vẫn tiến hành xét xử hoặc hoãn phiên tòa.

Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử trong trường hợp người làm chứng vắng mặt nhưng trước đó họ đã có lời khai trực tiếp với Tòa án hoặc gửi lời khai cho Tòa án Chủ toạ phiên tòa công bố lời khai đó.

Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa nếu việc vắng mặt của người làm chứng tại phiên tòa gây khó khăn, ảnh hưởng đến việc giải quyết khách quan, toàn diện vụ án.

3 Người làm chứng vắng mặt tại phiên tòa không có lý do chính đáng và việc vắng mặt của họ gây cản trở cho việc xét xử thì có thể bị dẫn giải đến phiên tòa theo quyết định của Hội đồng xét xử, trừ trường hợp người làm chứng là người chưa thành niên.

Điều 230 Sự có mặt của người giám định

1 Người giám định có nghĩa vụ tham gia phiên tòa theo giấy triệu tập của Tòa

án để giải thích, trả lời những vấn đề liên quan đến việc giám định và kết luận giám định.

2 Trường hợp người giám định vắng mặt thì Hội đồng xét xử quyết định vẫn tiến hành xét xử hoặc hoãn phiên tòa.”

Ba là, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần lưu ý ba trường hợp tại

phiên tòa với nhau là hoãn phiên tòa, tạm ngừng phiên tòa vàtạm đình chỉ giải

quyết vụ án tại phiên tòa sơ thẩm Cả ba trường hợp này đều dẫn đến phiên tòa không tiếp tục diễn ra, nhưng khác nhau về hậu quả

+ Hậu quả của tạm ngừng phiên tòa được quy định tại khoản 2 Điều 259 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

“ Điều 259 Tạm ngừng phiên tòa

2 Việc tạm ngừng phiên tòa phải được ghi vào biên bản phiên tòa Thời hạn tạm ngừng phiên tòa là không quá 01 tháng, kể từ ngày Hội đồng xét xử quyết

định tạm ngừng phiên tòa Hết thời hạn này, nếu lý do để ngừng phiên tòa không còn thì Hội đồng xét xử tiếp tục tiến hành phiên tòa; nếu lý do để ngừng phiên tòa chưa được khắc phục thì Hội đồng xét xử ra quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự Hội đồng xét xử phải thông báo bằng văn bản cho những người tham gia tố tụng và Viện kiểm sát cùng cấp về thời gian tiếp tục phiên tòa.”

+ Hậu quả của việc hoãn phiên tòa có thể kéo dài 1 tháng theo khoản 1 Điều 233 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

“ Điều 233 Thời hạn hoãn phiên tòa và quyết định hoãn phiên tòa

1 …… Thời hạn hoãn phiên tòa là không quá 01 tháng, đối với phiên tòa xét

xử vụ án theo thủ tục rút”

+ Hậu quả của quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án được quy định tại Điều 215 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 Trong luật không quy định về thời hạn tạm đình chỉ giải quyết vụ án cho nên khi sử dụng các căn cứ để dừng phiên tòa trong trường hợp hoãn hay tạm ngừng hay tạm đình chỉ đòi hỏi người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải có sự cân nhắc một cách cẩn thận Nếu cảm thấy chưa thực sự muốn phiên tòa diễn ra thì phải khai thác khả năng yêu cầu hoãn phiên tòa, lần thứ nhất cứ vắng mặt là hoãn, không cần căn cứ, lần thứ hai thì phải có căn cứ, nếu là nguyên đơn vắng mặt thì hội đồng xét xử sẽ xem xét đình chỉ giải quyết vụ án

Bốn là, tư vấn cho nguyên đơn sử dụng hiệu quả nhất quyền yêu cầu thay

đổi hoặc rút yêu cầu được quy định tại Điều 243, Điều 244, Điều 245 Bộ luật tố

tụng dân sự năm 2015 Theo đó, nguyên đơn có quyền thay đổi bổ sung yêu cầu nhưng chỉ trong phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu, bổ sung chỉ là làm rõ yêu cầu ban đầu, thay đổi thì sẽ theo hướng giảm đi yêu cầu, chứ không được phát sinh vấn đề mới Ngoài ra, nếu nguyên đơn rút đơn tại phiên tòa, thì theo khoản

1 Điều 245 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 trường hợp bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu phản tố của mình thì bị đơn sẽ trở thành nguyên đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần xác định tư tưởng cho nguyên đơn về trường hợp này

Năm là, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần cung cấp cho nguyên

đơn thông tin về việc phiên tòa sơ thẩm vẫn có thể đi theo hướng hai bên đương

sự thỏa thuận với nhau tại phiên tòa theo quy định tại Điều 246 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 Tuy nhiên, thủ tục hòa giải tại phiên tòa rất nhanh nên phải suy nghĩ kĩ vì quyết định công nhận được đưa ra sẽ có hiệu lực pháp luật luôn

Sáu là, nếu thấy cần đưa thêm tài liệu, chứng cứ ra xem xét tại phiên toà

mà trước đó người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chưa có hoặc chưa muốn cung cấp cho Toà án, hoặc thấy cần đề nghị triệu tập thêm người làm chứng quan trọng của vụ án thì phải đề nghị với Hội đồng xét xử những vấn đề đó Khi thấy sự có mặt của người làm chứng là cần thiết cho việc xét xử Người làm chứng này biết được nhiều tình tiết của vụ án và có khả năng cung cấp cho Toà

án những tình tiết đó nhưng họ lại không được Toà án triệu tập thì người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải đề nghị Hội đồng xét xử triệu tập thêm người làm chứng, cần nói rõ lý do đề nghị triệu tập người làm chứng để Toà án biết Trước khi kết thúc phần thủ tục bắt đầu phiên toà, Chủ tọa phiên toà thường hỏi các người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có ý kiến gì không Nếu đồng ý thì trả lời không có ý kiến gì, nếu thấy cần bổ sung thêm thủ tục nào để bảo đảm quyền lợi của người mình bảo vệ thì đề nghị với Hội đồng xét xử xem xét

4 Trợ giúp nguyên đơn tham gia thủ tục tranh tụng tại phiên tòa sơ thẩm

- Về thủ tục hỏi: người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần lưu ý xác định đúng thứ tự hỏi của mình, nếu chen ngang sẽ bị hội đồng xét xử yêu cầu dừng lại ngay Khi đặt câu hỏi phải rõ ràng, ngắn gọn, chính xác và không làm cho người được hỏi hiểu theo nhiều nghĩa Tránh việc đặt câu hỏi quá chung chung, dài dòng hoặc không rõ đó là câu hỏi hay câu giải thích, vì hỏi như thế sẽ làm cho người bị hỏi không biết phải trả lời như thế nào Khi hỏi người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp cần chú ý đừng để lộ mục đích để câu hỏi có giá trị, tránh đặt những câu hỏi trùng lặp, bị tước đi quyền đặt câu hỏi, hướng tới trọng tâm đặt những câu hỏi làm rõ các tình tiết vụ án Đối tượng đặt câu hỏi rất phong phú nên cần tận dụng tối đa, nên hỏi những đối tượng có thể cung cấp thông tin

có lợi cho mình Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể đề nghị tạm ngừng phiên tòa để có thêm thời gian và sự chuẩn bị nếu đang rơi vào thế yếu

- Tranh luận tại phiên tòa sơ thẩm:

Trong phần tranh luận, khi trình bày quan điểm của mình, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cần nhận định về các tình tiết quan trọng của vụ án, trình bày quá trình đánh giá chứng cứ và khẳng định giá trị chứng minh của các chứng cứ mà mình đã đánh giá Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải luôn luôn dùng các văn bản pháp luật làm căn cứ cho những nhận định và kết luận của mình Trong quá trình tranh luận, thông thường người tham gia tranh luận chỉ có quyền đáp lại ý kiến của người khác một lần đối với mỗi ý kiến mà mình không đồng ý Khi đáp lại ý kiến mà mình không đồng ý người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp nên trình bày ngắn gọn và đi thẳng vào vấn đề đồng thời nếu cần thiết dùng ngay lập luận của họ để phán bác lại Trong bất kỳ trường hợp nào thì người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cũng phải tôn trọng sự điều khiển của chủ tọa phiên tòa, tránh tình trạng tranh cãi đối với những người tham gia tranh luận Và mục đích của việc tranh luận là để làm sáng tỏ những tình tiết cần chứng minh của vụ án trên cơ sở đó bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp

pháp không được lồng các ý tưởng mang tính chủ quan hoặc cá nhân để trình bày trong phần tranh luận

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần sử dụng thật tốt yêu cầu đối đáp khi cần thiết, qua mình tranh luận rồi nhưng được tranh luận bổ sung, đương

sự đối lập vắng mặt thì yêu cầu hội đồng xét xử công bố lời khai của đương sự vắng mặt Khi tranh luận nếu thấy cần phải quay lại thủ tục hỏi cho rõ thêm thì yêu cầu hội đồng cho quay lại thủ tục hỏi

Trong phiên tòa sơ thẩm, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp không cần tranh luận với viện kiểm sát mà viện kiểm sát có quyền là người cuối cùng trình bày quan điểm của mình và đề xuất hướng giải quyết vụ án để hội đồng xét

xử xem xét và quyết định Sauk hi đại diện viện kiểm sát trình bày kết luận của mình thì những người tham gia tranh luận không phát biểu gì thêm

5 Trợ giúp nguyên đơn ở thủ tục tuyên án, sau tuyên án

Tại thủ tục tuyên án, sau khi nghe xong và cảm thấy bản án không phù hợp với yêu cầu nguyên đơn đã đề ra thì người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần hướng dẫn cho nguyên đơn hoặc tự mình soạn thảo đơn kháng cáo để yêu cầu Tòa án cấp trên xem xét lại theo trình tự phúc thẩm

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO