Trong những năm họctrước, thực hiện đánh giá học sinh theo TT 32 giáo viên chỉ quan tâm đến đánh giákiến thức và kĩ năng của học sinh mà chưa chú ý đến việc đánh giá một cách toàndiện s
Trang 1I Lý do chọn đề tài
“Con người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể pháttriển Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực,bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá
và con người Việt Nam Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoahọc và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tưphát triển Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo nhu cầu pháttriển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hộihoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc ” - Trích trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độlên chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Tiểu học là bậc học nền tảng Sự thànhcông của giáo dục Tiểu học có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển và chất lượngcủa các bậc học tiếp theo Đây là bậc học cơ sở đặt nền móng cho sự phát triển củamột quốc gia Mục tiêu giáo dục của tiểu học là hình thành những cơ sở ban đầucho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các
kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở, góp phần vào việc hìnhthành và phát triển những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách con ngườiViệt Nam
Năm học 2014 - 2015 là năm học thực hiện Chương trình hành động củaChính phủ, Kế hoạch hành động của ngành Giáo dục triển khai Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầucông nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa và hội nhập quốc tế Trong năm học này, Bộ GD&ĐT đã ban hành thông
tư 30/2014/TT-BGDĐT quy định đánh giá học sinh Tiểu học và Thông tư 22/2016/
TT - BGDĐT sửa đổi bổ sung được ban hành ngày 22/9/2016 kèm theo Thông tư
30 Theo đó, học sinh được đánh giá một cách toàn diện về kiến thức kĩ năng cácmôn học và hoạt động giáo dục, năng lực, phẩm chất Vì thế, giáo viên Tiểu học có
Trang 2một vị trí vô cùng quan trọng trong việc đánh giá học sinh Trong những năm họctrước, thực hiện đánh giá học sinh theo TT 32 giáo viên chỉ quan tâm đến đánh giákiến thức và kĩ năng của học sinh mà chưa chú ý đến việc đánh giá một cách toàndiện sự phát triển của học sinh về cả kiến thức kĩ năng, về sự hình thành và pháttriển một số năng lực như: năng lực tự phục vụ, tự quản; hợp tác; tự học và giảiquyết vấn đề; sự hình thành và phát triển một số phẩm chất: chăm học, chăm làm;
tự tin, trách nhiệm; trung thực, kỉ luật; đoàn kết, yêu thương
Thông tư 22 sửa đổi bổ sung ban hành kèm theo Thông tư BGDĐT Quy định đánh giá học sinh tiểu học là sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy vàcách thức đánh giá học sinh - một khâu quan trọng của quá trình giáo dục Theo
30/2014/TT-đó, hoạt động đánh giá là một chuỗi các hoạt động: quan sát, theo dõi, trao đổi,phỏng vấn, kiểm tra, nhận xét, tư vấn hướng dẫn, động viên… Nghĩa là, hoạt độngđánh giá rất cụ thể, tỉ mỉ, chứ không chỉ là hoạt động kiểm tra cho điểm như trướcđây Nội dung đánh giá học sinh cũng toàn diện hơn, bao gồm: Đánh giá quá trìnhhọc tập theo chuẩn kiến thức kĩ năng và đánh giá sự hình thành, phát triển phẩmchất, năng lực của học sinh
Như vậy, ngoài việc dạy học các môn theo phân công giảng dạy, tổ chức,hướng dẫn các hoạt động học tập ở lớp, khả năng hợp tác nhóm, tự học, giaotiếp, giáo viên còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động của học sinh ngoàigiờ lên lớp Việc đánh giá học sinh tiểu học không đơn giản chút nào Giáo viênkhông đơn thuần chỉ là dạy học mà phải có những hoạt động quan sát, theo dõi,trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn,hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả họctập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinhtiểu học Không chỉ đánh giá cá mặt năng lực của học sinh ở lớp ở trường mà cònthông qua các hoạt động ở nhà Đó là việc tự học của các em trong dịp nghỉ hè,nghỉ lễ, tết; năng lực tự phục vụ bản thân trong sinh hoạt hằng ngày, ăn uống, giúp
đỡ bố mẹ việc nhà, hợp tác với các bạn trong lớp, trong tổ để hoàn thành một sốnhiệm vụ mà lớp, trường giao cho Điển hình là trong dịp nghỉ lễ, tết và gần đâynhất là kì nghỉ dài ngày do dịch bệnh Covid-19 gây ra
Trang 3Nhận thức được tầm quan trọng của việc đánh giá học sinh tiểu học theo TT
22 sửa đổi bổ sung ban hành kèm theo TT 30, đặc biệt là vấn đề hình thành và pháttriển các nhóm năng lực cho học sinh trong thời đại mới, tôi đã mạnh dạn chọn
sáng kiến Một số giải pháp nhằm hình thành và phát triển các nhóm năng lực cho học sinh lớp 5 theo TT 22 đạt hiệu quả.
II Điểm mới của đề tài
Sáng kiến Một số giải pháp nhằm hình thành và phát triển các nhóm năng lực cho học sinh lớp 5 theo TT 22 đạt hiệu quả đáp ứng việc đổi mới đánh
giá học sinh tiểu học Sáng kiến đưa ra những giải pháp nhằm hình thành và pháttriển các nhóm năng lực cho học sinh mà lâu nay giáo viên chưa chú trọng hay chỉchú trọng một cách chung chung, chỉ đánh giá về kiến thức kĩ năng Đồng thời đềcao tính tự chủ, tự lập của chủ thể của học sinh, người thầy chỉ làm vai trò hướngđạo, áp dụng tính ưu việt của mô hình VNEN trong quá trình dạy học phát huy tối
đa tính tích cực, sáng tạo, chủ động của người học Vận dụng nhiều nhất cácphương tiện liên lạc, dạy học thông qua truyền hình, trực tuyến để đánh giá họcsinh trong thời gian nghỉ Tết, lễ, dịch bệnh, Học sinh được giáo dục và phát triển
kĩ năng sống để trở thành chủ nhân tương lai của đất nước một cách năng động,sáng tạo, tự tin
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG
I Thực trạng của việc hình thành và phát triển các nhóm năng lực cho học sinh lớp 5 theo Thông tư 22
1 Thực trạng của giáo viên
Năm học 2014-2015 là năm học đầu tiên thực hiện đánh giá học sinh tiểuhọc theo Thông tư 30 và năm 2016 là Thông tư 22 sửa đổi bổ sung một số điều của
TT 30 Giáo viên đánh giá học sinh ở cả 3 mặt: kiến thức và các hoạt động giáodục; năng lực; phẩm chất Tuy nhiên, không phải giáo viên nào cũng thực hiệnđược ngay việc đánh giá thường xuyên các môn học và các hoạt động giáo dục củahọc sinh trên lớp hằng ngày Bởi khó khăn trước mắt là thay đổi tư duy của các bậcphụ huynh, tư duy của học sinh và ngay cả nhận thức của của bản thân giáo viên
Từ việc đánh giá bằng điểm số được thay bằng những lời nhận xét của giáo viên,
từ cách suy nghĩ học vì điểm được thay bằng học để có kiến thức, để phát triểnnăng lực, phẩm chất thực sự không dễ thay đổi mà phải kiên trì từng bước mới cóhiệu quả
Việc nhận xét, đánh giá học sinh tưởng như đơn giản nhưng thực tế là vôcùng quan trọng, bởi những lời nhận xét của cô giáo sẽ tác động đến tâm tư, tìnhcảm của các em Vì vậy, mỗi giáo viên tiểu học nói chung và bản thân tôi nói riêngđều gặp không ít khó khăn khi lựa chọn ngôn ngữ để đánh giá từng học sinh Thựchiện đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 22 ban hành kèm theo TT 30 cónhiều thuận lợi cho học sinh, nhưng giáo viên cũng vất vả hơn; bởi giáo viên sẽphải lựa chọn đánh giá, nhận xét sao cho học sinh biết được các ưu điểm, cái làmđược của bản thân; nhận ra được cái hạn chế, cái chưa tốt một cách tế nhị và đưa racác biện pháp khắc phục đồng thời khuyến khích các em cố gắng để tiến bộ hơn
Bên cạnh đó, trong quá trình dạy học, có thể nói rằng người giáo viên cònchưa có sự chú ý đúng mức đến từng đối tượng học sinh, đặc biệt là về các nănglực của học sinh Việc dạy học còn mang tính đồng loạt, toàn lớp, chỉ chú trọngdạy kiến thức mà chưa chú trọng dạy năng lực, kĩ năng sống và phẩm chất cho họcsinh Giáo viên đã tạo cơ hội cho học sinh khả năng điều hành, tự học, tự quản,mạnh dạn, tự tin, biết chia sẻ, bày tỏ ý kiến, hợp tác nhưng chưa thực sự chú
Trang 5trọng; chưa thực sự tạo được mối quan hệ gần gũi giữa giáo viên - học sinh, họcsinh - học sinh, phụ huynh - giáo viên
Hơn nữa, do quen với cách đánh giá cũ, giáo viên chỉ chú trọng đánh giá vềkiến thức mà ít quan tâm việc đánh giá năng lực và phẩm chất cho học sinh Một
số giáo viên chưa nhận thức đầy đủ quan điểm đánh giá của TT22 Việc đánh giámới chỉ quan tâm đến kiến thức, các kĩ năng như đọc, viết, tính toán song lại lơ là,qua loa, ít quan tâm đến việc đánh giá về mặt năng lực, phẩm chất Một số giáoviên khi thực hiện nhận xét, đánh giá học sinh theo Thông tư 22 còn mang tínhhình thức, chung chung do chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc nhậnxét, đánh giá học sinh cũng như lợi ích mà nó mang lại
xa, một số em thì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn
Do thời gian thực hiện Thông tư 22 chưa đủ dài Các thuật ngữ, các hìnhthức đánh giá theo TT32 vẫn được các em thỉnh thoảng sử dụng từ thế hệ học sinhnày truyền sang thế hệ học sinh khác Các em chưa nhận thức được một cách rõràng rằng việc đánh giá, nhận xét của cô giáo là nhằm giúp các em ngày một tiến
bộ hơn; qua đó các em thấy được mặt tốt, mặt còn hạn chế của mình để vươn lêntrong học tập, trong cuộc sống
Lớp tôi đang chủ nhiệm và giảng dạy có trình độ hơi thấp hơn so với các lớpkhác trong trường và mặt bằng đời sống cũng thấp hơn nên việc hình thành và pháttriển một số năng lực của các em như năng lực “tự phục vụ, tự quản; hợp tác, tựhọc và giải quyết vấn đề” cũng gặp phải những khó khăn nhất định Các em cònthiếu thốn, phải dành thời gian làm việc nhà để giúp đỡ gia đình, không có sự giámsát của bố mẹ nên còn chưa tự học, tự ti về hoàn cảnh và đặc biệt là rụt rè, chưa
Trang 6mạnh dạn hợp tác với bạn, với thầy cô và mọi người để giải quyết một số vấn đềtrong học tập và trong cuộc sống.
Qua khảo sát tình hình đầu năm về các nhóm năng lực ở lớp tôi phụ trách, kếtquả đạt được như sau:
em chưa có tính tự giác trong học tập, còn ham chơi và dánh nhiều thời gian xem ti
vi và chơi điện thoại Các em còn khá thụ động, chưa mạnh dạn và quyết đoán đểgiải quyết một vấn đề bất kì ở trường hay ở nhà, còn ỉ lại vào bố mẹ,…
3 Thực trạng của cha mẹ học sinh
Trình độ văn hóa, nhận thức của một số phụ huynh vẫn còn hạn chế Điềukiện kinh tế của địa phương còn khó khăn Một số gia đình thu nhập còn thấp, chủyếu dựa vào nông nghiệp Phụ huynh phải bươn chải với cuộc sống nên ít có thờigian quan tâm đến con em và giao phó hết trách nhiệm cho nhà trường Nhiều giađình con cái phải ở với ông bà để bố mẹ đi làm xa,
Đánh giá, nhận xét học sinh vẫn còn là điều mới lạ với giáo viên, học sinh
và đặc biệt là phụ huynh học sinh bởi thời gian thực hiện chưa dài Với phươngpháp đánh giá mới này đòi hỏi phụ huynh phải luôn quan tâm, trao đổi, kiểm traquá trình học tập của học sinh, cùng nhà trường giáo dục các em, phải tập trungdạy cho các em kĩ năng sống Đây cũng là một khó khăn không nhỏ mà chúng tôigặp phải khi thực hiện đánh giá, nhận xét học sinh theo Thông tư 22
Trang 7Cha mẹ học sinh mới chỉ quan tâm con cái học hành thế nào, kết quả ra saochứ hầu như ít quan tâm đến việc hình thành và phát triển năng lực và phẩm chấtcho các em, do nhận thức chưa đúng về giáo dục, chưa nắm được cách đánh giáhọc sinh theo hướng đổi mới… Nhiều gia đình vẫn còn tồn tại lối suy nghĩ lệch lạc
là việc dạy chữ, dạy người là việc của các thấy cô giáo ở trường, chưa thực sự quantâm đến việc hình thành và phát triển các phẩm chất của con em, không nắm đượccon mình có mạnh dạn hay không, có được những năng lực gì, phẩm chất gì để thểhiện trong đời sống hằng ngày Một số phụ huynh còn không hợp tác với nhàtrường để giáo dục các em để hoàn thiện nhân cách cho các em
II Các giải pháp nhằm hình thành và phát triển các nhóm năng lực cho học sinh lớp 5 theo Thông tư 22 đạt hiệu quả
1 Tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh học sinh
Điều kiện và hoàn cảnh của học sinh có ảnh hưởng lớn đến việc học tập củahọc sinh và chất lượng giáo dục của từng lớp Vì vậy, là một giáo viên vừa nhậnnhiệm vụ giảng dạy, vừa chủ nhiệm lớp, ngay từ đầu năm học, tôi đã tìm cách nắmbắt hoàn cảnh sống của học sinh Cụ thể, tôi tìm hiểu và thu thập thông tin nhữngđiểm chính sau:
Điều kiện kinh tế, văn hóa của từng học sinh
Những đặc điểm về thể chất, sinh lí của từng học sinh: Thể lực (cân nặng,chiều cao, ), sức khỏe (khỏe mạnh hay bệnh tật, vóc dáng bình thường hay bịkhuyết tật, )
Những đặc điểm về tâm lí của mỗi học sinh như khả năng nhận thức, tư duy:thông minh, nhanh nhẹn hay chậm chạp trong các hoạt động học tập, vui chơi,giải trí, giao tiếp
Nắm vững tính cách và những phẩm chất của từng học sinh: chăm học haylười học, khiêm tốn hay ba hoa, trung thực hay giả dối, mạnh dạn hay nhút nhát,
Từ những đặc điểm của từng học sinh mà đã tìm hiểu, nắm bắt được ngay từđầu năm học, tôi đã phân tích để biết rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh
Trang 8học yếu để có biện pháp giúp đỡ, khắc phục; nắm được sở trường của học sinhgiỏi, học sinh năng khiếu để có hướng bồi dưỡng, để giáo dục và hình thành cácmặt năng lực cho các em.
Việc tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh học sinh có thể được thực hiện bằng nhiềuhình thức khác nhau Ngoài tìm hiểu trực tiếp thông qua học sinh trong các tiết họcchính khóa, tiết sinh hoạt tập thể hay tiết học hoạt động ngoài giờ lên lớp, học sinhtrực tiếp giới thiệu về bản thân mình, về bố mẹ mình với cô giáo cũng như các bạntrong lớp; tôi còn tìm hiểu thông qua những giáo viên dạy các em trong những nămhọc trước và thông qua cha mẹ của chính các em và cha mẹ của các bạn trong lớp.Gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh về vấn đề học tập, năng lực, phẩm chất của họcsinh cũng như nâng cao chất lượng giáo dục là việc làm cần thiết và không thểthiếu của một giáo viên chủ nhiệm lớp Từ đó có những nhận xét, đánh giá kháchquan, đầy đủ và chính xác hơn đối với học sinh Tôi đã đề ra nhiệm vụ đối với bảnthân mình là đến thăm gia đình của một số học sinh cá biệt, động viên khích lệ các
em đi học đầy đủ, tìm hiểu nguyên nhân một số em vì sao đến trường không hoànthành nhiệm vụ giáo viên giao, vì sao lại nói cô giáo về một vấn đề nào đó, Nhờviệc làm đó, học sinh của tôi đã đi học đầy đủ, tỉ lệ chuyên cần ngày càng cao, các
em cảm thấy được cô giáo gần gũi, yêu thương và đặc biệt, các em tự tin hơn khitrao đổi với cô giáo những vấn đề vướng mắc trong học tập cũng như trong đờisống hàng ngày của mình
2 Đổi mới phương pháp dạy học, vận dụng mô hình trường học mới
2.1 Đổi mới không gian lớp học
Thay đổi trong sắp xếp bàn ghế phù hợp dạy học theo nhóm tạo ra môitrường sư phạm thuận lợi cho việc dạy học của thầy và trò HS được bố trí ngồitheo nhóm (4 - 5 em) đã có được không gian thông thoáng dễ dàng cho việc đi lạigiữa thầy và trò trong lớp học; GV đến với các nhóm một cách thuận lợi để kiểmtra việc học của từng HS và giúp đỡ điều chỉnh việc làm của các em trong nhóm.Thầy và trò trao đổi với nhau nhiều hơn, sát hơn Học sinh có cơ hội bộc lộ khảnăng trao đổi, chia sẻ, biết hợp tác với các bạn để giải quyết vấn đề học tập mà
Trang 9giáo viên nêu ra Mặt khác, khi làm việc theo nhóm, mỗi học sinh tự đảm nhiệm, tựhọc, tự quản công việc của mình mà nhóm trưởng giao Từ đó, ý thức, trách nhiệmcủa các em càng ngày càng tiến bộ, năng lực của mỗi bạn học sinh được bộc lộ.
2.2 Đổi mới phương pháp dạy học
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học đã được đặt ra đối với tất cả các cấphọc trong hệ thống giáo dục nói chung và bậc Tiểu học nói riêng GV chú trọnghoạt động học của HS, đến với từng em và nhóm học tập nhiều hơn làm việc chungcho cả lớp, giải đáp ý kiến và vướng mắc của HS thay vì thuyết giảng GV và HSgiao tiếp, chia sẻ, tự học, hợp tác với bạn, với cô giáo để khám phá kiến thức Họctheo nhóm là một đặc trưng trong đổi mới cách dạy và học Hầu hết các tiết học,
HS đã có gần ba phần tư thời gian để làm việc nhóm, cặp và cá nhân một cách khávui, sinh động và hiệu quả Các em được thực sự cùng nhau trao đổi, tìm tòi để tìm
ra lời giải hoặc để hiểu bài thông qua các hoạt động học tập; chỗ nào chưa rõ thìhỏi cô giáo hoặc bạn trong nhóm để có thêm gợi ý giải thích… HS tiến bộ rõ về sự
tự tin cũng như mạnh dạn hơn trong giao tiếp; các em có sự chia sẻ giúp đỡ nhautrong học tập; các đối tượng HS còn chậm có cơ hội phát biểu, để thắc mắc và hiểuđược bài học Việc luân phiên nhóm trưởng, chỗ ngồi hay thay đổi các thành viêntrong Hội đồng tự quản cũng một việc làm thiết thực cho học sinh giúp các emtăng cường kĩ năng “nói” trước đám đông, từ đó các em tự tin lên rất nhiều Tôichú trọng việc “Học mà chơi - chơi mà học”, vừa học vừa chơi một cách có kỉ luật,
có quy định, có luật chơi Tham gia trò chơi giúp các em rèn luyện thể chất, sựkhéo kéo, nhanh nhẹn, hoạt bát, tạo sự hòa đồng, thân thiện, đoàn kết, Nhữngphút vui chơi thỏa mái, lành mạnh sẽ giúp các em thêm hào hứng để học tập vàsống hồn nhiên hơn Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tínhtốt đẹp, hạn chế những tật xấu, đồng thời rèn luyện thể chất và tâm hồn các emtheo chiều hướng tốt hơn
Trong dạy học, tôi linh hoạt lựa chọn biện pháp phù hợp sao cho đạt hiệu quả
cao nhất “Học trò không phải là một chiếc bình cẩn đổ đầy kiến thức, các em là
những ngọn đuốc cần được thắp lên”.
Trang 10Tôi tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng, phong phú như trang trí trườnglớp học; tìm hiểu lịch sử địa phương; hướng dẫn viên nhỏ tuổi, hoạt động trảinghiệm thực tế ở địa phương,…Trong mỗi hoạt động, tôi tạo điều kiện và khuyếnkhích các em chủ động trong việc tổ chức điều khiển và tự quản các hoạt động,tích cực tham gia vào các khâu lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, tổ chức thựchiện và đánh giá các hoạt động của mình Và đặc biệt là không làm thay, làm hộhọc sinh Quá trình đó giúp các em hình thành năng lực tự giải quyết vấn đề mộtcách có hiệu quả nhất, trách nhiệm với những nhiệm vụ mà mình được giao Cứgiao nhiệm cho các em làm việc theo nhóm, theo cộng đồng, các em sẽ hợp tác, tựquản tốt hơn Chơi trong học tập giúp các em bộc lộ năng lực của mình thông quacác trò chơi.
2.3 Đổi mới hình thức sinh hoạt tập thể nhằm phát huy vai trò của Hội đồng tự quản
Tổ chức có chất lượng tiết sinh hoạt tập thể, giao cho chủ tịch Hội đồng tựquản điều hành tiết sinh hoạt lớp, học sinh phát biểu dân chủ, mạnh dạn nhậnkhuyết điểm của mình và chỉ ra thiếu sót của bạn, bình bầu các bạn được khentrong các mặt kiến thức kĩ năng; năng lực; phẩm chất trong tuần, trong tháng vàtrong học kì…Nhờ vậy rèn cho học sinh khả năng giao tiếp, trình bày trước đámđông, tự quản, tự tổ chức một hoạt động tập thể… Bên cạnh đó, việc làm này cònrèn cho học sinh tính tự tin, trung thực, trách nhiệm…
3 Xây dựng lớp học thân thiện
3.1.Tạo môi trường lớp học thân thiện
Giáo viên sử dụng lời nói, ánh mắt và cử chỉ thân thiện: Lời nói là phươngtiện giao tiếp quan trọng nhất của thầy cô giáo với học sinh Bởi vậy, giáo viên cần
sử dụng lời nói sao cho đạt hiệu quả cao nhất Lời nói của giáo viên phải chuẩnmực, sẵn sàng nhận lỗi khi phát ngôn sai Điều này làm tăng thêm uy tín của giáoviên đối với học sinh Những lời nhận xét của tôi dành cho các em luôn chứa đựngnhững tâm tư, tình cảm và cả sự tâm huyết sâu sắc về mỗi học sinh Khi giao tiếpvới học sinh, tôi luôn sử dụng ngôn ngữ sao cho các em dễ hiểu nhất, giàu hình ảnh
Trang 11và đạt giá trị biểu cảm cao Lời nói nhẹ nhàng cùng với ánh mắt thân thiện sẽ tạo ranhững xúc cảm tâm lí, giúp các em thoải mái và tự tin hơn trong mọi hoạt động.Cần khen ngợi, đừng chê bai Khen ngợi là việc làm không thể thiếu trong giáodục, đặc biệt là giáo dục học sinh tiểu học Khi học sinh làm được việc tốt là phảikhen ngợi ngay để khích lệ, động viên Một lời khen có hiệu quả giáo dục gấpnhiều lần so với những lời chỉ trích, chê bai Đặc biệt với học sinh cá biệt thì lờiđộng viên, khen ngợi như là liều thuốc tinh thần giúp các em thay đổi hành vi theochiều hướng tích cực, còn là động cơ thúc đẩy quá trình học tập và rèn luyện củacác em, giúp học sinh mạnh dạn khi giao tiếp, tự tin, sẵn sàng chia sẻ với bạn vàthầy cô giáo Mỗi lời nhận xét phải là thông điệp của người thầy đối với học sinh
và phải đảm bảo được hai yếu tố đó là: Khẳng định trên cơ sở thực tiễn và tư vấn,động viên các em học sinh
Trong nhận xét học sinh, tôi luôn dùng từ “tiến bộ” để bao hàm đầy đủ sựphát triển của các em trong các mặt học tập, các hoạt động liên quan đến phát triểnnăng lực cá nhân Ví dụ: Cô thấy em có nhiều tiến bộ khi giải quyết vấn đề cô giao,cần tiếp tục phát huy em nhé!” Hoặc nếu em A làm tốt việc này, em B làm chưatốt việc kia thì tôi nhận xét ngay tức thì và truyền tải được những thông điệp nhắnnhủ ở trong đó
Giáo viên là người rất gần gũi với học sinh, vì vậy hãy cố gắng để các emluôn cởi mở với thầy cô Hãy lắng nghe học sinh để hiểu được tâm tư nguyện vọngcủa các em Giáo viên vừa là bạn vừa là thầy của các em Giáo viên không cầnphải che giấu tình cảm của mình với các em, nhưng cần tuyệt đối tránh sự ưu áiđặc biệt với một vài em nào đó Công bằng, khách quan và trung thực là nguyêntắc trong đánh giá
Tự phục vụ, tự quản; tự học và giải quyết vấn đề là các nhóm năng lực màtôi thường xuyên hướng tới giáo dục các em Học sinh lớp 5 là khối lớp lớn nhấttrường Tôi luôn giáo dục các em các năng lực tự phục vụ, tự học để các em có thểchủ động, tự khẳng định mình trong mọi công việc được giao Các em bộc lộ hếtkhả năng, ý thức của mình trong mọi hoạt động, Từ đó sẽ hình thành cho các emtính độc lập tự chủ trong các hoạt động ở nhà và ngoài xã hội Các em luôn tự giác,