Để đạt được kết quả cao trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi, bản thân tôiluôn trăn trở, tìm tòi, khảo nghiệm cách thức, biện pháp, phương pháp phù hợpnhất, làm thế nào để phát hiện và bồi
Trang 1Trong giai đoạn đổi mới của đất nước, Đảng ta chủ trương đẩy mạnh hơnnữa công tác giáo dục, coi đây là một trong những yếu tố đấu tiên, yếu tố quan
trọng góp phần phát trển kinh tế - xã hội Mục tiêu của giáo dục là: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”.
Bồi dưỡng nhân tài cho đất nước là một trong những nhiệm vụ của ngành
giáo dục, xem trọng “hiền tài là nguyên khí của quốc gia” Bồi dưỡng học sinh
giỏi cũng là công tác cực kì quan trọng giúp cho ngành giáo dục phát hiện nhântài, lựa chọn những mầm giống tương lai cho đất nước trong sự nghiệp trồngngười Đồng thời giúp cho học sinh thực hiện được ước mơ là con ngoan, trò giỏi
và có định hướng đúng về nghề nghiệp của mình trong tương lai
Trong những năm gần đây, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử 8đạt được thành tích đáng kể Tuy nhiên chất lượng của học sinh giỏi chưa ổn địnhchưa đáp ứng kì vọng của nhà trường đề ra Điều đó, xuất phát từ nhiều nguyênnhân khác nhau như xã hội có những nhận thức chưa đầy đủ về vị trí chức năngcủa bộ môn Lịch sử, nhiều phụ huynh cho đây là môn học phụ không mang lạitương lai cho con em mình, không muốn cho con em tham gia Vì thế, tình trạnghọc sinh chưa nắm được những sự kiện lịch sử cơ bản hay nhớ sai hoặc nhầm lẫnkiến thức lịch sử là hiện tượng khá phổ biến
Để đạt được kết quả cao trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi, bản thân tôiluôn trăn trở, tìm tòi, khảo nghiệm cách thức, biện pháp, phương pháp phù hợpnhất, làm thế nào để phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử, để các emnắm vững kiến thức bước vào kỳ thi học sinh giỏi cũng như các kỳ thi khác Từ
kinh nghiệm vốn có của mình, tôi mạo muội chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử 8” Hy vọng những
kinh nghiệm này sẽ đóng góp một phần nhỏ bé vào thành tích giáo dục của nhà
Trang 2trường nói riêng và của huyện nhà nói chung.
2 ĐIỂM MỚI CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài đã đưa ra được những giải pháp cụ thể trong công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi môn Lịch sử 8, đã xác định được tư tưởng cho học sinh làm cho học sinhyên tâm và hứng thú trong học tập
Cách kiểm soát kiến thức của học sinh thông qua từng chuyên đề và qua các
bài kiểm tra
Học sinh có kỹ năng phân tích vấn đề thông qua các hoạt động bàn bạc, thảoluận trong quá trình học tập
Cách hướng dẫn học sinh nhận dạng đề ra, cách làm bài của học sinh
* Phạm vi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Với sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử 8” áp dụng cho đối tượng học sinh khối 8 nơi
tôi đang công tác và giáo viên giảng dạy môn Lịch sử 8 ở các trường THCS
Trang 3II PHẦN NỘI DUNG
1 THỰC TRẠNG NỘI DUNG CẦN NGHIÊN CỨU
1.1 Về phía giáo viên
Phần lớn giáo viên đều nhận thức được tầm quan trọng của công tác bồidưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử Những người được phân công giảng dạy tâmhuyết với công tác bồi dưỡng, có năng lực chuyên môn vững vàng, biết áp dụngcác phương pháp đặc trưng bộ môn và ứng dụng công nghệ thông tin vào quátrình dạy học góp phần nâng cao chất lượng đội tuyển
Song phương pháp ôn tập bồi dưỡng còn đơn điệu chủ yếu dạy kiến thức ởsách giáo khoa kết hợp với sách giáo viên, các tài liệu tự sưu tầm được và kinhnghiệm của bản thân Tuy nhiên khả năng kết hợp đa dạng các phương pháp trong
ôn tập bồi dưỡng chưa linh hoạt, tính sáng tạo chưa cao
Bên cạnh công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, giáo viên còn phải bảo đảm chấtlượng đại trà, thậm chí còn làm công tác kiêm nhiệm khác, khối lượng công việcnhiều do đó việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi cũng có phần bị hạnchế
1.2 Về phía học sinh
Trước đây học sinh quan niệm môn Lịch sử chỉ là môn học thuộc lòng,không cần phải tư duy, không có bài tập, không cần đọc thêm tài liệu tham khảo
Vì vậy học sinh chỉ học một cách hời hợt theo nội dung vở ghi, ít và thiếu phần
mở rộng, liên hệ Kết quả là khi kiểm tra, học sinh không nắm được các kiến thức,
sự kiện, thời gian, câu hỏi mở rộng, nâng cao không giải quyết được
Thời gian học môn bồi dưỡng của học sinh chưa nhiều do các em còn phảihọc các môn chính khóa và dành thời gian nhiều cho các môn học khác
Học sinh chưa thực sự yêu thích môn học, phần lớn các em đều cho rằng họcLịch sử rất khó, khô khan, quá nhiều sự kiện cần ghi nhớ… Hơn nữa chương trìnhLịch sử 8 quá trừu tượng, phần kiến thức lịch sử thế giới quá dài, độ nhớ của các
em không được lâu Do đó, học sinh cảm thấy nhàm chán khi học lịch sử, nhậnbiết sự kiện không sâu sắc nhầm lẫn giữa sự kiện này với sự kiện kia Chính vìvậy chất lượng đội tuyển chưa ổn định
* Kết quả cụ thể số học sinh bồi dưỡng học sinh giỏi Lịch sử 8 qua các nămtrước khi áp dụng đề tài như sau:
Trang 4Thời gian Số lượng học
sinh tham gia Giải cá nhân Xếp vị thứ đồng đội
1.3 Nguyên nhân của thực trạng
Qua trao đổi với các đồng nghiệp và thực tế giảng dạy, chúng tôi nhận thấymột số nguyên nhân sau:
Một là chương trình chính khóa quá nhiều môn, thêm vào đó các em lại thamgia bồi dưỡng học sinh giỏi nên rất hạn chế về thời gian tự học, tự nghiên cứu.Hai là tài liệu Bồi dưỡng học sinh giỏi có khá nhiều, tuy nhiên các tài liệu đóđơn thuần chỉ chứa đựng nội dung kiến thức thuần tuý, chưa có tài liệu đề cập đếnkinh nghiệm, cách thức, phương pháp, các kĩ năng làm bài lịch sử một cách cụ thể
để giúp giáo viên dễ dàng tiếp cận Do đó công tác bồi dưỡng học sinh giỏithường gặp khó khăn, kết quả chưa ổn định
Ba là thực tế hiện nay, môn Lịch sử ít được học sinh, phụ huynh chú trọngđầu tư và cho rằng đây là môn học phụ khó xác định nghề nghiệp trong tương lai
Do đó việc hình thành đội tuyển học sinh có năng khiếu học tập bộ môn rất khókhăn Đa số học sinh lựa chọn, tham gia bồi dưỡng các môn học khác, đội tuyển
Sử phải chọn sau điều đó ảnh hưởng không nhỏ công tác bồi dưỡng và chất lượngcủa đội tuyển
Mặt khác, học sinh chưa bắt kịp với sự đổi mới phương pháp dạy học theohướng phát triển năng lực, chưa chủ động và linh hoạt trong bồi dưỡng
Trang 5Yếu tố cơ bản nhất là người dạy luôn luôn biết tự hoàn thiện mình Có tâmhuyết với nghề chưa đủ, hơn thế nữa phải có năng lực chuyên môn vững vàng,biết xác định được kiến thức trọng tâm, biết làm chủ điều mình dạy và phải biếtdạy học sinh cách học để học sinh bình tĩnh, tự tin lĩnh hội kiến thức và tư duysáng tạo Nâng quan điểm từ biết để hiểu để vận dụng vào làm bài
Sau đây tôi xin trình bày một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượngcông tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử 8 như sau:
1 Phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi
Phát hiện và lựa chọn học sinh là yếu tố quan trọng đầu tiên của người thầy,bởi nếu lựa chọn những học sinh không đúng yêu cầu thì kết quả mang lại sẽ bịhạn chế rất nhiều, có khi lại uổng công vô ích Công tác tuyển chọn học sinh giỏixin phép được nói rộng ra hai khối tự nhiên và xã hội:
Đối với khối tự nhiên: Học sinh giỏi toán, chắc chắn sẽ học khá các môn lí,hoá, sinh
Đối với khối xã hội: Học sinh học giỏi môn ngữ văn, ắt sẽ học khá môn lịchsử
Từ thực tế đó giúp ta dễ dàng trong khâu tuyển chọn, song học sinh cứ xemthường môn Lịch sử cho đó là môn học phụ Mặt khác giáo viên dạy môn Lịch sửcũng thường bị lép vế trong khâu tuyển chọn học sinh, phải lựa chọn đối tượngsau cùng Những em có năng khiếu đặc biệt thường thích ôn luyện các môn học tựnhiên Vì có kiến thức cơ bản, vững vàng các em cần nắm rõ các công thức, quytắc, định nghĩa, định lí rồi linh hoạt nhạy bén, áp dụng để làm bài Còn các mônhọc ít tiết như Lịch sử, Địa lí cần học bài dài và nhiều nên phần đông các em rấtchán Bởi vậy giáo viên cần động viên, khuyến khích thì học sinh mới chịu đi ôn Khi lựa chọn được đối tượng để bồi dưỡng rồi thì giáo viên phải biết yêunghề tận tụy với nghề Luôn luôn biết khích lệ, níu kéo các em vào niềm ham mêyêu thích bộ môn Đồng thời giáo viên cũng phải biết xây dựng vun đắp uy tíncủa mình để có được lòng tin đối với học sinh
2 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn
Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng sẽ giúp cho người giáo viên nắm chắc vềnội dung cơ bản cần truyền đạt cho học sinh, xác định cụ thể con đường, cáchthức, nhiệm vụ của mình Hiện nay ngoài các buổi học chính khóa, học sinh cònphải học phụ đạo, sinh hoạt ngoại khóa, lao động nên thời gian ôn thi học sinh
Trang 6giỏi sẽ bị hạn chế Do vậy muốn cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi được tốt,người giáo viên cần xây dựng kế hoạch cụ thể; trong quá trình dạy, giáo viên bámsát và làm theo kế hoạch đó để đảm bảo thời gian, bảo đảm đủ nội dung kiến thức.Tùy thuộc vào nội dung kiến thức của từng giai đoạn lịch sử, tùy vào tình hìnhthực tế cụ thể, giáo viên đưa ra kế hoạch bồi dưỡng cho phù hợp.
Thông thường, kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi môn sử được xây dựng
theo cấu trúc gồm có ba yêu cầu (số tiết thực hiện của chuyên đề, tên chuyên đề
và những nội dung kiến thức trọng tâm của chuyên đề)
Tuy nhiên nếu lập kế hoạch không thì chưa đủ mà giáo viên cần phải soạnmột đề cương ôn thi chi tiết để làm cơ sở cho việc bồi dưỡng của giáo viên và họctập của học sinh Đề cương phải biên soạn ngắn gọn, súc tích, nêu bật được trọngtâm của vấn đề, trong quá trình bồi dưỡng, giáo viên dựa vào đó để mở rộng phântích, dẫn chứng để làm rõ bản chất của vấn đề Cùng với đề cương chi tiết là hệthống các câu hỏi ôn tập, các dạng đề thường gặp (kể cả đề của những năm gầnđây) để học sinh tham khảo và để sau khi học xong có thể tự kiểm tra kiến thứccủa mình
3 Sử dụng các phương pháp bộ môn để hướng dẫn các em nắm vững kiến thức
3.1 Dạy học sinh nắm kiến thức cơ bản
Phân phối chương trình và yêu cầu kiến thức trong chương trình Lịch sử 8 ởtrường THCS chỉ dừng lại ở mức độ nhất định, bài giảng trong SGK đều nhằmmục đích cung cấp kiến thức cơ bản về tiến trình lịch sử thế giới và Việt Namtheo diện rộng, chưa đi vào chiều sâu Đối với học sinh giỏi yêu cầu phải hiểu biếtsâu sắc và toàn diện Các em phải nắm chắc bản chất các sự kiện, hiện tượng lịch
sử, các vấn đề lịch sử,… để có đủ tự tin, có sự sáng tạo khi giải quyết bất kì đề thinào
Trong chương trình bồi dưỡng, bản thân tôi kết hợp dạy kĩ hệ thống kiếnthức cơ bản theo sách giáo khoa kết hợp chuẩn kiến thức kĩ năng bằng việc lựachọn những sự kiện, những vấn đề lịch sử trọng tâm dạy cho các em rồi tiến hành
mở rộng kiến thức bằng các chuyên đề nâng cao
Các chuyên đề trong chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi Lịch sử 8 đi sâulàm rõ được hoàn cảnh lịch sử, nội dung bản chất của các vấn đề lịch sử, các giaiđoạn lịch sử, mối quan hệ giữa quá khứ - hiện tại - tương lai Đảm bảo cho học
Trang 7sinh đạt được mức độ về kiến thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng, phân tích,đánh giá.
Những kiến thức từ các chuyên đề là công cụ giúp học sinh giải quyết tốt cácloại đề thi Giáo viên tiến hành dạy từng chuyên đề phù hợp với chương trình khảnăng tiếp nhận của từng đối tượng học sinh bồi dưỡng Sau khi dạy xong mộtchuyên đề, một bài lịch sử, giáo viên yêu cầu học sinh phải dành một khoảng thờigian để suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề đó, đặc biệt là ý nghĩa của sự kiện đó với giaiđoạn trước và sau nó
Ví dụ: Khi ôn tập về cuộc Duy Tân Minh Trị của Nhật Bản - năm 1868(phần lịch sử thế giới cận đại) Sau khi trang bị cho học sinh các kiến thức cơ bản,
giáo viên có thể nêu câu hỏi: Bản chất, kết quả của cuộc cải cách Minh Trị? Tại sao nói chính sách giáo dục là nhân tố "chìa khóa" của công cuộc hiện đại hoá đất nước?
Với câu hỏi này thì bằng kiến thức đã học, đã ôn tập, học sinh tự nghiên cứuhoặc được sự hướng dẫn của giáo viên để rút ra các nội dung trả lời cụ thể nhưsau:
Về bản chất:
Trên cơ sở những đặc trưng cuộc cách mạng, học sinh sẽ rút ra kết luận đây
là cuộc cách mạng tư sản không triệt để
Học sinh phải nêu được những biểu hiện để chứng minh đó là cuộc cáchmạng không triệt để: Ruộng đất rơi vào tay địa chủ mới; chính quyền không hoàntoàn thuộc về giai cấp tư sản
Kết quả: Học sinh nêu tác dụng của cải cách Minh Trị: Tạo điều kiện cho
chủ nghĩa tư bản phát triển; Nhật thoát khỏi thân phận một nước thuộc địa và phụthuộc (Đặt trong bối cảnh lịch sử của Châu Á)
Chính sách giáo dục được xem là nhân tố chìa khoá cho công cuộc hiện đại hóa của đất nước Nhật Bản:
Ý nghĩa : Giáo dục là chìa khoá nâng cao dân trí, đào tạo những con người
có khả năng lĩnh hội và vận dụng có hiệu quả những thành tựu của khoa học tiêntiến
Tác dụng: Tạo điều kiện cho việc tiếp thu tinh hoa văn hoá của thế giới, kinhnghiệm quản lý kinh tế xã hội Tạo điều kiện cho kinh tế công nghiệp tư bản pháttriển Đưa Nhật hội nhập vào thế giới tư bản chủ nghĩa
Trang 8Khẳng định tầm quan trọng của giáo dục: So với các nước phương Tây, Nhật
là một nước công nghiệp, văn hoá khoa học kỹ thuật lạc hậu Nhật tiến lên conđường hiện đại hoá chỉ có thể đạt được kết quả từ sự đổi mới giáo dục, mà giáodục là "đòn bẩy" thúc đẩy đất nước phát triển và đổi mới xã hội một cách toàndiện trên tất cả các mặt để Nhật tiến nhanh trên con đường tư bản chủ nghĩa.Theo bản thân, các em được tham gia dự thi học sinh giỏi môn Lịch sử 8phải nắm vững kiến thức cơ bản của bộ môn Lịch sử 8 - kiến thức cơ bản ở đâykhông chỉ là những sự kiện đơn lẻ mà phải bao gồm hệ thống những hiểu biết cầnthiết về những sự kiện, niên đại, nhân vật, địa danh, các nguyên lý, quy luật,những kết luận khái quát, phương pháp, kĩ năng Vì vậy, khi nắm vững kiến thứchọc sinh mới có khả năng vận dụng để giải quyết được với các loại câu hỏi, bàitập
Bên cạnh đó việc quan trọng để cung cấp kiến thức cho học sinh là chọn vàgiới thiệu những tài liệu đảm bảo chất lượng cho các em Thị trường sách hiệnnay khá phong phú nhưng quỹ thời gian của học sinh thì có hạn, nên bản thânchọn mua hoặc phôtô tài liệu cho học sinh như: Học tốt Lịch sử 8 (Ngọc ĐạoPhương Thảo), Chuyên đề bồi dưỡng Sử 8, Bồi dưỡng học sinh giỏi Lịch sử 8(Trương Ngọc Thơi), Phát triển năng lực trong môn Lịch sử 8 (Nguyễn Thị Bích– Hoàng Thanh Tú) , Bí quyết chinh phục điểm cao Lịch sử 8 (TS Nguyễn VănNinh - Nguyễn Thị Phương Thanh), Hướng dẫn trả lời câu hỏi và bài tập Lịch sử
8, Bài tập bổ trợ và nâng cao Lịch sử 8; Bộ đề thi Lịch sử 11 Giáo viên còn giớithiệu các địa chỉ tin cậy trên mạng internet để học sinh tham khảo…phục vụ côngtác bồi dưỡng đạt kết quả
3.2 Rèn luyện kĩ năng ôn tập cho đội tuyển
3.2.1 Kĩ năng ghi nhớ các sự kiện lịch sử cơ bản
Học Lịch sử không phải bắt buộc học sinh phải học thuộc lòng một cách máymóc, một lúc phải nhớ quá nhiều sự kiện, song phải biết ghi nhớ, hiểu một số sựkiện quan trọng, gắn với niên đại, địa danh, nhân vật lịch sử Nếu không ghi nhớ
và không hiểu sự kiện lịch sử thì không thể làm tốt bài lịch sử, bởi vì bài lịch sửkhông thể viết như một bài chính trị mà cần có sự kiện để chứng minh
Ví dụ, khi học về cách mạng tháng Mười Nga, học sinh phải ghi nhớ và hiểunước Nga năm 1917 có hai cuộc cách mạng Cách mạng tháng Hai thắng lợi đó làlật đổ được chế độ Nga hoàng song cục diện chính trị tồn tại hai chính quyền song
Trang 9song: Chính phủ lâm thời và các Xô -viết đại biểu Đây là cuộc cách mạng dânchủ tư sản Lê-nin và Đảng Bôn - sê-vích quyết định tiếp tục làm cách mạng vàthắng lợi, lật đổ chính phủ lâm thời nhằm chấm dứt tình trạng hai chính quyềncùng song song tồn tại Đó là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới.
Muốn làm tốt bài thi môn Lịch sử các em cần phải ghi nhớ tốt sự kiện lịch
sử Tuy nhiên nhiều em chưa có cách ghi nhớ phù hợp Qua nhiều năm bồi dưỡngbản thân đưa ra cho học sinh vài gợi ý về cách ghi nhớ
Thứ nhất, ghi nhớ thời gian xảy ra sự kiện lịch sử Mỗi bài, mỗi chương đều
có những sự kiện gắn với thời gian nhất định Các em có kĩ năng ghi nhớ logic,biết tìm ra điểm tựa để nhớ, có thể lập dàn ý, lập bảng hệ thống hóa Các em cóthể ghi nhớ máy móc mối quan hệ giữa các sự kiện, giữa thời gian và địa điểmxảy ra sự kiện
Thứ hai, ghi nhớ các nhân vật lịch sử Thông thường trong lịch sử mỗi sựkiện đều gắn liền với những nhân vật nhất định, để dễ nhớ các nhân vật lịch sử,theo bản thân có hai cách: một là lấy người để nói việc, hai là lấy việc để nóingười Ví dụ khi nói về Lê nin chúng ta có thể liên hệ đến Chính sách kinh tế mớihoặc cách mạng tháng Mười Nga, khi nói về đất nước Nhật Bản thoát khỏi sốphận là nước thuộc địa và trở thành nước đế quốc hùng mạnh vào cuối thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX chúng ta nghĩ ngay đến Thiên hoàng Minh Trị Việc kiểm tra sựghi nhớ các sự kiện lịch sử phải được tiến hành thường xuyên, ta có thể kiểm travào thời gian đầu của buổi bồi dưỡng Hình thức kiểm tra nên đa dạng, các thànhviên trong đội tuyển tự kiểm tra lẫn nhau
3.2.2 Kĩ năng khái quát, tổng hợp sự kiện lịch sử
Vấn đề ghi nhớ sự kiện là cần thiết, là yêu cầu cần đạt khi bồi dưỡng độituyển học sinh giỏi Lịch sử Tuy nhiên đó chỉ mới là yếu tố “cần” nhưng chưa
“đủ” của một học sinh giỏi môn Lịch sử Bởi vậy, sau khi nắm được nội dung củacác sự kiện đơn lẻ học sinh phải biết so sánh, tổng hợp, khái quát, liên kết các sựkiện đó theo dòng lịch sử, hoặc đánh giá khái quát các sự kiện thành vấn đề lịch
sử theo một yêu cầu nhất định nào đó
Trong thực tế đây là một “điểm yếu” của các học sinh trong đội tuyển họcsinh giỏi Lịch sử hiện nay Chúng ta thường thấy rằng, các em nắm các sự kiệnlịch sử đơn lẻ rất tốt, nhiều em nhớ đến từng chi tiết nhỏ, nhưng “điểm yếu” của
Trang 10các em chính là sự kết nối, khái quát, so sánh, phân tích các sự kiện đó thành mộtchủ đề, một vấn đề, thì các em lại rất bị động, lúng túng.
Khi hướng dẫn cho học sinh trình bày các sự kiện lịch sử theo chủ đề, giáoviên cần chú ý rèn luyện cho học sinh không nên chỉ đơn thuần trình bày các sựkiện một cách đơn lẻ, mà trong quá trình trình bày, học sinh cần có sự “đánh giá”,
“bình luận” các sự kiện
Ví dụ: Khi học xong chuyên đề: Các cuộc cách mạng tư sản nổ ra và thắng
lợi Giáo viên hỏi học sinh: Tại sao nói: Giai đoạn chuyên chính dân chủ cách mạng Gia- cô –banh là đỉnh cao của cách mạng Pháp? Vai trò các cuộc cách mạng tư sản trong sự phát triển của lịch sử thế giới?
Để trả lời được câu hỏi trên học sinh phải hiểu được: Đây là thời kỳ dân chủphát triển cao nhất, đứng đầu là Rôbexpie Là cuộc cách mạng lỗi lạc, chínhquyền mới sau khi được thành lập đã thông qua bản hiến pháp mới vào 6/1793.Đây là bản hiến pháp cộng hoà đầu tiên của chế độ cộng hoà của nước Pháp Làmột trong những bản hiến pháp dân chủ nhất trong thời kỳ cận đại
* Giai đoạn chuyên chính dân chủ cách mạng Gia- cô –banh là đỉnh cao của cách mạng Pháp vì:
Thời kì cầm quyền của đại tư sản: vấn đề ruộng đất chưa được giải quyết Thời kì cầm quyền của Gi - rông - đanh: thiết lập nền cộng hòa nhưng vẫncòn tàn dư chế độ phong kiến, phái Gi - rông - đanh không lo chống ngoại xâm vànội phản mà chỉ lo củng cố quyền lực, cách mạng chuyển sang tay phái Gia - cô-banh từ ngày 2/6/1793
Thời kì cầm quyền của Gia - cô - banh: So với các giai đoạn cầm quyền củaphái đại tư sản, phái Gi –rông-đanh, giai đoạn cầm quyền của phái Gia - cô-banh
đã thực hiện đầy đủ những yêu cầu đặt ra như vấn đề ruộng đất, xóa bỏ tàn dư chế
độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, chống ngoại xâm, bảo
vệ Tổ quốc
Chính quyền Gia-cô-banh thực hiện nhiều biện pháp kiên quyết để trừng trịbọn phản cách mạng và giải quyết những yêu cầu của nhân dân Đất công xã màquý tộc phong kiến chiếm đoạt, được lấy chia cho nông dân Ruộng đất tịch thucủa giáo hội và quý tộc trốn ra nước ngoài được chia thành những khoảnh nhỏbán cho nông dân Ủy ban cứu nước còn trưng thu lúa mì, quy định giá bán tối đa
Trang 11các mặt hàng thiết yếu cho dân nghèo, đồng thời cũng quy định mức lương tối đacủa công nhân.
Năm 1793 Hiến pháp mới được thông qua tuyên bố chế độ cộng hòa, xóa bỏhoàn toàn sự bất bình đẳng về đẳng cấp Ban hành sắc lệnh “ Tổng động viên toànquốc” (ngày 23/8/1793) để huy động sức mạnh của nhân dân cả nước chống “thùtrong, giặc ngoài”, nhân dân tình nguyện tham gia quân đội cách mạng (kết quả
42 vạn người đã tình nguyện tham gia quân đội cách mạng)
Phái Gia - cô-banh đã dập tắt các cuộc nội loạn, giành nhiều thắng lợi trênchiến trường đuổi quân xâm lược ra khỏi biên giới Cách mạng Pháp đạt tới đỉnhcao
* Vai trò các cuộc cách mạng tư sản trong sự phát triển của lịch sử thế giới:
Cách mạng tư sản diễn ra ở các mức độ khác nhau nhưng đã lật đổ sự thốngtrị của giai cấp phong kiến, thiết lập hệ thống nhà nước tư sản hoặc cải tổ nhànước phong kiến theo thiết chế tư bản Chủ nghĩa tư bản sau khi xác lập bằng cáccuộc cách mạng tư sản sẽ phát triển lên giai đoạn cao hơn đó là chủ nghĩa đếquốc
Việc củng cố và phát triển của chủ nghĩa tư bản đòi hỏi phải xây dựng mộtnền kinh tế vững mạnh, dựa trện sự phát minh và ứng dụng của thành tựu khoahọc kĩ thuật Những thành tựu của khoa học xã hội và nhân văn cũng tạo nênnhững chuyển biến to lớn về đời sống vật chất và tinh thần của con người
3.2.3 Kĩ năng liên hệ, so sánh, đối chiếu tài liệu lịch sử
Với kĩ năng này yêu cầu các em phải biết liên hệ, so sánh, đối chiếu tài liệuđang học với hiện tại Công việc này được tiến hành trên cơ sở nắm vững sự kiệnđang học và hiểu rõ tình hình, nhiệm vụ hiện nay Có nhiều biện pháp để tiếnhành:
Một là: Rút ra bài học kinh nghiệm của quá khứ cho hiện tại Ví dụ: Em có
nhận xét gì về chính sách kinh tế mới? Theo hiểu biết của em, Đảng Cộng sản Việt Nam có vận dụng chính sách này trong thời kì đồi mới hay không ?
Chính sách kinh tế mới là một bước lùi cần thiết để Liên Xô vượt qua nhữngkhó khăn, thử thách, tạo đà vững bước vào thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội,dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Bôn – sê – vích, đứng đầu là Lê-nin