Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 sáng tạo cùng âm nhạc và sắc màu trong môn mĩ thuật

Cụ thể môn Mĩ thuật ở trường tiểu học trang bị cho học sinh kiến thức ban đầu cơ bản nhất, góp phần hình thành khả năng cảm thụ cái đẹp, biết vận dụng cái đẹp vào trong học tập hay sinh

Trong chương trình giáo dục mới, môn Mĩ thuật được xem như là một

phương tiện giáo dục quan trọng trong việc giáo dục thẩm mĩ cho học sinh Cung cấp cho các em kiến thức và hiểu biết về cái đẹp, hoàn thành các bài tập của chương trình, đồng thời còn tạo điều kiện để học tốt các môn học khác Điều quan trọng hơn

là vận dụng hiểu biết kiến thức mĩ thuật vào học tập cũng như sinh hoạt hằng ngày Môn Mĩ thuật rèn luyện cho học sinh cách quan sát, khả năng tìm tòi, tư duy, sáng tạo để góp phần hình thành phẩm chất của người lao động mới Giúp học sinh nhận thức được vẽ đẹp của mĩ thuật dân tộc và có ý thức giữ gìn và bảo tồn nền mĩ thuật đậm đà bản sắc dân tộc của chúng ta Vì vậy, muốn giáo dục cái đẹp để các

em tiếp nhận và cảm thụ được một cách đầy đủ, biến nó thành những giá trị thẩm

mĩ thực sự cho bản thân thì việc giáo dục thẩm mĩ nói chung và rèn luện kĩ năng sử dụng màu sắc thích hợp cho học sinh đặt ra phải được giải quyết tốt ở những năm học đầu cấp Tiểu học

Để giúp các em biết bộc lộ tình cảm của bản thân mình với mọi người, với tự nhiên, xã hội, thì những người thầy giáo, cô giáo đóng một vai trò hết sức quan trọng để đạt được mục tiêu môn học đề ra Gắn giáo dục thẩm mĩ với các môn học khác, với đặc thù của địa phương phải được tiến hành một cách thường xuyên, nghiêm túc để các em có những tư duy tốt về thẩm mĩ, để các em mang lại nhiều cái hay, cái đẹp cho cuộc sống, cho xã hội

Cụ thể môn Mĩ thuật ở trường tiểu học trang bị cho học sinh kiến thức ban đầu cơ bản nhất, góp phần hình thành khả năng cảm thụ cái đẹp, biết vận dụng cái đẹp vào trong học tập hay sinh hoạt hàng ngày và phương pháp dạy học mới của Đan Mạch học sinh như được giải phóng ra khỏi khuôn mẫu, được học mà chơi, chơi mà học Các em thỏa sức sáng tạo không bị gò bó, không sợ mình không biết

vẽ mà được tự do thể hiện Sự sáng tạo với 7 quy trình mới học sinh có thể vẽ, xé dán, nặn, tạo hình 2D, 3D, làm con rối, tận dụng các vật tìm được để sáng tạo, vẽ theo nhạc, hoạt cảnh, kể chuyện

Âm nhạc và Mĩ thuật luôn có một mối liên hệ vô hình Thông qua vẽ theo nhạc học sinh không chỉ được làm quen với kĩ thuật vẽ mà còn cảm nhận được mạch cảm xúc của tác phẩm, âm nhạc và giai điệu luôn gây phấn khởi cho học sinh

có thể làm cho học sinh năng động hơn, có khi nhảy múa Trong quy trình mĩ thuật này, âm nhạc và vẽ tranh được kết hợp với nhau để tạo cho học sinh trí tưởng tượng

sự thích thú sáng tạo trong trang trí, vẽ tranh con vật hay đồ vật học sinh vừa cảm thụ tiết tấu âm nhạc vừa đưa màu vào giai điệu lúc nhanh, lúc chậm, lúc đậm, lúc nhạt Từ bài vẽ các em tiếp tục tư duy, có thể trang trí một đồ vật bất kì hay vẽ thêm vào theo một chủ điểm mà các em yêu thích Cùng với hoạt động âm nhạc, hoạt

động mĩ thuật cũng có ý nghĩa vô cùng to lớn tác động đến tâm hồn và sự phát triển của trẻ Là phương tiện để trẻ bộc lộ, rèn luyện bản thân theo hướng tích cực, chủ động và sáng tạo Phối hợp âm nhạc và hoạt động mĩ thuật, tạo hướng tiếp cận mới đối với học sinh về một hình thức biểu đạt của nghệ thuật hiện đại - Mĩ thuật trừu tượng Sử dụng tác động của giai điệu âm nhạc với các giác quan, vận động của cơ thể, kích thích cảm hứng sáng tạo mĩ thuật theo tiết tấu nhịp điệu âm thanh Tạo cơ hội giúp học sinh cảm nhận về mối quan hệ giữa giai điệu âm nhạc với hoạt động biểu đạt ngôn ngữ mĩ thuật phi hình thể (không tạo nên hình cụ thể) Rèn luyện năng lực thưởng thức mĩ thuật, cảm nhận cá nhân và trao đổi nhóm về bức tranh

“Vẽ theo nhạc” và sự phối hợp với mĩ thuật ứng dụng trong đời sống Rèn luyện trí tưởng tượng và khả năng thẩm mĩ, lựa chọn hình vẽ trừu tượng, sử dụng cho hình thức mĩ thuật mới (trang trí ứng dụng) Phát huy khả năng thực hành, áp dụng sáng tạo hình vẽ trừu tượng vào trang trí ứng dụng (làm hoạ tiết trang trí bìa sách, bưu thiếp, trang trí váy áo ) mang yếu tố thẩm mĩ cá nhân của học sinh Với vai trò quan trọng như vậy nên tôi đã chọn sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giúp

học sinh lớp 5 sáng tạo cùng âm nhạc và sắc màu trong môn Mĩ thuật”.

1.2 Điểm mới của đề tài

Dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 5 nói riêng không phải là một vấn đề gì mới mẻ Đặc biệt trong những năm gần đây, nó đã được rất nhiều người công tác trong lĩnh vực giáo dục nghiên cứu và quan tâm Tuy nhiên, điểm mới và khác biệt đề tài này là tìm hiểu những kiến thức cơ bản về âm nhạc, sự lẫn lộn của màu sắc trong phân môn mĩ thuật mới ở trường Tiểu học theo phương pháp mới của Dự án SAEPS cho học sinh lớp 5 Hướng dẫn tổ chức quy trình mĩ thuật mới ở lớp 5, từ đó đúc rút kinh nghiệm,

đề xuất một số ý kiến góp phần nâng cao hiệu quả dạy học mĩ thuật theo phương pháp mới của Dự án SAEPS

Nội dung của đề tài đánh giá được một số mặt tác động tới việc phát triển năng lực của học sinh lớp 5; đề xuất được cách tiếp cận mới trong giảng dạy, giáo dục theo hướng khai thác nội dung môn học và sử dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học tích cực, khai thác nội dụng giáo dục của bài học… nhằm phát triển năng lực cho học sinh giúp các em vận dụng tốt trong học tập và cuộc sống

Đề tài nêu rõ từng giải pháp cụ thể nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ, kỹ năng phù hợp: hiểu, cảm nhận và trân trọng sản phẩm/tác phẩm mĩ thuật; trao đổi, tiếp nhận thông tin thông qua sản phẩm/ tác phẩm mĩ thuật; hình thành cho học sinh các năng lực biểu đạt; năng lực phân tích và giải trình; năng lực giao tiếp và đánh giá; sáng tạo mĩ thuật,  qua đó biểu đạt bản thân (suy nghĩ, tình cảm, mong muốn…) Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận

của mình và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức góp phần tạo một nền tảng vững chắc, một nền tảng tốt cho các em trong cuộc sống về sau này

1.3 Phạm vi áp dụng của đề tài

Tập trung nghiên cứu một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 sáng tạo cùng âm nhạc và sắc màu trong môn Mĩ thuật ở trường tiểu học, thực hiện trong nội bộ trường, đã và đang áp dụng triển khai dạy học trong những năm học vừa qua, có thể vận dụng dạy học ở địa bàn học sinh có những đặc điểm tương đồng

2 PHẦN NỘI DUNG 2.1 Thực trạng nội dung cần nghiên cứu tại đơn vị

Để khám phá và tạo được những sản phẩm sáng tạo qua các bài học nói chung và qua âm nhạc và màu sắc nói riêng thì giáo viên phải phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong phát hiện kiến thức mới

Trong môn Mĩ thuật ở Tiểu học các em thường phụ thuộc vào giáo viên khi

thực hành bài vẽ, các em thường làm theo giáo viên, lấy bài giáo viên minh hoạ hoặc bài trong sách để làm mẫu cho tất cả các bài vẽ, các em quan sát và làm theo hầu như không có tính sáng tạo Nếu soi vào mục tiêu của môn Mĩ thuật ở tiểu học

là “ cung cấp cho học sinh một số kiến thức ban đầu về mĩ thuật, giúp các em tạo

ra cái đẹp bằng cách nhìn, cách nghĩ, cách cảm nhận riêng ” thì rõ ràng cách các

em tạo ra các bài vẽ dạng nêu trên là chưa đạt yêu cầu vì hầu hết các bài đều gần giống nhau, không thấy cái riêng, không thấy sự sáng tạo

Ví dụ: Chủ đề trang phục yêu thích ở phần thực hành các em thường nhìn

mẫu chụp và vẽ ở trong phần tìm hiểu và cách thức thực hiện để làm theo chứ không tự tưởng tượng để tạo sản phẩm cá nhân của bản thân

Áp dụng quy trình vẽ cùng nhau (vẽ theo nhạc) vào bài học giúp cho đa số học sinh trong lớp hứng thú hơn trong môn học từ đó tạo ra được các sản phẩm đẹp

và sáng tạo của bản thân mình và nhóm mình nhưng trong lớp vẫn còn một số em hiếu động ham chơi nên chưa cảm thụ được âm nhạc, khi nhạc bật lên các em chạy nhảy và tô màu vào bức tranh theo cảm tính chứ không cảm thụ theo nhạc mà tô màu nên bức tranh tô màu theo nhạc không đạt hiệu quả cao

2.1.1 Thuận lợi

Qua quá trình công tác tôi nhận thấy thời gian qua việc chú trọng phát triển năng lực cho học sinh đã được nhà trường rất quan tâm thông qua việc thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động trong và ngoài giờ lên lớp, luôn luôn tạo điều kiện, khuyến khích, động viên giáo viên áp dụng phương pháp mới vào dạy môn Mĩ thuật giúp hình thành một số năng lực nhất định cho học sinh;

Giáo viên đã được tham gia tập huấn tại Phòng Giáo dục về các địa chỉ, các bài phải tích hợp phát triển năng lực cho học sinh

Giáo viên trực tiếp giảng dạy đã nhận thức được ý nghĩa của việc sáng tạo và phát triển trí tưởng tượng cho học sinh

Học sinh ở vùng thuận lợi, tiếp xúc nhiều với các phương tiện truyền thông, thông tin hiện đại nên đã sớm hình thành được một số năng lực sáng tạo, phát huy khả năng tưởng tượng

2.1.2 Khó khăn

- Đối với học sinh: Môn Mĩ thuật đối với các em học sinh khối lớp 5 không

phải là môn học mới lạ vì các em đã bắt đầu học Mĩ thuật ngay từ khối lớp 1 Tuy nhiên, khi áp dụng học theo phương pháp mới, học sinh chưa quen với các quy trình mới, phải thực hiện nhiều nhiệm vụ mới, và tham gia hoạt động nhóm nhiều hơn nên các em rất bỡ ngỡ và rất lúng túng khi thực hiện nhiệm vụ học tập Quan sát một số học sinh trong quá trình học tập và hoạt động giáo dục, tôi nhận thấy một số năng lực của học sinh như: năng lực phân tích và giải trình; năng lực giao tiếp và đánh giá; sáng tạo mĩ thuật chưa cao, nhiều học sinh thiếu tự tin, nhút nhát, rụt rè trước những vấn đề mới hay phải đợi giáo viên gợi ý, chỉ định các em mới dám thực hiện

Học sinh còn lúng túng trong việc trao đổi nội dung để thống nhất chủ đề, sắp xếp các hình ảnh, và chọn chất liệu, màu vẽ, Các em chưa có khả năng vận dụng những điều đã học áp dụng vào thực tế, với học sinh lớp 5 – lớp cuối cấp, các em rất hiếu động, có nhu cầu hỏi đáp, không muốn bị áp đặt

Trí tưởng tượng của các em chưa phong phú, một số em lười suy nghĩ, làm bài theo cách đối phó Đồ dùng học tập chưa chuẩn bị chu đáo dẫn đến chất lượng các sản phẩm chưa cao

Học sinh chưa thật sự có ý thức giữ gìn sản phẩm của mình nên việc lưu giữ sản phẩm rất khó khăn Khi thực hành theo nhóm một số bạn còn ỷ lại cho bạn giỏi làm hoặc làm cho có bài để nhận xét chung nên sản phẩm của các em không có tính sáng tạo

* Nguyên nhân của sự hạn chế này là: Học sinh chưa chủ động học tập cũng như ý thức tự học của các em chưa cao Học sinh và phụ huynh chưa thực sự coi trọng môn học này, chưa có ý thức tôn trọng sản phẩm của mình làm ra

- Đối với giáo viên:

Giáo viên trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt là kinh nghiệm dạy học cho học sinh trong các tiết sáng tạo cùng âm nhạc và sắc màu

Việc vận dụng dạy học tích hợp chưa được giáo viên vận dụng triệt để nên lượng kiến thức, kĩ năng cung cấp cho các em trong một tiết Mĩ thuật thường chưa tạo điều kiện phát huy hết khả năng sáng tạo của học sinh

Cơ sở vật chất chưa được đầy đủ, chưa có phòng chuyên biệt Đa số các tiết khi vẽ theo nhạc chỉ sử dụng nghe nhạc qua máy tính, điện thoại chứ không sử dụng qua loa nên chất lượng nghe chưa đảm bảo, chưa tạo được sự hứng thú và sáng tạo của các em

- Đối với phụ huynh: Một bộ phận lớn phụ huynh vẫn còn tâm lý cho rằng môn Mĩ thuật thuộc nhóm môn Nghệ thuật chỉ là môn học phụ nên chỉ học cho vui, nên ít quan tâm, tạo cho học sinh tâm lí thờ ơ, không quan tâm, không cố gắng Trên đây là một số tồn tại mà bản thân tôi đã thắc mắc và trăn trở

BẢNG ĐÁNH GIÁ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG KHỐI 5 PHẦN SÁNG TẠO ÂM NHẠC VÀ MÀU SẮC VÀO ĐẦU NĂM HỌC

(Khảo sát trên 66 học sinh khối 5 của trường vào thời điểm

Đầu năm học)

Khối Sĩ số Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành

Qua điều tra cho thấy về mặt tiếp nhận thông tin ở các em hầu hết rất tốt Tuy nhiên về sáng tạo, cảm nhận vẻ đẹp tác phẩm, giao tiếp còn hạn chế như: tương trợ nhau, giao tiếp, diễn đạt trước đám đông được các thầy cô giáo tích cực hình thành

và củng cố nhưng chưa thể hiện được nhiều

Mặt khác, các em ít có khả năng chủ động phân tích, lĩnh hội tiếp thu, giải quyết trong từng tình huống cụ thể của bài học hay từng hoạt động Một số ít học sinh có khả năng sáng tạo, giao tiếp, diễn đạt tuy nhiên điều này chỉ theo bản năng

mà thiếu tính khoa học và hệ thống

2.2 Giải pháp thực hiện

Để khắc phục được những nhược điểm nêu trên bản thân tôi đã tìm hiểu và mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau để giúp cho học sinh lớp 5 sáng tạo cùng âm nhạc và màu sắc

2.2.1 Giải pháp thứ nhất: Tạo điều kiện cho học sinh cảm nhận về giai

điệu nhạc trước khi vẽ

* Trước khi vào thực hành, giáo viên chủ động tập cho học sinh di chuyển tay trên không theo tiết tấu âm nhạc kết hợp chuyển động chân

Chọn bản nhạc phù hợp với đề tài bài học

Cho học sinh lắng nghe trước các giai điệu nhạc để học sinh hưởng thụ và cảm nhận những giai điệu nhạc đó

Học sinh cảm thụ được âm nhạc, thực hiện được bức tranh màu vẽ theo nhạc Học sinh cảm nhận được các tiết tấu âm nhạc, nhanh, chậm khác nhau

Tập di chuyển tay trên không theo tiết tấu âm nhạc kết hợp chuyển động chân Tạo hứng thú trong học tập

Sau đó, cho học sinh thực hành theo âm nhạc tạo ra các sản phẩm đẹp, sáng tạo

Ví dụ: Chủ đề 3: Âm nhạc và sắc màu

Khi giới thiệu bài giáo viên cho học sinh nghe bài hát: Sắc màu của nhạc sĩ Trần Tiến

Sau khi nghe xong Giáo viên cho học sinh kể các màu sắc có trong bài hát và giới thiệu vào bài

Sau khi giới thiệu chủ đề và hướng dẫn xong cho học sinh Giaó viên chọn các bản nhạc: Ngày đầu tiên đi học; Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng

Để cho học sinh nghe, cảm nhận và vẽ

Hướng dẫn học sinh trải nghiệm vẽ theo nhạc theo tiết tấu từ chậm cho đến nhanh

Cho học sinh di chuyển tay trên không theo tiết tấu âm nhạc kết hợp chuyển động chân 1 lượt

Dùng băng dính cố định tờ giấy vào mặt bàn theo nhóm, lựa chọn màu sắc

để vẽ theo thứ tự các màu từ nhạt đến đậm, cảm thụ âm nhạc, vận động theo nhạc

và vẽ màu

Cứ như thế học sinh chuyển động vòng tròn để thực hiện bức tranh của mình Tùy vào cảm nhận của các em và ý đồ sử dụng màu khác nhau nên bức tranh thu được là sự lộn xộn của sắc màu

2.2.2 Giải pháp thứ hai: Giúp học sinh cảm nhận hình ảnh qua đường nét màu sắc

Đây là một nội dung mới nên học trò còn lúng túng vì vậy giáo viên phải hướng dẫn kĩ

Khuyến khích các em tự do tưởng tượng ra các hình ảnh có trong bức tranh lộn xộn đó và trình bày hình ảnh tưởng tượng của mình

Có thể trong 1 bức tranh nhưng mỗi em sẽ tưởng tượng ra những hình ảnh, những chủ đề khác nhau

Ví dụ 1: Trước khi bật nhạc giáo viên hướng dẫn kĩ cho học sinh như khi âm

nhạc có những tiết tấu nhẹ nhàng thì các em phải di chuyển nhẹ nhàng đồng thời

đưa màu lướt nhẹ trên mặt giấy, khi tiết tấu âm nhạc mạnh lên thì các em di chuyển nhanh đồng thời nhấn mạnh màu

Quan trọng nhất chúng ta nên sử dụng những màu nhạt trước sau đó mới sử dụng những màu đậm và cuối bài mới sử dụng màu đen để tạo điểm nhấn cho bức tranh và không được sử dụng màu trắng

Ví dụ 2: Trong quá trình học sinh nghe nhạc và vẽ, giáo viên tham gia vận

động và vẽ cùng để động viên, khuyến khích và truyền cảm hứng cho học sinh Quan sát bài vẽ của các nhóm để điều chỉnh thời gian và âm nhạc sao cho nét

vẽ và màu sắc phủ kín tờ giấy

Quan sát bài vẽ của các nhóm để điều chỉnh màu sắc

2.2.3 Giải pháp thứ ba: Kịp thời giúp đỡ từng đối tượng học sinh khi tham gia thực hành

Khi thực hành giáo viên phân ra từng loại đối tượng học sinh để kịp thời giúp

đỡ các bạn Tránh tình trạng học sinh cảm thấy làm bài khó hoặc lười nên chép y nguyên theo các hình mẫu trong sách mà không có tính sáng tạo cho bài làm của mình Dẫn đến các em không hứng thú, không yêu thích môn Mĩ thuật

Ví dụ: Chủ đề 9: Trang phục yêu thích

Ở phần thực hành

Việc 1: Cho học sinh vẽ kí họa dáng người theo quan sát hoặc vẽ theo trí nhớ,

trí tưởng tượng để tạo kho hàng hình ảnh

Trưng bày trong nhóm, chia sẽ, tuyên dương để tạo động lực cho các em sáng tạo

Việc 2: Lựa chọn dáng người yêu thích trong kho hình ảnh, dựa vào dáng

người, thiết kế và trang trí trang phục theo ý thích

Nếu học sinh còn lúng túng, giáo viên hướng dẫn thêm bằng những câu hỏi gợi mở

Giáo viên yêu cầu học sinh gấp sách và xóa phần vẽ mẫu trên bảng đồng thời

đi đến những em đang còn lúng túng khi kí họa dáng người và khi thiết kế trang phục để hướng dẫn cụ thể hơn cho các em

2.2.4 Giải pháp thứ tư: Phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong phát hiện kiến thức mới

Để khám phá và tạo được những sản phẩm sáng tạo qua các bài học nói chung và qua âm nhạc và màu sắc nói riêng thì giáo viên phải phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong phát hiện kiến thức mới

Tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi khêu gợi thông tin, kích thích tính

tò mò của học sinh

Mỗi giáo viên có một cách khai thác bài khác nhau, có thể cho các em khai thác trên tranh ảnh, trong sách giáo khoa hoặc đặt câu hỏi trả lời

Ở mĩ thuật, phương pháp vấn đáp được sử dụng nhiều Phương pháp vấn đáp kích thích được học sinh suy nghĩ, giúp học sinh hiểu, áp dụng vào bài vẽ của mình

Ví dụ: Hỏi: Em có nhận xét gì về màu sắc của bức tranh này?

Học sinh nêu nhận xét về màu sắc bức tranh, bức tranh vẽ màu hình ảnh chính nổi bật hơn hình ảnh phụ, kết hợp hài hòa hai gam màu nóng, lạnh và đã biết cách sử dụng độ đậm, nhạt trong bài

Khi câu hỏi đưa ra giáo viên cũng muốn nhiều cánh tay giơ lên xung phong trả lời và mong được nhiều em nói đúng, nói hay Nhưng giáo viên chỉ chú ý đến việc nêu câu hỏi mà không chú ý nghe câu hỏi hoặc việc làm khác thì học sinh không còn hứng thú trả lời, các em sẽ thấy câu hỏi của mình không có giá trị và không  muốn phát biểu nữa và giáo viên phải chú ý đến từng nhận thức của các em

để khai thác nội dung bài

Để tình trạng này không bao giờ xảy ra, người thầy phải tôn trọng câu trả lời của học sinh, chăm chú thực sự khi nghe học sinh trả lời và có thái độ với tất cả các câu trả lời dù đúng hay chưa đúng Không được chê bai hay phản đối câu trả lời của học sinh dù là câu trả lời sai Bởi khi học sinh trả lời, các em đều nghĩ cả thầy cô và các bạn đang chờ đợi ý kiến của mình, mà khi trả lời xong cô, thầy lại chê thì em đó

sẽ xấu hổ với lớp, như vậy các em sẽ sợ phát biểu và gây ra kết quả không mong muốn trong giờ học

Ví dụ: Chủ đề 3: Âm nhạc và sắc màu

Học sinh treo các bức tranh vẽ theo nhạc của nhóm lên tường, bảng, giá vẽ Hỏi: Mảng màu nào có hòa sắc nóng – lạnh; sáng – tối; tương phản?

Em liên tưởng tới những hình ảnh gì từ những đường nét và màu sắc trong bức tranh (hoa, lá, cây, mặt trời, mây, sóng nước, cánh đồng, núi, nhà, con vật, người) ?

Từ những hình ảnh đó, em liên tưởng đến câu chuyện, đề tài gì? ( phong cảnh, con vật, tĩnh vật, hoạt động của con người)

Sau khi học sinh trả lời học sinh hoặc giáo viên phải chỉ vào những nơi, những hình ảnh mà học sinh nói tới trong bức tranh Có như vậy các em mới thấy rõ câu trả lời của mình đúng hay chưa đúng Sau mỗi câu trả lời của học sinh giáo viên cần chốt và bổ sung cho học sinh nghe

Tạo hứng thú cho học sinh trong thời gian thực hành

Trong khi làm bài giáo viên phải nắm vững tâm lý của học sinh để từ đó xây dựng kế hoạch và phương pháp tác động vào các em tạo ra được không khí cạnh tranh trong học tập (khen bạn vẽ đẹp), kích thích sự sáng tạo, xóa bỏ tư tưởng chán

học không muốn trong học tập Từ một nhóm học sinh khá giáo viên có thể dùng làm hạt nhân kích thích gây ra một làn sóng lan truyền trong học tập

Khi đánh giá cần căn cứ vào yêu cầu của bài học, động viên khuyến khích các em có tính sáng tạo Những em học sinh yếu không nên chê bai quá nhiều với những em chưa đạt mà chỉ nên nhắc nhở, động viên các em bài sau cố gắng vẽ tốt hơn Như vậy mới tạo ra cho các em sự tìm tòi, hứng thú say mê và thể hiện cái mới sáng tạo trong bài vẽ của mình Khi kết thúc giờ học, giáo viên treo tranh của học sinh để học sinh tự nhận xét những bài vẽ tốt, qua đó kích thích các em cố gắng trong bài học của mình còn những bài chưa đẹp các em có thể rút ra kinh nghiệm cho bài học sau

2.2.5 Giải pháp thứ năm: Giáo viên tổ chức lồng ghép các trò chơi, hội thi phù hợp nhằm phát huy khả năng sáng tạo của học sinh

Đối với việc giảng dạy môn Mĩ thuật càng yêu cầu vận dụng phương pháp này một cách hợp lý để phát huy tính sáng tạo của các em

Môn Mĩ thuật là một môn học nghệ thuật Vì vậy, giáo viên phải tổ chức sao cho giờ học nhẹ nhàng, thoải mái mang tính nghệ thuật và có thể tổ chức bằng nhiều hình thức như lồng ghép trò chơi Lồng ghép trò chơi không chỉ kích thích các em hoạt động mà còn giúp các em phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo thông qua việc tái tạo nội dung, hình tượng, tiếng kêu, tiếng động …để xây dựng hình ảnh của bài vẽ

Nhưng khi sử dụng trò chơi giáo viên có thể áp dụng vào từng bài học khác nhau, có bài thì giáo viên cần lồng ghép trò chơi có bài thì không cần

Giáo viên phải biết lồng ghép đúng tùy từng nội dung của các bài học có thể ở phần mở bài, thực hành hay ở cuối bài học

Ví dụ: Chủ đề 9: Trang phục yêu thích

Khởi động: Tổ chức cho học sinh chơi “ Em tập làm người mẫu”

Mời một số học sinh lên bảng tham gia biểu diễn thời trang hoặc tạo dáng người mẫu trong lúc đó giáo viên bật nhạc tạo hứng thú cho các em

Giáo viên có thể cho chơi trò chơi ngay ở phần đầu Cho cả lớp hát bài hát có tên con vật sau đó hỏi trong bài hát có tên những con vật gì Sau đó giáo viên giới thiệu bài mới Hoặc có những bài giáo viên có thể cho phần trò chơi cuối bài để củng cố bài

Ví dụ: Chủ đề 1: Chân dung tự họa

Sau khi nhận xét xong bài của học sinh, cô giáo có thể cho các em chơi trò chơi Thi tìm hiểu những bài hát nói về mẹ hoặc cô giáo, các bạn nêu tên bài hát và hát một vài câu Qua trò chơi giúp các em nhận biết và cảm thụ thêm và đây cũng là

cách học thoải mái nhẹ nhàng Các em vừa được học lại vừa chơi trò chơi Sau khi học xong các em có cảm giác thoải mái, hứng thú, hưng phấn cho môn học sau

Ví dụ: Sau khi học sinh hoàn thành sản phẩm theo nhóm cho học sinh tự bình chọn nhóm có bài đẹp nhất để khen và động viên những nhóm còn hạn chế để lần sau các em cố gắng hơn

2.2.6 Giải pháp thứ sáu: Giáo viên vận dụng linh hoạt các phương pháp

và hình thức dạy học vào từng bài học khác nhau

Dạy học theo phương pháp mới có những khó khăn nhất định, đòi hỏi người giáo viên phải thực sự tìm tòi, chuẩn bị chu đáo, chủ động vận dụng linh hoạt vào từng bài học khác nhau, nhằm thu hút sự tham gia của tất cả các em học sinh

Ví dụ: Khi chuẩn bị bản nhạc Bản nhạc phải có tiết tấu nhanh, tiết tấu chậm hoặc có lúc mạnh mẽ sôi nổi, có lúc nhẹ nhàng, sâu lắng cho học sinh nghe Có thể thay nhạc không lời bằng lời bằng các bài hát hoặc học sinh hát trong quá trình vận động và vẽ

Âm nhạc luôn đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân Việt Nam Âm nhạc và giai điệu luôn gây hứng khởi cho học sinh, có thể làm cho các

em năng động hơn, (có khi nhảy múa theo giai điệu, tiết tấu) Trong quy trình dạy -học mĩ thuật này, âm nhạc và mĩ thuật được kết hợp với nhau để tạo cho -học sinh sự thích thú, trí tưởng tượng, sáng tạo trong việc trang trí

Quy trình dạy - học mĩ thuật: Tạo tác phẩm nghệ thuật dựa trên âm nhạc để tiết dạy học được tốt hơn thì giáo viên “ Ứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy vẽ theo nhạc” Như Loa, máy vi tính, máy chiếu

* Chuẩn bị bài dạy:

- Giáo viên tìm hiểu nội dung, yêu cầu bài dạy

- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh liên quan đến bài dạy, thông qua các kênh như sách, báo, truyền hình, địa chỉ các trang Web…rồi lưu vào máy tính

Ví dụ: Khi dạy bài vẽ theo nhạc giáo viên tìm hiểu thêm quy trình vẽ theo nhạc, vai trò của âm nhạc

Tri thức của môn học đều được chắt lọc từ cuộc sống và trở lại phục vụ cho cuộc sống, cho nên trong dạy học cần liên hệ bài học với thực tiễn tạo cho học sinh

sự liên tưởng, gây thói quen quan sát, so sánh, móc nối giữa cái đang học và cái đã

có trong cuộc sống, hướng các em đi tìm cái đẹp cho mai sau

Để vận dụng biện pháp này có hiệu quả đòi hỏi giáo viên cần suy nghĩ, tìm tòi, phân tích tổng hợp, yêu nghề và hứng thú với bộ môn Biện pháp này giúp học sinh tự bổ sung nhận thức và phát huy óc tưởng tượng, khả năng tư duy, sáng tạo cho các em Trang bị cho các em những hiểu biết cần thiết để vận dụng vào cuộc sống